Bijlage 7 - Benchmark Huishoudelijk Afval vergelijking gemeenten Klasse B peiljaar 2018
Tekst van het document
Eindhoven
Inhoud Kernprestaties
3
Milieu
5
Kosten
9
Dienstverlening
10
Regievaardigheden
11
Basisgegevens
12
Over de benchmark
13
Datum: 16 oktober 2019 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD en Rijkswaterstaat en wordt uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 14
Hoe presteert Eindhoven tov de benchmark?
Milieu Eindhoven
KLASSE B
Restafval (kg/inw)
234
185
Scheidingspercentage (%)
50
61
125
168
170
247
10
13
.
Kosten Afvalbeheerkosten (€/aansl)
Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)
Regievaardigheden Regievaardigheid (score) Legenda
Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Eindhoven presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Eindhoven is ingedeeld in KLASSE B (3049% hoogbouw).
Pagina 3 van 14
Hoe kosten-effectief is Eindhoven? 280 270 Zoetermeer
260 250 240
Eindhoven
230
Amersfoort
220 210
Katwijk
Zwolle
Restafval incl. grof (kg/inw)
200 Alphen a/d Rijn
190 GAD
180
Leeuwarden
170 160
Soest
Heerlen De Bilt
150 Zutphen Tilburg
140
Enschede
130 Gouda
120 110 Ede
100
Maastricht
90
Deventer
80 70 100
120
140
160
180
200
220
240
260
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Basis Basis-plus Diftar Diftar-plus
Toelichting In dit figuur zijn alle gemeenten weergegeven uit KLASSE B (30-49% hoogbouw), onderscheiden naar toegepaste inzamelstrategie (kleur van de bol). Plus staat voor omgekeerd inzamelen, laag frequent inzamelen of een combinatie van beiden. De gemeenten die linksonder zijn weergegeven zijn het meest kosten-effectief: zij hebben de minste hoeveelheid restafval (kernprestatie Milieu) tegen de laagste afvalbeheerkosten (kernprestatie Kosten).
Pagina 4 van 14
Milieu Eindhoven
KLASSE B
Restafval (kg/inw)
234
185
Scheidingspercentage (%)
50
61
CO2-reductie (kg/inw)
82
193
Restafval
Afvalscheiding
kg per inwoner
%
250
70
.
60
200
50 150
40
100
30 20
50
10
Eindhoven KLASSE B
2018
2017
2016
2015
2014
2018
2017
2016
2015
0 2014
0
Eindhoven KLASSE B
CO2-reductie kg per inwoner
Basis
Basis-plus
Diftar
293
299
314
Deventer
Enschede
239
De Bilt
Maastricht
237
Gouda
283
235
Soest
Ede
232
Tilburg
277
227
Leeuwarden
Heerlen
226
Zutphen
204
Alphen a/d Rijn
201
GAD
Zwolle
138
Katwijk
Amersfoort
89
Zoetermeer
0
Eindhoven
100
82
200
112
300
194
400
Diftar-plus
Toelichting De hoeveelheid restafval (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval) geeft aan in welke mate afval is voorkomen dan wel als grondstof is teruggebracht in de keten. Het scheidingspercentage geeft aan hoeveel procent van de totale stroom huishoudelijk afval (inclusief grof afval) wordt gescheiden ten behoeve van hergebruik. Beide milieu-indicatoren zijn inclusief nascheiding en kunnen worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstellingen. De CO2-reductie is de hoeveelheid CO2 die wordt voorkomen als gft, pmd, oudpapier, glas en textiel worden gerecycled in plaats van verbrand.
