Inspreekbijdrage dhr. Jager inzake Vereenvoudiging Sociaal Domein

Voorzitter, dank u wel, Vooraf en voor de goede orde; ik spreek hier uitdrukkelijk op persoonlijke titel en niet namens de ChristenUnie. Vanavond staat het raadsvoorstel Vereenvoudiging Sociaal Domein op uw agenda en ik maak graag gebruik van de mogelijkheid om op dat onderwerp in te spreken. Waarom? Omdat ik mij zorgen maak. Om te beginnen heb ik een korte vraag aan de raads- en commissieleden hier aanwezig: Wie van u zat in de jaren 2010-2012 in de Eindhovense gemeenteraad … ? Dat zijn er heel erg weinig en daar ligt mijn eerste zorg: Het collectief geheugen in de raad. Waarom werd destijds gekozen voor de generalistische aanpak (kort gesteld; één instantie, één aanspreekpunt per huishouden en van daaruit naar de oplossing in het netwerk van de inwoner of doorverwijzen naar de specialisten. Dat dan zo kort als mogelijk en zo lang als nodig). Het ontstaan van de generalistische werkwijze in het sociaal domein werd op gang gebracht onder Wethouder Lenie Scholten van GroenLinks naar aanleiding van een ontluisterend rekenkameronderzoek naar de relatie tussen inspanningen en resultaten in het Sociaal Domein; het bleek een totaal ‘verkokert’ stelsel van hulpverlening, soms wel 8 verschillende hulpverleners in één huishouden die van elkaar niet wisten wat ze deden en wat het resultaat was.

Wethouder Renate Richters (eveneens GroenLinks) heeft met bloed zweet en tranen doorgebouwd op de fundamenten van haar voorgangster. In de achterliggende 10-12 jaar heeft die aanpak zijn plek gevonden en waarde bewezen in de stad. Niet zonder groeistuipen, goedbedoelde beginnersfouten, harde lessen maar tóch: het stáát inmiddels, als een huis. Als in een raadsvoorstel in de titel termen als ‘modernisering’ of zoals vanavond - ‘vereenvoudiging’ gebruikt worden dan gaan mij de haren al overeind staan; in de praktijk blijken dat vaak eufemismen voor ‘bezuiniging’ Er is vast en zeker voor veel geld een gedegen onderzoek uitgevoerd en een bijbehorend advies uitgebracht. Drie opties worden voorgesteld waarvan er één de uitgesproken voorkeur heeft van de opstellers van het advies; het derde scenario. En laat ik er geen doekjes om winden: Ik vind dat veruit het meest wenselijke scenario; doet recht aan de enorme inspanningen van de afgelopen jaren en is een logische doorontwikkeling van wat we hebben gerealiseerd als stad. uit de stukken blijkt – indirect – dat het college zelf ook scenario 3 als ‘mooi ideaal’ beschouwt maar dat is in het raadsvoorstel niet meer terug te vinden; uiterst merkwaardig!.

Het college kiest voor scenario 1 en mijn grootste bezwaar is dat de inwoner in dat scenario zélf zijn ingangsloket kiest (Werk en geld – Zelfstandig leven en wonen – Opvoeden en opgroeien); gaan we toch weer de verkokering in! Terwijl we inmiddels goed genoeg weten dat die problemen vrijwel nooit van elkaar geïsoleerd zijn; daar is vrijwel altijd een samenhang tussen te vinden en die samenhang wordt nou juist helder door in het begin breed uit te vragen; de generalistische aanpak dus.

Als je die aanpak zou toepassen op de gezondheidszorg ziet iedereen de onzinnigheid ervan in. Stel je voor: we bezuinigen de huisartsenzorg weg en de patiënt moet voortaan zelf rechtstreeks aankloppen bij een medisch specialist naar keuze. Voorbeeld: ik heb pijn in mij hoofd en ik klop aan bij de neuroloog terwijl ik misschien wel bij de oncoloog had moeten zijn omdat ik een hersentumor blijk te hebben. Een eerste bezoek aan een – generalistisch werkende - huisarts met verstand van zaken en getraind in het stellen de juiste vragen, die kan dóórvragen, komt tot een verantwoorde verwijzing (óf stuurt je met een paracetamolletje naar huis!) Die huisarts kan dus heel veel schade, onnodig leed en vermijdbare kosten voorkomen. Pakt u de metafoor? Dan ziet u met mij dat scenario 1 niet wenselijk is. Scenario 1 is pure kapitaalvernietiging! Het collegevoorstel is gestoeld op de wens van budgettaire grip met andere woorden: bezuiniging in de nabije of verdere toekomst.

Aan de complete raad en in het bijzonder die fracties die aan de wieg hebben gestaan van de generalistische werkwijze sinds 2012, en heel expliciet aan de fractie van GroenLinks is mijn appèl: Ben u bewust van het feit de u ofwel de erfenis van uw wethouders aan het verkwanselen bent óf dat u op dat werk voortbouwt; het vertrouwen schenkt aan de professionals en vóór alles het belang dient van de Eindhovense inwoner die daar uiteindelijk het beste mee geholpen is. De inwoner centraal stellen, integraal en wijkgericht werken; het wordt ook landelijk ingezien dat dit de juiste aanpak is. Radar adviseert in die lijn door te bouwen en scenario 1 zou letterlijk de voorsprong die we nu hebben af breken en ons een richting laten kiezen die haaks staat op de landelijke ontwikkelingen. Als gezegd: pure kapitaalvernietiging! Ik wens u wijsheid, heel veel wijsheid, en dank u voor uw aandacht