Bijlage 9 - Advies CRSD betreft beleidsplan Diversiteit & Inclusie

Cliëntenraad Sociaal Domein Eindhoven Advies over : Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023 – 2026 Datum : 7 maart 2023 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Inleiding De gemeente Eindhoven verzoekt de cliëntenraad om een advies uit te brengen over het concept Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023 – 2026. In het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’ is de ambitie opgenomen om, samen met de stad, werk te maken van een inclusieve samenleving door het opstellen van een nieuw Uitvoeringsprogramma Diversiteit & Inclusie. Het Uitvoeringsprogramma Diversiteit 2019-2021 is immers afgelopen. Om te komen tot een nieuw uitvoeringsprogramma is het van belang om eerst gezamenlijk de kaders van het diversiteit- & inclusiebeleid te bepalen. Na vaststelling van het beleidsplan door de gemeenteraad zullen dan concrete acties in een jaarlijks op te stellen uitvoeringsplan volgen. Het beleidsplan is tot stand gekomen op basis van onder meer: stadsgesprekken met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, input uit een enquête via het DigiPanel van de gemeente Eindhoven, onderzoeken naar discriminatie in enkele leefdomeinen en adviezen van o.a. antidiscriminatiebureau RADAR, Jong040 en de Jeugdraad.

Gemeld wordt dat de lokale inclusie agenda invulling zal geven aan het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een beperking en betrekken hierbij van ervaringsdeskundigen bij de uitvoering. We onderzoeken, zo vermeldt de nota, waar we de taken van het opgeheven Platform Gehandicapten Eindhoven onder kunnen brengen. Aldus zal het beleidsplan het kapstok bieden waarmee de lokale inclusie agenda kan worden vormgegeven. Het beleidsplan beschrijft de visie (impact) en de ambities (outcome) die de gemeente gaat realiseren voor de lange termijn. Het nader op te stellen uitvoeringsplan zal verdere invulling geven aan de behoefte en benodigdheden op korte termijn. Beleidsplan Onder het wel klinkende motto “Diversiteit is een gegeven, inclusie is het streven” wordt in het Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023 – 2026 richting gegeven aan het beleid ter zake diversiteit en inclusiviteit. Bij de inleiding van de nota wordt allereerst stil gestaan bij de reikwijdte van het beleid en een definiëring van begrippen. Onder diversiteit wordt hierbij gedacht aan: sociaal-culturele achtergrond, uiterlijke kenmerken, seksuele voorkeur, sociale status, financiële situatie, scholing, leeftijd, gezondheid, gender en sekse, taal en geletterdheid, werk, geloof en levensbeschouwing. Bij inclusie wordt vooral gedacht aan het goed samenleven met al deze diversiteiten.

Steeds meer mensen voelen dat ze er niet bij horen of dat ze niet mee mogen doen. Alleen doordat ze

‘anders’ zijn. De angst voor het onbekende kan leiden tot onzekerheid en meer ongelijkheid onder Eindhovenaren. Door communicatieproblemen, onbegrip of ongemak. Dat zorgt in veel gevallen voor buitensluiting, discriminatie of racisme. Het is belangrijk, zo wordt in de nota gesteld, dat we samenwerken aan een stad waarin iedereen zich thuis voelt; een inclusieve samenleving. Samenvattend wordt als visie verwoord: • Eindhoven is een inclusieve stad waar iedereen onvoorwaardelijk en gelijkwaardig onderdeel van uitmaakt, in vrijheid kan vormgeven aan diens eigen leven en waarin we samen blijvend bijdragen aan onze mooie samenleving. Vervolgens worden de navolgende ambities genoemd: • Het vergroten van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid • Meer bewustzijn van en respect voor verschillen (én overeenkomsten) in de samenleving • Meer verbinding en structureel contact Tot slot worden ontwikkellijnen weergegeven die nader uitgewerkt gaan worden: • Preventie en bestrijding van discriminatie en racisme • Gelijkwaardige toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving • Deskundigheidsbevordering omtrent diversiteit & inclusie; • Het koloniale verleden en de doorwerking in het heden • Structureel in ontmoeting • Versterken van netwerken Niet onbelangrijk is dit kader is het hoofdstuk “Practice what you preach”.

