Nadere toelichting met herzien ontwerp raadsbesluit Verbod fossiele reclame en vijftiende wijziging APV Eindhoven

gemeente Eindhoven

Nadere toelichting met herzien ontwerp raadsbesluit bij Initiatiefvoorstel Verbod fossiele reclame en vijftiende wijziging APV Eindhoven Inleiding Tijdens de behandeling in de Meningsvorming van 2 september 2025 werd zorg uitgesproken over de kosten en dekking van eventuele risico’s. De indieners hebben aangegeven om de risico’s te onderbouwen en met een dekkingsvoorstel naar de Raad terug te komen. Met deze nadere toelichting wordt dieper ingegaan op de mogelijke risico’s. Door onduidelijkheid over zowel de hoogte als de waarschijnlijkheid van misgelopen inkomsten alsmede de kosten van handhaving was het opstellen van een dekkingsvoorstel niet gemakkelijk. Om deze impasse te doorbreken is daarom besloten om ons geheel te baseren op de praktijkervaring in gemeente Den Haag waarop de voorgestelde APV-wijziging is gebaseerd. De reactie van Wethouder Barker is in zijn geheel hieronder opgenomen. Vervolgens vertalen we dat naar de unieke situatie en positionering van buitenreclame in SUOG in Eindhoven. En onderbouwen we de keuze om van het ambtelijk advies af te wijken. Situatie Den Haag Hieronder volgt de brief van wethouder Barker uit Den Haag (Ingekomen stuk 26-37). Voor de volledigheid merken we op dat de tekstopmaak door de indieners is toegevoegd voor de leesbaarheid.

Onderwerp: Verbod fossiele reclame Datum: 10 februari 2026

Inboeknummer

Geachte griffie, De gemeente Den Haag werd gevraagd omtrent het onderwerp fossiele reclame nadere informatie aan uw gemeenteraad te sturen omtrent het APV-verbod dat in Den Haag geldt. In Den Haag hebben wij inmiddels praktijkervaring opgedaan met de uitvoering van het verbod op fossiele reclame in de openbare ruimte. Die ervaring leert dat dit dossier in de uitvoering goed beheersbaar is, mits vanaf de start wordt gekozen voor een duidelijke handhavingslijn en een realistische inzet van capaciteit binnen de keten. Wij hanteren een reactieve handhavingsstrategie, waarbij wordt opgetreden naar aanleiding van meldingen, signalen of handhavingsverzoeken. Hierdoor blijft de toezichtslast beperkt en is het verbod uitvoerbaarzonder een zwaar beroep te doen op extra capaciteit. Tot nu toe hebben wij in Den Haag nog geen overtredingen geconstateerd en is er in de praktijk nog niet handhavend opgetreden. De benodigde inzet hangt sterk af van beleidskeuzes die je als gemeente vooraf maakt. In Den Haag is er geen extra budget vrijgemaakt voor de handhaving van dit verbod, de Handhavingsorganisatie put uit bestaande middelen, wat ook goed op te vangen is gezien de handhavingslijn. Daarnaast hanteren de reclame-exploitanten waarmee de gemeente Den Haag momenteel concessieovereenkomsten heeft, actief het fossiele reclameverbod.

Bij twijfel over de toelaatbaarheid van een reclame-uiting van een opdrachtgever nemen zij contact op met de contractmanager reclame binnen de beleidsafdeling voor nadere beoordeling. Het verbod op fossiele reclame heeft bovendien niet geleid tot een lagere afdracht; we verwachten dat door gewijzigde marktomstandigheden de afdracht bij een volgende aanbesteding eerder zal toenemen. Met vriendelijke groeten,

2

Inboeknummer

Robert Barker Wethouder Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Gemeente Den Haag Hieruit volgt dat de kosten voor handhaving en de misgelopen inkomsten uit de concessieovereenkomst €0 bedragen. De noodzaak tot een dekkingsvoorstel is daarom vanzelfsprekend afwezig. De Eindhovense organisatie kwam tot andere adviezen. Om dat goed in relatie tot elkaar te beschouwen volgt hier eerst een beschrijving van de Eindhovense situatie. Lopende contracten De gemeente Eindhoven heeft via Stichting Uitvoering Organisatie Gemeente (SUOG) concessieovereenkomsten met buitenreclameexploitanten. De concessieovereenkomsten hebben verschillende looptijden, maar eindigen grofweg eind 2029. De concessiehouders ontvangen inkomsten van reclamebureaus en adverteerders die advertentieruimte bij hen inkopen. De concessiehouders betalen een vaste afdracht aan SUOG voor het gebruik van onze publieke ruimte. SUOG gebruikt dat geld bijvoorbeeld voor citymarketing en evenementen door Eindhoven365 en Eindhoven247. De jaarlijkse totale vaste afdracht van alle concessiehouders bedraagt €3,9 miljoen inclusief een jaarlijkse indexatie. SUOG Zoals op 2 en 9 december 2025 is besproken bij de behandeling van ‘Evaluatie citymarketing en Maatschappelijke Diensten 2022-2025’ (8061892_03) kent SUOG een ruwe start.

