Nadere toelichting raadsvoorstel Corona ondersteuning en herstel 2e helft 2021 ev

gemeente Eindhoven Inboeknummer 21bst00909 Dossiernummer 21.27.103_6.2.3. B&W beslisdatum 09 juli 2021

Nadere toelichting bij raadsvoorstel Onderwerp: Corona ondersteuning en herstel 2e helft 2021 e.v..

In uw meningsvormende vergadering op 29 juni jl. heeft u met ons gesproken over het raadsvoorstel Coronaondersteuning en -herstel 2e helft 2021 e.v.. Uw commissieadvies laat een overwegend positieve grondhouding zien over dit voorstel. Dat waarderen wij zeer, net als het vertrouwen dat wij proeven over onze aanpak om deze nog steeds lopende crisis te lijf te gaan. Tegelijkertijd zien we dat onze vraag om mandaat voor het waar nodig verlenen van de ondersteuningsmaatregelen bij een aantal van u niet vanzelfsprekend is. We zijn ervan overtuigd dat dit mandaat ons helpt om waar nodig snel en adequaat in te kunnen spelen op de actualiteit bij het verlenen van ondersteuning aan de mensen, bedrijven en instellingen in de stad. Dit mandaat is gelijk aan het door u verleende mandaat voor het tweede kwartaal van dit jaar. Zonder mandaat op dit onderdeel zult u achteraf besluitvorming voorgelegd krijgen over reeds verleende steun. Wij willen voorspelbaar zijn naar onze partners in de stad en snel reageren. Daarnaast willen wij geen ‘gaten’ in ondersteuning laten vallen in het licht van de doorlooptijd van de besluitvormingsprocessen. Voor de herstelaanpak is ons uitgangspunt dat wij u vragen voor instemming met een kader voor herstel wat flexibiliteit in zich heeft om in te spelen op de actualiteit de komende periode.

Wij zijn blij met uw positieve grondhouding hierop, omdat wij ervan overtuigd zijn dat deze crisis snelle en flexibele inzet in de stad rechtvaardigde en nog steeds rechtvaardigt. Verder hebben wij bij u de behoefte geproefd om in aanvulling op het afwegingskader corona-herstelmaatregelen meer kleuring te krijgen bij de concrete invulling hiervan. Wethouder de Jong heeft dan ook toegezegd om te kijken hoe we dit concreter kunnen maken. Dat maken we in deze nadere toelichting inzichtelijk. Tenslotte zijn we dankbaar voor de breed uitgesproken steun door uw raad voor onze inzet in de stad in de afgelopen periode. Wij willen hierbij ook onze waardering aan uw raad uitspreken voor de manier waarop wij dit samen hebben vormgegeven. Nogmaals willen wij benadrukken dat wij u ook de komende periode actief zullen informeren over onze besluiten voor verlenging van ondersteuningsmaatregelen en de nog te vormgeven herstelaanpak. En wij zullen zoals gebruikelijk hierover achteraf verantwoording afleggen. Naar aanleiding van de commissiebehandeling doen wij u extra informatie toekomen over de ondersteuningsmaatregelen en de beoogde herstelaanpak. Daarnaast heeft

Inboeknummer 21bst00909

Wethouder De Jong u toegezegd om na te vragen of aanvulling nodig is op de wettelijke mogelijkheden om te voorkomen dat bonussen betaald worden van ondersteuningsmaatregelen. Bijgaand ontvangt u deze informatie: 1. Corona-ondersteuningsmaatregelen 2. Herstelaanpak Corona 3. Bonussen in relatie tot de ondersteuningsmaatregelen

