Presentatie 1. Raadsinformatieavond Gebiedsontwikkeling Fellenoord 28 juni 2022

Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord Technische toelichting op Raadsvoorstel

28 juni 2022

Opzet Terugblik: hoe zijn we gekomen tot dit Raadsvoorstel? 2. Opzet Raadsvoorstel 1.

Eindhoven Internationale Knoop XL 3. Grondslag van Eindhoven Internationale Knoop XL 4. Inzet, ambitie en doel programma 5. Scope en opbouw programma Eindhoven Internationale Knoop XL Gebiedsontwikkeling Fellenoord (beslispunten raadsvoorstel) 6. Van doelstellingen naar kpi’s 7. Toetsing bestuursakkoord 8. Randvoorwaarden borging publiek belang (financiën, looptijd en samenhang) 9.

Vervolg

2

1. Terugblik: Hoe zijn we gekomen tot dit Raadsvoorstel? • 22 maart

4 april

Raadsvoorstel ‘Op weg naar een Gebiedsentiteit Fellenoord’ Installatie nieuwe Raad Brief Auditcommissie

•

5 april • 12 april • 6 mei

Expertmeeting ‘Sturing grote projecten’ Technische behandeling Raadsvoorstel Rekenkamercommissie Voorstel Rekenkamerleidraad Knoop XL

• 17 mei

Rondleiding gebied / informatieavond Raadsbesluit Rekenkamerleidraad Knoop XL Installatie nieuw College

• 30 maart •

• 24 mei

• 14 juni • 17 juni

Raadsvoorstel ‘Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord’

2. Opzet Raadsvoorstel • Geeft invulling aan het besluit voorstel rekenkamercommissie 24 mei • Is volledig opgebouwd aan de hand van de Leidraad • Beschrijft het Waarom en het Wat • Concretiseert de publieke belangen • Het Hoe volgt na zomerreces • Opgesteld in overgang naar nieuw College

• Gelijke tred houden met proces Provincie

én Rijk (zoals BO Leefomgeving)

3. Grondslag Eindhoven Internationale Knoop XL

2014

2015

2016

2017

2018

Gemeente Eindhoven

2020

Zoekgebied NOVI

Rijk

Provincie NoordBrabant

2019

Gebiedsvisie Brainport City

EIK XL toplocatie in de REOS (Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie)

Prioritaire opgave Brabantse in Sleutel- Brainport opgave Nationale Actiea genda

MIRTonderzoek Verstedelijking & Bereikbaarheid Brainport-regio

SOK+ WoonPvA deal EIK XL regio RijkEHV regio Omgevingsvisie EHV

2021

2022

Uitwerking multimodale Knoop Ehv Cs

Samenwerkingsagenda EHV-provincie

Ontwikkelvisie Fellenoord

4. Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL • Inzet en ambitie beschreven in bijlage Raadsvoorstel • Samengevat in bijgaand filmpje

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

1

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Realiseren duurzame stedelijke schaalsprong We bouwen voor de woningbouwopgave van Eindhoven en daarmee voor alle Eindhovenaren. Ook bieden we een aantrekkelijk hoogstedelijk woon- en werkmilieu aan dat noodzakelijk is om talent te kunnen binnenhalen en te kunnen vasthouden. Internationale Knoop XL moet een plek worden die bruist en leeft met voorzieningen van wereldformaat en veel stedelijk groen zodat wonen, werken, studeren en recreëren in hetzelfde gebied mogelijk zijn. •

Duurzame verstedelijking in de vorm van verdichting rond het station;

•

Functiemenging van wonen, werken, studeren en recreëren dat resulteert in een gebied dat 24/7 leeft;

•

Een gebied dat in verbinding staat met de stad en waar de verschillende onderdelen van de stad samen komen;

•

Een hoogstedelijk woonmilieu met levendige horeca, winkels, events en voorzieningen van wereldformaat;

•

Een gedifferentieerd woonmilieu voor verschillende doelgroepen en segmenten die bijdragen aan de woningbouwopgave van de regio Eindhoven;

•

Gedifferentieerde werkgelegenheid voor de top van de markt, voor startups, designers, maar ook voor de basis van de arbeidsmarkt;

•

Aantrekkelijke openbare ruimte met vergroening van het gehele gebied, met de Dommelvallei als drager en lineair stadspark;

•

Een klimaatadaptief gebied dat in staat is om extreme weersomstandigheden (in de openbare ruimte) op te vangen;

•

Een gebied dat bijdraagt aan het behalen van de klimaatdoelstellingen.

