Ingetrokken na toezegging Motie K.M03 XL Actieplan Eerlijke Kansen GroenLinks PvdA D66 OAE DENK CU VVD 50PLUS

Motie XL Actieplan Eerlijke Kansen K.M03 De indieners van deze vrije motie stellen de gemeenteraad voor om in de vergadering van 13 juli 2021 een besluit te nemen over een extra impuls op de LEA middels het Actieplan Eerlijke kansen. Zij hebben het raadsvoorstel Kadernota 2022 (21bst00906) van het college van burgemeester en wethouders gelezen. Na het gesprek in de meningsvormende vergadering van 6 juli 2021 en de raadsvergadering van 13 juli 2021 vragen zij bij de uitwerking van de begroting 2022 extra aandacht voor: De indieners hoorden dat: • De coronacrisis de bestaande kansenongelijkheid tussen kinderen en jongeren heeft vergroot[2] • Kinderen en jongeren uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische achtergrond in grotere mate de negatieve effecten ervaren van de maatregelen die vanwege corona zijn genomen in het onderwijs[2] en vaker de dupe zijn van onderadvisering, waardoor ze een valse start maken • De sociale veerkracht in sommige wijken onder druk staat • Via de Lokale Educatieve Agenda en het Nationaal Programma Onderwijs er al ingezet wordt op eerlijke kansen • Er succesvolle pilots en interventies zijn waarmee kinderen en jongeren kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen en in te zetten, zoals de verlengde schooldag, schakelklassen en ‘peer-tutoring' De indieners vinden dat: • Elk kind en jongere eerlijke kansen verdient en het bestrijden van de groeiende

kansenongelijkheid daarom topprioriteit moet zijn • Het doodzonde is dat kinderen door onderadvisering niet op de juiste plaats hun talenten in kunnen zetten - juist in de Brainportregio, waar er een grote vraag is naar allerlei talent • De huidige inzet op eerlijke kansen een extra impuls nodig heeft, nu blijkt dat de coronacrisis de kansenongelijkheid verder heeft vergroot • Met een Actieplan Eerlijke Kansen we een impuls kunnen geven aan de strijd voor eerlijke kansen, waarbij de indieners kansen zien in (het uitbreiden van) succesvolle interventies zoals: o Uitbreiding van de pilot verlengde schooldag, zodat in totaal de helft van het aantal basisscholen én middelbare scholen verlengde schooldagen kan aanbieden voor minimaal twee jaar o Pilot van 1 jaar met drie schakelklassen voor kinderen die slimmer zijn dan hun schoolresultaten laten zien, in wijken met een hoog risico op onderadvisering o Leven Lang Ontwikkelen: kennisdeling en monitoring over onderadvisering • Dit actieplan in samenspraak met scholen opgesteld moet worden

De indieners roepen het college van burgemeester en wethouders op om: 1. In samenspraak met scholen - uit wijken met relatief hoge onderwijsachterstanden en hoog percentage onderadvisering - een Actieplan Eerlijke Kansen te ontwikkelen 2. In het actieplan succesvolle interventies mee te nemen, zoals de helft van de scholen een verlengde schooldag, een pilot met drie schakelklassen en kennisdeling over onderadvisering 3. Voor het Actieplan Eerlijke Kansen de dekking te halen uit het budget voor de Bestaande Stad, waarop tot en met 2023 aanspraak gemaakt kan worden 4. Bij de begrotingsbehandeling in Q3 2021 een terugkoppeling te geven aan de raad over de invulling van het Actieplan Eerlijke Kansen Eindhoven, 13 juli 2021 De leden van de raad, Saskia Lammers (GroenLinks), voorsteller Eva de Bruijn (GroenLinks), voorsteller Marjolein Senden (PvdA), voorsteller Robin Verleisdonk (D66), voorsteller Niek Rennenberg (OAE), voorsteller Adem Topdag (DENK), voorsteller Henk Jager (CU), voorsteller Jeroen Dasbach (VVD), voorsteller Ruud van Acquoij (50PLUS), voorsteller

Deze motie is ingetrokken in de vergadering van 13 juli 2021. J. Verbruggen, griffier.