1. Corona-ondersteuningsmaatregelen Om zo transparant mogelijk te zijn naar uw raad geven we hierbij een actueel inzicht in de Corona-ondersteuningsmaatregelen die wij voornemens zijn in te zetten voor het derde kwartaal 2021. Sowieso is ons voornemen om per kwartaal te bekijken wat echt nodig is op basis van de actualiteit: Verlenging bestaande maatregelen: incidenteel verlagen van de huur voor juli tot en met september 2021- naast de door SCE verstrekte subsidie voor 2021-2024 in het kader van de Eindhovense BISregeling en aanvullend op de in 2020 door de gemeente verstrekte noodsteun/extra subsidie - aan: o Stichting Effenaar o Parktheater Eindhoven o Stichting Plaza Futura verlagen van de huur voor CV Natlab voor juli tot en met september 2021. het kwijtschelden van huur voor sportaccommodaties die worden verhuurd door de gemeente Eindhoven aan sportverenigingen en andere niet-commerciële sport- en beweegaanbieders voor die periode van 1 juli tot 1 augustus 2021. bij de beoordeling van de verantwoordingen over de subsidies voor het kalenderjaar 2021 wordt coulance toegepast met betrekking tot de geformuleerde prestatie-eisen en dat er bij lagere prestaties, vanwege effecten van corona-maatregelen, geen subsidiekortingen worden toegepast. het verlengen van de subsidieregeling aanvullende noodmaatregelen maatschappelijke partners Sociaal domein wegens COVID-19 crisis.

een additionele subsidie aan WIJEindhoven om extra medewerkers aan te houden door toename van aanmeldingen en complexiteit van aanvragen voor de periode van 1 juli tot 1 oktober 2021. het verlengen van de zaterdagochtendopenstelling van het Inwonersplein van 1 juli tot 1 oktober 2021 (een verlenging van de pilot die loopt tot 1 juli 2021), de extra avondopenstellingen van dinsdag tot en met donderdag van 1 juni tot en met 1 oktober 2021. het verlengen van het thuisbezorgen van aangevraagde reisdocumenten in de periode van 1 juli 2021 tot 1 oktober 2021 . het verlengen van een extra gastvrouw/-heer aan de ingang van het Inwonersplein om de bezoekersstroom te reguleren tot 1 oktober 2021. extra inzet tot 1 oktober 2021 voor het Klantcontactcentrum en de chatfunctie op de website. inzet van een specialist verzuim en re-integratie in het derde kwartaal van 2021.

2

Inboeknummer 21bst00909

-

-

inzet van de voorzitter van het MET tot 1 oktober. verlenging van 1 juli tot 1 oktober van de tijdelijke inzet voor toezichts- en handhavingscapaciteit ten behoeve van de corona maatregelen. het verlengen van de extra inzet voor dienstverlening aan lokale ondernemers, inclusief de bemensing van het Ondernemersloket tot 1 oktober 2021. verlengen van de maatregel van 1 juli tot 1 oktober 2021, waarbij voor huurders van gemeentelijk vastgoed (niet zijnde woningen) wordt afgezien van aanmaningen en incassotrajecten. Verlenging van de maatregel corona-aanpak Binnenstad en het aanvullend inzetten van deze aanpak t.b.v. de Kruistraat / Woenselse Markt. Verlenging van noodsteun cultuur COVID-19.

De overige ondersteuningsmaatregelen vanuit het sociaal domein lopen overigens ook door. Deze lopen echter via de betreffende rijksregelingen. Nieuwe maatregel het concreet uitwerken van een steunmaatregel voor commerciële huurders en erfpachters van gemeentelijke objecten en dit in een separaat voorstel in juli 2021 aan het college voorleggen; Daarnaast wegen nog af hoe wij om willen gaan met de precariobelasting voor terrassen. De kosten deze ondersteuningsmaatregelen, inclusief de nieuwe maatregelen, bedragen naar verwachting ordegrootte €2,7 miljoen in Q3. Dit bedrag is lager dan het maximumbedrag van ordegrootte €4,5 miljoen aangekondigd in het raadsvoorstel omdat we steeds beter en actueler zicht hebben op wat (nog) nodig is en op de uitputting van reeds lopende regelingen wat een (verlangend) effect heeft op het benodigd bedrag. Op onderdelen ontvangen we mogelijk nog compensatie van het rijk. Zodra u ingestemd heeft met het voorliggend raadsvoorstel zullen wij u informeren over onze besluitvorming over verlenging van de ondersteuningsmaatregelen in Q3 middels een raadsinformatiebrief.

