Bijlage Manifest Amnesty International

Demonstreren: een recht voor iedereen RIGHT TO PROTEST

Demonstreren: een recht voor iedereen Demonstreren is een mensenrecht. Het recht om te demonstreren staat wereldwijd onder druk. Ook in Nederland. Amnesty wil dat iedereen in Nederland ongehinderd kan demonstreren. Want demonstreren is een recht, geen gunst. Demonstreren is voor mensen een belangrijke manier om te laten zien wat ze vinden van bepaalde ontwikkelingen in de maatschappij. Mensen die vreedzaam demonstreren willen een bijdrage leveren aan oplossingen voor maatschappelijke problemen. Zij moeten dan ook niet gezien worden als lastposten of een veiligheidsrisico. Landelijke en lokale overheden moeten zich tot het uiterste inspannen om demonstraties te faciliteren en te beschermen. Op dat gebied valt er nog een hoop te winnen. Het demonstratierecht is ontzettend belangrijk in een democratie. Dat vinden ook veel burgemeesters en politici. Toch werden in de afgelopen jaren diverse demonstraties onterecht verboden of ingeperkt. Burgemeesters beperkten demonstraties uit vrees voor ongeregeldheden, of vanwege overlast voor omstanders, winkelend publiek of het verkeer. Een demonstratie mag enige hinder veroorzaken. Regelmatig worden mensen die vreedzaam demonstreren en niks verkeerd doen toch aangehouden door de politie. Of ze moeten zonder enige reden hun ID laten zien. Ook wordt niet iedereen gelijk behandeld. Allemaal zaken die het demonstreren onnodig moeilijk maken.

En die er misschien voor zorgen dat mensen er een volgende keer wel twee keer over nadenken voor ze weer meedoen aan een demonstratie.

Manifest Demonstratierecht Amnesty International roept gemeenten op om de mensenrechten te respecteren en het demonstratierecht te beschermen. De gemeente moet demonstraties zoveel mogelijk ruimte bieden en ze beschermen tegen bedreiging en geweld door anderen. Het demonstratierecht beschermt ook demonstraties die aanstoot of enige overlast geven. Daarom vragen we gemeenten het Manifest Demonstratierecht te ondertekenen.

Wanneer twee of meer mensen in het openbaar hun mening uiten, spreken we van een demonstratie. Iedereen heeft het recht om daarvoor bij elkaar te komen. Dit is vastgelegd in artikel 21 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, in artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten voor de Mens, én in artikel 9 van de Nederlandse Grondwet. Hoe de lokale overheid uitvoering moet geven aan dit grondrecht staat in de Wet openbare manifestaties.

Het ideaalbeeld voor onze gemeente Demonstratierecht is een mensenrecht De burgemeester ziet demonstraties niet primair als een veiligheidsrisico, maar als de uitoefening van een mensenrecht. De burgemeester spant zich maximaal in om dit recht te beschermen en te faciliteren. De burgemeester is terughoudend bij het opleggen van beperkingen. Hierdoor kan iedereen in de gemeente demonstreren zonder daarbij op onnodige barrières te stuiten.

De kennisgevingsprocedure - een open dialoog De gemeente nodigt demonstranten uit om hun demonstratie aan te melden aan de hand van een laagdrempelige kennisgevingsprocedure. Ze vraagt geen onnodige informatie op en creëert de optimale omstandigheden voor een gelijkwaardig en open gesprek. Beide partijen kunnen zich goed voorbereiden, wat de kans vergroot op een soepel verloop van de demonstratie. Uitgangspunt is dat de demonstratie vreedzaam is. De gemeente behandelt alle demonstraties en organisatoren gelijk en neutraal. De gemeente heeft getrainde medewerkers die goed op de hoogte zijn van het demonstratierecht. Zij zijn beschikbaar voor overleg met en ondersteuning van organisatoren van demonstraties.

Maximale ruimte voor vreedzame demonstraties De burgemeester kondigt alleen een noodbevel ter beëindiging van een demonstratie af als er sprake is van ernstige wanordelijkheden of (de vrees voor het ontstaan van) een ramp, en er bovendien onvoldoende politie beschikbaar is om dit gevaar af te wenden. De gemeenteraad toetst de beslissing van de burgemeester. Politie vraagt niet om het ID van vreedzame demonstranten. De politie treedt zichtbaar en proactief op tegen de (mogelijke) dreiging van geweld van een vijandig publiek, om zodoende de demonstratie te beschermen. De politie staat onder gezag van de burgemeester en beperkt of beëindigt niet zelfstandig een demonstratie.

Manifest

demonstratierecht Gemeente Wij willen dat iedereen die in onze gemeente wil demonstreren, gebruik kan maken van het demonstratierecht. Als gemeente zorgen wij ervoor dat de regels en de praktijk in lijn zijn met de mensenrechten. Dat betekent concreet: 1.

de termijn en aanmeldprocedures voor de kennisgeving zijn laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen;

2.

de kennisgeving is het startpunt voor een open dialoog. De wensen van de demonstranten/organisatie staan hierbij zoveel mogelijk voorop;

3.

elke demonstratie is anders. De gemeente beoordeelt elke demonstratie apart;

4.

de gemeente spant zich in om elke demonstratie mogelijk te maken. Ook als deze niet of te laat is aangemeld. Geen kennisgeving, of een te late kennisgeving, is nooit de reden om een demonstratie te beperken, laat staan te verbieden;

5.

6.

de gemeente legt alleen beperkingen op die strikt noodzakelijk zijn voor de openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen;

7.

de burgemeester geeft alleen in zeer uitzonderlijke situaties een noodbevel af;

8.

de politie beschermt elke vreedzame demonstratie;

9.

na afloop van een demonstratie gaat de gemeente met alle betrokkenen in gesprek om het verloop te evalueren en te kijken waar het beter kan;

10.

de gemeenteraad evalueert het gevoerde beleid rond demonstraties;

11.

medewerkers van de gemeente, inclusief de politie, zijn goed op de hoogte van de mensenrechten en wettelijke kaders van het demonstratierecht. De gemeente staat open om over deze punten in gesprek te blijven. Getekend door de burgemeester

Getekend namens de gemeenteraad

de burgemeester motiveert eventuele voorschriften tijdig;

RIGHT TO PROTEST

RIGHT TO PROTEST

Doe mee op amnesty.nl/demonstratierecht

RIGHT TO PROTEST