Ingetrokken na toezegging Vrije motie VM3 XL Wonen bovenop de Kennedylaan GL D66 CU

Vrije Motie XL: Een groene, betaalbare, levendige wijk bovenop de Kennedylaan VM3 De indieners van deze motie stellen de raad voor om in de vergadering van 23 februari een besluit te nemen om te onderzoeken of bij ondertunneling van de Kennedylaan er een groene, betaalbare en levendige wijk op deze radiaal kan worden ontwikkeld. We hebben gehoord dat: - In Eindhoven een groot woningentekort is oplopend naar wel 27.500 tot 40.000 woningen de komende 20 jaar. Met name in betaalbare woningen: sociale huur, middenhuur, goedkope – en middeldure koop en studentenhuisvesting. - Eindhoven tegen haar gemeentegrenzen aan gegroeid is, en daarom de ruimte beschikbaar voor wonen, groen/water, voorzieningen en wegen/parkeerplaatsen goed moet worden afgewogen. - Er op dit moment veel verdichtingsplannen worden ontwikkeld voor extra woningen in de binnenstad bijv. de Nieuwe Bergen en KnoopXL, maar dat er zeker ook buiten de Ring gezocht wordt naar geschikte locaties. - In visies en plannen steeds innovatie wordt benoemd, maar dat hier grotere stappen op kunnen worden gezet. - Tijdens het BO Mirt van november 2020 er definitief afscheid is genomen van de Ruit en expliciet is gekozen voor een oplossing op het bestaande tracé van de John F. Kennedylaan.

De raadsleden vinden dat: - Iedereen een duurzame woning moet kunnen vinden die bij zijn/haar portemonnee, gezinssamenstelling en fysieke gesteldheid past, met voldoende groen om zich heen en in een prettige, leefbare wijk (bijv. cultuur, horeca, speelplekken). - Eindhoven niet alleen moet denken in woonbehoeften maar in wijkbehoeften, waarbij groen, betaalbaar wonen, ontmoeting en schone mobiliteit samenkomen. - Eindhoven nu nog een echte autostad is, gekenmerkt door grote wegenradialen richting het centrum. En het tijd wordt dat de stad weer meer van inwoners in plaats van auto’s wordt. - Het een kans biedt om de John F. Kennedylaan te ondertunnelen, en zo niet alleen de doorstroming en de luchtkwaliteit te verbeteren, het landschap van het Dommeldal in tact te houden, maar ook extra ruimte voor ons woonprogramma en groen te realiseren. - Het waard is om te onderzoeken of bovenop deze radiaal, de John F. Kennedylaan, een wijk kan worden ontwikkeld van: o 750-1000 energie-neutrale grondgebonden woningen en middenbouw (incl. studentenhuisvesting). o een betaalbare, inclusieve buurt in woonvorm (bijv. levensloop) en prijsklassen o waar aandacht is voor ontmoeting bijv. speelplekken voor gezinnen met kinderen, maar ook levendigheid bijv. cultuur en horeca o schone mobiliteit (o.a.

rechtstreeks fietspad het centrum in & (H)OV/Brainportlijn, elektrische deelauto’s) o waar niet eerst de stenen worden uitgedacht en dan het groen, maar waarbij groen, duurzaamheid, ontmoeten en wonen geïntegreerd worden vormgegeven incl. groene daken, zonnepanelen, en natuurinclusief bouwen (meer biodiversiteit). o waardoor een mooie aansluiting ontstaat van de Noordkant op het groene Dommelpark en in het Zuiden het centrum en de nieuwe groenstructuur van KnoopXL.

De raadsleden stellen voor het college op te roepen om: 1. Te onderzoeken of bij ondertunneling van de John F. Kennedylaan een groene, betaalbare, levendige wijk met 750-1000 woningen bovenop de Kennedylaan kan worden ontwikkeld waarbij wonen, groen, inclusiviteit, ontmoeting, duurzaamheid, en schone mobiliteit samenkomen. 2. Richting het BO Mirt 2021 zowel de kostenimpact (en aanvullende financiering Rijk/provincie) van dit plan te onderzoeken, als ook de positieve impact (ook financieel) op de mobiliteitsvraag, woonbehoefte van de stad, en gezondheidswinst als gevolg van een verbeterde luchtkwaliteit en toevoegen van groene openbare ruimte. 3. Hierover de raad in Q4 2021 te informeren. Eindhoven, 23 februari 2021 De leden van de raad Saskia Lammers (GroenLinks), voorsteller Robin Verleisdonk (D66), voorsteller Henk jager (CU), voorsteller -------------------------------------------------------------------------------------------------------Deze motie is ingetrokken in de vergadering van 23 februari 2021.

