Enquête resultaten buurtontmoeting buurthuis 50PLUS
Tekst van het document
Enquête resultaten Buurtontmoeting / Buurthuis in Eindhoven 50PLUS EINDHOVEN 25-2-2025
Samenvatting van de enquête resultaten: Buurtontmoeting / Buurthuis in Eindhoven Inleiding In de afgelopen weken heeft 50PLUS (Ruud van Acquoij en Cor Verbeek) de wijken buurthuizen in onze stad bezocht. We gingen in gesprek met de mensen en hielden ter plekke een enquête om te luisteren naar hun verhalen, zorgen en ideeën. Deze samenvatting bevat de resultaten van die enquête, gericht op de behoeften en uitdagingen van buurtontmoetingscentra en buurthuizen. De enquête werd gehouden van november 2024 tot februari 2025. Er zijn 35 locaties aangeschreven, 3 hebben online de enquête ingevuld. In totaal zijn er 21 locaties bezocht door 50PLUS. Een bereik van 68,5%. Op donderdag 13-2-2025 zijn de resultaten besproken met de buurthuizen. De aanpassingen zijn in dit document meegenomen.
Doelstelling Het doel van deze enquête was om onafhankelijk inzicht te krijgen in de behoeften en uitdagingen van de wijkcentra en buurthuizen in Eindhoven. Door de ervaringen en feedback die we de afgelopen weken hebben verzameld, willen we beter begrijpen hoe deze centra functioneren en welke verbeteringen nodig zijn om hun voorzieningen en mogelijkheden (nog) beter te maken. Vooral om deze resultaten geanonimiseerd mee te geven aan het te ontwikkelen beleid voor “buurtontmoeting en buurthuizen ” Er zijn 9 onderdelen besproken in de enquête. • Hoe gaat het? (in algemene zin) • Wat zijn jullie hoofdactiviteiten? • Waar zijn jullie goed in? • Welke wensen hebben jullie? • Welke uitdagingen hebben jullie? • Hoe zien jullie de toekomst? • Hoe is de ondersteuning vanuit de gemeente? • Is er voldoende aanbod vrijwilligers? • Verder nog zaken die jullie willen bespreken?
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
Resultaten (In de resultaten wordt het woord “buurthuizen” genoemd. Hiermee worden alle soorten buurtontmoeting bedoeld)
Algemeen Welzijn van Buurthuizen •
•
•
•
Zeer succesvolle buurthuizen Een aantal buurthuizen meldt dat het goed gaat en dat ze prima functioneren. Zo maken in één situatie 48 verenigingen gebruik van de faciliteiten en draait alles als een geoliede machine. Goed functionerende buurthuizen Andere buurthuizen hebben echter nog steeds moeite met overleven door een gebrek aan subsidies, slechte reputatie en vrijwilligers. Daarnaast zijn er buurthuizen die aangeven dat ze het prima doen, ondanks de uitdagingen van een veranderende demografie met veel nieuwe expats en oudere bewoners. Redelijk functionerende buurthuizen Sommige buurthuizen melden een ‘redelijke situatie’, met kostendekkende activiteiten. Zij geven aan als wijkcentra te functioneren, maar er is nog ruimte voor verbetering. Tevreden met diversiteit aan activiteiten Ook zijn er buurthuizen die zeer tevreden zijn met de diversiteit aan activiteiten die ze kunnen bieden aan de inwoners, waaronder ondersteuning in de basisdagbesteding. Sommige buurthuizen hebben zelfs een dementievriendelijke erkenning gekregen.
