Bijlage II - MEMO noodsteun covid-19 Eindhovense Basis 2021

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

Geadresseerde

Behandeld door

College van B&W Gemeente Eindhoven T.a.v. wethouder M. List Stadhuisplein 1 Eindhoven

Tanja Mlaker tanjamlaker@cultuureindhoven.nl +31 6 146 15 541 kenmerk 008CEM0121

Betreft: Covid-19 noodsteun voor Eindhovense Basis in 2021

MEMO

Geacht college,

Vanaf maart 2020 houdt Covid-19 de culturele sector in haar greep. In januari 2021 zijn alle culturele instellingen in de stad alweer geruime tijd gesloten en is er geen duidelijkheid over wanneer en onder welke condities ze weer hun deuren mogen openen. Vanwege de maatregelen zijn in ieder geval publiek gerelateerde inkomsten sterk verminderd, waardoor de culturele organisaties stevige financiële schade lijden. Bij financiering van cultuur past de gemeente Eindhoven een vierjarige subsidiecyclus toe. Met ingang van 1 januari 2021 begint de nieuwe subsidieperiode en in 2020 zijn door Cultuur Eindhoven meerjarige subsidies verleend conform de kaders uit de Cultuurbrief 2021-2024. Met de deelregeling Eindhovense Basis worden acht organisaties in Eindhoven gefinancierd die als stedelijke basisvoorziening onmisbaar zijn voor het presenteren van een breed aanbod, bieden van een breed palet aan educatieve programma’s voor jeugd en jongeren en stimuleren van cultuurparticipatie. Deze organisaties zijn voor hun financiering primair afhankelijk van de gemeentelijke subsidie en verschillen sterk van elkaar voor wat betreft het aandeel eigen inkomsten in de jaarlijkse exploitatie. In 2020 is de noodsteun toegekend aan organisaties die meer dan 30% eigen inkomsten per jaar genereren.

Daarbij is ook inspanning van de organisaties gevraagd om, waar mogelijk, maatregelen te nemen om kosten te beperken en optimaal gebruik te maken van generieke noodsteunmaatregelen van het Rijk. De noodsteun van de gemeente was dus aanvullend op andere maatregelen.

Pagina 1 van 8

Bezoekadres: Designhuis 2e verdieping Stadhuisplein 3 Eindhoven www.cultuureindhoven.nl

Postadres: Cultuur Eindhoven Postbus 90150 5600 RB Eindhoven

NL855358063B01 IBAN NL22RABO0318023083 KvK 63694956

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

Voor de prestaties is door het college besloten om coulance toe te passen, waardoor de jaarlijkse subsidie gelijk blijft ongeacht het aantal activiteiten. De coulance geldt voor alle gesubsidieerde organisaties. Terugblik op de noodsteun in 2020 Zes van de acht organisaties van de Eindhovense Basis hebben in 2020 aanvullende subsidie van de gemeente ontvangen. Vier van de zes hebben daarnaast ook een bijdrage van de provincie ontvangen en vijf van de zes van het Rijk uit het eerste steunpakket voor cultuur via de Rijksfondsen. In de tabel hieronder een overzicht van de verleende subsidiebedragen per organisatie: Organisatie

Steun Rijk

Steun provincie

Steun gemeente

TOTAAL NOODSTEUN

Effenaar

357.587

73.000

500.000

500.000

430.587

861.174

Eindhoven Museum

60.000

60.000

120.000

Muziekgebouw

558.536

Parktheater

376.293.

112.000

670.536

1.341.072

76.000

452.293

904.586

Plaza Futura TOTAAL

400.000

80.000

400.000

880.000

1.752.416

341.000

2.513.416

4.606.832

CKE

Op basis van actuele prognoses uit het najaar 2020 hebben deze organisaties in 2020 ook volgende bijdrage van generieke steunmaatregelen ontvangen: Organisatie

NOW*

TOGS / TVL

Totaal

CKE

120.000

4.000

124.000

Effenaar

464.300

140.000

604.300

Eindhoven Museum

108.400

50.000

158.400

Muziekgebouw

156.200

Parktheater

1.008.000

144.000

1.152.000

Plaza Futura

245.000

90.000

335.000

TOTAAL

2.101.900

428.000

2.529.900

156.200

*bedragen zijn nog niet definitief aangezien afrekeningen gedeeltelijk nog moeten plaatsvinden