J. Verbruggen, griffier.

Ingetrokken na toezegging wethouder Torunoglu. Wethouder Y. Torunoglu MA zegt toe: • Een QuickScan uit te voeren of een onderzoek (zoals voorgesteld in de motie) een handelingsperspectief kan bieden; Hij zal de raad met een raadsinformatiebrief over de uitkomsten van de QuickScan informeren. • De raad schriftelijk te informeren over de oplevertermijn van de QuickScan.

Schetsmatige impressie groen, betaalbaar en levendig wonen bovenop de Kennedylaan

Bijlage: Een nieuw icoon voor de stad… Een groene, betaalbare, levendige wijk bovenop de Kennedylaan Eindhoven vervult als centrumstad een cruciale rol in de Brainport economie. Steeds meer mensen komen naar Eindhoven om bij één van de (high tech) bedrijven, maar ook de horeca, design of zorg en onderwijs aan de slag te gaan. Zowel mensen uit India en China als vanuit de andere regio’s in ons land. Echter in onze innovatieve stad is er ook sprake van meerdere snelheden. Eindhoven kent ook een grote groep mensen in de bijstand, met armoede/schulden of met psychische en lichamelijke beperkingen, voor wie de Brainport-regio nog onvoldoende vruchten afwerpt. Aandacht voor brede welvaart, voor een goed woon- en werkklimaat, voor sociale, inclusieve, leefbare wijken is cruciaal. Uit onderzoek blijkt dat er in Eindhoven de komende 5 jaar een extra woonbehoefte is van 15.000 woningen. De wachtlijsten voor goedkope sociale huurwoningen zijn lang, de prijzen in de vrije markt voor appartementen en woningen lopen flink op, en voor starters is het bijna onmogelijk een betaalbaar plekje te vinden. De grootste tekorten doen zich voor in de sociale huur, middenhuur, goedkope koop en middeldure koop, én op het gebied van studentenhuisvesting. Eindhoven probeert zo veel mogelijk inclusief te bouwen, waarbij projecten ook in hartje centrum op A-locaties een deel sociale woningbouw bevatten.

Door vergrijzing zullen steeds meer mensen langer thuis blijven wonen, en zal er ook meer behoefte ontstaan aan combinaties van wonen en zorg, en levensbestendig wonen. GroenLinks voorziet dat ook fluctuerende gezinssamenstellingen om een flexibele woningmarkt of woningen vragen. Van projectontwikkelaars (niet voor bijv. woningbouwcorporaties) wordt in Eindhoven een bijdrage in Fonds Bovenwijks verwacht om zo het voorzieningenniveau zo veel mogelijk gelijk op te laten gaan met de ontwikkeling van wijken. Klimaatadaptatie, verduurzaming en vergroening zijn ook altijd deel

van het plan. GroenLinks ziet in de integrale omgevingsvisie een kans om niet eerst de stenen te ontwikkelen en dan te kijken wat er overblijft voor groen of voorzieningen, maar om direct integraal wijken te ontwikkelen (wonen, voorzieningen, groen, inclusie, etc.) Bij een flink deel van onze gewenste bouwproductie zijn de cijfers nog ‘zacht’. Dat wil zeggen dat er nog niet voldoende locaties beschikbaar zijn. Eindhoven is tegen haar gemeentegrenzen aan gegroeid… Ook voor duurzame energiebronnen is dit een issue (behalve bij zonnepanelen), het doel is wél om alle nieuwbouw aardgasvrij te realiseren. Om extra woningen te kunnen bouwen zal er daarmee altijd sprake zijn van verdichting in de binnenstad én in wijken, óf samenwerking in de regio. GroenLinks gaat daarbij uit van de stelling, dat verdichting niet om minder maar juist om meer groen vraagt. Bij verdichting wordt de behoefte aan een leefbare stad, groene parken en straten, en levendige (culturele, sport, welzijn) voorzieningen alleen maar groter. Analyse woonbehoefte De gemeente Eindhoven heeft een woningbouwonderzoek uit laten voeren waaruit blijkt dat er een mismatch is tussen de ambitie om een inclusieve en gastvrije stad te zijn en de bestaande woningvoorraad in de stad. De grootste tekorten doen zich voor in de sociale huur, middenhuur, goedkope koop en middeldure koop (Companen, 2018).