Pagina 5 van 14
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Eindhoven
KLASSE B
Fijn restafval
203
165
Groente-, fruit- en tuinafval
69
85
Oud papier en karton
40
50
Plastic, metalen en drankenkartons
6
21
Glas verpakkingen
17
21
Textiel
3
5
Klein chemisch afval
1
1
Luiers
0
1
Frituurvet
0
0
Nagescheiden stoffen
0
54
Metalen uit bodemas
0
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner Grof (verbouwings-)restafval
31
20
Grof tuinafval
12
18
Kringloopgoederen
0
7
Oud IJzer
5
5
Elektr(on)ische apparatuur
4
5
Hout A en B
28
25
Hout C
2
3
Puin
22
23
Overig brongescheiden
20
14
Nagescheiden
4
16
Huishoudelijk afval totaal (kg/inw)
467
475
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
40
53
Scheidings% grof huishoudelijk afval
76
83
Totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Eindhoven presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Nagescheiden stoffen = minerale stoffen, biogranulaat, biobrandstoffen
Pagina 6 van 14
Groente-, fruit- en tuinafval
Oud papier en karton
kg per inwoner
kg per inwoner
100
60
80
50 40
60
30 40
2017
2018
2017
2018
15
15
10
10
5
5
0
0 2015
20
2014
20
2018
25
2017
kg per inwoner
25
2016
kg per inwoner
2015
Glas
2014
Plastic, metalen en drankenkartons
Eindhoven KLASSE B
2016
Eindhoven KLASSE B
2016
Eindhoven KLASSE B
2014
2018
2017
0 2016
0 2015
10 2014
20
2015
20
Eindhoven KLASSE B
Toelichting De trend geeft weer in welke mate de afvalscheidingsresultaten verbeteren danwel verslechteren in de tijd. Door de eigen trend te vergelijken met die van de benchmark, kan worden bepaald in hoeverre meer of minder progressie dan de benchmark wordt geboekt.
Pagina 7 van 14
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner
Basis
Basis-plus
Diftar
144
158
Zoetermeer
138
Eindhoven
De Bilt
Heerlen
0
132
Alphen a/d Rijn
83
125
Leeuwarden
79
118
Katwijk
78
110
Amersfoort
71
109
Zwolle
67
Tilburg
Ede
67
Soest
53
Zutphen
51
Enschede
45
Maastricht
50
Deventer
100
Gouda
150
GAD
200
Diftar-plus
kg per inwoner Eindhoven
KLASSE B
Groente-, fruit- en tuinafval
67
56
Oud papier en karton
29
18
Plastic, metalen en drankenkartons
31
21
Glas verpakkingen
9
7
Textiel
8
8
Totaal
144
110
29% overig
.
33% gft
Eindhoven heeft 144 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 71% van de totale hoeveelheid fijn restafval. 15% pmd 4% textiel
4% glas
14% opk
Toelichting De grondstoffen in het restafval geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval.
Pagina 8 van 14
Kosten € per aansluiting Eindhoven
KLASSE B
Inzamelkosten
69
103
Verwerkingskosten
38
45
Overige kosten
25
32
Vergoedingen Afvalfonds
-7
-28
Totale afvalbeheerkosten
125
168
.
Totale afvalbeheerkosten
Basis
Basis-plus
180
243
Gouda
178
209
Katwijk
GAD
170
201
De Bilt
Amersfoort
Diftar
165
Enschede
163
Ede
160
187
Zwolle
156
Deventer
148
Alphen a/d Rijn
146
Leeuwarden
144
Zutphen
143
Zoetermeer
142
Tilburg
Soest
0
Eindhoven
100
129
125
Maastricht
200
Heerlen
300
Diftar-plus
Kosten per materiaalstroom € per aansluiting Eindhoven
KLASSE B
Fijn restafval
58
60
Groente-, fruit- en tuinafval
16
27
Oud papier en karton
1
2
Plastic, metalen en drankenkartons
6
23
Glas verpakkingen
1
3
Textiel
-2
-2
Grof huishoudelijk afval (incl. bijplaatsing)
28
33
Fijn restafval
144
187
Groente-, fruit- en tuinafval
117
144
Oud papier en karton
7
21
Plastic, metalen en drankenkartons
494
428
Glas verpakkingen
23
70
Textiel
-362
-154
.
€ per ton
Toelichting De totale afvalbeheerkosten zijn de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht. Deze kosten bestaan uit inzamelkosten, verwerkingskosten (incl. op- en overslag) en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing.
Pagina 9 van 14
Dienstverlening Kernprestaties Eindhoven
KLASSE B
Dienstverlening grondstoffen (score)
170
247
Dienstverlening restafval (score)
44
41
Groente-, fruit- en tuinafval
26
27
Oud papier en karton
24
15
Plastic-, metalen en drankenkartons
26
22
Glas verpakkingen
0
26
Textiel
0
4
Fijn restafval
27
22
Groente-, fruit- en tuinafval
0
135
Oud papier en karton
137
929
Plastic, metalen en drankenkartons
819
672
Glas verpakkingen
1812
606
Textiel
1445
2588
Milieustraat
57074
30137
Fijn restafval
35
50
Aantal afvalstromen milieustraat
25
25
Openingsuren doordeweeks
26
35
Openingsuren zaterdag
7
7
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening
Milieustraat
Toelichting Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding).