Hoofdactiviteiten •
•
•
Activiteiten en diensten De buurthuizen in Eindhoven bieden een breed scala aan activiteiten en diensten voor de inwoners van onze stad. Een belangrijk onderdeel is de buurtontmoeting. Zaalverhuur Ook worden zalen verhuurd voor diverse activiteiten, zoals griepvaccinaties en bibliotheekdiensten. Daarnaast zijn de ruimtes van de buurthuizen ook beschikbaar voor jeugdwerk, verenigingen en evenementen, wat zorgt voor extra inkomsten, zoals omzet uit de bar. Divers aanbod Een greep uit de activiteiten in de buurthuizen: kienen, biljarten, dansclubs, muziekavonden, repair café, kindermiddagen, kerstmaaltijden, iftar (de maaltijd die moslims eten bij zonsondergang om hun dagelijkse vasten tijdens de maand Ramadan).
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
• •
•
Dagbesteding Voor de dagbesteding zijn er verschillende programma's, met het bieden van zorg medische dagbesteding en basisdagbesteding. Ontmoeting en informatie Daarnaast bieden de buurthuizen ontmoeting en informatie aan: voorlichtingsdagen-of avonden, behartigen ze seniorenbelangen, houden taalcafés, zijn er bewonersinitiatieven. Ook hobbyclubs hebben hier een thuisbasis. Buurthuizen spelen ook een belangrijke rol in het faciliteren van buurtinitiatieven, waarbij de betrokkenheid van omwonenden wordt gestimuleerd. Sociale netwerken Buurthuizen fungeren als ontmoetingsplek gericht op het versterken en in stand houden van het sociale netwerk, waar iedereen welkom is. Een aantal heeft koffie-uurtje en enkele zijn de hele dag open voor iedereen.
Sterke Punten •
Gastvrijheid en flexibiliteit De buurthuizen benadrukken hun gastvrijheid en flexibiliteit. Ze kunnen snel inspelen op behoeften van inwoners en hechten veel waarde aan diversiteit, gelijkheid en inclusie (DE&I). Samenwerking staat centraal, en ze streven ernaar om elke club de best mogelijke service te bieden, zonder uitzonderingen.
•
Toegankelijkheid en verbinding Dankzij de openheid en transparantie van vrijwilligers is de toegang tot de buurthuizen laagdrempelig, waardoor iedereen zichzelf kan zijn. De buurthuizen in de stad verbinden, faciliteren en zorgen voor een warm welkom voor buurtbewoners. Vrijwilligers bieden een luisterend oor en bevorderen sociale betrokkenheid. Het doel is dat iedereen zich thuis en veilig voelt, ongeacht leeftijd.
•
Buurthuizen in Eindhoven In Eindhoven faciliteren en verbinden de buurthuizen mensen. Gastvrijheid, toegankelijkheid en diversiteit zijn kernwaarden. Dankzij de inzet van vele vrijwilligers worden jong en oud met elkaar verbonden.
Wensen en Behoeften •
•
Ondersteuning en verbetering van de buurt De buurthuizen werken hard om de buurt te ondersteunen en te verbeteren. Er zijn een aantal wensen die kunnen helpen om dit nog beter te doen. Financiële ondersteuning Allereerst is er hoop op meer financiële ondersteuning. Dit stelt de
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
•
•
•
•
buurthuizen in staat om activiteiten te organiseren en minder zorgen te hebben over de financiële kant. Bijvoorbeeld, een budget voor een beheerder en mogelijkheden om financiële reserves op te bouwen. Extra subsidie, steun en samenwerking van de gemeente zijn hierbij wenselijk. Er wordt ook gevraagd naar mogelijkheden om vrijwilligers een vergoeding te geven. Nieuwe Vrijwilligers Daarnaast zijn ze op zoek naar nieuwe vrijwilligers en mogelijkheden voor het verbeteren van het groen rond de gebouwen. Ze willen ook graag hulp bij het aanvragen van subsidies en het naleven van wetgeving. Verbetering en verduurzaming van faciliteiten Verder willen ze de faciliteiten verbeteren en verduurzamen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld douchefaciliteiten, betere isolatie en modernisering van de ruimtes. Ook is het belangrijk dat de gebouwen toegankelijker worden voor iedereen. Communicatie met de buurt Communicatie met de buurt is essentieel. Er is een idee om een wijkblaadje op te richten, zodat iedereen op de hoogte blijft van activiteiten. Meer parkeergelegenheid voor bezoekers en een betere band met de vrijwilligers willen ze ook graag aanpakken. Vergroten van betrokkenheid Tot slot willen ze de betrokkenheid van wijkbewoners vergroten en meer mensen uitnodigen om deel te nemen aan de activiteiten. De gedachte is dat ontmoetingen tussen verschillende doelgroepen de buurt nog sterker maken.
