Collegebrief aan de leden van de raad over Uitvoering amendementen n.a.v. raadsvoorstel effect en vereenvoudiging minimaregelingen

gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst01264 Dossiernummer 24.42.103_2.6.1. B&W beslisdatum 15 oktober 2024

Collegebrief

Onderwerp: Uitvoering amendementen naar aanleiding van raadsvoorstel effect en vereenvoudiging minimaregelingen

Aan de leden van de gemeenteraad, Het ondersteunen van inwoners in onze stad met effectieve minimaregelingen helpt mensen financieel rond te komen en mee te doen in de samenleving. Op dinsdag 2 juli 2024 heeft uw gemeenteraad het raadsvoorstel ‘Herijking en vereenvoudiging minimaregelingen’ aangenomen, inclusief een aantal amendementen. Dit betreft de amendementen A3 (verruiming doelgroep Meedoenbijdrage 2025-2026), A5 (minder geldzorgen door zuinig witgoed), A7A (individuele inkomenstoeslag) en A4 (tijdelijke vergoeding mondzorgkosten). Hiermee levert uw raad een belangrijke bijdrage aan het bestrijden van armoede in de stad voor een bredere doelgroep. In deze collegebrief informeren we u over de uitwerking van de amendementen. We hebben deze met hoge prioriteit opgepakt en zijn druk bezig met de voorbereidingen voor de implementatie. Tijdens de uitwerking zijn echter een aantal complicaties geconstateerd. Toch verwachten we, ondanks enkele uitvoeringsrisico's, de kern van de amendementen te kunnen realiseren. Dit zal wel met enkele aanpassingen gebeuren om de uitvoerbaarheid te waarborgen. We zetten ons volledig in om de amendementen zo goed mogelijk uit te voeren. Uitwerking amendementen In onderstaande tabel vindt u de uitwerking van de amendementen, inclusief een overzicht van de financiën.

Per amendement worden de uitvoeringscapaciteit, regelingskosten en de beoogde impact weergegeven. Huishoudens /inwoners1 A3 Extra geld voor minima 2025 en 2026

1

4.700 inwoners

Verwacht/ begroot bereik 3.666 (geschat

Geschat op basis van CBS cijfers 2022

Regelingskosten € 2,3 mln.

Bedrag voor inwoners Inwoners tot en met 130%:

Uitvoeringskosten

Totaal kosten

€ 0,4 mln.

€ 2,7 mln.

Inboeknummer

A5 Minder geldzorgen door zuinig witgoed

14.900 huishoudens

A7A Individuele inkomenstoeslag

1000 huishoudens

A4 Tijdelijke ruimere vergoeding mondzorgkosten Totaal

Niet bekend

bereik van 78%) Ongeveer 7000 huishoudens2 830 (83% begroot bereik) 100 aanvragers per jaar

€ 1,1 mln. € 0,3 mln.

regulier tarief Voucher waarde van € 550 Regulier tarief Max € 2.000

24bst01264

€ 3,2 mln. € 0,2 mln.

€ 1,3 mln.

€ 0,1 mln.

€ 0,4 mln. € 7,6 mln. € 7,2 mln.

Overgebleven middelen energietoeslag Tekort

€ 0,4 mln.

- Amendement A3 Extra geld voor minima 2025 en 2026 Dit amendement verzoekt om de inkomensgrens voor de Meedoenbijdrage in 2025 en 2026 te verruimen naar 130% van het sociaal minimum. Dit betreft ongeveer 4.700 inwoners. Het amendement vraagt om een trapstructuur om een armoedeval te voorkomen. Dit bleek echter zowel systeem- als uitvoeringstechnisch niet uitvoerbaar zonder aanzienlijke risico's, lange doorlooptijd en hoge kosten. Daarom is besloten om voor alle inwoners met een inkomen tot 130% de reguliere tarieven te hanteren. Ook met betrekking tot de subregelingen geldt dat het niet mogelijk is om hierin onderscheid te maken. Naast zwemdimploma a & bibliotheek kunnen daarom ook de subregelingen reductiezwemmen en gratis OV worden aangevraagd. Voor de tijdelijke aanpassing van de Meedoenbijdrage moet de subsidieregeling vóór 2025 worden aangepast. Dit moet door het college worden vastgesteld. Daarnaast wordt er een raadsvoorstel opgesteld om deze wijziging van het amendement mogelijk te maken. - Amendement A5 Minder geldzorgen door zuinig witgoed In samenwerking met RBO is een tijdelijke witgoedregeling opgezet. Hiervoor is €1 miljoen uit de SpUk Energiearmoede beschikbaar. Daarnaast komt er €3,2 miljoen extra beschikbaar vanuit Amendement A5. De omruilregeling richt zich op huishoudens die in 2024 de Meedoenbijdrage ontvingen.