•

Randvoorwaarde (zie MIRT-onderzoek 2020) voor o.a. afwaardering Fellenoord is mobiliteitstransitie en aanpassingen hoofdwegen- en onderliggend wegennet

8

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

2

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Verstevigen voedingsbodem innovatieve topregio De Internationale Knoop XL vormt de ontmoetingsplek, laboratorium en showroom van Brainport Eindhoven. Ontmoeting, uitwisseling, innovatie en experiment staan centraal. Om dit te bereiken wordt ingezet op. •

Ontmoetingsplek van Brainport Eindhoven voor mensen vanuit Eindhoven en van ver daarbuiten.

•

Laboratorium van Brainport Eindhoven om te experimenteren met de thema’s van de toekomst: energietransitie, smart mobility, circulariteit, klimaatadaptatie en gezondheid.

•

Showroom om de propositie van Brainport Eindhoven te tonen aan iedereen die het gebied bezoekt.

•

Experimenteerruimte om oplossingen en innovaties voor de stad van de toekomst toe te passen, te testen en te verbeter en.

•

Plekken waar innovatieve bedrijven en creatieve industrie zich kunnen vestigen, zoals broedplaatsen en ateliers.

•

Een gebied waar design, techniek en kennis elkaar ontmoeten en versterken. Met voorzieningen om ontmoeting en uitwisseling tussen bedrijven, kennisinstellingen en bezoekers te faciliteren.

9

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

3

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Aantrekkelijk houden van vestigingsklimaat door optimale (internationale) connectiviteit We bouwen aan een duurzaam OV systeem waar de hele regio van profiteert. Tevens zijn adequate en optimale verbindingen met andere economische kerngebieden cruciaal om het succes van de Brainport Eindhoven toekomstvast te schragen. Internationale Knoop XL vormt de hoogwaardige toegangspoort en overstapmachine van en naar de Brainport. •

Eindhoven transformeert naar een fiets en OV georiënteerd mobiliteitssysteem: duurzaam en toegankelijk. Internationale Knoop XL vormt het hart van dit systeem.

•

(inter)nationale verbindingen met de omliggende kernregio’s in Nederland en waar nodig met de ons omringende landen. Het gaat hierbij om de verbindingen vanuit de Internationale Knoop XL met de Randstad en aansluiting op de bestaande hogesnelheidsnetwerken in de ons omringende landen Duitsland en België.

•

Optimale multimodale, slimme en duurzame verbindingen met de luchthaven alsook de toplocaties en campussen in de regio.

•

Een knooppunt waar de overstap tussen modaliteiten wordt gefaciliteerd, inclusief passende voorzieningen om de overstap te faciliteren. Hierbij zijn het OV, de fiets, voetganger en slimme mobiliteitsoplossingen de primaire dragers van het mobiliteitssysteem in het gebied. * Het verlangt tevens aanpassingen buiten het gebied KnoopXL (o.a. A2/N2, HOV, stedelijke wegen) [uitgewerkt MIRT onderzoek 2020].

10

5. Scope en opbouw programma Eindhoven Internationale Knoop XL Het Programma Eindhoven Internationale Knoop XL bestaat grofweg uit drie onderdelen.

Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord: dit betreft de integrale

gebiedsontwikkeling aan de noordzijde van het station. Dat is inclusief de herprofilering van de Fellenoord tot stadsboulevard, de voetgangersbrug over het spoor, investeringen om het gebied klimaatadaptief te maken en investeringen in het Dommeldal. De vastgestelde ontwikkelvisie Fellenoord wordt momenteel uitgewerkt door de gemeente en de provincie in samenspraak met alle stakeholders.

