Gedragscode burgemeester gemeente Eindhoven 2026

Deze zijn vastgelegd in de procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur. In de handhaving van de integriteit zijn verschillende fasen te onderscheiden: • Het bespreken van lastige integriteitkwesties; • Het signaleren van vermoedens van schendingen van de gedragscode; • Het eventueel onderzoeken van vermoedens van schendingen van de gedragscode; • Het eventueel sanctioneren van schendingen van de gedragscode.

40

Hierbij worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Onpartijdigheid; • Terughoudend met publiciteit; • Zorgvuldigheid richting de vermeende schender, en; • Beschermend richting het slachtoffer.

Praktijkvoorbeeld Voorbeeld De burgemeester houdt een blog bij op internet. De blog wordt veel gelezen. De burgemeester geeft een ongezouten mening over allerlei onderwerpen, ook over onderwerpen die in de raad besproken worden. In de laatste blog suggereert de burgemeester dat een raadslid van een oppositiepartij mogelijk via de raad geld heeft geregeld voor een stichting waar hij zelf bij betrokken is. Is dit in overeenstemming met het uitgangspunt van zorgvuldige handhaving van de gedragscode? Antwoord Nee, dit is niet de manier waarop je een vermoeden van een schending van de gedragscode meldt. Deze manier van communiceren is in tegenspraak met artikel 5.3 van de gedragscode en de basisprincipes van de Procesafspraken Integriteit. Als de burgemeester vermoedt dat een raadslid zich mogelijk schuldig heeft gemaakt aan overtreding van de gedragscode, schrijven de procesafspraken voor dat hij het raadslid hierop aanspreekt of, indien dit niet wenselijk is, overgaat tot het instellen van een vooronderzoek waarbij ondersteuning is van de Adviseur Integriteit.

4 1

bijlage 1 Verwijzingen naar de wet per gedragscodeartikel Over zuiverheid van besluitvorming Inleiding • Algemene wet bestuursrecht artikel 2:4

Over belangenverstrengeling Artikel 1.1 (toezicht op onafhankelijke besluitvorming) • Algemene wet bestuursrecht artikel 2:4 Artikel 1.2 (onthouden van stemming) • Gemeentewet artikel 28 Artikel 1.4 (verboden combinaties van functies) • Gemeentewet artikel 13, zie ook bijlage 2 Artikel 1.5 (verboden overeenkomsten/handelingen) • Gemeentewet artikel 15, zie ook bijlage 3 Artikel 1.6 (over andere functies) • Gemeentewet artikel 12 Artikel 1.8 (over financiële belangen) • Basisnorm 14, Modelaanpak basisnormen integriteit openbaar bestuur en politie

Over corruptie Artikel 2 (tekst van de eed) • Gemeentewet artikel 14 4 2

Over gebruik van gemeentelijke faciliteiten en middelen Artikel 3, 3.1 en 3.2 • Gemeentewet artikel 95-99 • Regeling rechtspositie burgemeester en wethouders gemeente Eindhoven 2019, bijlage 5

Over informatie Artikel 4 (informatieverstrekking door bestuur) • Gemeentewet artikel 169 • Gemeentewet artikel 180 • Wet open overheid artikel 5.1 Artikel 4.2 (geheimhouding) • Algemene wet bestuursrecht artikel 2:5 • Gemeentewet artikel 23, 87-89 • Wetboek van Strafrecht artikel 272 • Zie ook bijlage 5

Over respectvolle omgang met elkaar Artikel 5.2 (gedrag tijdens de raadsvergadering) • Zie bijlage 5

Over de vaststelling en handhaving van de gedragscode Artikel 6 (vaststellen voor een gedragscode voor de raad, de wethouders en de burgemeester) • Raad: Gemeentewet artikel 15, lid 3 • Wethouders: Gemeentewet artikel 41c, lid 2 • Burgemeester: Gemeentewet artikel 69, lid 2 Artikel 6.1-6.3 (naleving van de code) • Algemene wet bestuursrecht artikel 2:4 • Over de rol van de burgemeester: Gemeentewet artikel 170, lid 2 • Kieswet artikel X1, zie bijlage 4 • Kieswet artikel X8, zie bijlage 4 • Gemeentewet artikel 46, 47 en 49 • Gemeentewet artikel 61b en 62

43

•

Schending van de gedragscode kan een strafbaar feit opleveren (bijvoorbeeld het schenden van de geheimhoudingsplicht Wetboek van Strafrecht artikel 272). Als de schending een misdrijf is, geldt een aangifteplicht (Wetboek van Strafrecht artikel 162).