Het is voor zowel starters, nieuwkomers als doorstromers in de huidige woningmarkt van Eindhoven moeilijk om passende en betaalbare woonruimte te vinden. Uit onderzoek blijkt dat er in Eindhoven de komende 5 jaar een extra woonbehoefte is van 15.000 woningen, en in totaal de komende 20 jaar van 27.500 tot 40.000 woningen. Dit vraagt de komende

jaren om versnelling in onze woningbouw met een gemiddelde van 3.000 woningen per jaar. Recente cijfers tonen echter aan dat we met de huidige plannen dit niet kunnen behalen. Om de eerste nood te verzachten zijn of worden er op korte termijn ongeveer 1.000 tijdelijke woningen gebouwd (met een levensduur van 10-30 jaar). GroenLinks ziet deze tijdelijke woningen niet als oplossing van het probleem, maar het schept wel tijdelijke ruimte op de krappe woningmarkt. Van de voorgenomen bouwproductie de komende vijf jaar van 4394 sociale huurwoningen zijn er 1525 ‘zacht’. Dat wil zeggen dat er nog niet voldoende locaties beschikbaar zijn. GroenLinks wil dat er alles aan gedaan wordt om de plannen ‘hard’ te maken. De komende tijd werkt Eindhoven onder andere aan Internationale KnoopXL en verdichting in de binnenstad. GroenLinks voorstellen Ons doel is dat in Eindhoven iedereen een duurzame woning kan vinden die bij zijn/haar portemonnee, gezinssamenstelling en fysieke gesteldheid past, met voldoende groen om zich heen en in een prettige, leefbare buurt. GroenLinks ziet in de integrale omgevingsvisie een kans om niet meer te denken in woonbehoeften maar in wijkbehoeften. Wonen moet integraal ontwikkeld worden met leefbaarheid in wijken, sociale cohesie/inclusie, voorzieningen, groen, energietransitie en schone mobiliteit.

Inclusieve wijken Inclusieve wijken starten met inclusief bouwen voor alle portemonnees, gezinssamenstellingen en eventuele beperkingen, plus een voorzieningenniveau dat daarbij aansluit. Betaalbaar wonen: Op dit moment is de verhouding 38% sociale huur, 17% particuliere huur en 45% koop. In het huidige coalitieakkoord is afgesproken bij bijv. nieuwbouwprojecten in het centrum gem. 20% sociale huur te realiseren. Inmiddels is in het woonprogramma opgenomen dat minimaal gem. 30% nodig zal zijn, wat GroenLinks van harte ondersteund. Belangrijk hierbij is dat er ook

langdurig betaalbare middenhuur ontwikkeld wordt. Hiertoe wordt nu door woningbouwcorporaties een aparte entiteit opgezet waardoor op langere termijn huurprijzen in de hand kunnen worden gehouden. Het liefst ziet GroenLinks gemeentelijke mogelijkheden om ook prijzen (huur én koop) van projectontwikkelaars in toom te houden voor de langere termijn bijv. 25 jaar, waardoor Eindhoven betaalbaar blijft voor alle inkomenssituaties. Diverse gezinssamenstellingen: De manier waarop we samenleven verandert continu. Mensen willen langer thuis blijven wonen, blijven gezond of krijgen mentale/lichamelijke beperkingen, kinderen worden geboren en gaan het huis uit, relaties worden gestart en beëindigd. Het zou goed zijn dat er meer experimenten mogelijk worden voor andere manieren van samenwonen, flexibel ruimtegebruik en mobiliteit binnen de woningbouwmarkt. Flexibele oplossingen zoals omkatten woningen van huis naar duplex en omgekeerd, van beschermd wonen naar wonen en omgekeerd, van wonen met WMO-zorg en omgekeerd, kunnen hierbij helpen. Leefbare wijken/voorzieningen: Alleen meer woningen is niet voldoende om leefbare wijken te realiseren. Ook het voorzieningenniveau heeft dan uitbreiding nodig om de sociale cohesie (bijv. welzijn/inwonersinitiatieven), levendigheid (bijv. sport/cultuur) en leefbaarheid (bijv. jongerenwerk) te vergroten.