Pagina 2 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

Met betrekking tot de maatregelen om kosten te beperken hebben alle organisaties meteen in het voorjaar waar mogelijk bijgestuurd op flexibele activiteitenkosten, zoals de flexibele schil van het personeel, en variabele kosten van activiteiten, zoals de reiskosten en hotels. Uitvoeringen zijn bij muziekoptredens in de meeste gevallen verplaatst, waardoor er nog geen honoraria aan artiesten zijn uitbetaald. Voor theateruitvoeringen was de intentie voor een andere datum niet altijd mogelijk en is er een landelijk overeengekomen richtlijn over gedeeltelijke compensatie van theaters aan de artiesten/gezelschappen die geen optreden konden uitvoeren, maar hiervoor wel al kosten hebben gemaakt. Om die reden zijn de besparingen op activiteitenkosten bij de podia heel uiteenlopend en pakt dit voor met name het Parktheater negatief uit. Alle organisaties hebben zich ook beraad over besparingen in de vaste lasten. Plaza Futura en Effenaar hebben voor de zomer al een ingrijpende reorganisatie aangekondigd en ingevoerd. Het Parktheater en Muziekgebouw hebben eind 2020 hun vaste formatie aangepast. Het Parktheater heeft daarnaast al in het voorjaar een solidariteitspact gesloten met de medewerkers en geldende cao-verhogingen niet toegepast. CKE kan conform de cao de vaste formatie aanpassen aan de daadwerkelijke vraag aan cursussen.

Het Eindhoven Museum heeft veel seizoenkrachten en een klein vast team. De vaste formatie is om die reden gelijk gebleven. De reorganisaties vereisen in 2020 ook eenmalig de transitiekosten, daarom is de besparing op personeelslasten in 2020 beperkt gebleven. Het Parktheater verwacht in 2020 een negatief exploitatieresultaat van ca. € 710.000,-. Het Parktheater heeft voldoende eigen vermogen om dit verlies op te vangen. De andere vijf organisaties verwachten in 2020 een positief exploitatieresultaat dankzij de hierboven genoemde extra steun en genomen maatregelen. Het definitieve exploitatiesaldo zal afhangen van de definitieve afrekeningen van de NOW. Het is nog niet bekend of de bijdragen van Rijksfondsen en de provincie bij positief resultaat zullen worden vastgesteld op basis van het verleende bedrag. In dat geval wordt de algemene reserve van de organisaties verstevigd en hebben ze een betere uitgangspositie voor de tegenslagen en risico’s in 2021. M.u.v. het Muziekgebouw zijn andere BIS-instellingen in Eindhoven verplicht om bij positief exploitatieresultaat naar rato van de ontvangen subsidie van Cultuur Eindhoven een dotatie te doen aan het bestemmingsfonds Cultuur Eindhoven. Nadat de BIS-instellingen hun jaarverantwoording 2020 hebben

Pagina 3 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

ingediend zal het college bij definitieve vaststelling van de subsidie over de afgelopen periode (2017-2020) tevens besluiten over de bestemming van de middelen uit het bestemmingsfonds Cultuur Eindhoven. Behalve het verwachte exploitatietekort in 2021 is er bij organisaties ook behoefte aan kleinschalige investeringen, zodat ze zich kunnen aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid, b.v. alleen digitale ticketverkoop en geen kassa, verbetering van publieksbereik via streaming of mobiele mogelijkheden in de buitenlucht. In 2020 is door het college ook extra steun verleend aan zeven organisaties die een PLUS-programma subsidie ontvangen. De aanvullende subsidie van het college heeft deze organisaties geholpen om overeind te blijven. Gezien de hoogte van steun wordt bij deze organisaties geen noemenswaardig positief exploitatiesaldo verwacht. Vanaf 1 januari 2021 hebben de organisaties uit de PLUS-regeling een nieuwe financieringsmix zoals door Cultuur Eindhoven en andere overheden is toegekend voor komende jaren (beleidsperiode 2021-2024). De problematiek voor 2021 wordt voor deze organisaties meegenomen in het voorstel voor steunpakket cultuur Eindhoven breed waarbij ook veel aandacht is voor de creatieve makers in de stad.