Toezegging wethouder S.P.M.F. Steenbakkers MSc. Wethouder Steenbakkers omarmt de motie met de kanttekeningen dat: de overwegingen van de motie met de scholen worden bespreken op de LEA/NPO tafel, maar dat de scholen er zelf over gaan; terugkoppeling in Q3 niet haalbaar is. De wethouder zegt toe voor de begrotingsbehandeling naar de raad terug te koppelen op welke punten in de motie kansen worden gezien voor een extra impuls.

Toelichting: Actieplan Eerlijke Kansen Inleiding “Kinderen uit een lager sociaal milieu hebben vaak, letterlijk en figuurlijk, een kleinere wereld dan hun welgestelde leeftijdsgenoten. Sommige kinderen komen hun wijk niet uit, terwijl andere kinderen op hun twaalfde al op alle continenten zijn geweest. De één bezoekt wekelijks een museum, de ander heeft nog nooit een voet in een culturele instelling gezet. Maar ook in termen van dromen en ambities zitten er enorme verschillen tussen kinderen; er zit een groot verschil tussen niet eens weten wat een advocaat doet en weten hoe je het moet worden.” [1] GroenLinks wil een stad waar iedereen zichzelf kan zijn en waar iedereen de kans krijgt talenten te ontwikkelen. Het mag niet uitmaken in welke wijk je wieg stond, hoeveel je ouders verdienen, wat er in je gezin speelt of welke afkomst je hebt. Elk kind en jongere verdient eerlijke kansen. Het bestrijden van de groeiende kansenongelijkheid moet daarom topprioriteit zijn. De coronacrisis heeft de bestaande kansenongelijkheid tussen kinderen en jongeren echter vergroot. De SER rapporteerde: “Kinderen en jongeren uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische achtergrond ervaren in grotere mate de negatieve effecten van de maatregelen die vanwege corona zijn genomen in het onderwijs.

Zo is de kloof vergroot tussen kinderen met een stimulerende en faciliterende thuisomgeving en kinderen die dat ontberen.” [2] In een aantal wijken staat de sociale veerkracht onder druk, versterkt door de coronacrisis. GroenLinks wil dat ook in díe wijken kinderen en jongeren een kansrijke start en ontwikkeling krijgen.

Wat willen we bereiken? Het Actieplan Eerlijke Kansen is bedoeld om kinderen en jongeren eerlijke kansen te geven om hun talenten in te zetten en een doorbraak te realiseren op onderadvisering. We willen samen met scholen, bedrijven, inwoners, woningbouwcorporaties, jeugd- en jongerenwerk én ouders zorgen voor een kansrijke start en ontwikkeling bij kinderen en jongeren, door onder andere in te zetten op het verbinden van school-straat-thuis, plusprogramma’s en schakelklassen. Daarbij gaan we uit van talent, of dat nu om kennis, praktisch inzicht, of creativiteit gaat. Via dit actieplan vergroten kinderen en jongeren hun sociaal en cultureel kapitaal, doordat ze hun netwerk uitbreiden, extra sociale vaardigheden ontwikkelen en hun talenten ontdekken en inzetten. Hierbij proberen we school-straat-thuis te verbinden in samenwerking met scholen, jeugd- en jongerenwerk en cultuur- en sportinstellingen. Met het actieplan willen we een doorbraak realiseren in wijken met hoge onderwijsachterstanden en hoog percentage onderadvisering (zie kaartje). Toelichting: Percentage leerlingen waar het schooladvies lager is dan eindtoetsadvies [4]

Qua kwantitatieve resultaten sturen we op de volgende indicatoren: - Verlagen % onderadvisering - Verhogen % kinderen en jongeren die sport en cultuur beoefenen. - Verlagen % laaggeletterdheid - Vergroten aantal mensen in het netwerk van kinderen & jongeren.