Met het gezamenlijk budget (Ruimtelijk en Sociaal domein) minus de projectkosten, denken we ongeveer 7.000 huishoudens te kunnen helpen met energiezuinig witgoed. Dit verlaagt zowel de aanschafkosten als de structurele energiekosten en heeft een positieve impact op de maandbegroting van deze huishoudens en de duurzaamheidsdoelen van de gemeente. De Europese aanbesteding om deze actie uit te voeren is in september in voorbereiding gegaan. Naar verwachting wordt de Europese aanbesteding begin februari 2025 gepubliceerd. Na de gunning in het voorjaar zal de communicatie naar de doelgroep al worden opgestart om de regeling zo bekend mogelijk te maken. De regeling zal naar 2 Dit is een geschat aantal huishoudens gebaseerd op het gezamenlijk budget RD en SD min de projectkosten. De 3.2 mln

die in de tabel bij totale kosten staat, betreft enkel het budget vanuit het SD.

2

Inboeknummer

24bst01264

verwachting per 1 juli 2025 opengesteld kunnen worden en kan de doelgroep zich aanmelden. - Amendement A7A Individuele inkomenstoeslag Het amendement heeft als doel mensen met een laag inkomen financieel te ondersteunen. Dit wordt gedaan door de referteperiode voor de individuele inkomenstoeslag tijdelijk te verkorten van 5 naar 4 jaar en geldt voor de jaren 2025 en 2026. De hoogte van de toeslag blijft gelijk aan het reguliere tarief. Voor deze wijziging is een aanpassing van de verordening Sociaal Domein nodig. De raad moet hierover uiterlijk in november besluiten zodat de regeling per 1 januari 2025 kan ingaan. - Amendement A4 Tijdelijke ruimere vergoeding mondzorgkosten Inwoners met een laag inkomen kunnen in 2025 en 2026 een vergoeding voor mondzorgkosten aanvragen. Dit voorkomt financiële drempels voor noodzakelijke zorg. Deze regeling is geïnspireerd op het voorbeeld van Den Bosch en verruimt, tijdelijk, de Bijzondere Bijstand. Dit gebeurt via tijdelijke beleidsregels die door het college worden vastgesteld. Er worden jaarlijks zo’n 100 aanvragen verwacht, waarbij inwoners maximaal €2.000 aan mondzorgkosten vergoed kunnen krijgen. Inwoners met een minimuminkomen die gebruik maken van de meest uitgebreide pakketten van de gemeentepolis, kunnen daarnaast tot maximaal €500 verzekerd zijn voor tandartskosten.