De Bruto-opbrengsten van buitenreclame zijn in de periode van 2022 tot 2025 opgeteld €4,2 miljoen lager uitgevallen dan vooraf was ingeschat. Dat kwam door voornamelijk een vertraagde vergunningverlening, zo bleek uit een opgevraagde interne evaluatie van augustus 2025. Vanwege de lagere inkomsten uit de buitenreclameconcessies heeft het college het besluit genomen om in de voorgaande jaren de volgende maatregelen te treffen: - Uitstel op betaling te verlenen - Krediet te verschaffen - Indexatie bij te stellen van 10% naar 2%, en van 10% naar 4,1% voor respectievelijk 2024 en 2025

3

Inboeknummer Het is in het licht van het initiatiefvoorstel relevant om op te merken dat deze informatie niet overeenkomt met de eerder verstrekte antwoorden in het kader van de ambtelijke bijstand bij de voorbereiding voor het dekkingsvoorstel. Vraag: Reclame-inkomsten worden gebruikt voor citymarketing/evenementen. Hoe wordt op dit moment omgegaan met de misgelopen inkomsten? Antwoord: De afdrachten die de concessiehouders aan SUOG betalen, worden door SUOG geheel ingezet voor citymarketing, evenementen en hospitality (VVV). Zoals bij vraag 1 is aangegeven is dit een vast bedrag. Er is op dit moment geen verbod op fossiele reclame, daarom zijn er ook nog geen inkomsten misgelopen. Door de lagere afdracht aan Eindhoven365, Eindhoven247 en aan de gemeente resteert er aan het eind van 2025 een tekort van nog steeds €3,4 miljoen. Dat is dus een besparing van €0,7 miljoen ten opzichte van de eerdergenoemde €4,2 miljoen misgelopen inkomsten. De raad heeft daarom in 2025 ingestemd met het voorstel van het college om in de begroting €2,5 miljoen incidenteel geld vrij te maken zodat de continuïteit van SUOG gewaarborgd zou blijven (begroting 2026, p32). Samenvattend, de misgelopen inkomsten van €4,2 miljoen zijn dus voor €2,5 miljoen hersteld. De overige €1,7 miljoen wordt voor €0,7 miljoen (tijdelijk) opgevangen met bezuinigingen in de afdracht voor o.a.

citymarketing, om het restant van €1 miljoen te dekken wordt gerekend op een positief bedrijfsresultaat in de toekomst.

4

Inboeknummer

misgelopen inkomsten buitenreclame miljoen euro (cumulatief)

18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 2021

2022 Verwachte

2023 Daadwerkelijk

2024

2025

2026

Ingreep (Begroting 2025)

Deze grafiek toont het verschil tussen de verwachte en de daadwerkelijke inkomsten uit buitenreclame. De gekleurde verticale lijn toont de €2,5 miljoen incidentele impuls van de gemeentebegroting om de continuïteit van SUOG te waarborgen. Direct is zichtbaar dat daarmee niet het gehele gat is overbrugd.

Ambtelijk advies gemeente Eindhoven Door de ambtelijke ondersteuning wordt aangegeven dat het kwantificeren van de financiële en juridische risico’s lastig is, omdat de impact van een lokaal verbod op fossiele reclame niet exact is vast te stellen. In tegenstelling tot de ervaring van gemeente Den Haag luidt het ambtelijk advies in Eindhoven echter om rekening te houden met mogelijk 10% inkomstenderving en jaarlijks structureel €130 duizend voor de handhaving en behandeling van schadeclaims. Omdat de reclamebeperking met het oog op het klimaat een vrij nieuwe ontwikkeling is, heeft gemeente Eindhoven nog geen praktijkervaring met dit type vraagstuk. Wij nemen daarom in onze overwegingen mee dat deze getallen gebaseerd zijn op inschattingen. De praktijkervaring uit Den Haag laat echter een totaal ander beeld zien. De indieners kiezen ervoor om zich te baseren op deze aangeleverde gegevens. Reflectie Het is geen eenvoudige keuze om het advies uit de eigen organisatie naast ons neer te leggen. Het is een optelsom van: - Aantoonbaar onjuiste antwoorden op technische vragen

5

Inboeknummer -

-

Het pas verstrekken van financiële situatie van SUOG nadat specifiek om de evaluatie werd gevraagd, terwijl herhaaldelijk zeer gedetailleerde (financiële) informatie is gevraagd over de hoofdinkomstenbron van deze stichting. De risico-averse houding in relatie tot de financiële kwetsbaarheid van SUOG. De duidelijkheid van de gegevens uit Den Haag De ambtelijke adviezen van andere gemeentes die sinds juli deze stap hebben gezet. Dat zijn Groningen, Amsterdam, Nijmegen, Deventer.