Groene stad In Eindhoven verbinden drie landschapsparken (Dommelpark, Brainport Park en Genneper Parken) de stad met de groene regio. Groen en water dragen bij aan meer biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Het zorgt voor schonere lucht, verkoeling en nodigt uit om naar buiten te gaan en in beweging te komen. Deze groene kracht wil GroenLinks versterken bij woningbouwopgaves in het centrum en de wijken. Duurzame bereikbaarheid Een verdichtende stad waar ruimte schaarser wordt, vraagt scherp kijken naar vierkante meters aan bijv. brede wegenstructuren en parkeerruimte. GroenLinks ziet als goed voorbeeld het project A2 Maastricht, waarin de zogenaamde Groene Loper als onderdeel een tunnelproject heeft. Het zorgen voor een betere doorstroming, meer ruimte en een schonere stad is ook iets wat in Eindhoven bij de John F. Kennedylaan zou kunnen. Niet alleen spelen we meer ruimte vrij voor meer openbare ruimte en groen, maar we verbeteren zo logischerwijs ook de doorstroming van verkeer en daarmee de luchtkwaliteit. Tegelijkertijd vraagt een verdichtende stad om een mobiliteitstransitie, o.a. om voortvarend de kwaliteit en de frequentie van het openbaar vervoer te verhogen, met goede aansluitingen voor de regio. Denk aan meer sprinters richting bijv.

Helmond, Tilburg en ’s-Hertogenbosch, en meer nieuwe (H)OV-verbindingen langs ontwikkelende wijken, naar Eindhoven Airport en buurgemeenten. Daarnaast staan internationale intercity’s naar België en Duitsland op onze wensenlijst. Op initiatief van GroenLinks Helmond en Eindhoven is ook verzocht de zogenaamde lightrail te onderzoeken: een mogelijke proef naar zelfrijdend collectief vervoer om de belangrijke woon-en

werkgebieden in onze regio met elkaar te verbinden. Deze maakt nu in de vorm van een Brainportlijn kans op een bijdrage uit het Nationaal Groeifonds. Voor de groei van Brainport is schone mobiliteit immers een bittere noodzaak.

De Brainportlijn als schone en duurzame oplossing voor de verwachte groei in het OV In de stad moeten er voldoende goede fietspaden en voetgangersgebieden zijn, waarbij de snelfietsroutes naar de regio belangrijk zijn. We werken daarnaast aan een stadsbreed netwerk van laadinfrastructuur die meegroeit met de toename van schone mobiliteit. In het centrum is de openbare ruimte schaars, daar wil GroenLinks inzetten op dubbelgebruik van parkeerplaatsen en deelmobiliteit. Bij nieuwe ontwikkelingen willen we zo min mogelijk openbare ruimte kwijt zijn aan (auto)parkeerplaatsen, en veel aandacht hebben voor fietsparkeervoorzieningen.

Uit cijfers blijkt dat Eindhoven in verhouding met Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht nog een echte autostad is. Naast lokaal beleid zal een flinke impuls voor hoogwaardig openbaar vervoer vanuit het Rijk hier zeker verandering in kunnen brengen. Energietransitie Een belangrijke opgave bij het verdichten van de binnenstad is de juiste randvoorwaarden scheppen voor de energietransitie. Het moet niet zo zijn dat wie het eerst zijn of haar bouwplannen realiseert,

