Brief auditcommissie Raadsvoorstel Vaststellen Multimodale Knoop definitief
Tekst van het document
Raads- en Commissieleden gemeente Eindhoven
gemeente Eindhoven Griffie Gemeenteraad 27 januari 2026
Betreft: raadsvoorstel Vaststellen Voorkeuralternatief Multimodale Knoop (MMK)
Beste raads- en commissieleden, Inleiding De raad is ter besluitvorming het Raadsvoorstel Vaststellen Voorkeursalternatief Multimodale Knoop voorgelegd. Naast de ruimtelijke keuzes wordt de raad gevraagd te besluiten om te starten met de volgende fase; de planning en studiefase en daarvoor nu een investeringsbudget van € 3 mln. beschikbaar te stellen voor de eerste voorbereidingskosten. De totale voorbereidingskosten worden geschat op € 150 tot € 250 mln. en de totale omvang voor het realiseren van de MMK wordt geschat op ca. € 1 mld. Hiervan komt ca.10% voor rekening van de gemeente Eindhoven. Gezien de financiële impact voor de gemeente en de geplande besluitvorming door de raad in Q2 2026 over de voorbereidingskosten, maakt de auditcommissie u graag attent op de volgende aandachtspunten. Inzicht in eerdere besluitvorming KnoopXL is een project van een zodanige financiële omvang dat het volgen van de afzonderlijke geldstromen en kredieten complex is. Deze complexiteit heeft het risico van budgettaire fragmentatie, waarbij de raad het zicht op de totale financiële verplichting verliest. Een besluit over een nieuw krediet kan niet worden genomen zonder dit te relateren aan alle voorgaande besluiten en de totale financiële architectuur van KnoopXL. Zonder dit integrale inzicht kan de raad de (financiële) risico’s van het voorliggende voorstel niet volledig doorgronden.
De auditcommissie is van oordeel dat een financieel totaaloverzicht een voorwaarde is voor zorgvuldige besluitvorming.
Bezoekadres Stadhuisplein 1 5611 EM Eindhoven www.eindhoven.nl
Postadres Postbus 90150 5600 RB Eindhoven gemeente@eindhoven.nl Telefoon 14 040
Ons kenmerk
De auditcommissie adviseert de raad het college te vragen om, ter voorbereiding op het besluit in Q2 2026, een totaaloverzicht van alle budgetten en verplichtingen voor KnoopXL aan te leveren. Bestuursovereenkomst (BOK) De Bestuursovereenkomst (BOK) legt vast hoe toekomstige, onvoorziene risico's financieel worden verdeeld tussen de projectpartners. Hoewel dit geen directe budgettaire gevolgen heeft, creëert de BOK wel voorwaardelijke financiële verplichtingen voor de gemeente. Wanneer een risico zich daadwerkelijk voordoet, bepaalt de BOK wie de financiële consequenties draagt. Vanwege de mogelijke financiële consequenties voor de gemeente is de auditcommissie van oordeel dat de raad vooraf zeggenschap moet hebben over de voorwaardelijke financiële verplichtingen die de gemeente op zich neemt. In de planning staat dat het sluiten van de BOK een collegebevoegdheid is en dat de raad besluit over de daaruit voortvloeiende voorbereidingskosten. De auditcommissie adviseert de raad het college te verzoeken om de raad actief te betrekken bij de BOK. Indexatieproblematiek De auditcommissie signaleert een doorlopende uitdaging in de projectfinanciering door het Rijk. Sinds 2022 zijn de bouwkosten met circa 30% gestegen, terwijl de Rijksindexatie, die van toepassing is op twee derde van de projectkosten, met slechts circa 6% is meegegroeid.
Wij begrijpen dat bij de uitwerking van het voorkeursalternatief deze kostenontwikkeling is meegenomen, waardoor er nu een financieel passend voorstel ligt. Als het voorkeursalternatief verder in ontwikkeling komt, kan dit echter een concreet risico worden. Op dat moment is de het aanpassen van de projectscope mogelijk geen herhaalbare strategie meer en moeten opnieuw financiële keuzes worden gemaakt. De auditcommissie adviseert de raad het college te vragen inzichtelijk te maken hoe het college dit toekomstige risico gaat beheersen. Welke keuzes (aanpassing scope of hogere gemeentelijke bijdrage) zullen zich aandienen wanneer het project de volgende fase ingaat en op welke wijze wordt de raad bij die keuzes betrokken? Tot slot De auditcommissie wenst u tot slot veel succes bij het voorbereiden van de behandeling van het raadsvoorstel over het voorkeursalternatief voor de Multimodale Knoop. Mocht u behoefte hebben aan ondersteuning van de auditcommissie, dan kunt u dat bij mij of I.van.dijk@eindhoven.nl aangeven. Met vriendelijke groet, Volkan Memis Voorzitter Auditcommissie.
2