Uitdagingen •
•
•
Financiële Uitdagingen Buurthuizen in Eindhoven staan voor talloze uitdagingen. Met beperkte financiële reserves is het soms moeilijk om het hoofd boven water te houden. De teams werken hard om de deuren open te houden, maar de kosten-batenverhouding blijft vaak een struikelblok. Zonder subsidies zijn ze afhankelijk van bijvoorbeeld huurders buiten de wijk, terwijl ze tegelijkertijd het pand willen beschermen tegen kopers. Het risico is reëel: als het buurthuis verdwijnt, verliest de gemeenschap een belangrijke ontmoetingsplek. Toegankelijk en veiligheid De toegankelijkheid en veiligheid van het pand is ook een groot aandachtspunt. Soms lijkt de veiligheid van vrijwilligers onder druk te staan: in het donker is bijvoorbeeld het pand niet uitnodigend en er zijn dringende verbeteringen nodig, bijvoorbeeld betere verlichting. Samenwerking en betrokkenheid Samenwerking en betrokkenheid zijn van belang. Het buurthuis wil de contacten met lokale organisaties versterken en omwonenden beter
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
•
•
•
•
bereiken. Diversiteit wordt gezien als een kracht, en ze willen meerdere culturen samenbrengen. Hoe kunnen ze hen in beweging krijgen en meer inwoners betrekken? Vrijwilligers en bestuur Vrijwilligers zijn de ruggengraat van het buurthuis, maar er is begeleiding nodig voor degenen met extra uitdagingen. Met een verouderd bestuur is er behoefte aan vernieuwing en het werven van nieuwe vrijwilligers. Ze moeten ook nadenken over hoe ze hun vrijwilligers kunnen ondersteunen en opvolgen. Programma en activiteiten Wat betreft het programma en de activiteiten willen ze uitbreiden en meer bekendheid creëren binnen de wijk. Het is een uitdaging om bepaalde groepen, zoals studenten en expats, te bereiken. Concurrentie van andere centra maakt het nog moeilijker. Er zijn buurthuizen die het idee van een wijkblaadje opperen om zo de betrokkenheid te vergroten. Verduurzaming Tot slot wordt vaak genoemd het verduurzamen. Van het verbeteren van douchefaciliteiten, zonnepanelen, riolering vervangen en isolatie tot modernisering van de keuken en opslagruimtes, er is veel werk aan de winkel. Ze willen niet alleen de faciliteiten verbeteren, maar ook een uitnodigende buitenruimte creëren. Vaak is ook bij het buurthuis niet bekend wat de verduurzaamplannen zijn voor het vastgoed. Inclusieve samenleving De uitdaging om alle inwoners te betrekken is groot.
Bij een aantal lukt het, maar de meeste kunnen de expats lastig activeren in hun wijk. Het zijn veelal jeugd en ouderen die naar de buurthuizen komen.