het goed voor elkaar heeft, en de laatste ontwikkelaars moeten kiezen voor een inefficiënt energiesysteem. GroenLinks pleit er dan ook voor dat het een publieke taak is om regie te pakken bij de grootschalige ontwikkeling in het centrum. Een publiek warmtebedrijf en ruimte voor energiecorporaties zijn hierbij een belangrijk uitgangspunt. Het is nu de taak om de juiste randvoorwaarden te scheppen zodat onze inwoners in de toekomst duurzame en betaalbare energie tot beschikking hebben. Naast het belang voor onze inwoners zorgen we er als gemeente zo ook voor dat we zuinig om gaan met de schaarse energiebronnen in Eindhoven. Integrale visie op wijken Het doel van GroenLinks is dat in Eindhoven iedereen een duurzame woning kan vinden die bij zijn/haar portemonnee, gezinssamenstelling en fysieke gesteldheid past, met voldoende groen om zich heen en in een prettige, leefbare buurt. GroenLinks ziet in de integrale omgevingsvisie een kans om niet meer te denken in woonbehoeften maar in wijkbehoeften. Een goed voorbeeld hiervoor is de levendige wijk ‘De Nieuwe Bergen’, waar vanuit een integrale visie aan de wijk wordt gewerkt: betaalbaar, levendig, groen en duurzaam. 240 appartementen met daarin sociale huur, middelhuur en koopwoningen, een levendige plint voor allerlei functies/voorzieningen en pocket parks voor groen in de wijk.

Bij het ontwerp is al rekening gehouden met zon- en daglicht, alle daken zijn voorzien van zonnepanelen of groen, de gebouwinstallaties en groene atriums optimaliseren de luchtkwaliteit en er is een klimaatadaptief plan. Het motto is bovendien van mobiliteit bezitten naar mobiliteit beschikken bijv. OV voorzieningen en deelauto’s.

Een nieuw icoon voor de stad… Een groene, betaalbare, levendige wijk bovenop de Kennedylaan Eindhoven heeft een groot woningentekort en tegelijkertijd zijn we tegen onze gemeentegrenzen aangegroeid. Er is veel aandacht voor de stedelijke ontwikkelingen binnen de ring. GroenLinks wil dat ook buiten het centrum meer aandacht komt voor wijkontwikkeling. Eindhoven is nu nog een echte autostad, gekenmerkt door grote wegenradialen richting het centrum. Het wordt tijd dat de stad weer van inwoners in plaats van auto’s wordt. Ook heeft Eindhoven een mobiliteitsprobleem aan de Noord-Oostkant op te lossen. In plaats van het doorkruisen van het groene Dommeldal, kan gekozen worden voor ondertunneling van de John F. Kennedylaan. Zo verbeteren we de doorstroming, de luchtkwaliteit, houden we het landschap van het Dommeldal in tact en zorgen we bovendien voor ruimte voor ons woonprogramma en groen. Zo’n project kan een gemeente niet alleen, hiervoor hebben we het Rijk en provincie hard nodig! Waar in het centrum vooral hoogbouw wordt toegevoegd, is het bij de John F. Kennedylaan mogelijk om een combinatie van grondgebonden woningen en middenbouw, wijkvoorzieningen (sport/speel, cultuur, horeca) en veel groen toe te passen. Een eerste inschatting is dat dit ruimte biedt voor de realisatie van circa 750 tot 1000 extra energieneutrale woningen in ons woningbouwprogramma.

Er liggen ook twee MBO’s dichtbij de John F. Kennedylaan waardoor ook studentenhuisvesting onderdeel van het programma kan vormen. GroenLinks pleit voor een inclusieve buurt van allerlei woontypen, woonvormen en prijsklassen. Met aandacht voor gezinnen bijv. speelplekken, maar ook levendigheid bijv. cultuur en horeca. Een buurt waar niet eerst de stenen worden uitgedacht en dan het groen, maar waarbij groen, duurzaamheid, ontmoeten en wonen geïntegreerd worden vormgegeven incl. groene daken, zonnepanelen, en natuurinclusief bouwen (meer biodiversiteit). Het gebied sluit dan mooi aan de Noordkant aan op het groene Dommelpark en in het Zuiden raakt het het centrum en de nieuwe groenstructuur van KnoopXL. Ook moet er direct goed nagedacht zijn

over schone mobiliteit bijv. door een rechtstreeks fietspad richting het centrum, (H)OV/Brainportlijn die een P&R op Ekkersrijt en het centrum met elkaar verbindt, en elektrische deelauto’s. Laten we onderzoeken of we op deze manier de inwonersbehoeften naar wonen, groen, levendigheid en schone mobiliteit kunnen beantwoorden, dan laten we direct zien waarom Eindhoven de stad van creativiteit en innovatie is!

Schetsmatige impressie groen, betaalbaar en levendig wonen bovenop de Kennedylaan