Collegebrief aan de leden van de raad over Stand van zaken uitvoering motie 'de top 24 fietsmaatregelen voor 2024 (BM17)

gemeente Eindhoven Inboeknummer 7814803_2.5.1. Dossiernummer 24.47.103 B&W beslisdatum 19 november 2024

Collegebrief Onderwerp: stand van zaken motie “de top 24 van 2024” Inleiding De fracties van GL, Volt, D66, PvdA en PvdD hebben op 2 november 2023 een participatie-avond georganiseerd voor belangstellenden, met als doel om de fietservaring in Eindhoven te verbeteren en de stad nog leefbaarder te maken. Deelnemers is gevraagd naar fietsknelpunten in Eindhoven en mogelijke maatregelen. De knelpunten en ideeën zijn gebundeld in een lijst met concrete acties; de "Top 24 voor 2024". Bij de begrotingsbehandeling van de begroting 2024 op 7 november 2023 is door hierboven genoemde partijen de motie “de top 24 van 2024’ (M17) ingediend, waarin het college van B&W wordt opgeroepen zoveel mogelijk maatregelen uit de samengestelde lijst van 24 fietsmaatregelen uit te voeren in 2024. De motie is door het college omarmd. De portefeuillehouder mobiliteit heeft toegezegd uw raad te informeren over de uitvoering van de motie binnen de P&C-cyclus. Gezien de omvang van de terugkoppeling lijkt het in tweede instantie toch handiger u met een collegebrief verder te informeren. Stand van zaken uitvoering top 24 fietsmaatregelen Van de 24 maatregelen uit de lijst zijn er inmiddels acht uitgevoerd of onderdeel van staand beleid. Twaalf maatregelen zijn in voorbereiding en worden grotendeels in 2025 uitgevoerd. Vier maatregelen worden als niet wenselijk of niet haalbaar beoordeeld.

Hieronder wordt per maatregel uit de lijst van 24 fietsmaatregelen aangegeven wat de huidige stand van zaken is (per 1 november 2024). 1. Kruising Galileistraat met Groenewoudseweg veiliger maken voor fietsers. Deze locatie komt niet bovendrijven in de ongevallencijfers (er heeft 1 ongeval plaatsgevonden in de afgelopen 3 jaar waar een fietser bij berokken was, zonder letsel), maar sommige fietsers ervaren de aansluiting soms als onveilig. De

Inboeknummer 7814803_2.5.1. verkeerssituatie is geanalyseerd en de conclusie is dat er mogelijkheden zijn voor kleinschalige infrastructurele aanpassingen om de situatie te verbeteren. Hiervoor wordt nog in 2024 een voorstel uitgewerkt. 2. Beukenlaan ter hoogte van het Gloeilampplantsoen veiliger maken voor fietsers. In het kader van de herinrichting van de Achtseweg-Zuid, die naar verwachting medio 2025 start, wordt een aantal maatregelen genomen om de snelheid van het gemotoriseerd verkeer te verlagen en de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer te verbeteren. Concreet gaat het om het instellen van een 30 km/u-regiem, de realisatie van twee wegvakplateaus en een zebrapad. 3. Wachttijden fietsers verbeteren bij kruising Vonderweg PSV-laan. We erkennen dat de situatie voor fietsers bij het kruispunt PSV-laan/Vonderweg verre van optimaal is. Dat heeft enerzijds te maken met de tijdelijke noordelijke ligging van het fietspad (als gevolg van de bouwactiviteiten van Groot Hartje Eindhoven), en anderzijds door het grote verkeersaanbod en de impact van het vele busverkeer op de programmering van de verkeerslichten. Het is gegeven de huidige omstandigheden niet mogelijk om fietser extra of langer groen te geven, zonder de doorstroming te frustreren. De afwikkelingscapaciteit van het kruispunt heeft zijn grens bereikt.