Toekomstvisie •
•
Streven De buurthuizen hebben een duidelijke visie voor de toekomst. Ze willen de buurtontmoeting behouden en streven naar een bloeiend gemeenschapshuis. Hun motto is: "Zelf kun je veel, samen kun je alles," en deze gedachte willen ze doorgeven aan de volgende generatie. Huidige onzekerheden Op dit moment heerst er enige onzekerheid door herindeling, bijvoorbeeld door plannen van de gemeente. Op korte termijn zien ze een positieve ontwikkeling, hoewel de lange termijn nog onbekend is. Er zijn zorgen over nieuwe bewoners die geen binding met de buurt hebben, wat de toekomst en dus het voortbestaan van de buurthuizen moeilijker maakt. Toch is er vanuit de verschillende besturen een vastberadenheid om koste wat kost te blijven bestaan. De sfeer is rooskleurig, met een sterke nadruk op elkaar waken en meepraten over bouwontwikkelingen in de buurt.
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
•
•
Toekomstplannen en uitdagingen Voor de toekomst hebben de buurthuizen grote plannen en uitdagingen. Ze willen nog meer een spil in de wijk zijn en toegankelijk voor iedereen in de buurt, zonder afhankelijk te zijn van huurders buiten de wijk. Soms is er onzekerheid over wat de gemeente met een pand wil, omdat verduurzaming van de locatie soms nu al nodig is. Mogelijkheden en betrokkenheid Benoemde mogelijkheden zijn om locaties samen te voegen. Er zijn ook plannen voor nieuwbouw en verplaatsing. Het zou mooi zijn als er meer jongeren en 50-plussers betrokken raken. Buurthuizen willen de continuïteit borgen en voldoende interesse voor bezetting behouden. Er is vertrouwen in de toekomst, maar er is een uitdaging om samen ouder te worden en tegelijk de sociale cohesie te bevorderen
Ondersteuning vanuit de Gemeente •
•
•
•
Ondersteuning van de gemeente De buurthuizen hebben wisselende ervaringen met de ondersteuning van de gemeente. Deze contacten hebben ook een relatie met een buurthuis waar het goed gaat en waar minder. Bij goed draaiende buurthuizen zijn meestal de contacten perfect. Daar waar de contacten minder zijn wordt opgemerkt dat: De motivatie van ambtenaren een grote rol speelt, en de contacten laten vaak te wensen over. Er is sprake van verkeerde beeldvorming en wisselende betrokkenheid van de GEKO's (Gebiedscoördinatoren), wat resulteert in een matige algemene ervaring. Positieve ondersteuning vanuit de gemeente Een aantal buurthuizen heeft goede contacten en komt de GEKO regelmatig langs. Deze buurthuizen weten veelal bij wie men moet zijn om zaken voor elkaar te krijgen. Deze zijn over het algemeen goedlopende buurthuizen. Uitdagingen in contact met de gemeente Een belangrijke uitdaging is het contact met de gemeente. Er zijn veel wisselende contactpersonen, waardoor er geen vast en kundig aanspreekpunt is. Voor iedere vraag is er een andere contactpersoon, en deze blijven vaak maar kort in hun functie. Dit leidt tot een gebrek aan warmte en vertrouwen vanuit de gemeente, en een log systeem met veel verloop onder ambtenaren. Er wordt gevraagd naar een centraal contactpunt voor de gemeente waar alle vragen worden opgepakt.
