Eindhoven Digitaal Onafhankelijk (Motie M1) nieuw

Motie - Eindhoven digitaal onafhankelijk

M1

De indieners van deze motie stellen de gemeenteraad voor om in de vergadering van 10-03-2026 een besluit te nemen over het digitaal onafhankelijk maken van Eindhoven. Zij hebben het voorstel Rekenkamerrapport - Van risico naar Regie slimmer sturen op algoritmen en AI van het college gelezen. Na het gesprek hierover in de vergadering van 24-02-2026 vragen zij extra aandacht voor: De indieners hoorden dat: • Steeds meer publieke taken afhankelijk zijn van digitale systemen. Denk aan zorg, onderwijs, veiligheid en communicatie met inwoners. • Veel van deze systemen worden geleverd door een paar grote buitenlandse techbedrijven. • Uitval of het ontzeggen van toegang tot deze systemen grote gevolgen kan hebben voor de continuïteit van onze publieke dienstverlening. Docenten, huisartsen, ambtenaren en politieagenten kunnen dan bijvoorbeeld niet hun werk goed uitvoeren. • Gemeenten steeds minder regie krijgen over hun eigen processen en over de bescherming van gevoelige gegevens van inwoners, bijvoorbeeld als gevolg van buitenlandse exterritoriale wetgeving (zoals de Amerikaanse CLOUD Act en FISA 702). • De wereld snel verandert, waardoor digitale onafhankelijkheid noodzakelijk is om niet afhankelijk te zijn of te blijven van landen of bedrijven die kunnen veranderen van partner in een potentiële bedreiging.

• Ook de gemeente Eindhoven gebruikmaakt van software en clouddiensten van grote leveranciers buiten Europa, zoals Microsoft, Oracle, Unisys en Bentley Systems. • Sommige systemen ook algoritmes en AI bevatten. De Rekenkamer concludeerde onlangs dat Eindhoven onvoldoende voorbereid is om algoritmes en AI veilig en transparant in te zetten door het ontbreken van kaders, governance en structurele monitoring.

De indieners vinden dat: • Het onze plicht is om gegevens van inwoners te beschermen en te voorkomen dat deze afhankelijk worden van commerciële of geopolitieke belangen. • Digitale onafhankelijkheid nodig is om grip te houden op cruciale processen van de overheid. De gemeente moet voorkomen dat publieke taken stilvallen door afhankelijkheid van een klein aantal buitenlandse leveranciers.

•

•

•

•

Door het ontbreken van kaders, governance en structurele monitoring leunt de gemeente in grotere mate op wat grote leveranciers aanbieden, zonder zelf voldoende grip te hebben op risico’s, ontwikkeling en toepassing van digitale systemen. Eindhoven zo digitaal onafhankelijk mogelijk moet worden. Dat betekent: werken met open standaarden, kunnen overstappen tussen leveranciers zonder lock-in, waar mogelijk gebruikmaken van Europese of lokale oplossingen en alternatieven mede-ontwikkelen of stimuleren wanneer die nog ontbreken. We bij het inrichten of herzien van processen en het selecteren van nieuwe digitale tools al kunnen voorsorteren op toekomstige digitale soevereiniteit. Juist de kennis en innovatie in Brainport-regio een kans biedt om als Eindhoven hier een voortrekkersrol in te spelen.

De raad roept het college van burgemeester en wethouders op om: 1. De ambitie uit te spreken dat Eindhoven digitaal onafhankelijk wordt. 2. Te onderzoeken wat nodig is om binnen 5 jaar digitaal onafhankelijk te zijn en welke quickwins er binnen een jaar behaald kunnen worden, waarbij de aanbevelingen van de Rekenkamer worden meegenomen. 3. Daarbij samen te werken met enerzijds de VNG en mede-gemeentes, anderzijds met studenten en bedrijven uit de Brainport-regio. 4. De raad over de uitkomsten en vervolgstappen vóór de begrotingsbehandeling in Q3 2026 te informeren. Eindhoven, 10 maart 2026 Leden van de raad, Eva de Bruijn (GroenLinks), voorsteller Wil van Haalen (PvdA), voorsteller Inge Teklenburg (Volt), voorsteller Jonas Roothans (PvdD), voorsteller Joost Geertman (D66), voorsteller Jannie Visscher (SP), voorsteller Peter de Roij van Zuijdewijn (VVD), voorsteller Miriam Frosi (CDA), voorsteller Tjeerd Ritmeester (EVE), voorsteller Niek Rennenberg (OAHvE), voorsteller Deze motie is aangenomen/verworpen in de vergadering van 10 maart 2026. J. Jongbloed, griffier.