Hoe willen we dat bereiken? In samenspraak met scholen en andere betrokkenen een Actieplan Eerlijke Kansen opstellen en in dit actieplan onderstaande bestaande, succesvolle interventies mee te nemen. 1. Meer scholen een verlengde schooldag Elk kind en jongere verdient de kans zich breed te ontwikkelen. In Eindhoven loopt momenteel bij een klein aantal basisscholen en een enkele middelbare school de pilot Verlengde Schooldag [3]. Deze pilot biedt kinderen en jongeren na school een plusprogramma waarin zij spelenderwijs hun talenten ontdekken en verder ontwikkelen. In samenwerking met sport- en cultuurinitiatieven uit de stad, krijgen de scholieren een aanbod op het gebied van sport, cultuur, huiswerkbegeleiding en techniek/natuur. Zo ontdekken zij hun interesses en talenten, breiden ze hun netwerk uit en ontwikkelen ze extra sociale vaardigheden. GroenLinks ziet veel potentie in deze pilot. We gunnen dat meer kinderen en jongeren aan dit plusprogramma mee kunnen doen en zo hun sociaal en cultureel kapitaal ontwikkelen. Daarom stellen we voor om deze pilot verder uit te rollen en intensiveren in de wijken waar onderadvisering het grootst is (zie kaartje) en in ieder geval bij VMBO-scholen. Onze ambitie is dat in totaal de helft van het aantal basisscholen én middelbare scholen verlengde schooldagen kan aanbieden voor minimaal twee jaar.

Vanzelfsprekend is de keuze aan de scholen zelf, maar zeker in wijken/scholen met onderwijsachterstanden wordt dit gestimuleerd. 2. Pilot: 3 schakelklassen voor kinderen die slimmer zijn dan hun schoolresultaten laten zien Het Nederlandse systeem van vroege selectie voor het voortgezet onderwijs is in het nadeel van kinderen van wie je meer verwacht dan hun schoolresultaten laten zien, bijvoorbeeld voor leerlingen die een achterstand hebben op de Nederlandse taal. Bij deze groep dreigt onderadvisering. Een schakelklas is een effectieve methode om de achterstand te verkleinen en zo onderadvisering tegen te gaan [5]. Daarom richten we een schakelklas in gericht op groep 7/8. Er zijn in Eindhoven al schakelklassen gericht op jongere leeftijdsgroepen. Met dit plan steken we juist in op groep 7/8. De schakelklas voor deze doelgroep heeft als doel om de overstap naar de middelbare school te versoepelen en leerlingen naar het niveau van onderwijs te brengen dat bij ze past. Kinderen in groep 7/8 krijgen bijvoorbeeld één dag in de week een leuk en uitdagend programma waarin ze projecten doen in de stad en hun taal/leerplezier en geloof in eigen talent te vergroten. We zien daarbij veel kansen om de schakelklas te combineren met peer tutoring en/of mentoring.

GroenLinks stelt voor om een pilot van 1 jaar te draaien met 3 schakelklassen van één dag in de week in drie wijken waar een relatief hoog risico op onderadvisering is, zoals ‘t Ven, Gestel en Tivoli (zie kaartje).