2. Herstelaanpak Corona In de commissiebespreking proefden wij uw behoefte om meer concreet inzicht te krijgen in de herstelaanpak Corona. De herstelaanpak is nog niet volledig uitgekristalliseerd en dat kan ook niet. Want wij kiezen nadrukkelijk voor een gefaseerde - korte termijn aanpak die de komende periode op adaptieve wijze vorm gaat krijgen, zodat we steeds actueel kunnen inspelen op behoeften in de stad. We kiezen dus expliciet niet voor een vooraf uitgedachte integrale aanpak. Enerzijds omdat we in deze nog onzekere fase nog niet volledig kunnen inschatten wat de effectieve en doelmatige aanpak is en anderzijds vanuit de optiek voor slagkracht. Als we een integrale herstelaanpak moeten opstellen kan deze op zijn vroegst eind september als raadsvoorstel aan u aangeboden worden die vervolgens naar verwachting op zijn vroegst in november geagendeerd kan worden

3

Inboeknummer 21bst00909

in uw raad. Met het voorliggend kader hebben we de mogelijkheid om de ontwikkelingen in de Eindhovense samenleving op de voet te volgen en continu naar mogelijkheden te zoeken om initiatieven die bijdragen om mensen (weer) met elkaar in verbinding te brengen en om sterker uit de crisis te komen. We willen hier vooral gebruik maken van de kracht van de Eindhovense samenleving en daar optimaal op inspelen. Om tegemoet te komen aan uw (begrijpelijke) behoefte aan meer inzicht en concreetheid over de herstelaanpak, nemen we u hier kort mee in de suggesties en ideeën die wij op dit moment voor ons zien. Met daarbij de winstwaarschuwing dat onderstaande suggesties nog uitgewerkt moeten worden in concrete voorstellen en op haalbaarheid worden getoetst. Niet uitputtend denken wij aan: Versnellen van het Startup in Residence-programma om sterker uit de crisis te komen: door Corona zijn er veel nieuwe uitdagingen ontstaan in de stad op de vraagstukken binnen de thema’s leven, wonen en zorgen. Vraagstukken die de mogelijkheid bieden om juist nu de samenwerking te zoeken met duurzame, creatieve en/of innovatieve startups om daarmee slimme oplossingen te vinden voor deze uitdagingen in de stad. Door middel van challenges willen we regionale startups een vliegwiel geven om te ondernemen en vanuit de kracht van de stad oplossingen te bieden.

Subsidieregeling Herstel sport- en beweegaanbod na COVID-19 om sport/beweegaanbieders te stimuleren om hun activiteiten met een maatschappelijke bijdrage en structureel karakter zo snel mogelijk weer volledig te heropstarten, zodat (de diversiteit van) het sport- en beweegaanbod in de stad overeind blijft en zo veel mogelijk Eindhovenaren weer in beweging komen en blijven. Herstelaanpak voor cultuur: centraal staat de culturele reuring in de stad gericht op verschillende doelgroepen, buitenactiviteiten, nieuwe culturele verdienmodellen (combinatie van digitaal en fysiek) en een extra impuls voor de zwaar getroffen makers in de stad (zoals ZZP-ers in de creatieve sector). Open Eindhoven / aanvulling actieplan binnenstad: Met het opheffen van de lockdown zijn er al diverse initiatieven opgezet vanuit het actieplan binnenstad en ook in het kader van ‘Open Eindje’. Maar corona is nog niet over. Ook afgelopen week is weer gebleken dat de toekomst voor ondernemers in de binnenstad onzeker is (zie bijvoorbeeld het besluit om op het Stratumseind de terrassen op uitgaansavonden te verbieden in verband met de toename van besmettingen). Om ondernemers te kunnen ondersteunen in deze uitdagende herstelperiode, denken we aan een “binnenstad-pot” om direct in te kunnen spelen op initiatieven die bijdragen aan positieve ontwikkelingen voor herstel van de binnenstad.

Verdeling middelen tussen ondersteuningsmaatregelen en herstelaanpak Met het raadsvoorstel kadernota 2022 vragen wij u de coronareserve aan te vullen met €15 miljoen voor ondersteuningsmaatregelen en voor de herstelaanpak corona. De pandemie is tot nu toe grillig verlopen en hoewel de vooruitzichten beter zijn, weten we niet hoe de pandemie verder verloopt. We zijn vanzelfsprekend van mening dat deze Corona-middelen niet ‘op hoeven’ als het niet nodig is.