Voorstel voor noodsteun Eindhovense Basis in 2021 Uit het beschikbare budget voor noodsteun aan cultuur van 2020 is nog een bedrag van € 748.000 niet verleend en gereserveerd voor noodsteun aan cultuur. Ik adviseer het college en de raad om dit bedrag in 2021 in te zetten als noodsteun aan de podia in de Eindhovense Basis. Op basis van de geactualiseerde begrotingen voor 2021 is er geen acuut financieel probleem voor exploitatie bij CKE en het Eindhoven Museum. Ze hebben weliswaar bij normaal functioneren eigen inkomsten die hoger zijn dan 30%, maar vanwege het type activiteiten (veel 1-op-1 bij CKE en seizoen in de buitenlucht bij het PreHistorisch Dorp) is de verwachting dat het daadwerkelijke verlies van eigen inkomsten in 2021 minder dramatisch zal zijn dan in 2020. Bibliotheek Eindhoven en CultuurStation hebben een hoog aandeel subsidie en lage eigen inkomsten (minder dan 10%), waardoor ze zeer beperkte nadelige effecten voor hun exploitatie hebben. Als directeur-bestuurder van Cultuur Eindhoven zal ik met betrekking tot de prestaties in 2021 voor alle gesubsidieerde organisaties coulance toepassen op basis van maatwerk. Maatwerk voor podia is noodzakelijk omdat het beschikbare aanbod variabel is en de maatregelen vanwege Covid-19 nog

Pagina 4 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

onvoorspelbaar zijn. In de meerjarige subsidiebeschikkingen zijn prestaties vastgelegd op basis van een vierjarenplan zoals ingediend in juni 2020 met een gemiddeld aantal activiteiten per jaar. De prestaties voor het Muziekgebouw zijn in de subsidiebeschikking 2021 vastgelegd na het indienen van geactualiseerde begroting, daarbij is rekening gehouden met actuele omstandigheden. Zo zijn de prestaties van het Muziekgebouw voor 2021 vastgesteld op 25 concerten in de grote zaal en 80 concerten in de kleine zaal (wat ongeveer 1/3 van de gerealiseerde activiteiten in 2019 is). In het overzicht in Bijlage 1 is een vergelijking opgenomen van aantal activiteiten en voorlopig verwacht aantal bezoekers. Bij het aantal bezoekers zijn de podia uitgegaan van een kleine versoepeling van maatregelen en mogelijke opschaling na de zomerperiode. De werkelijke situatie kan uiteraard grote invloed hebben op prestaties en daarmee samenhangende publieksinkomsten. Alle vier de podia voorspellen in 2021 een negatief exploitatieresultaat. Ze hebben in december bij Cultuur Eindhoven de actuele begroting 2021 ingediend. Uiteraard betekent verandering van de maatregelen, zoals een langere lockdown, tevens veranderingen voor deze begrotingen.

In de bijlage 1 vindt u een meer gedetailleerd overzicht van de inkomsten, kosten en het aantal activiteiten en bezoekers uit de begroting 2021 in vergelijking met die van 2019, zodat de afwijkingen duidelijk zichtbaar zijn. Bij de exploitatiebegroting van het Muziekgebouw is er samenhang met de afspraken met de stakeholders die bij ons niet bekend zijn. Om die reden stuur ik u de begroting van het Muziekgebouw voor 2021 als bijlage 2. Het is aan het college om te beoordelen of de bijdragen van de stakeholders en het Regiofonds realistisch zijn en op de juiste wijze worden aangewend. Plaza Futura en het Parktheater hebben voldoende aanbod om te programmeren en hebben bij de publieksaantallen een voorzichtige inschatting gedaan, rekening houdend met de beperkingen. Effenaar rekent op weinig activiteiten tot aan de zomer en verwacht ruim voldoende aanbod in het najaar. Het Muziekgebouw gaat uit van fors minder aanbod voor de grote zaal en rekent ook voorzichtig met een lager aantal bezoekers (op basis van 1,5 m). Uit landelijk onderzoek in 2020 is gebleken dat het publiek na de versoepeling van de maatregelen ook eerst voorzichtig zal zijn. Hoe vol de zalen werkelijk zullen zijn, zal dus in het seizoen 2021-2022 afhangen van het type aanbod, de nieuwe situatie (hoe voorzichtig is men in het algemeen en

Pagina 5 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

hoe ver gaat men reizen voor een culturele activiteit) en het type publiek (b.v. leeftijd waarbij risicogroepen zich langer risicomijdend gedragen). In het overzicht hieronder de samenvatting van de verwachte resultaten van podia in 2021: Organisatie