Op termijn zal de verkeerssituatie veranderen als maatregelen uit het VerkeersCirculatiePlan worden geïmplementeerd. 4. Wachttijden fietsers verbeteren bij kruising Keizersgracht met Grote Berg. In 2024 is een analyse van de verkeerslichten op het kruispunt Keizersgracht/Grote Berg uitgevoerd. Door aanpassing van de software is het mogelijk om de wachttijd voor de fietsers vanuit de Grote Berg fors te verlagen. Deze maatregel zal in de eerste helft van 2025 op straat worden gerealiseerd. 5. Parkeerruimte uitbreiden rondom de Keizersgracht, niet ten koste van groen. Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2024 heeft portefeuillehouder Strijk bij de behandeling van motie M04 (van parkeerterreinen naar levendige pleinen) toegezegd om gelijk met de aanbieding van het VerkeersCirculatiePlan in april 2025 aan uw raad, ook te komen met een voorstel voor een (tijdelijke) herinrichting van het Fens-terrein aan de Keizersgracht. Bij dat plan wordt de wens om de fietsparkeercapaciteit uit te breiden nadrukkelijk betrokken. 6. Aantal fietsvlonders uitbreiden om extra fietsparkeerplekken te maken in wijken, door hiermee te starten in de Heilige Geeststraat. Afgelopen jaar zijn extra fietsvlonders aangeschaft. Recent is de ambtelijke capaciteit uitgebreid om een extra impuls te geven aan de inzet van fietsvlonders.

Daarbij zullen de spelregels met betrekking tot de aanvraag van fietsvlonders versoepeld worden; fietsvlonders kunnen dan ook worden aangevraagd op locaties buiten de Ring. De locatie Heilige Geeststraat is opgenomen in de eerstvolgende tranche van fietsvlonders, die in het eerste kwartaal van 2025 wordt uitgerold.

2

Inboeknummer 7814803_2.5.1. 7. Kruising Aalsterweg Boutenslaan fietsers tegelijk groen geven zonder groen voor auto’s. Fietsers vanuit alle richtingen tegelijk groen is geen wenselijke maatregel op grote kruispunten met veel fietsverkeer, zoals de Aalsterweg/Ring. Bij grote fietsstromen neemt het aantal bijna ongevallen tussen fietsers onderling sterk toe. De gemeente Groningen werkt op diverse kruispunten met het principe Alle Fietsers Tegelijk Groen (AFTG). Fietsers krijgen apart groen van het gemotoriseerd verkeer en kunnen schuin oversteken, waardoor een fietser die linksaf slaat niet 2x een oversteekbeweging hoeft te maken. De kruispunten waar dit is toegepast zijn zo compact ontworpen dat schuin oversteken een logische keuze is. Groningse fietsers zijn gewend aan AFTG. Tegelijk staat AFTG in Groningen op dit moment ter discussie. Als we in Eindhoven AFTG zouden willen toepassen, vergt dit naast een zorgvuldige afweging ook aanpassingen in het ontwerp van de kruispunten (ligging fietsstroken en -opstelvakken) en serieuze aandacht voor educatie. Vooralsnog passen we het principe Alle Fietsers Tegelijk Groen op de Ring niet toe.

Hoewel 'alle fietsers tegelijk groen geven' voor de kruispunten bij de Ring dus geen oplossing is, wordt op dit moment wel bekeken hoe wij deelconflicten van rechtdoor fietsende fietsers en afslaande auto's op de Ring binnen onze eigen veiligheidsvoorwaarden krijgen. Het college neemt deze voorstellen mee in de het bredere pakket van maatregelen dat in april / mei 2025 aan uw raad wordt voorgelegd als onderdeel van het verkeerscirculatieplan in het centrum en de noodzakelijke investeringsmaatregelen op de Ring. 8. Verkeersstromen uit elkaar halen op kruispunt Vestdijk Geldropseweg (ook voor fietsers). Dit is eind oktober 2023 uitgevoerd. 9. Fietsvriendelijke drempels aanleggen in de wijken, te starten bij de Tuinstraat. Het is staand beleid om bij reconstructies en herinrichtingen drempels toe te passen die fietsvriendelijk zijn. Voor de Tuinstraat zijn (nog) geen onderhouds- of reconstructieplannen. De bestaande drempels in de Tuinstraat zijn weliswaar vrij steil en daardoor minder fietsvriendelijk, maar zorgen wel voor een lage snelheid. Dat is belangrijk, omdat er een basisschool staat met bijbehorende schoolzone. 10. Meer fietsenstallingen bij het PSV-stadion. In september 2024 is de fietsenstalling bij het Philips-stadion uitgebreid en voorzien van nieuwe rekken. 11. Fietsers voorrang geven bij uitgang parkeergarage Heuvel Galerie op Ten Hagestraat.

