Initiatiefvoorstel - Lokale Inclusie Agenda (14 juni 2023)

Lokale Inclusie Agenda (LIA) Initiatiefvoorstel 2023

Foto: Hick Fotografie

INLEIDING:

E

indhoven moet een inclusieve stad voor iedereen worden waar het vanzelfsprekend is dat iedereen meedoet en zich welkom voelt. Of dat nou gaat over wonen, werken, naar school gaan, sporten, meedoen in je wijk, genieten van je vrijetijd, de natuur in gaan, reizen met openbaar vervoer of je stem uitbrengen.

I

edere Eindhovenaar is gelijkwaardig. Recentelijk is zelfs de grondwet Artikel 1 hier nog op aangepast. Discriminatie op grond van handicap is toegevoegd aan de grondwet en dus niet toegestaan. Iedereen uit Eindhoven moet gelijkwaardig en zelfstandig kunnen deelnemen in de maatschappij.

VN-Verdrag Handicap in

2016

geratificeerd

H

et verdrag gaat erover dat mensen met een handicap inclusief, gelijkwaardig en met eigen regie moet kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dit gaat over alle aspecten van het leven: van wonen, werken, opleiding, vrijetijd, sport en zorg. In het verdrag staat dat toegankelijkheid de randvoorwaarde is voor een inclusieve samenleving. Voor de doelgroep van mensen met een beperking (15%, 1 op de 7 inwoners) geldt dat zij niet onbelemmerd kunnen deelnemen. Zij hebben een motorische, visuele, auditieve, cognitieve beperking of chronische ziekte. Verplicht Met de ratificatie heeft de overheid zich verplicht om belemmeringen die dat in de weg staan, weg te nemen. Gemeenten hebben een belangrijke rol in de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap. Zowel in het wegnemen van fysieke drempels in de openbare ruimte, in de openbare gebouwen als in het stimuleren van lokale organisaties om datzelfde te doen. Een van de wettelijke verplichtingen die door het tekenen van het VN-Verdrag Handicap is ontstaan is dat iedere gemeente verplicht is om een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen hoe ze de maatschappij toegankelijk en inclusief zullen maken voor iedereen. 2023 wordt het jaar dat Eindhoven, 7 jaar na de ratificatie van het VN-Verdrag Handicap, een LIA krijgt.

Foto: KNGF Geleidehonden Afgelopen jaren heeft de gemeenteraad verschillende instrumenten ingezet om de Lokale Inclusie Agenda te vormen, maar dit heeft tot op vandaag de dag geen invulling gekregen. Daarom geeft dit initiatiefvoorstel kaders mee waarbinnen de LIA kan worden opgesteld. Door samen te werken aan de toegankelijkheid van Eindhoven volgen we ook het motto van het bestuursakkoord:

“Samen morgen mooier maken!” Doelstelling Het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda (LIA) voor de gemeente Eindhoven.

Het voorstel:

Voorstel: 1. 2.

Het college de opdracht te geven om uiterlijk in het 4e kwartaal van 2023 naar de raad te komen met een Lokale Inclusie Agenda (LIA); In de Lokale Inclusie Agenda (LIA) wordt in elk geval aandacht besteed aan: a. Het in kaart brengen van de toegankelijkheid van de gemeente (een zogenaamde nulmeting); I. Door de applicatie ‘ongehinderd’ te actualiseren; II. De toegankelijkheid van de stad jaarlijks te actualiseren; b. Het toegankelijk maken van gemeentelijke gebouwen en terreinen; I. Met behulp van extern deskundige; alleen de inzet van ervaringsdeskundigen is niet voldoende. II. Specifiek aandacht voor toegankelijkheid van stembureaus; c. Het stimuleren om niet-gemeentelijk vastgoed toegankelijk te maken (zoals winkels, horeca, bedrijven e.d.); I. Met behulp van de MKB Toegankelijke route; II. Mogelijkheden voor aanvullende stimulering via de gemeente; d. Toegankelijkheid bij nieuwbouwprojecten waarborgen; I. Platina-beleid te hanteren bij projecten waar de gemeente eigenaar is van de gronden; II. Wooncorporaties en projectontwikkelaars moeten toegankelijkheid meenemen in hun bouwplannen conform landelijk bouwbesluit; e. Inclusief werkgeverschap; I. Geef als gemeente het goede voorbeeld van inclusief werkgeverschap; II. Stimuleer bedrijven uit de gemeente Eindhoven om inclusief werkgeverschap hoog op de agenda te zetten; f. Inclusief communiceren; I.

