Bijlagen burgermotie onderzoek herbouw oude stadhuis
Tekst van het document
Bijlagen Bijlage A. Achtergrond Eeuwenlang stonden er op de locatie Rechtestraat 24-28 diverse gasthuizen of stadhuizen van Eindhoven. Het bekende neogotische stadhuis van Eindhoven uit 1868 mocht net geen honderd jaar op die locatie staan, want in 1967 kwam de sloper. De aanleiding voor deze sloop lag in het Wederopbouwplan dat architect Jan van der Laan in 1946 presenteerde. Dit plan voorzag in een doorbraak tussen de Jan van Hooffstraat en de Kleine Berg, waarvoor het stadhuis moest wijken. Ondanks verdeeldheid en oppositie stelde de gemeenteraad in 1957 dit aanvullende Wederopbouwplan vast. Vanaf het begin waren er echter kritische geluiden. Bij de definitieve raadsstemming in september 1963 werd er stevig geprotesteerd door onder andere de Heemkundige Studiekring Kempenland Eindhoven. In mei 1967 presenteerden de architecten Van den Broek en Bakema hun Cityplan Eindhoven voor de Eindhovense binnenstad, waarin de geplande doorbraak door hen was geschrapt. Daarmee verdween de oorspronkelijke noodzaak om het stadhuis te slopen. Toch werd in juni 1967 onverwacht en zonder duidelijk mandaat van de raad begonnen met de afbraak. Wethouder Van der Kruijs trad hierin op als voorstander van de sloop, terwijl de oppositie woedend reageerde op de eigenmachtige handelwijze van het college.
Tijdens een vier uur durende raadsvergadering op 26 juni 1967 spraken tegenstanders zelfs van “stiekem, achterbaks gedoe” en “slinkse methoden”. Ook veel burgers protesteerden fel, maar hun stem had geen effect op de besluitvorming. De wens tot herbouw leeft al decennialang in de stad. In de jaren ’80 werden de eerste voorstellen gedaan, in 1992 diende Eindhovenaar H. van Osch een plan in bij de Monumentencommissie en midden jaren ’90 deden G. Blokdijk en W. Kuenen een beroep op de gemeente om herbouw op het geplande Catharinaplein te bekostigen. Ook in 2010 kwam er een nieuw initiatief: Eindhovenaar M. Dubach startte een internetactie, omdat hij vond dat Eindhoven naast moderniteit ook historisch besef moest uitstralen.
Tekening van Odette van den Molengraft-Saulnier uit 1967 met een gedicht van Louis Vrijdag over de geplande sloop van het oude stadhuis.
Bijlage B. Historische nieuwsberichten
Figuur 1. Nieuwskoppen uit het Eindhovens Dagblad van juni 1967
Figuur 2. Artikel in leesmagazine FRITS rond 2007
Figuur 3. Nieuwsbericht in
Figuur 4. Pleidooi door dhr. H. van Osch in het
De Tijd van 27 juni 1967
Eindhovens Dagblad van 24 september 1992
Figuur 5. Internetinitiatief door dhr. M. Dubach in het Eindhovens Dagblad van 9 januari 2010
Bijlage C. Facebookberichten van de afgelopen jaren (selectie)
Bijlage D. Links naar nieuwsberichten 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9. 10.
11. 12.
13.
14.
15.
indebuurt Eindhoven (9 april 2017). Deze mooie gebouwen hadden ze nóóit mogen slopen. https://indebuurt.nl/eindhoven/toen-in/mooie-gebouwen-nooit-moetenslopen~2359/ Eindhovens Dagblad (14 juni 2017). Stadhuis in Eindhoven wordt al vijftig jaar gemist. https://www.ed.nl/eindhoven/stadhuis-in-eindhoven-wordt-al-vijftig-jaargemist~a48d8590/ Groot Eindhoven (26 juli 2017). Blik op toen: Het stadhuis zou en moest gesloopt worden. https://www.grooteindhoven.nl/neodirect/6/3/483403?t=Blik-op-toen-Hetstadhuis-zou-en-moest-gesloopt-worden&hash=b24d042c10 indebuurt Eindhoven (15 maart 2020). Deze Eindhovense gebouwen hadden nooit de sloopkogel mogen krijgen, toch? https://indebuurt.nl/eindhoven/toen-in/dezeeindhovense-gebouwen-hadden-nooit-de-sloopkogel-mogen-krijgen-toch~110276/ indebuurt Eindhoven (7 november 2022). Zonde! Deze Eindhovense gebouwen hadden nooit gesloopt mogen worden. https://indebuurt.nl/eindhoven/toen-in/zo-jammer-dezeeindhovense-gebouwen-hadden-nooit-gesloopt-mogen-worden~55895/ Studio040 (19 augustus 2025). Liefhebbers willen oude stadhuis terug: ‘Gemeente moet een haalbaarheidsonderzoek doen’. https://studio040.nl/nieuws/artikel/liefhebberswillen-oude-stadhuis-terug-gemeente-moet-een-haalbaarheidsonderzoek-doen Eindhovens Dagblad (20 augustus 2025). Eindhovenaren starten petitie voor herbouw iconisch stadhuis uit 1869: ‘Nu is het perfecte moment’.
https://www.ed.nl/eindhoven/eindhovenaren-starten-petitie-voor-herbouw-iconischstadhuis-uit-1869-nu-is-het-perfecte-moment~adf58a21/ Groot Eindhoven (23 augustus 2025). ‘Durven dromen dat het écht kan’. https://www.grooteindhoven.nl/neodirect/static/3/GrootEindhoven?date=20250823&page=10 Bron Fontys (9 september 2025). 'Herbouw het stadhuis', vinden student en docent. https://bron.fontys.nl/herbouw-het-stadhuis-vinden-student-en-docent/ Eindhovens Dagblad (3 november 2025). Wethouder over herbouw oud stadhuis in Eindhoven: ‘Uitdagend, maar het onderzoeken waard’. https://www.ed.nl/eindhoven/wethouder-over-herbouw-oud-stadhuis-in-eindhovenuitdagend-maar-het-onderzoeken-waard~a00b9f8b/ KIJK Geschiedenis (6 november 2025). Toen en nu: Eindhoven. https://www.kijkmagazine.nl/geschiedenis/kijk-geschiedenis-8-2025-inhoud/ indebuurt Eindhoven (20 november 2025). Deze Eindhovenaren willen het oude stadhuis terugbrengen: ‘We hebben de bouwtekeningen nog’. https://indebuurt.nl/eindhoven/eindhovenaren/deze-eindhovenaren-willen-het-oudestadhuis-terugbrengen-we-hebben-de-bouwtekeningen-nog~389549/ Groot Eindhoven (26 november 2025). Toepasselijk plaatje. https://www.grooteindhoven.nl/neodirect/6/3/645499?t=Toepasselijkplaatje&hash=28e1503aee Eindhovens Dagblad (26 november 2025). Pleidooi voor herbouw oude stadhuis Eindhoven krijgt nieuwe boost met petitie en burgermotie.
https://www.ed.nl/eindhoven/pleidooi-voor-herbouw-oude-stadhuis-eindhoven-krijgtnieuwe-boost-met-petitie-en-burgermotie~aeaf4f5b0/ Studio040 (26 november 2025). Ruim 1100 handtekeningen onder petitie voor herbouw oude stadhuis. https://studio040.nl/nieuws/artikel/ruim-1100-handtekeningen-onderpetitie-voor-herbouw-oude-stadhuis