Bij de herinrichting van de Vestdijk/Ten Hagestraat is hier een integrale afweging over gemaakt. Onder meer vanwege uitrijdend verkeer uit de parkeergarage op een hellingbaan (met matig zicht op de kruisende fietsers en voetgangers) is besloten het fietspad en voetpad niet in de voorrang te zetten. Aanpassing van de huidige verkeerssituatie is nu niet aan de orde.

3

Inboeknummer 7814803_2.5.1. 12. Veiligere fietsoversteek maken voor doorfietsroute bij Stationsweg bij Dommeltunneltje, zowel voor auto’s als voor de andere fietsers daar. Dit is onderdeel van de herinrichting van de Stationsweg. Ten behoeve van het bouwverkeer is nu een tijdelijke rotonde gemaakt met fietsers in de voorrang. 13. Bewegwijzering bij fietsenstalling station en op de Slowlane met afstanden en fietstijd naar verschillende belangrijke locaties. De fietsroute van het centraal station naar de Run in Veldhoven is in 2024 volledig bewegwijzerd conform de nieuwe landelijke richtlijnen voor bewegwijzering van doorfietsroutes. Het project wordt momenteel geëvalueerd. Daarbij wordt de suggestie meegenomen om fietstijden op te nemen op de borden, ter vervanging van of ter aanvulling op de fietsafstanden. Daarbij moet worden aangetekend dat de groeiende snelheidsverschillen tussen fietsers leidt tot verminderde betrouwbaarheid van fietstijden. 14. Opstelruimte bij oversteek Limburglaan aanpassen, zodat er meer ruimte is voor fietsers. De fietsoversteek over de Ring ter hoogte van de Beemdstraat is qua wachttijden en stopkansen voor fietsers een knelpunt in het Eindhovense fietsnetwerk. Daarom is besloten om een fietstunnel te realiseren. De technische voorbereiding hiervoor is gestart. In het tweede kwartaal van 2025 start de bouw van de fietstunnel.

Het is gezien de korte periode tot de start van die bouwwerkzaamheden niet gewenst nu nog maatregelen te nemen voor tijdelijke verruiming van de opstelplaats. 15. Meer fietsenstallingen bij Stratumseind. Sinds juni 2024 zijn er op de stapavonden en -nachten pop-up fietsenstallingen op de Smalle Haven (bij Mercado) en in de Kerkstraat. Deze worden zeer goed gebruikt. Ook in 2025 worden pop-up stallingen ingezet om de fietsparkeercapaciteit rondom Stratumseind tijdens stapavonden en evenementen uit te breiden. Daarnaast worden nog dit jaar extra fietsnietjes geplaatst in de Bleekweg bij de entrée van Stratumseind. 16. Fietsvriendelijker maken tussen Rechtestraat en Jan van Lieshoutstraat (Catharinaplein). Het Catharinaplein is een zogenaamd ‘shared space gebied’. Fietsers zijn te gast, maar voetgangers hebben het primaat. Het is dan ook onwenselijk om het Catharinaplein fietsvriendelijker te maken. We bieden fietsers in oost-westelijke richting een goed alternatief via de Slowlane (Bleekweg/Stratumsedijk/Bilderdijklaan). 17. Fietsveiligheid verbeteren op doorfietsroute op het TU/e terrein bij de onderdoorgang met de Professor Doctor Dorgelolaan. Er is al eerder onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om de fietsveiligheid op deze locatie te verbeteren. De voorrangssituatie is destijds aangepast en het groen is gesnoeid. Er zijn geen andere kleinschalige maatregelen denkbaar.

Wel wordt onderzocht of een grotere ingreep mogelijk is, bijvoorbeeld door het deels verleggen van het fietspad langs de Dorgelolaan. Dat onderzoek staat gepland voor begin 2025.