Aanvullend op bestaande initiatieven zoals helder en begrijpelijk communiceren; g. Borgen van toegankelijkheid; I. Inzet van (professionele) toegankelijkheidsadviseurs is een must; II. Inzet van (vrijwillige) ervaringsdeskundige uit de stad; III. Zorgen voor eigenaarschap binnen de gemeente; h. Betrekken van de aanwezige deskundigheid op dit dossier van de afgelopen jaren; I. Meenemen van eerder opgehaalde verslagen en informatie van voorgaande sessies. Maart 2017 en maart 2020; II. In 2023 een gesprekstafel met stakeholders, inwoners, belanghebbenden, raadsleden en ervaringsdeskundigen organiseren en dit jaarlijks laten terugkomen in een informatieavond; III. Hierbij ook inspiratie halen uit succesvolle voorbeelden op het gebied van toegankelijkheid, zoals de gemeente Stein, de meest toegankelijke gemeente van Nederland, of de VNG monitor VN-verdrag.

Argumenten:

Niet-gemeentelijk vastgoed Het meeste vastgoed in Eindhoven is niet-gemeentelijk vastgoed. Om te zorgen voor grote en blijvende verandering dienen juist deze gebouwen en terreinen toegankelijk te worden. Dit kan door de inzet van de MKB Toegankelijke Route, een programma van MKB-Nederland/ VNO-NCW. Het stimuleren van ondernemers om deel te nemen aan dit landelijk project is belangrijk. Daarnaast kan de gemeente aanvullende mogelijkheden bieden om gebouwen en tereinnen toegankleijk te maken. Bijvoorbeeld door een subsidie beschikbaar te stellen aan ondernemers die hun bedrijf, winkel, horeca, en dergelijke toegankelijker willen maken. Denk bijvoorbeeld aan het Éindhovens plenkske’.

I

n de afgelopen jaren is het onderwerp diverse keren voorbijgekomen. Belangrijk is dat de input die toen is opgehaald, inclusief de betrokken partners worden betrokken bij het opstellen van de Lokale Inclusie Agenda. Naast het opstellen Lokale Inclusie Agenda is het betrekken van de partners en het delen van kennis een belangrijk structureel aandachtspunt. Niet alleen de kennis van Eindhoven is belangrijk voor het opstellen van de LIA, daarom kijken we ook naar goede voorbeelden in Nederland en Europa. Toegankelijkheid in kaart brengen Met een nulmeting kan ervoor worden gezorgd dat we weten hoe het staat met de toegankelijkheid van onze stad. Hiermee kunnen knelpunten in kaart worden gebracht zodat acties gepland kunnen worden om de toegankelijkheid te verbeteren. Om ervoor te zorgen dat de uitkomsten uit de nulmeting up-to-date blijven dient ervoor gezorgd te worden dat de ongehinderd app up to dates is. Hiermee kunnen inwoners en bezoekers van de stad aangeven wanneer zij ergens tegenaan lopen op het gebied van toegankelijkheid. Jaarlijks komt er een actualisatie van de toegankelijkheid zodat de voortgang kan worden gemonitord. Maatschappelijk Vastgoed Als gemeente moet je het goede voorbeeld geven ook op het gebied van toegankelijkheid. De gemeentelijke gebouwen moeten, voor zover dat nog niet voldoende is gebeurd, toegankelijk worden gemaakt.

Hierbij is het van belang om tenminste te voldoen aan wet- en regelgeving. Hiervoor dienen externe professionele partijen ingezet te worden, samen met ervaringsdeskundigen. Dit om te zorgen voor integrale toegankelijkheid en niet alleen voor individuele wensen. Een plan van aanpak dient hiervoor te worden opgesteld, waarbij naast de bovenstaande punten ook aandacht is voor kennisniveau bij ambtenaren. Er dient specifiek te worden gekeken naar de toegankelijkheid van stembureaus. De gemeente is vanuit de Kieswet verplicht om