Door de druk op de interne capaciteit vanwege andere amendementen zal de regeling naar verwachting pas eind Q1 2025 van kracht zijn. Risico’s op implementatie Bij de uitwerking van de amendementen is gestreefd naar een goede balans. Enerzijds is er focus op optimaal voordeel voor inwoners. Anderzijds is er aandacht voor goede uitvoerbaarheid en beperkte risico’s. Desondanks blijven er implementatierisico’s bestaan. Voor de Meedoenbijdrage verwachten we dat de tijdelijke regeling op 1 januari wordt gepubliceerd. De aanvraag- en toetsingsprocessen zullen echter enkele maanden later beschikbaar zijn. Bij de IIT, die een harde jaargrens heeft, zijn er risico’s of we tijdig de ICT systemen kunnen aanpassen. Dit kan tot vertraging in de implementatie leiden, wat een jaar uitstel zou betekenen. Er wordt alles aan gedaan om dit te voorkomen. Financiën en communicatie Het geschatte budget voor de amendementen bedraagt € 7,6 miljoen. Er is een tekort van € 400.000 omdat we geen trap in de Meedoenbijdrage kunnen realiseren. Dit tekort wordt gedekt uit de reserve Samen Morgen Mooier Maken (SMMM). Zo blijven we binnen de beschikbare middelen en respecteren we zoveel mogelijk de kaders van de amendementen. Een ander risico dat we zien is dat de kosten uiteindelijk hoger uit kunnen pakken dan verwacht.

Dit risico zal altijd bestaan omdat we werken met onderbouwde inschattingen van onder meer het bereik van de minimaregelingen. Mocht het daadwerkelijke bereik van de tijdelijke regelingen lager blijken te zijn, willen we de overgebleven middelen herinvesteren in de onderbenutte regelingen. Als er dan nog geld overblijft, willen we dit inzetten voor de tijdelijke witgoedregeling. Dit helpt om risico’s te

3

Inboeknummer

24bst01264

mitigeren, de beschikbare middelen optimaal te benutten ter ondersteuning van minima en daarmee de intentie van uw raad zo veel mogelijk te volgen. Tot slot, een uitdaging blijft hoe we helder richting inwoners kunnen communiceren dat het een tijdelijke regeling betreft, gezien we – om het uitvoerbaar te houden – van dezelfde aanvraagprocessen gebruik moeten maken. Middels de inzet van gerichte communicatieaanpakken en middelen willen we zoveel mogelijk inwoners voor wie de regelingen en bijdragen zijn bedoeld, informeren over het bestaan van de regelingen, het aanvraagproces en de tijdelijkheid van de regelingen. Of zij vervolgens gebruik maken van het gebodene is afhankelijk van persoonlijke afwegingen en omstandigheden en (dus) ook moeilijk in te schatten. Planning Spoedprocedures zijn nodig voor de raads- en collegebesluiten. Vertraging in de besluitvorming kan de implementatie van de amendementen beïnvloeden. In november worden meerdere raads- en collegebesluiten verwacht. De amendementen kennen een gefaseerde invoering om de druk op de ambtelijke organisatie en potentiële ICT-risico’s te beheersen. De aanpassing van de Verordening Sociaal Domein (SD) rond de referteperiode van de IIT en de gewijzigde subsidieregeling voor de MDB worden als eerste gepubliceerd. Inwoners kunnen deze per 1 januari aanvragen. De invoering van de MDB wordt eind Q1 2025 verwacht.

Daarna volgt de regeling voor mondzorg via de Bijzondere Bijstand. Het aanbestedingstraject voor de Witgoedregeling is al gestart, de uitvoering is aansluitend gepland voor het najaar van 2025. Consequenties voor de ambtelijke planning Er is sinds het raadsbesluit binnen de ambtelijke werkzaamheden prioriteit gegeven aan de uitwerking en voorbereiding van implementatie van de amendementen. Als gevolg hiervan treedt er helaas vertraging op in de initiële planning van beleidsontwikkeling en lopende projecten. De evaluatie van het huidige beleidsplan en de ontwikkeling van een nieuw plan worden opgeschort. Dit geldt ook voor de doorontwikkeling van vroegsignalering en de integrale aanpak van armoede. De evaluatie loopt minimaal drie kwart jaar vertraging op. Na de invoering van de meeste amendementen, waarschijnlijk eind Q1 of begin Q2 2025, zullen we u opnieuw informeren over het herstarten van de beleidsplanning en projecten. Daarnaast worden ook de verbeteropgave voor de Bijzondere Bijstand, de vereenvoudiging van de minimaregelingen en de regeling betalingsachterstand zorgpremie voor bijstandsgerechtigden uitgesteld met een vertraging van drie kwart jaar. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

Secretaris

4