Peer tutoring Peer tutoring is een kostenefficiënte interventie waar een oudere leerling aan een jongere leerling of groepje jongere leerlingen studiebegeleiding biedt. Uit onderzoek blijkt dat dit voor zowel de tutors en tutees positieve effecten oplevert. “Alle studenten lijken te profiteren, maar studenten met een lage sociaal-economische achtergrond en laagpresteerders profiteren meer.” [6] Bij de opzet kan men inspiratie ophalen uit 's-Hertogenbosch, waar middelbare schoolleerlingen basisschoolleerlingen gaan helpen met het wegwerken van achterstanden die zijn ontstaan in coronatijd. Dit project helpt niet alleen bij de aanpak van kansenongelijkheid in het onderwijs, maar het doel is ook om jongeren te interesseren voor het vak van docent.[7] Mentoring Bij mentoring worden leerlingen gekoppeld aan een buddy die voor de leerling een positief rolmodel is. De buddy helpt de leerling om zelfvertrouwen en veerkracht te ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat dit positieve effecten oplevert in de vorm van gedrag, houding en aanwezigheid op school. Ook bestaat er bewijs dat leerlingen met een lage sociaaleconomische achtergrond meer profiteren van mentoring, tot wel twee maanden leerwinst.[8]. We zien daarom kansen om organisaties zoals Humanitas, Jinc, Go4It en/of Spot ON bij de schakelklassen te betrekken. 3.

Leven Lang Ontwikkelen: facilitering van kennisdeling over onderadvisering Scholen zijn op hun eigen manier bezig om onderadvisering te monitoren en tegen te gaan en docenten te ondersteunen in hun ontwikkeling. Het tegengaan van onderadvisering is namelijk een leerproces. Als er behoefte is bij scholen, kan de gemeente een faciliterende rol aanbieden om kennis en ervaring tussen scholen te delen en deze te verbinden met de laatste wetenschappelijke inzichten vanuit Hogescholen/universiteiten die hier onderzoek naar doen. Denk aan training, workshops en intervisieprogramma's over onderwerpen als werken vanuit hoge verwachtingen en feedbackcultuur [9][10]. Van scholen die aan willen sluiten bij het Actieplan Eerlijke Kansen en hiervoor vanuit de gemeente de middelen krijgen, verwachten we dat zij terugkoppelen wat zij doen om onderadvisering tegen te gaan en dit te monitoren.

Bronnen 1. ‘Klassen’-documentaire en bijbehorende workshop. Door: Klassen Impactteam. 2. SER. (2021). Kansen in het onderwijs. Structureel investeren in kansengelijkheid voor iedereen. https://www.ser.nl/-/media/ser/downloads/adviezen/2021/gelijke-kansen-inonderwijs.pdf 3. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2021, 6 januari). Interventie Eindhoven: Verlengde schooldag. Gelijke Kansen Alliantie. https://www.gelijkekansen.nl/gemeenten/eindhoven/interventie-verlengde-schooldag 4. Kansenkaart. (z.d.). Kansenkaart. Geraadpleegd op 30 juni 2021, van https://www.kansenkaart.nl/ 5. Mulder, L., & Van der Hoeven, A., c.s. (2008). Inrichting en effecten van schakelklassen. Resultaten van het evaluatieonderzoek schakelklassen in het schooljaar 2006/2007. Nijmegen: ITS. 6. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2019, februari 25). Peer tutoring. Gelijke Kansen Alliantie. https://www.gelijke-kansen.nl/evidence/peer-tutoring 7. Spijkers, F. (2021, 19 juni). Leerlingen Sint-Janslyceum gaan helpen bij corona-achterstanden basisschoolleerlingen. DTV Nieuws. https://dtvnieuws.nl/nieuws/artikel/leerlingen-sintjanslyceum-gaan-helpen-bij-corona-achterstanden-basisschoolleerlingen 8. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2019, 25 februari). Koppelen kind aan positief rolmodel. Gelijke Kansen Alliantie.

https://www.gelijkekansen.nl/evidence/koppelen-kind-aan-positief-rolmodel 9. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2019, 25 februari). Effectief schoolbeleid. Gelijke Kansen Alliantie. https://www.gelijke-kansen.nl/evidence/effectief-schoolbeleid 10. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2019, februari 25). Leerlinginteractievaardigheden verbeteren door feedback. Gelijke Kansen Alliantie. https://www.gelijke-kansen.nl/evidence/leerlinginteractievaardigheden