Hiermee wordt de voorbeeldfunctie bedoeld van de gemeente Eindhoven zelf, als organisatie. Hierbij wordt genoemd dat er mogelijkheden zijn op het terrein van personeelsbestand, inkoop- en subsidieafspraken en communicatie. In ontwikkellijn 2 vermeldt de gemeente dat zij de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen wil versterken. Wij steunen dit voornemen van harte en wij zien dit ook als argument om de werkzaamheden van het voormalige PGE met kracht voort te zetten. Opvatting van CRSD over diversiteit en inclusie In ons verkiezingsmanifest hebben wij ook aandacht besteed aan diversiteit en inclusie. Het sociaal domein is zeer divers: van jongeren met een licht verstandelijke beperking tot ouderen met dementie en van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Investeren in bestaanszekerheid, gezondheid en kansengelijkheid rendeert in het sociaal domein en breder in de maatschappij, wij zijn dan ook voorstander van één sterk sociaal domein. De genoemde maatschappelijke keuzen hangen sterk met elkaar samen en vragen daarom om een langjarige en niet vrijblijvende samenwerking van de overheid en alle maatschappelijke partners in en rondom het sociaal domein. Maatschappelijke opgaven hierbij zijn voor ons: • het vormgeven van samenleven in verscheidenheid; • het zorgen voor zinvol meedoen;

• • • • • •

het herstellen van bestaanszekerheid; het vergroten van kansengelijkheid; het makkelijker maken van gezond leven; het werken van systeem- en probleem-georiënteerd naar mens- en herstelgericht werken; het zorgen voor ondersteuning aan mensen in een kwetsbare positie, het zorgen voor vertrouwen in elkaar en in de overheid.

Samenhang die de huidige grenzen en blokkades opheft tussen vraagstukken, domeinen en financiers. Dat is veel gevraagd, maar alleen in samenhang rendeert de aanpak en creëren we meerwaarde voor inwoners. Daarvoor zijn de juiste randvoorwaarden nodig zoals het beschikken over voldoende financiële middelen en het realiseren van een logisch en voorspelbaar systeem met sturing vanuit wat werkt in de uitvoering. Het werken aan vertrouwen in de overheid wordt bevorderd door het zo goed mogelijk in het beleidsproces betrekken van tal van belangenorganisaties (bijvoorbeeld die van ouders met een kind met een verstandelijke beperking), specifieke clientorganisaties (bijvoorbeeld die van de GGZ) en de talloze wijkorganisaties en buurtcomités. Ook wij zien In de samenleving een steeds groter wordende kloof ontstaan tussen burgers die mee kunnen komen en burgers die alsmaar meer moeite hebben om mee te komen. Problemen stapelen zich op voor burgers die niet mee kunnen komen, hun veerkracht, autonomie, lichamelijke en geestelijke gezondheid nemen af terwijl de mentale belasting, stress en zorgen toenemen. Door deze vicieuze cirkel is het voor burgers bijna niet mogelijk om hier zonder hulp uit te komen. Schaamte en stigma zorgen dat burgers te laat aan de bel trekken en de problemen zich opstapelen. Dit heeft gevolgen voor ieders veiligheid.

