Definitieve presentatie Wvg en grondverwerving - 27 februari 2023
Tekst van het document
Presentatie Wet voorkeursrecht gemeenten en grondverwerving
Knoop XL Raadscommissie
Wet voorkeursrecht gemeenten en grondverwerving ➢
Inleiding
➢
Het instrument Wvg
➢
De vestigingsprocedure
➢
Positie grondeigenaren
➢
De aanbiedingsprocedure
➢
Gevestigde voorkeursrechten
➢
Proces grondverwerving
➢
Bevoegdheden en positie gemeenteraad bij aankopen
Inleiding ➢ Historie van de Wvg:
▪ 1985: de oorspronkelijke wet uitsluitend voor stadsvernieuwingsgebieden ▪ 1996: verruiming van het toepassingsbereik
▪ 2002: “reparatiewet” ▪ 2004: alle gemeenten krijgen voorkeursrechtbevoegdheid
▪ 2008: aanpassing aan nieuwe planvormen Wet ruimtelijke ordening ▪ 2010: enkele aanpassingen, waaronder stroomlijning aanbiedingsprocedure
Het instrument Wvg ➢ Passief verwervingsinstrument ➢ Voorkeurspositie (eerste recht van koop) gemeente ➢ Verkrijgen regie (toekomstige) gebiedsontwikkeling
➢ Tegengaan speculatie en prijsopdrijving ➢ Bescherming tegen ongewenste verkopen ➢ Andere ruimtelijke invulling (ander of intensiever gebruik)
De vestigingsprocedure en planologie ➢
Voorlopig voorkeursrecht (art. 6 Wvg) ➢ ➢
➢
Zonder planologische grondslag (art. 5 Wvg) ➢ ➢
➢
Raadsbevoegdheid Werkingsduur maximaal 3 jaar
Structuurvisie (art. 4 Wvg) ➢ ➢
➢
College bevoegdheid Werkingsduur maximaal 3 maanden
Raadsbevoegdheid Werkingsduur maximaal 3 jaar
Bestemmingsplan (art. 3 Wvg) ➢ ➢
Raadsbevoegdheid Werkingsduur 10 jaar
Theoretisch is de totale maximale werkingsduur 16 jaar en 3 maanden
Positie grondeigenaren ➢ Persoonlijke kennisgeving na vestiging voorlopig voorkeursrecht. Grondeigenaren kunnen zienswijzen kenbaar maken. Zienswijzen worden meegenomen in raadsbesluit. ➢ Persoonlijke kennisgeving na raadsbesluit bestendiging voorkeursrecht. Grondeigenaren kunnen tegen raadsbesluit bezwaar maken. Rechtsbescherming (Algemene wet bestuursrecht) ➢ Bezwaar bij de raad ➢ Beroep bij de rechtbank ➢ Hoger beroep bij de Raad van State
De aanbiedingsprocedure
Aanbiedingsplicht grondeigenaren (artikel 10 Wvg) ➢ Als een eigenaar wil verkopen eerst langs de gemeente
➢ Aangetekende brief ➢ Uitzonderingen (bijv. bloed en aanverwanten of eerder ingeschreven koopovereenkomsten < 6 maanden) ➢ Een eigenaar kan ontheffing verzoeken om gewichtige redenen (art. 10, lid 6 Wvg) ▪ Voorbeeld laadinfrastructuur Hermes (vestigen hypotheekrecht) ▪ Voorbeeld NS (vestigen opstalrecht fietsenstalling)
De aanbiedingsprocedure
Het beginselbesluit (artikel 12 Wvg) ➢ College besluit of gemeente bereid is aan te kopen
➢ Termijn binnen 6 weken ➢ Niet tijdig reageren gemeente > eigenaar is voor een periode van 3 jaar vrij om te verkopen
De aanbiedingsprocedure Prijsvaststellingsprocedure (artikel 13 en 14 Wvg)
➢ De eigenaar kan tijdens de onderhandelingen te allen tijde het college verzoeken om de rechter te vragen een oordeel te geven over de prijs ➢ De rechtbank benoemt deskundigen die een conceptrapport opstellen waarop de gemeente en de eigenaar kunnen reageren ➢ Bij een niet acceptabele prijs voor de gemeente, dan kan de gemeente de procedure stoppen > de eigenaar is dan 3 jaar vrij om te mogen verkopen ➢ Eigenaar kan te allen tijde de procedure stoppen > voorkeursrecht blijft dan gevestigd ➢ Na uitspraak van de rechtbank kan de gemeente de procedure niet meer zelfstandig stoppen. De eigenaar kan na de uitspraak binnen 3 maanden van de gemeente verlangen medewerking te verlenen tot levering conform de door de rechtbank bepaalde prijs
Gevestigde voorkeursrechten ➢ Spoorzone / Fellenoord / Internationale Knoop XL (raadsbesluit 25 januari 2022) ➢ Kanaalzone Zuid (raadsbesluit 24 mei 2022)
Gebied Internationale Knoop XL ▪
Gebied circa 710.000 m²
▪
Aangewezen 84 percelen (totaal 113.560 m²)
Overige (Professor Dr Dorgelolaan en Fuutlaan) ▪
Aangewezen 29 percelen (totaal 93.396 m²)
Totaal 43 eigenaren
Kanaalzone Zuid ▪
Aangewezen 25 percelen (totaal 66.367 m²)
▪
Totaal 20 eigenaren
Proces grondverwerving ➢ Eerste (oriënterende) gesprek
➢ Onafhankelijke taxatie ter voorlichting van de gemeente en als onderlegger voor besluitvorming ➢ Onderhandelingen (meerdere gesprekken) ➢ Overeenstemming ➢ Concept koopovereenkomst ➢ Besluitvorming (college van burgemeester en wethouders en eventueel de gemeenteraad) ➢ Eigendomsoverdracht
Bevoegdheden en positie gemeenteraad bij aankopen ➢ Op basis van artikel 160, eerste lid, onder d. van de Gemeentewet is het college van burgemeester en wethouders bevoegd te besluiten tot privaatrechtelijke rechtshandelingen, dus ook aankopen.
➢ De gemeenteraad heeft in geval een aankoop, gefinancierd uit het strategisch verwervingskrediet, een bedrag van € 1.500.000,-- te boven gaat, een adviserende rol naar het college. Tijdens de meningsvormende raadsvergadering kunnen raadsleden hun wensen en bedenkingen aan het college kenbaar maken voordat het college definitief beslist over een voorgenomen aankoop (artikel 169, vierde lid Gemeentewet). ➢ Voorbeelden waar de raad een rol heeft gehad zijn de recent aangekochte gronden Tegenboschweg en het kantoorpand aan de Noord Brabantlaan 303-307.
Vragen?