Pagina 10 van 14
Regievaardigheden Kernprestatie
Score regievaardigheden
Eindhoven
KLASSE B
10
13
.
Beleidsregie Eindhoven Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Kaders en ambities t.a.v. huishoudelijk afval zijn door de Raad vastgesteld Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
Burgerregie Gemeente onderhoudt actief contact met bewonersorganisaties Gemeente maakt gebruik van burgerpanels Op basis van bewonersconsultatie wordt de afvalinzameling geoptimaliseerd Er is een klachtenprotocol aanwezig Afvalklachten worden geregistreerd en regelmatig op soort geanalyseerd Kwaliteitseisen afvalinzameling zijn bekend bij de burgers
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement) Er vindt registratie van milieustraatbezoekers plaats (aantal per dag) Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Er bestaat goed inzicht in de doelmatigheid van de inzamelactiviteiten Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers Toelichting Er worden drie soorten regievaardigheden onderscheiden: - Beleidsregie: de mate waarin beleid wordt geëvalueerd en geformuleerd op huishoudelijk afvalbeheer. - Burgerregie: de mate waarin de burger wordt betrokken bij de beleidsontwikkeling en uitvoering van het afvalbeheer. - Informatiesturing: de mate waarin op basis van identificatie en registratie managementinformatie wordt gegenereerd en bijsturing plaatsvindt. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden.
Pagina 11 van 14
Basisgegevens Algemeen Eindhoven
KLASSE B
Aantal inwoners
229126
96853
Aantal aansluitingen
114148
44538
38
35
Aandeel hoogbouw (in %)
Beleid Doelstelling 2020 restafval (grof + fijn) (kg/inw)
25
Doelstelling 2020 afvalscheiding (%)
95
Diftar Omgekeerd inzamelen Frequentieverlaging restafval Nascheiding pmd zonder bronscheiding pmd Nascheiding pmd in aanvulling op bronscheiding pmd Nascheiding grof restafval
Tarieven Tariefsysteem Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
Huishoudgrootte 192
Diftar-tarief restafval (in cent/10 liter)
208 33
Diftar-tarief gft (in cent/ 10 liter) Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
77
84
Verwerkingstarief gft (€/ton)
53
45
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-97
-84
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-23
-21
Pagina 12 van 14
Over de benchmark Benchmarken is een vorm van prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden. Zowel op beleids-strategisch gebied als op operationeel gebied. Gezocht wordt naar de factoren die van invloed zijn op de prestatie. Dit kan een strategie zijn (tarifering, acceptatie, etc.) of de keuze voor een inzamelwijze of inzamelmiddel. In deze rapportage worden de prestaties zoveel mogelijk in samenhang met de (prestatiebepalende) factoren weergegeven.
Methodiek In onderstaande driehoek en nevenstaande tabel is weergegeven welke prestatiegebieden en kernindicatoren centraal staan in de benchmark. De benchmark gebruikt de methodiek van de benchmarkdriehoek. De driehoek benoemt de belangrijkste stuurgebieden (MILIEU, KOSTEN, SERVICE en VAARDIGHEDEN) en symboliseert hun onderlinge afhankelijkheid: verandering op het ene gebied heeft gevolgen voor andere gebieden en vice versa. Per stuurgebied is een aantal prestatie-indicatoren benoemd. Deze indicatoren geven per stuurgebied snel en gestructureerd inzicht in een gemeentelijke beheer/beleidssituatie. Zo wordt het mogelijk om consequenties van gemeentelijk beleid en beheer te vergelijken en wanneer nodig gericht bij te sturen. (Zie voor uitgebreide toelichting en definities het handboek van de benchmark).
Vergelijkingsbasis De gemeenten en bedrijven die aan de benchmark meedoen worden zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn, en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw
Deelnemersveld en dekking Aan de benchmark peiljaar 2018 hebben 90 deelnemers meegedaan die in totaal 156 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark 41% van de Nederlandse gemeenten.
Pagina 13 van 14
.
Pagina 14 van 14