Brief auditcommissie Begroting 2026 aanvullend advies reserves definitief

Raads- en Commissieleden gemeente Eindhoven

gemeente Eindhoven Griffie Gemeenteraad 27 oktober 2025

Betreft: raadsvoorstel Vaststellen Begroting 2026; aanvullend advies over reserves

Beste raads- en commissieleden, Inleiding Eerder ontving u van de auditcommissie al een brief over de Begroting 2026 inzake de ontwerpprincipes voor het Eindhovense beleidshuis als basis voor een uniforme beleidscyclus en het weerstandsvermogen. Gezien de antwoorden die de griffie en auditcommissie afgelopen vrijdag hebben ontvangen op vragen over reserves, ontvangt u van de auditcommissie een aanvullende brief. Uit oogpunt van de controlerende taak en het budgetrecht van de raad geeft de auditcommissie de raad de volgende adviezen over reserves mee voor de behandeling van Begroting 2026. Reserve Samen Morgen Mooier Maken (RSMMM) Er wordt niet op een regelmatige en vergelijkbare wijze gerapporteerd over de mutaties in deze reserve. Het beeld bij de begroting 2026 komt niet overeen met kadernota 2026. Dat binnen deze reserve een onderverdeling is gemaakt in verschillende bestedingsdoelen bevordert het inzicht niet. Op verzoek van de auditcommissie zijn de verwachte bestedingen op een vergelijkbare wijze als bij de kadernota inzichtelijk gemaakt. Opvallend is het grote verschil tussen kadernota en begroting wat betreft de stand van de reserve einde 2024: kadernota 2026: 20 miljoen begroting 2026: 35 miljoen Verder wijken de verwachte bestedingen voor 2025 en 2026 op verschillende onderdelen behoorlijk af; bv.

klimaat, isolatie, verduurzamen vastgoed – mobiliteit, fiets op één, verkeersveiligheid, ring – wijkagenda, gebiedsgericht werken. Wat zegt dit over de betrouwbaarheid van de informatie? Aangegeven wordt dat voor het resterend saldo van 11,5 miljoen begrotingswijzigingen verwacht worden. Onduidelijk is voor welke

Bezoekadres Stadhuisplein 1 5611 EM Eindhoven www.eindhoven.nl

Postadres Postbus 90150 5600 RB Eindhoven gemeente@eindhoven.nl Telefoon 14 040

Ons kenmerk

plannen/doelen. De looptijd van de reserve is tot en met 31-12-2026. Accountant en auditcommissie vragen meerdere jaren aandacht voor de realisatiekracht. In 2026 vindt bovendien een bestuurswissel plaats. De vrijval van 2,1 miljoen is vrij besteedbaar. Advies: 1. Vraag het college hoe het kan dat het beeld van de RSMMM bij de begroting 2026 in grote mate afwijkt van het beeld dat bij kadernota 2026 is geschetst. 2. Bespreek hoe realistisch het is dat het resterend saldo van 11,5 miljoen besteed wordt. Stortingen/onttrekkingen en geraamde bestedingen omvangrijke reserves Informatie over de onttrekkingen en stortingen in de reserves is versnipperd over o.a. bijlage 4 en 6, hoofdstuk 4.3. Baten en lasten en toelichting en de programma’s. De mutaties worden vooral cijfermatig weergegeven. De grote mutaties worden beperkt toegelicht. Vragen van de auditcommissie over stortingen en onttrekkingen van omvangrijke reserves; reserve bovenwijks, eporm en saldireserve specifiek hebben aanvullende cijfermatige tabellen (bijlage 02a, 02b en 03) opgeleverd, geen tekstuele toelichting. De relatie met de programma’s blijft lastig. Een ander aandachtspunt is de omvang van een aantal van deze reserves zoals Reserve eporm, Reserve bovenwijks en Saldireserve specifiek en het aantal mutaties in de reserves. Gevraagd is de verwachte bestedingen na 2026 inzichtelijk te maken.

Inzicht in de noodzaak van het aanhouden van reserves is relevant voor het budgetrecht van de raad. De begroting is hét moment waarop de raad een integrale afweging maakt voor de verdeling van de middelen. Door het grote aantal mutaties is voor de raad moeilijk te controleren wat er ten laste wordt gebracht van de reserves. Komen deze overeen met de door de raad vastgestelde bestedingsdoelen? Reserve bovenwijkse voorzieningen (BOVO) Ruim 22 miljoen wordt besteed aan langdurige projecten. Onduidelijk is welke projecten dit zijn. Uit bijlage 02a blijkt dat er sprake is van 1 miljoen vrije ruimte in de reserve BOVO. Interessant is welke projecten hiermee (extra) gefinancierd kunnen worden. Reserve Exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig (eporm) Voor de reserve eporm blijft het lastig de noodzakelijke omvang van de reserve te bepalen. Voor de jaren na 2027 zijn voor de reserve eporm weinig bestedingen geraamd gezien de omvang van de reserve. Saldireserve specifiek Op verzoek van de auditcommissie wordt in bijlage 02b inzicht gegeven in de bestedingsdoelen van deze reserve. Vanaf 2027 is er weinig inzicht in de planning van de bestedingen. Voor de

2

Ons kenmerk

woningbouwversnelling is ruim 19 miljoen beschikbaar. Wat gaat de gemeente hiermee doen? Binnen 3 jaar nadat het bestedingsdoel is geoormerkt in de reserve moeten de middelen beschikbaar worden gesteld, anders vervalt het bedrag. Er is daarom ook gevraagd naar de vervaldata van de bestedingsdoelen. Deze vraag is niet beantwoord. Algemene reserve Ten behoeve van de incidentele intensiveringen in kadernota en begroting 2026 wordt ruim 26 miljoen onttrokken aan de algemene reserve. De mutatie verloopt via taakveld 04 Overhead. Dat is een verplicht voorschrift. Het is moeilijk te volgen welke lasten hier tegenover staan: - worden hiermee lasten in taakvelden opgevangen of - worden hiermee stortingen in reserves gedekt? Advies: 1. Vraag het college om in afstemming met de auditcommissie de navolgbaarheid van de mutaties in de reserves en de koppeling met de programma’s te verbeteren en het aantal mutaties te verlagen. 2. Vraag het college om in toekomstige begrotingen voor reserves met een omvang van meer dan 5 miljoen de verwachte bestedingen in de volgende 4 jaren inzichtelijk te maken. 3. Geef het college de opdracht om de vervaldata van de bestedingsdoelen in de saldireserve specifiek inzichtelijk te maken. 4. Vraag om inzichtelijk te maken welke keuzes er zijn te maken rondom instellen en opheffen van reserves in verhouding tot het budgetrecht van de raad.

Tot slot De auditcommissie wenst u nogmaals veel succes bij het voorbereiden van de behandeling van de begroting. Mocht u behoefte hebben aan ondersteuning van de auditcommissie, dan kunt u dat bij mij of I.van.dijk@eindhoven.nl aangeven. Met vriendelijke groet,

Volkan Memis Voorzitter Auditcommissie.

3