44

bijlage 2 Specifiek uitgesloten combinaties van functies Burgemeester (Gemeentewet, artikel 68) 1. De burgemeester is niet tevens: a. minister; b. staatssecretaris; c. lid van de Raad van State; d. lid van de Algemene Rekenkamer; e. Nationale ombudsman; f. substituut-ombudsman als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman; g. commissaris van de Koning; h. gedeputeerde; i. secretaris van de provincie; j. griffier van de provincie; k. lid van de rekenkamer van de provincie; l. lid van de raad van een gemeente; m. wethouder; n. lid van de rekenkamer; o. ombudsman of lid van de ombudscommissie als bedoeld in artikel 81p, eerste lid; p. ambtenaar of ambtenaar van politie, in dienst van die gemeente of uit anderen hoofde daaraan ondergeschikt; q. ambtenaar, in dienst van de Staat of de provincie, tot wiens taak behoort het verrichten van werkzaamheden in het kader van het toezicht op de gemeente; r. functionaris die krachtens de wet of een algemene maatregel van bestuur het gemeentebestuur van advies dient.

45

2. In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder p, kan een burgemeester tevens ambtenaar van de burgerlijke stand zijn.

46

bijlage 3 Specifiek verboden overeenkomsten/ handelingen Burgemeester (Gemeentewet, artikel 69) 1. Artikel 15, eerste en tweede lid, is van overeenkomstige toepassing op de burgemeester met dien verstande dat de ontheffing, bedoeld in het tweede lid van dat artikel, wordt verleend door de commissaris van de Koning. 2. De raad stelt voor de burgemeester een gedragscode vast. Ergo: artikel 15, eerste en tweede lid, vertaald naar de situatie van de burgemeester: 1. ‘De burgemeester’ mag niet: 1. als advocaat of adviseur in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de gemeente of het gemeentebestuur dan wel ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur; 2. als gemachtigde in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur; 3. als vertegenwoordiger of adviseur werkzaam zijn ten behoeve van derden tot het met de gemeente aangaan van: 1e. overeenkomsten als bedoeld in onderdeel 2e. overeenkomsten tot het leveren van onroerende zaken aan de gemeente; 4. rechtstreeks of middellijk een overeenkomst aangaan betreffende: 1e. het aannemen van werk ten behoeve van de gemeente; 2e. het buiten dienstbetrekking tegen beloning verrichten van werkzaamheden ten behoeve van de gemeente; 3e. het leveren van roerende zaken anders dan om niet aan de gemeente; 4e. het verhuren van roerende zaken aan de gemeente; 5e.

het verwerven van betwiste vorderingen ten laste van de gemeente; 47

6e. het van de gemeente onderhands verwerven van onroerende zaken of beperkte rechten waaraan deze zijn onderworpen; 7e. het onderhands huren of pachten van de gemeente. 2. Van het eerste lid, aanhef en onder d, kan ‘de commissaris van de Koning’ ontheffing verlenen.

48

bijlage 4 Enkele formelesancties

Gemeentewet, artikel 61B 1. De burgemeester kan te allen tijde bij koninklijk besluit op voordracht van Onze Minister worden ontslagen. 2. Indien sprake is van een verstoorde verhouding tussen de burgemeester en de raad, kan de raad, door tussenkomst van de commissaris van de Koning, een aanbeveling tot ontslag zenden aan Onze Minister. 3. Voordat de raad verklaart dat van een verstoorde verhouding tussen de burgemeester en de raad sprake is, overlegt hij met de commissaris van de Koning over de aanleiding tot die verklaring. 4. Een aanbeveling vormt geen onderwerp van beraadslagingen en wordt niet vastgesteld nadat de raad tenminste twee weken en ten hoogste drie maanden en tevoren heeft verklaard, dat tussen de burgemeester en de raad sprake is van een verstoorde verhouding. 5. De oproeping tot de vergadering waarin over de aanbeveling wordt beraadslaagd of besloten, wordt tenminste achtenveertig uur voor de aanvang of zoveel eerder als de raad heeft bepaald, bij de leden van de raad bezorgd. Zij vermeldt het voorstel tot de aanbeveling. 6. De commissaris brengt advies uit aan Onze Minister over de aanbeveling. 7. Onze Minister wijkt in zijn voordracht slechts af van de aanbeveling op gronden ontleend aan het advies van de commissaris dan wel op andere zwaarwegende gronden.

Gemeentewet, artikel 62 1. De burgemeester kan bij koninklijk besluit worden geschorst. 2. Onze Minister kan, in afwachting van een besluit omtrent schorsing, bepalen dat de burgemeester zijn functie niet uitoefent. 3. Een besluit als bedoeld in het tweede lid vervalt, indien niet binnen een maand een besluit omtrent de schorsing is genomen. 49

bijlage 5 Relevante regelgeving gemeente Eindhoven

Over onkostenvergoeding, gebruik van gemeentelijke faciliteiten en middelen • Regeling rechtspositie burgemeester en wethouders gemeente Eindhoven 2019

Over respectvolle omgang met elkaar • Bestuursreglement van het college van burgemeester en wethouders 2022 • Reglement van Orde van de gemeenteraad van Eindhoven 2024 • Verordening op de voorbereidende bijeenkomst en de meningsvormende vergadering gemeente Eindhoven 2024

Over handhaving van de gedragscode • Procesafspraken over de handhaving van de integriteit van het gemeentebestuur van Eindhoven, vastgesteld door de gemeenteraad op 15 december 2020

50