4

Inboeknummer 21bst00909

Het is op dit moment onzeker hoe lang verdere verlenging van de ondersteuningsmaatregelen aan de orde zal zijn. Wij zullen onze lokale ondersteuningsmaatregelen laten meebewegen met de landelijke ontwikkelingen en wegen continu of onze maatregelen effectief en doelmatig zijn in relatie tot het beoogde doel. Aangezien er op dit moment stevige verlichting van beperkende maatregelen ingegaan is, ligt het in de lijn der verwachting dat de ondersteuningsmaatregelen vanaf Q3 afgebouwd kunnen gaan worden. Met betrekking tot de herstelaanpak kiezen we – zoals hierboven reeds aangeven - er bewust voor om op voorhand geen uitgewerkt plan te presenteren, zodat we flexibel kunnen inspelen op wat nodig is in de stad. Een kostenberekening is daarom vooraf niet expliciet te maken. We gaan vanaf deze zomer inzetten op dat wat nodig is binnen het voorliggende kader herstelaanpak en met inachtneming van de financiële spelregels. We gaan er vooralsnog vanuit dat we per kwartaal (oplopend) niet meer dan €2,5 miljoen uitgeven aan inzet op herstel. Dit leidt tot onderstaande inschatting van uitgaven: Q3 2021 Q4 2021 Q1 2022 Ondersteuning Herstel Totaal

2,7 mio 1,5 mio 4,2 mio

PM 2,5 mio 2,5 mio + PM

2,5 mio 2,5 mio

Q2 2022 e.v. PM PM

totaal 2,7 mio + PM 6,5 mio + PM 9,2 mio + PM

Deze huidige inschatting betekent dat we mogelijk bij het opmaken van de jaarrekening 2021 kunnen constateren dat een deel van de €15 miljoen euro over is. Op dat moment kunnen we een nieuwe afweging maken; een deel vrij laten vallen of wanneer inzet niet meer nodig is de reserve in zijn geheel beëindigen. Over het verloop van de reserve zullen we u de komende periode steeds informeren. Wij stellen voor u bij de begrotingsbehandeling 2022 en gebaseerd op de actualiteit een voorstel voor te leggen om het mandaat voor het al dan niet verlengen van voor Q4 2021. Daarnaast geven we u op dat moment een actueel inzicht in de uitnutting van de reserve en nader inzicht in herstel.

3. Bonussen in relatie tot de ondersteuningsmaatregelen Wethouder de Jong heeft toegezegd om na te vragen of aanvulling nodig is op de wettelijke mogelijkheden om te voorkomen dat bonussen betaald worden van ondersteuningsmaatregelen. Navraag heeft opgeleverd dat er geen eenduidig antwoord te geven is op deze vraag omdat er een aantal factoren daarbij van belang zijn. Onder andere de juridische vorm van de ondersteuning, de grondslag, de mate waarin de gemeente vrijheid heeft of dat er reeds een juridische inkadering is, etc. Wel kan gesteld worden dat het over het algemeen niet per definitie uitgesloten is om een ‘bonus- of dividendverbod’ als voorwaarde aan een steunmaatregel te verbinden. We sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij het rijksbeleid dat stelt dat landelijke steunmaatregelen niet ingezet mogen worden voor bonussen en dividenduitkeringen. Binnen de juridische mogelijkheden stellen wij dezelfde eis aan de gebruikers / ontvangers van onze lokale

5

Inboeknummer 21bst00909

steunmaatregelen. Onze inzet is conform de lijn die wij aan u aangegeven hebben in de raadsinformatiebrief “uitvoeringsovereenkomsten inzake WNT en social return”. We zeggen u daarom in dezelfde lijn toe dat wij bij het vormgeven van nieuwe steunmaatregelen waar dit aan de orde kan zijn, wij streven naar een dusdanige vormgeving dat deze voorwaarde rechtmatig gesteld kan worden.

De overige toezeggingen gedaan tijdens de commissiebehandeling op 29 juni jl. volgen separaat.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

6