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid

sporen

2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal: dit betreft de herontwikkeling

van busstation Neckerspoel en station Eindhoven Centraal. Momenteel wordt de multimodale knoop gezamenlijk uitgewerkt door de gemeente, de provincie, het Rijk, ProRail en NS. 3. Projecten stationsgebied Zuid: dit betreft projecten die reeds in

ontwikkeling en uitvoering zijn in het gebied ten zuiden van het station (ondergrondse fietsenstalling, District E, Stationsweg, herinrichting Stationsplein, Lichthoven). 11

Versnipperd eigendom in handen tientallen eigenaren Cluster 1A Cluster 1B Cluster 2 Cluster 3 Cluster 4 Cluster 5 Cluster 6 Cluster 7 Cluster 8 Cluster 9 Cluster 10

WTC west WTC oost Holiday Inn V.d. Heuvellaan / Rabobank Eindje / Stroomhuis Voormalige beurslocatie Stationsplein noord Kennedy Business centre KPN locatie Dorgelolaan Campus

Cluster 11

Montgomerylaan

1B

2

9

11

1A

6

4

10

3

5

7

8

Het eigendom in het gebied Fellenoord en het stationsgebied Zuid is sterk versplinterd en in handen van enkele tientallen eigenaren. Dit varieert van de gemeente, gebruikers, beleggers tot ontwikkelaars. De gemeente bezit het openbaar gebied en de grond onder de infrastructuur. De gronden onder het spoor en het station zijn in handen van ProRail en NS.

6. Van doelstellingen naar kpi’s • 3 doelstellingen Eindhoven Internationale Knoop XL, met name

(1) en (2) van toepassing op Gebiedsontwikkeling Fellenoord ((3) is randvoorwaardelijk). • Vertaald in 24 kpi’s • Allen afkomstig uit door Raad vastgestelde Ontwikkelvisie en – kader • Bestaand beleid vormt onderlegger

Gemixt gebied met programma wonen, werken en voorzieningen Gemixt gebied met een woon-, werk- en voorzieningenprogramma conform verdeling in de ontwikkelvisie en het ontwikkelkader. Bouwen voor goede mix van bewoners. Voor huidige Eindhovenaren én voor nieuwkomers. Voor jong en oud, voor arm en rijk. Indicatoren op basis van het ambitieprogramma1 hiervoor zijn: • 740.000 m2 bvo nieuwbouwprogramma met aandacht voor specials en inzet op een verdeling van 70% wonen (ca. 6000-7000 woningen), 15% voorzieningen, 15% werken. •

20% sociale huur in m2 bvo (ca. 30% van het aantal woningen), 15% middenhuur laag, 15% middenhuur hoog, 5% dure huur, 20% goedkope koop, 15% middeldure koop, 10% dure koop.

•

Inzet op gemiddeld 7,5% maatschappelijke voorzieningen en specials per cluster.

1. In de ontwikkelvisie wordt ook rekening gehouden met een basisscenario. Dit scenario bevat 620.000 m2 bvo nieuwbouw waarvoor eenzelfde verdeling van woningsegmenten en functiemix geldt.

14

TDK als dragende identiteit van het gebied TDK (Technologie, Design en Kennis) als dragende identiteit van het gebied: •

Cross-overs tussen design, kennis, techniek, markt, onderwijs en overheid. Uitgangspunt om 5% van het totaalprogramma uit de ‘Eindhovense werkvloer’ te laten bestaan (startups en scale-ups, innovatieve ondernemers en laboratoria/experimenteerruimte).

•

Ruimte voor innovatie en nieuwe economie: gebied stimuleert ontmoeting tussen mensen door voorzieningen en hoogwaardige en groene openbare ruimte. Het plintenprogramma en de openbare ruimte krijgen zoveel als mogelijk een TDK-uitstraling.

15

Nadruk op actieve en duurzame vormen van mobiliteit en inzet op deelmobiliteit Gebied met nadruk op actieve en duurzame vormen van mobiliteit en inzet op deeloplossingen voor de auto: •

Uitgangspunt is inzet op deelmobiliteit, collectieve parkeer-oplossingen (per 20 woningen 1 deelauto en 2 andere deelvoertuigen) en aantrekkelijke alternatieven voor de eigen auto (lopen, fietsen, OV), waarbij het gebruik van deelauto’s de parkeerbehoefte nog 20% verder reduceert.

•

Gemiddelde parkeernorm van 0,35 parkeerplaats per woning (conform Ontwikkelvisie) en 1 parkeerplaats per 400m2 programma (incl. dubbelgebruik).

•

Max. 50% van de parkeerplekken binnen een ontwikkelcluster realiseren, minimaal 50% van de parkeerplekken gebiedsgericht oplossen, bij voorkeur aan de randen van het gebied.

16

Klimaatadaptief met veel water, groen, hittebestendigheid en biodiversiteit Klimaatadaptieve clusters en openbare ruimte met ruim aandacht voor water, groen, hittebestendigheid, circulariteit en biodiversiteit: •

Uitgangspunt is 8m2 groen per woning.