Begroot negatief exploitatieresultaat

Verwachte bijdrage NOW en TVL*

Resterend tekort voor 2021

Effenaar

-601.000

340.000

-261.000

Muziekgebouw

-207.902

Niet begroot**

-207.902

Parktheater

-1.285.000

480.000

-805.000

Plaza Futura

-705.940

419.280

-286.660

*Begroot op basis van actuele informatie in december 2020. **Het Muziekgebouw verwacht geen aanspraak te kunnen maken, dat komt mede door extra bijdragen van stakeholders. In 2020 is gebleken dat noodsteun in de vorm van een aanvullende subsidie een nadelig effect heeft op de toekenning van NOW (wordt meegerekend bij de opbrengsten). Gezien de hoge exploitatietekorten van Effenaar, het Parktheater en Plaza Futura is het wenselijk dat ze een maximale bijdrage vanuit de NOW kunnen ontvangen. Vermindering van huurkosten wordt door het Rijk niet gezien als omzet, dat is inmiddels bevestigd door de minister van OCW aan de Tweede Kamer. Om die reden adviseer ik het college om aan Effenaar, het Parktheater en Plaza Futura via coöperatie Natlab huurkorting te verlenen in 2021. Coöperatie Natlab huurt het gebouw van de gemeente en is voor de exploitatie afhankelijk van huuropbrengsten van gesubsidieerde organisaties en van incidenteel en structureel verhuur aan derden/externen. Omdat overige inkomsten uit huur afgelopen jaar vrijwel nihil waren heeft het bestuur van de coöperatie Natlab eind 2020 aangegeven dat het exploitatietekort in 2020 en 2021 dusdanig oploopt dat er continuïteitsrisico bestaat.

Daarom stel ik het college voor om bij het besluit van de huurkorting in 2021 zowel de problematiek van Plaza Futura als die van de coöperatie Natlab vanwege lagere huuropbrengsten in 2020 en 2021 te betrekken. Daardoor kan Natlab blijven functioneren als een belangrijke en onderscheidende culturele voorziening in de stad. In het tweede steunpakket van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is na besluitvorming eind november 2020 in totaal 60 miljoen euro via het Gemeentefonds verleend aan gemeenten voor geleden schade Pagina 6 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

zoals geen huurontvangsten van de culturele organisaties. Naar verwachting ontvangt de gemeente Eindhoven hiervoor ca. 1 miljoen euro. De dekking voor huurkorting kan dus ook worden gevonden in de bijdrage van het Rijk die via het gemeentefonds aan de gemeente Eindhoven is verleend voor cultuur. Dit bedrag is boven het bedrag van 3.067.705 euro die de gemeente Eindhoven ontvangt van het Rijk voor steun aan cultuur uit de 150 miljoen euro. In het memo over steunpakket cultuur Eindhoven breed voor 2021 wordt een voorstel gedaan voor de inzet van deze middelen. Het Muziekgebouw heeft aangegeven het begrote negatieve resultaat te kunnen dekken indien het positieve saldo van 2020 hiervoor kan worden ingezet. Vanwege samenhang met de afspraken met de stakeholders in 2020 en 2021 adviseer ik het college om t.z.t. vanuit een integraal perspectief te beoordelen of er nog bewezen noodzaak is aan aanvullende steunmaatregelen van de gemeente. Om de podia in de stad in 2021 te helpen om te blijven functioneren stel ik u het volgende voor: 1) Pas als steunmaatregel voor de periode tot 1 juli een huurkorting toe voor het Parktheater, Effenaar en coöperatie Natlab gebaseerd op volgende bedragen: a) Parktheater: € 320.786 (betreft 6 maanden huur ex. BTW) b) Effenaar: € 128.660,- (betreft 6 maanden huur ex.

BTW) c) Coöperatie Natlab: € 257.00 (betreft bijdrage van Plaza Futura voor 6 maanden van € 186.000 en compensatie negatief resultaat coöperatie in 2020 en 1e helft 2021 voor een totaal bedrag van € 71.000). Indien dit bedrag hoger uitvalt dan de

2)

huurkorting van 6 maanden dan kan aanvullende subsidie aan coöperatie Natlab worden verstrekt voor instandhouding, dit zonder nadelig effect voor NOW-uitkering aan Plaza Futura. De huurkorting in dit voorstel bedraagt in totaal € 706.446. Over eventuele steun voor de periode 1 juli – 31 december 2021 vóór eind juni te beslissen nadat de jaarrekening 2020 is bekend (deadline 1 mei) en er meer duidelijkheid is over vooruitzichten voor het seizoen 2021-2022 m.b.t. activiteiten en publieksinkomsten waarbij er rekening kan worden gehouden met positief exploitatiesaldo van 2020 en de hoogte van het bestemmingsfonds Cultuur Eindhoven.

Pagina 7 van 8

Datum

12 januari 2021 Kenmerk

008CEM0121

Met vriendelijke groet,

Tanja Mlaker Directeur- bestuurder stichting Cultuur Eindhoven

Bijlagen: - Bijlage 1: Vergelijking podia 2019 en 2021 – financieel en prestaties - Bijlage 2: begroting 2021 Muziekgebouw d.d. 5 december 2020

Pagina 8 van 8