Inspreekbijdrage dhr. S. Schreuder Raadsvoorstel Vereenvoudiging Sociaal Domein

Beste raadsleden. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om namen PM Arbeid u toe te spreken als voorstander van scenario 1 uit het adviesrapport ‘Vereenvoudiging sociaal domein’ Uit mijn 16 jaar ervaring als o.a. re-integratiecoach kan ik u vertellen dat de bijstand mogelijk de meest complexe uitkeringssituatie is die we in Nederland kennen. Wanneer de bijstand wordt toegekend kunnen we concluderen dat er geen andere vormen van inkomen, uitkering of vermogen is waar iemand op kan terugvallen. Deze uitgangspositie zorgt voor zowel inwoner als de gemeente voor een complexe wederzijdse afhankelijkheidssituatie met soms eveneens complexe en conflicterende belangen. Uiteraard een geruststelling dat we in Nederland het recht op deze financiële zekerheid hebben. Werk en inkomen zijn zeer belangrijke criteria waar we o.a. onze persoonlijke en sociale identiteit aan ontlenen. Wanneer we (tijdelijk) niet kunnen werken of niet kunnen werken omdat we nooit een eerlijke kans hebben gekregen, is in veel situaties de factor tijd een bepalende factor voor de re-integratie kansen. Hoe langer het duurt dat iemand niet kan deelnemen aan het arbeidsproces hoe complexer het wordt om de terugkeer ervan te organiseren/ begeleiden.

Het is in belang van zowel de inwoner als de gemeente Eindhoven dat er preventief en actief wordt ingezet op het bevorderen en vergroten van de participatiemogelijkheden/kansen van uitkeringsgerechtigden. Waarbij vanuit scenario 1 de regie komt te liggen bij team het Werk & Geld. Daar waar we cliënten in traject steeds jonger zien worden, overzien veel uitkeringsgerechtigden in veel gevallen door de bomen het bos niet meer en zijn ze vaak gedesoriënteerd, bang en overspoeld met informatie als ze bij ons in traject belanden. Deze mensen hebben in veel gevallen al meerdere trajecten/ negatieve ervaringen achter de rug voordat ze bij ons aangemeld werden. Ze voelen zich vaak al langere tijd niet begrepen of gehoord. Het belang van een heldere en eenduidige informatievoorziening ‘conform adviesrapport’ is essentieel/ hard nodig in Eindhoven. Vanuit ons re-integratie perspectief: Al geruime tijd ondersteund en begeleid PM Arbeid in samenwerking met Ergon en Wijeindhoven met succes inwoners binnen de gemeente Eindhoven naar werk. Inwoners die vaak al jaren kampen met (forse) Psychische problematieken. Uit onze ervaring kunnen we concluderen dat mensen over het algemeen graag willen werken en (zoveel mogelijk) willen voorzien in een eigen inkomen, maar het door hun problematiek, ziekte of handicap (tijdelijk) niet altijd mogelijk is.

Inwoners weten zelf heel goed wat er niet goed gaat, waar ze last van hebben en wat vooral niet helpend voor ze is. Maar ze weten vaak niet hoe ze het anders kunnen doen en wat hun mogelijkheden zijn. Ze zitten voor hun gevoel daardoor al jaren vast in de uitkering met als gevolg dat hun geloof in het eigen arbeidspotentieel voor de arbeidsmarkt verloren raakt. Zoals voor ons allemaal geldt, hebben we in het leven behoefte aan veiligheid en duidelijkheid. Wanneer in grote mate niet voorzien wordt in deze behoeften of het uitzicht erop mist, zijn we in veel situaties niet in staat om tot verandering te komen. We noemen dit overleven.

Vanuit de samenwerking met Ergon en Wijeindhoven is PM Arbeid eind 2022 het project Hoofdzaak werk pijler 2 gestart. En hebben we gezamenlijk ervaren dat wanneer er sprake is van een (psychische) problematiek we door een gezamenlijke aanpak met duidelijke regiefuncties – vanuit oprechte aandacht, met inzet van expertise en met voldoende tijd – mensen na vele jaren alsnog uit de bijstand stromen of is hun perspectief op werk weer dichterbij gebracht. De duidelijke positionering van partijen is hierbij van essentieel belang geweest en dat is het nog steeds. Inwoners weten waar ze aan toe zijn en wie ze waarvoor kunnen benaderen. Binnen deze trajecten waar diverse cliënten met (forse) psychische problematieken te kampen hebben, wordt de samenwerking met behandelaren of therapeuten eveneens opgezocht. Ongeacht alle hulpverlening of behandelingen die er lopen, blijft het traject gefocust op de uitstroom naar(betaald) werk. De problematiek is binnen deze trajecten niet leidend en dienen onderliggende (Multi) problematieken behandeld te worden. Dit weerhoudt alle partijen er echter niet van om separaat te blijven werken aan de terugkeer op de arbeidsmarkt. Waardoor Ergon o.a. in deze casuïstiek actief in beeld blijft en voortgang kan blijven monitoren.

Conclusie scenario 1: Daar waar ‘binnen scenario 1’ door problematiek de mogelijkheid naar werk niet direct mogelijk lijkt te zijn, is het van groot belang is dat deze mensen in beeld blijven bij het team Werk & Geld. Én het eveneens dit team moet zijn dat de ondersteuningsvraag van een inwoner regisseert en monitort om het arbeidspotentieel in Eindhoven een eerlijke kans te blijven geven. Het voornaamste is dat we inwoners een eerlijke kans blijven geven op de arbeidsmarkt en ze niet met rust laten als het niet lukt om te werken omwille van hun situatie /problematiek of handicap of hen om die reden (goedbedoeld) opzadelen met eigenregietaken/activiteiten die ze niet overzien of begrijpen. Hun situatie is vaak complex genoeg. Het is zaak dat juist het team Werk & Geld met deze mensen in gesprek blijft en vanuit maatwerk hun arbeidspotentieel, ‘tenzij’, blijven faciliteren. Waardoor deze mensen geen nummer in de bijstand meer worden maar een inwoner met een mogelijk complexe hulpvraag waar we in ieders belang het antwoord gezamenlijk op moeten blijven onderzoeken. Met vriendelijke groet, Steef Schreuder PM Arbeid