Collegebrief aan de leden van de raad over Motie Doe het veilig en ethisch verantwoord

Leden van de Raad

gemeente Eindhoven Inboeknummer 24bst00440 Dossiernummer 24.15.103_2.1.1. B&W Beslisdatum 09 april 2024

Onderwerp: Motie Doe het veilig en ethisch verantwoord

Geachte leden van de raad, Bij de behandeling van het beleidskader veiligheid 2023-2026 (14 maart 2023) heeft de burgemeester de motie “Doe het veilig en ethisch verantwoord” omarmd. In de motie wordt opgeroepen om inzichtelijk te maken welke waardenafwegingen voorliggen bij de inzet van digitale technologie. Bovendien wordt gevraagd om de risicovoorspelmodellen op te nemen in het algoritmeregister. Met deze brief informeren wij u over hoe we aan deze motie invulling geven. Met het eerdere raadsvoorstel Ethiek & Digitalisering (22 september 2021) heeft de raad een Ethische commissie en een werkwijze vastgesteld. De werkwijze houdt in dat een ambtelijk ethisch team projectleiders bijstaat om publieke waarden mee te wegen in digitaliseringsprojecten. De (externe) onafhankelijke ethische commissie helpt het ambtelijke team hierbij en kan (on)gevraagd advies uitbrengen aan het college. De positionering van de ethische commissie is ook vastgelegd in het Bestuursakkoord 20222026. U bent over de voortgang met een collegebrief en door de ethische commissie geïnformeerd (11 oktober 2023). We begrijpen uw zorg dat ook het veiligheidsdomein om een zorgvuldige afweging van publieke waarden vraagt. Regelmatig lezen ook wij berichten in de krant dat mensen door onethische omgang met data in de verdrukking kunnen komen.

Daarom is er besloten om ook binnen het veiligheidsdomein een ethisch team op te richten. Dit team werkt nauw samen met het al bestaande ethische team en helpt collega’s om tijdig dilemma’s te signaleren zodat de afweging van publieke waarden expliciet in de bestuurlijke besluitvorming én ambtelijke uitvoering kan worden meegenomen. Ethiek is onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden van de sector Veiligheid en Handhaving. Het heeft continu de aandacht en vraagt om borging en ontwikkeling. Binnen de sector zijn hiervoor de volgende doelen geformuleerd: Data-ethiek: Medewerkers zijn zich bewust van de ethische waardenafwegingen die onderdeel zijn van het werken met data en technologie;

Inboeknummer

-

-

24bst00440

Professionalisering: Medewerkers handelen ethisch en zijn bekwaam in het signaleren van risico’s en kansen aangaande (onbedoelde) neveneffecten van beleid en weten hoe zij deze kunnen adresseren. Door op het gebied van ethiek integriteits- en veiligheidsrisico’s te verminderen dragen we ook bij aan de weerbaarheid van de organisatie; Organisatie en beleid: Bij het uitwerken van nieuw beleid of de (innovatieve) inzet van technologie worden de ethische waardenafwegingen expliciet gemaakt en besproken met het ethisch team en daarna ook voorgelegd aan de ethische commissie. Op de website van de ethische commissie zijn de verslagen en adviezen te allen tijde te raadplegen: https://www.eindhoven.nl/bestuur-en-beleid/bestuur/ethische-commissie.

Het ethisch team van de sector Veiligheid en Handhaving heeft inmiddels twee casussen met betrekking tot digitale technologie voorgelegd aan de ethische commissie om deze te toetsen aan vastgestelde publieke waarden (camerabeleid en de stop straatintimidatie app). Verschillende collega’s van de sector Veiligheid en Handhaving hebben deelgenomen aan workshops over ethiek, o.a. over ethisch werken en het moreel beraad. Ook zijn er verschillende lezingen over ethiek georganiseerd voor de gehele sector. Het gebruik van risicovoorspelmodellen en algoritmen1 binnen het veiligheidsdomein wordt doorlopend in kaart gebracht. Modellen en algoritmen die wij binnen de sector ontwikkelen en inzetten worden geregistreerd in het landelijke algoritmeregister. Tot op heden is dit nog niet aan de orde. Toekomstige ontwikkelingen en rapportages rondom ethiek en digitalisering in het veiligheidsdomein zullen worden gepubliceerd op de gemeentelijke website van het ethisch team.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

1

Een algoritme is een set van regels en instructies die een computer geautomatiseerd volgt bij het maken van berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden.

2