•

Minimaal 10% van het BVO (m2) van niet-woonfuncties is groen.

•

Uitgangspunt is 60mm waterberging per m2 verhard oppervlak.

•

De minimale afstand tot een koele plek bedraagt maximaal 300 meter.

•

Uitgangspunt is een ruimtelijke inrichting die zorgt voor afname van het hitteeffect of voorkomt dat het effect toeneemt.

•

Aanleg van een stads- en landschapspark (Dommeldal) voor natuur, sport en recreatie met ecologische verbindingszone (EVZ) van minimaal 50m breed.

•

Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers op dit thema en (innovatieve) oplossingen stimuleren. 17

Energieneutraal met voeding uit duurzame bronnen en warmtenet Een zo energieneutraal mogelijk gebied: •

Uitgangspunt is een zo laag mogelijk energieverbruik en 100% voeding vanuit duurzame bronnen.

•

Uitgaan van een collectief warmtenet.

•

Maximale opwek van duurzame energie in het gebied zelf.

•

Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers en (innovatieve) oplossingen stimuleren.

18

Ruimtes, routes en maatschappelijke voorzieningen voor nieuwe én bestaande stad De sociale en verbonden stad

•

Uitgangspunt is goed bereikbare maatschappelijke voorzieningen (7,5% totale programma, waaronder 1 basisschool en 1 à 2 gezondheidscentra). die bewoners van Knoop XL en omliggende wijken zoals Woensel Zuid bedienen

•

Uitgangspunt is in totaal 9 plekken (speelpleinen voor diverse doelgroepen en interessante verblijfsplekken) voor dagelijkse gebruikers van het gebied

•

De bestaande noord-zuid verbindingen zoals de Kruisstraat/ Lardinoisstraat worden opgewaardeerd en zorgen voor optimale doorwaadbaarheid van het gebied en verbinding met omliggende wijken.

•

Toevoegen van een loopbrug over het spoor tussen ‘t Eindje en de politiekavel.

•

Herprofilering van de Fellenoord tot aantrekkelijke stadsboulevard conform ambitie ontwikkelvisie.

19

7. Toetsing bestuursakkoord • Bestuursakkoord (her)bevestigt belang MIRT-propositie

verstedelijking en mobiliteit, Eindhoven Internationale Knoop XL en gebiedsontwikkeling Fellenoord daarbinnen

• De uitwerking van het raadsvoorstel sluit geheel aan op het

bestuursakkoord, tot en met kpi’s, met één aandachtspunt: de exacte vertaling van het woningbouwprogramma

Ontwikkelvisie

Bestuursakkoord

NB: % In bruto vloeroppervlakte

NB: % In aantallen

8. Randvoorwaarden borging publiek belang (financiën, looptijd en samenhang) • Financiën

- Op basis van deze thema’s en kpi’s is in 2021 het verwacht financieel resultaat geraamd (kosten, baten, risico’s) - Uitgangspunt: optimalisatie publieke grondexploitatie en opbrengst kostenverhaal - In 2021: tekort € 80 tot € 104 mln (over gehele looptijd) - Actualisatie nodig - Indexering kosten en baten - Verwerking toekenning Woningbouwimpuls (€ 23 mln voor geheel Knoop XL) - Verwerking toekenning bijdrage woningbouwversnelling (€ 75 mln (incl BTW) - Mogelijk andere aanpassingen

- Provincie is partner, ook hierin

8. Randvoorwaarden borging publiek belang (financiën, looptijd en samenhang) • Looptijd

- De gebiedsontwikkeling is langjarig (>20 jaar), geen kortdurend project - Dat geeft voor het ‘hoe’ als randvoorwaarde dat het de programmatische, ruimtelijke en financiële spelregels duurzaam moet waarborgen. • Samenhang

- Borgen publiek belang in het gebied - en goede aansluiting op omliggende gebieden - vraagt sturen op samenhang en integraliteit en daarmee stevige publieke regie.

9. Vervolg • Na besluitvorming Raad (19 juli) • Uitwerking van het Hoe: (publieke) bevoegdheden,

organisatievorm en de randvoorwaarden daarbij • Rol Raad hierbij: gedurende gehele looptijd ‘aan de knoppen’ bij borging publiek belang