Actuele informatie Ten slotte, in het bijbehorende initiatiefvoorstel is geprobeerd een duidelijk beeld neer te zetten over het nut, de noodzaak en de effectiviteit van het reclameverbod op basis van de laatste gegevens. Hieraan willen we het volgende toevoegen: Brandbrief uit de reclamesector, NGO- en ondernemerswereld aan Amsterdam. 100 reclamemakers en 30 NGOs en startups schreven een brief aan de Amsterdamse gemeenteraad om aan te geven dat zij de reclamebeperking steunen. Bron: Amsterdamse bureaus steunen verbod op fossiele reclame | MarketingTribune Bureaus Advies Wetenschappelijke klimaatraad WKR – 19 februari 2026 In het rapport ‘Aan de slag met gedrag!’ worden 6 aanbevelingen gedaan waaronder het wegnemen van contraproductieve prikkels zoals fossiele reclames. Bron: Advies Aan de slag met gedrag! | Wetenschappelijke Klimaatraad

Een herzien ontwerpraadsbesluit bied ik u hierbij ter vaststelling aan. Namens de indieners, Jonas Roothans, raadslid PvdD Jacco Rubenkamp, raadslid Volt Jannie Visscher, raadslid SP Rosa van den Nieuwenhof, raadslid PvdA Lotte Meerhoff, raadslid GroenLinks

6

Inboeknummer

Herzien Ontwerp Raadsbesluit De gemeenteraad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van dhr. Roothans; gelet op de behandeling in de meningsvormende vergadering van 2 september 2025; gelet op de nadere toelichting en het herzien ontwerp raadsbesluit van 3 maart 2026 gelet op artikel 149 van de Gemeentewet; besluit: 1. de APV Eindhoven als volgt te wijzigen: Artikel I A In artikel 1:1 wordt met behoud van alfabetische volgorde de volgende definitie toegevoegd: •

fossiele reclame: handelsreclame waarmee kennelijk wordt beoogd de volgende producten en/of diensten aan te prijzen: fossiele brandstoffen, vliegvakanties, vliegtickets, gascontracten, grijze stroomcontracten, cruisereizen en/of voertuigen met een brandstofmotor.

B Het opschrift van artikel 4:15 komt te luiden: Artikel 4:15 Verbod hinderlijke, gevaarlijke of fossiele reclame C Artikel 4;15, derde lid, komt te luiden: 3. Fossiele reclame, die zichtbaar is vanaf een voor het publiek toegankelijke plaats, is verboden, tenzij het gaat om: a. bedrijfsnamen, bedrijfslogo’s en reclames aan of in de directe nabijheid van het pand waar de activiteiten plaatsvinden waar de reclame betrekking op heeft; b. wegwijzers op bedrijventerreinen;

7

Inboeknummer Artikel II Deze verordening treedt in werking met ingang van de 8e dag na de datum van uitgifte van het Gemeenteblad waarin het wordt geplaatst. 2. het college opdracht te geven het huidige door hen vastgestelde beleid overeenkomstig dit voorstel aan te passen. 3. het college opdracht te geven de exploitanten van reclamedragers in Eindhoven te wijzen op de wijziging in de plaatselijke verordening en het gemeentelijk reclamebeleid, teneinde fossiele reclames in onder andere ov-stations, haltevoorzieningen bij het openbaar vervoer, vrijstaande reclamevitrines, billboards en andere toepasselijke plekken te weren. Zo hebben de exploitanten ruim de tijd om zich op de aanpassing van de regelgeving voor te bereiden. 4. het college opdracht te geven bij de Rijksoverheid aan te dringen op een landelijk verbod op fossiele reclames. Het landelijke verbod zou niet alleen in de buitenruimte, maar ook in de (social) media, culturele en educatieve instellingen en sport dienen te gelden. 5. het college te opdracht te geven de raad in het derde kwartaal van 2026 te informeren over de voortgang van de genoemde acties.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, voorzitter.

, griffier.

8