100% van de stembureaus toegankelijk te maken voor mensen met een handicap en hiervoor is een criterialijst waar de locaties aan moeten voldoen. De afgelopen verkiezingsjaren is gebleken dat niet alle Eindhovense stembureaus toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Dit terwijl veel van deze locaties met eenvoudige aanpassingen wel toegankelijk zouden kunnen worden gemaakt. De gemeente dient te voldoen aan de Kieswet. Wanneer een stembureau niet 100% toegankelijk is en gemaakt kan worden, dient de gemeenteraad hierover geïnformeerd te worden. Nieuwbouwprojecten Het Bouwbesluit stelt zeer beperkte eisen aan nieuwbouw voor wat betreft toegankelijkheid. Dit betekent dat – wanneer er tijdens de ontwerpfase geen aanvullende maatregelen getroffen zijn – er achteraf aanpassingen gedaan moeten worden. Dit is zowel financieel als esthetisch onwenselijk. De Europese Unie heeft onderzocht dat de investering om een gebouw integraal toegankelijk te maken (zoals met Nederlands Keurmerk voor Toegankelijkheid niveau platina) 1-1,4% is, op het totale ontwikkeldbudget voor een gebouw. Gezien de baten (15% van de inwoners) zijn deze kosten te verwaarlozen. Daarnaast zijn de kosten voor achteraf aanpassen vaak vele malen hoger. Elk nieuwbouwproject van de gemeente dient integraal toegankelijk te zijn. Werkgeverschap Op het aannemen van mensen met een beperking rust nog altijd een taboe.

Een van de manieren om dit te doorbreken is om als gemeente het goede voorbeeld te geven. Hierbij zorgt de organisatie voor passende ondersteuning. Daarnaast stimuleert de gemeente bedrijven om mensen met een beperking aan te nemen door voorlichting over de mogelijkheden voor een inclusief werkgeverschap.

“Nog een lange weg om hogerop te komen.”

Communicatie Heldere en begrijpelijke communicatie vraagt om blijvende aandacht. Ook in het kader van de Lokale Inclusie Agenda is het belangrijk om aandacht te geven aan heldere en begrijpelijke communicatie. Hierbij moet voorop staan dat iedereen de boodschap begrijpt, of het nu per brief, app, website of op een andere manier wordt gebracht. Borging en betrekken deskundigheid Om te zorgen dat toegankelijkheid blijvend op de agenda blijft staan moet dit geborgd worden. De inzet van professionele toegankelijkheidsadviseurs is een must. Net als de inzet van ervaringsdeskundigen. Hierbij geldt het niet als een of/of maar als een en/ en. Binnen de gemeentelijke organisatie zal het onderwerp toegankelijkheid om meerdere plekken moeten worden verankerd waarbij aandacht is voor eigenaarschap.

Kanttekeningen Afbakening • Diversiteit is een begrip wat breder is dan inclusie voor mensen met een handicap. Moreel gezien gaat het allemaal over gelijkwaardigheid en non-discriminatie beginsel, maar vanuit praktisch oogpunt vergt inclusie een doelgroepgerichte aanpak. Dit sluit aan bij het VN-Verdrag Handicap. • Breedte van het onderwerp: Voor mensen van kleur of de LHBTIQ+ gemeenschap is er het diversiteitsbeleid. Financiële consequenties Het initiatiefvoorstel roept op om een LIA op te stellen. Voor het opstellen van de LIA is ambtelijke capaciteit en eigenaarschap noodzakelijk. Voor zover bekend is ambtelijke capaciteit beschikbaar voor het opstellen van een LIA. Aan het college wordt gevraagd om in haar reactie op het initiatiefvoorstel mee te nemen of er voldoende capaciteit en/of middelen beschikbaar zijn om de LIA, conform de beslispunten, op te stellen. De insteek moet zijn om tot een gefaseerde aanpak te komen, waarbij nulmeting, opstellen van plan van aanpak voor fysieke domeinen (gebouwen, MKB en openbare ruimte) en bewustwording stap 1 zijn. Daarna ligt alle info op tafel (en zijn alle lokale stakeholders enthousiast) zodat de gemeente een goede LIA kan opstellen. Voor het uitwerken van de LIA zijn mogelijk meer financiële consequenties, dit zal onderdeel uit moeten maken van de LIA. Communicatie Op dit moment is er nog geen nadere communicatie noodzakelijk.

Dit zal verder moeten worden uitgewerkt in de opstelling van de LIA. Planning en uitvoering - Na vaststelling van het initiatiefvoorstel kan de LIA worden geschreven. - Uiterlijk in het 4e kwartaal 2023 komt het college met een voorstel voor de LIA naar de gemeenteraad.

Evaluatie Evaluatie zal onderdeel uitmaken van de nog op te stellen LIA.

Graag bedanken de indieners iedereen die heeft meegeholpen aan dit initiatiefvoorstel. Ingediend en opgesteld door: Marieke van Gastel, VVD Ruud van Acquoij, 50PLUS Jacco Rubenkamp, Volt Mede ingediend door: Gisèle Mambre, GroenLinks Wil van Haalen, PvdA Jorien Migchielsen, D66 Murat Memiş, SP Miriam Frosi, CDA Virginia Jonkers, PvdD Niek Rennenberg, OAHvE Rudy Reker, LPF Nicolas Knoester, FvD