4

Inboeknummer 7814803_2.5.1. 18. Kruising Marconilaan Anthony van Leeuwenhoeklaan doorstroming voor fietsers verbeteren, zodat 3 keer wachten voor stoplichten niet meer nodig is. Dit knelpunt betreft grotendeels dezelfde locatie als genoemd bij 1. Fietsers die vanuit het westen de Ring volgen en naar de Groenewoudseweg willen fietsen moeten drie keer oversteken, omdat een tweerichtings oversteek aan de westzijde van de Galileistraat ontbreekt. Een van de maatregelen vanuit het Masterplan Mobiliteit is om de oostelijke fiets- en voetgangersoversteek over de Ring te verwijderen en een tweerichtings oversteek te maken aan de westzijde van de kruising. Met deze maatregel wordt de cyclustijd van de verkeerslichten korter, waardoor de oversteekbaarheid van de Ring en ook de doorstroming van het autoverkeer op de Ring verbetert. Bovendien wordt hiermee voorkomen dat fietsers drie keer moeten oversteken. Het streven is om deze maatregel in 2025 uit te voeren, gelijktijdig met het vervangen van de verkeersregelinstallatie. 19. Verbeteren van ventwegen langs de Ring voor fietsers door het prettiger en veiliger te maken. Start daarvoor bij de spoortunnel bij de Insulindelaan. Bij reconstructies en herinrichtingen van parallelwegen langs de Ring worden deze in principe ingericht als fietsstraten, in rood asfalt.

De parallelwegen van de Ring, waaronder de parallelweg bij de spoortunnel van de Insulindelaan, worden betrokken bij de studie naar verbeteringen aan de Ring. 20. Alle fiets-VRI’s voorzien van melding dat je gedetecteerd bent met wachttijdvoorspeller. Het is staand beleid dat bij vervanging of onderhoud aan verkeerslichteninstallaties wachttijdvoorspellers worden toegepast op doorfietsroutes en stadsroutes. 21. Niet 2 maar 5 tegelfietspaden asfalteren in 2024, waaronder de fietspaden rondom Centraal Station Eindhoven en het Beursgebouw. Er zijn eind 2023 en in 2024 zes fietspaden geasfalteerd; Meerveldhovenseweg, Kloosterdreef, St. Jorislaan, Roffart, Insulindelaan en een deel van de parallelweg Boschdijk. Een onderzoek naar mogelijkheden om de fietspaden rondom Beursgebouw te kunnen asfalteren is uitgezet. 22. Een aparte categorie voor fietsknelpunten introduceren in de BuitenBeterApp. Een speciale categorie ‘fietsknelpunten’ toevoegen aan de BuitenBeterApp is niet mogelijk. De app wordt in veel gemeenten gebruikt, voor de leverancier van de app is het ingewikkeld en kostbaar om een lokale wens voor een extra categorie op te nemen in de app. Wel is de app sinds een tijdje veel flexibeler: je hoeft niet te kiezen uit voorgedefinieerde categorieën, maar kunt zelf een omschrijving invoeren. Dat kan dus ook een fietsknelpunt zijn.

Daarmee is voorzien in de mogelijkheid om een melding te doen over een fietsknelpunt. 23.Verkeersveiligheid voor fietsers verbeteren bij het Floraplein. Het Floraplein is één van de grootste knelpunten in het Eindhovense fietsnetwerk ten aanzien van wachttijden en stopkansen voor fietsers. Hoewel er (gelukkig) relatief weinig ongevallen met fietsers gebeuren, voelen veel fietsers zich er niet veilig.

5

Inboeknummer 7814803_2.5.1. In het verleden zijn diverse onderzoeken gedaan naar mogelijke verbetermaatregelen. Er zijn al diverse maatregelen uitgevoerd om de verkeersveiligheid te verbeteren, maar het Floraplein blijft een knelpunt voor fietsers. Daarom wordt een nieuwe, uitgebreidere verkenning gestart naar de mogelijkheden om het Floraplein of de Leenderweg tussen Floraplein en Leenderheide ongelijkvloers te kruisen, door middel van een fietsbrug of fietstunnel. De resultaten van deze verkenning worden in het tweede kwartaal van 2025 verwacht. 24. Route voor fietsers op het stationsplein verduidelijken. Dit is onderdeel van de herinrichting van de Stationsweg. De uitvoering daarvan staat gepland in 2027. Resumé Het college juicht het initiatief voor de participatie-avond over fietsverbeterpunten toe en is enthousiast gestart met de uitvoering van de motie. Een groot deel van de maatregelen is inmiddels uitgevoerd of in voorbereiding. We zullen uw raad voor het zomerreces van 2025 nogmaals informeren over de stand van zaken van de maatregelen die komende maanden onderzocht worden dan wel worden uitgevoerd. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

6