Gebrek aan vertrouwen en ondersteuning Het vertrouwen en de ondersteuning vanuit de gemeente worden als onvoldoende ervaren. Een aantal buurthuizen voelt zich niet gehoord en hebben geen vertrouwen in het college. De gemeente lijkt geen idee te hebben wat er leeft in de wijk, en er is geen begrip voor vrijwilligers. Er is behoefte aan meer regie en ondersteuning, en uitleg over wat wel en niet mag met betrekking tot vastgoed. De beleidskeuzes van de gemeente
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
•
•
•
worden in twijfel getrokken, omdat het de vraag is of deze wel ondersteund kunnen worden. Subsidies en financiën Op het gebied van subsidies en financiën zijn de ervaringen gemengd. Sommige buurthuizen hebben geen subsidie nodig, terwijl anderen een activiteiten subsidie ontvangen van de gemeente Eindhoven. Voor het beheer van het buurthuis ontvangen ze echter geen subsidie. De bedragen voor buurthuizen zijn zeer divers en moeilijk te vergelijken met elkaar. Communicatie en netwerk De communicatie en het netwerk met de gemeente kunnen zeker beter. Hoewel de GEKO goed te bereiken is, zijn er veel wisselingen in aanspreekpunten. Er wordt veel beloofd, maar de invulling blijft vaak uit. Het contact met WIJ Eindhoven kan op veel locaties beter, en er is ook slecht contact met de afdeling vastgoed. Sommige buurthuizen hebben goed contact met de GEKO, wijkagent en WIJ Eindhoven, maar dit is afhankelijk van wie de contactpersoon is. Desondanks weten sommige buurthuizen waar ze welke informatie en medewerking kunnen halen. Ondersteuning door derden Er zijn ook locaties die ondersteund worden door derden zoals Lumens. Deze locaties hebben veelal geen uitdaging op gebied van financiën als er in de buurt andere buurthuizen zijn ervaren zij concurrentie. Er is nog te weinig bekendheid onder de buurthuizen dat supportpunt een goede ondersteuning kan geven.
Vrijwilligers aanbod •
•
Huidige situatie vrijwilligers De buurthuizen schetsen een wisselend beeld van de huidige situatie rondom vrijwilligers. Sommige buurthuizen hebben een aanzienlijke groei doorgemaakt, zoals een toename van 2 naar 23 vrijwilligers. Andere buurthuizen melden echter dat het steeds moeilijker wordt om nieuwe vrijwilligers te vinden. Over het algemeen is er een tekort aan vrijwilligers, wat de organisatie van activiteiten kwetsbaar maakt. Het werven van nieuwe vrijwilligers verloopt moeizaam, vooral voor vrijwillige bestuursfuncties. Hier kan een financiële vergoeding helpen, bijvoorbeeld door op meer kanalen te adverteren, zoals in lokale krantjes. De schaarste aan vrijwilligers maakt verbetering in het aanbod wenselijk. Nieuwe aanwas kan zorgen voor een grotere betrokkenheid van de gemeenschap. Veel vrijwilligers zijn 50plusser, waardoor aanvulling op het huidige aantal noodzakelijk is. Uitdagingen en behoeften De uitdagingen en behoeften van de buurthuizen zijn divers. Sommige buurthuizen geven aan dat ze meer mensen nodig hebben, omdat het totale aantal vrijwilligers kwetsbaar blijft en vaak draait om slechts 1 of 2 personen. De beheerder wordt soms betaald vanuit de stichting, maar ook deze vacatures blijven onvervuld of
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
zijn lastig in te vullen. Sommige buurthuizen werken, ‘via-via’, met vrijwilligers 'met een rugzak', een situatie waar beide partijen baat bij hebben. Sommige buurthuizen hebben een vrij jong bestuur en voldoende vrijwilligers, wat vaak goed werkt voor de avonden, maar de dagen niet vult. Ook via Wij Eindhoven worden vrijwilligers aangebracht en ooit wordt de vrijwilligersbijdrage ingezet om aan vrijwilligers te komen.
Aanvullende opmerkingen •
•
•
•
•
•
•
Beleid en verduurzaming De buurthuizen hopen dat het nieuwe beleid voor buurtontmoetingen ook rekening houdt met de bestaande buurthuizen. Sommigen hebben geen recht op verduurzaming bv. omdat hun pand mogelijk over vier jaar verdwijnt. Een onvoldoende verduurzaamd pand leidt tot hoge stookkosten en tochtige omstandigheden, wat erg oncomfortabel en kostenverhogend is. Werkomstandigheden en veiligheid Iedereen werkt vanuit gelijkheid en met hart en ziel voor de inwoners. Helaas zijn er ervaringen met kwaadwillende personen in bepaalde wijk die te veel ruimte krijgen en de buurt onveilig maken. Dit maakt het moeilijk om vooruitgang te boeken. Huur en financiën Het huidige huursysteem moet worden aangepast zodat de locatie voldoende omzet kan genereren om de huur te betalen. Er is geen subsidie voor opdrachten, waardoor omwonenden consumeren in plaats van zich in te zetten voor de wijk. Gemeente en ondersteuning Er zijn vragen over hoe de gemeente omgaat met buurtontmoetingen. Bij activiteiten ontbreekt vaak professionele ondersteuning en vakmensen, hoewel het supportpunt goede ondersteuning biedt. Transparantie en overdracht Een buurthuis benoemd dat intern alles geregeld en transparant is, zodat bij het wegvallen van iemand alles bekend is en gemakkelijk kan worden overgenomen. Het ‘reilen en zeilen’ in buurthuizen, staat altijd ten dienste van de buurt.