Aan welke kant van de kloof je ook staat, het raakt iedereen in de stad. Standpunt van CRSD over VN-verdrag Het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een beperking is inmiddels ruim 6,5 jaar van kracht. Het VN-verdrag gaat over basale mensenrechten. Meestal wordt alleen gedacht aan mensen met een lichamelijke beperking (bijvoorbeeld rolstoelgebruikers) maar wij kijken hierbij breed: ook mensen met een verstandelijke beperking, laaggeletterden, psychisch kwetsbare mensen, eenzame mensen en ouderen met dementie. Het gaat om toegang tot zorg, vervoer, gebouwen, onderwijs, arbeid, verkiezingen en informatie. Maar ook om een toereikend inkomen, een passende woning en mogelijkheden voor duurzaam contact met anderen. Veel mensen met een beperking ervaren nog niet dat zij op voet van gelijkheid kunnen meedoen. Ondanks meer aandacht voor het onderwerp staan mensen met een beperking op al deze terreinen nog steeds op achterstand. Toegankelijke scholen, sportverenigingen, stations en winkelcentra zijn onbruikbaar als de verbindingen en vervoer ertussen niet toegankelijk zijn. Alleen als de openbare ruimte volledig toegankelijk is, kan iedereen zich zelfstandig verplaatsen. Zorg ervoor dat inclusief ontwerp geborgd wordt in het ontwerp, onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Maak met lokale ondernemers afspraken over een toegankelijk winkelgebied, toegankelijke winkels en horeca.

Ook cultuur- en sportfaciliteiten moeten bereikbaar en toegankelijk zijn voor iedereen. Zorg dat

informatie en communicatie voor alle inwoners van de gemeente begrijpelijk, vindbaar en toegankelijk is. Overwegingen Als we visie en uitgangspunten van de gemeente, zoals deze verwoord worden in het beleidsplan Diversiteit & Inclusie, leggen langs de opvattingen die de CRSD tot op heden daarover heeft ontwikkeld dan ontdekken we geen tegenstellingen. Het beleidsplan van de gemeente vertrekt weliswaar vanuit een wat breder kader, maar hierbinnen herkennen we de voor ons belangrijke thema’s. De visie en uitgangspunten/doelstellingen in de beleidsnota zijn (noodzakelijkerwijze) nog abstract en zullen dit jaar nog verder geconcretiseerd worden. In een eerste reactie op de nota werd door meerder leden van de CRSD opgemerkt dat geen (weldenkend) mens tegen deze visie en uitgangspunten zal zijn. Verschillen van mening zullen wellicht ontstaan bij de nadere praktische uitwerking en prioritering daarvan en de beschikbaarheid van middelen. Radar heeft voor de gemeente een procesevaluatie uitgevoerd. Wij hadden echter ook graag een inhoudelijke met cijfers onderbouwde evaluatie gezien. Zo’n evaluatie geeft dan een beeld waarop je kunt aflezen waarop de gemeente Eindhoven meer en minder moeten gaan inzetten. Wij dus zijn benieuwd hoe de vele nieuwe doelstellingen gemeten gaan worden opdat we over 4 jaar wel met voldoende data de inhoudelijke balans kunnen opmaken.

Doelstellingen als “buurtbewoners zijn gegroeid in hun communicatievaardigheden” en “afname van vooroordelen en onbegrip tussen buurtbewoners” laten zich volgens ons moeilijk meten. Advies Wij geven het volgende advies: • Wij stemmen in met het Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023 – 2026. • Zoals wij in dit advies aangeven hebben wij reeds eerder onze standspunten over diversiteit en inclusie verwoord. Wij verwachten dat het college deze zal meenemen bij de meer praktische uitwerking in het uitvoeringsplan van eind dit jaar. • Voordat dit uitvoeringsplan wordt vastgesteld door het college zouden wij daar graag advies over uitbrengen. De Cliëntenraad

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Leden van de cliëntenraad zijn Hans Schalkwijk, Ad den Hartog, Erik de Ridder, Sito Panchoe, Diane van de Mortel, Martien Asveld, Sylvia Kwarten, Thijs Arnts, Simon de Waal, Jack Janssen, Jeanny Steens, Loubna Bakra, Sabine Gijzen, Khaled Daboel en Richard Witvoet. Onafhankelijk voorzitter is Ab Czech en ambtelijk secretaris Ellen Pulles. Cliëntenraad sociaal domein, Postbus 90.150, 5600 RB Eindhoven, secretariaat_crsd@eindhoven.nl