Vrijwilligers en vergoedingen Er is een vraag of er een vrijwilligersvergoeding kan worden ingeregeld en of er een combinatie te maken is met uitkeringsgerechtigden die als vrijwilliger worden ingezet met behoud van uitkering. Toekomst en plannen Er is trots op de huidige gang van zaken, maar er is te weinig voor jongeren. De locatie wordt gedragen door de buurt, maar nieuwe plannen voor de locatie maken de toekomst onzeker. Er zijn vragen over hoe
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025
•
buurthuizen op koers kunnen blijven met betrekking tot ‘koers 2040’, IZA en het ravijnjaar 2026 voor Eindhoven. Parkeerkosten Parkeer kosten voor vrijwilligers? Er wordt gevraagd of hier iets aan gedaan kan worden.
Woord vanuit 50PLUS Buurthuizen spelen een cruciale rol in de gemeenschap van Eindhoven. Ondanks de vele uitdagingen blijven ze zich inzetten voor een stabiele en bloeiende toekomst. Een zeer groot compliment voor hun. De resultaten van deze enquête bieden waardevolle inzichten die kunnen bijdragen aan het te ontwikkelen beleid voor buurtontmoetingen en buurthuizen. 50PLUS is overal hartelijk ontvangen en zonder uitzondering was men blij met het bezoek en interesse voor hun buurtontmoeting / buurthuis. De verschillen bij de buurthuizen zijn enorm. Dit maakt het ook extra uitdagend om het nieuwe beleid vorm te geven. Zo ziet 50PLUS als voorbeeld de verschillen bij een groot buurtcentrum waar men alle dagen open is en een veelvoud aan activiteiten geregeld wordt die ook buurt-overstijgend bezoekers trekt. Versus een huiskamer in de buurt die alleen open is als de buurtbewoners een activiteit organiseren. Alle locaties die wij bezocht hebben zijn allemaal uniek in hun eigen wijze. 50PLUS ziet ook dat de concurrentie onderling soms leid tot scheve verhoudingen. Met de komst van de Bibliotopen soms ondersteunende partners verhuizen naar andere buurthuizen. Het is duidelijk dat er een dringende behoefte is aan nieuwe vrijwilligers en vernieuwing binnen de organisaties om de continuïteit en kwaliteit van de buurthuizen te waarborgen.
Als het gaat over facilitering vanuit de gemeente ervaart 50PLUS in de gesprekken dat de menselijkheid en eigenaarschap de grootste uitdaging zijn. De contacten en communicatie vanuit de gemeente niet het vertrouwen geeft dat nodig is. Daar waar de contacten goed zijn komt dat in veel gevallen door de inzet van de buurthuizen zelf.
Tot slot 50PLUS wenst het college en ambtenaren veel succes met het uitwerken van het beleid “Buurtontmoeting en buurthuizen”. Neem vooral bovenstaande mee en koester de inzet en huidige locaties waar iedere dag opnieuw veel werk wordt verzet door vrijwilligers voor alle inwoners in onze stad Eindhoven.
Enquête Buurtontmoeting / Buurthuis Eindhoven | 50PLUS | 2025