Bijlage 7 - Advies Jong040 inzake diversiteit

ADVIES DIVERSITEIT

Hoe kun je met jongeren het gesprek over diversiteit voeren?

AUGUSTUS 2020 JONGERENAMBASSADEURS EINDHOVEN

JONG040 TACKELT DIVERSITEIT Hoe kun je met jongeren het gesprek over diversiteit voeren? In die vraag beet Jong040, de jongerenambassadeurs van Eindhoven, zich vast. Hoe de gemeente het gesprek over diversiteit voert, zou in samenspraak met jongeren moeten gebeuren. Jongeren zijn namelijk de toekomst van de stad. Dit advies aan de gemeente heeft als doel om het gesprek zó in te richten dat jongeren het hierover willen hebben en willen meedenken aan mogelijkheden om onze samenleving elke dag een beetje inclusiever te maken. Je zou onderscheid kunnen maken in diversiteit op individueel niveau en op systeemniveau. Dit advies focust zich op individuele diversiteit. Maar wat is dan ‘diversiteit’? De definitie van diversiteit is erg breed: het komt erop neer dat iedereen anders is, zonder hier een waardeoordeel of label aan vast te plakken. Je zou kunnen denken aan verschil in seksualiteit, gender, geloofsovertuiging, huidskleur, sociaal-economische achtergrond, nationaliteit, leeftijd, etc. Juist omdat iedereen anders, is dit advies bewust heel breed gehouden, om zoveel mogelijk jongeren te faciliteren en representeren. Na het eerste advies van Jong040 over mentale gezondheid, hebben de jongeren besloten om vervolgens een advies te schrijven over diversiteit

en discriminatie. We gingen in gesprek met de gemeente Eindhoven, Platform Gehandicaptenbeleid Eindhoven, COC, RADAR en Plasma en hielden verschillende digitale brainstormsessies. Het advies dat we uitbrengen draagt bij aan de volgende doelen: •

Bewustzijn van de waarde van een inclusieve samenleving

•

Elkaar beter leren kennen stereotypes doorbreken

•

Discriminatie en bespreekbaar maken

•

Weten wat je kunt doen bij discriminatie van jezelf of de ander

&

verschillen

Om tot een advies te komen over het voeren van een gesprek over diversiteit, zijn er een aantal stappen. Ten eerste moet een laagdrempelige activiteit worden georganiseerd: hiermee wordt een eerste stap gezet naar awareness van het probleem. Die laagdrempelige activiteit kan online zijn, op straat, op school of via een ander evenement. Het kan passieve deelneming vereisen of juist actief. Hierna wordt er de diepte in gegaan via een online platform en een activiteit waar mensen zich voor kunnen inschrijven. Dit alles wordt gepromoot via social media of andere relevante media platformen. Met trots presenteren we het advies. We horen graag wat jullie ervan vinden.

JONG040 JONGERENAMBASSADEURS EINDHOVEN

DOORBREEK HET STEREOTYPE

WAT KAN JIJ DOEN?

MAAK DISCRIMINATIE BESPREEKBAAR

SAMENVATTING ADVIES JONG040 1. Activiteiten of evenementen organiseren rond het thema diversiteit (p. 8-9) Evenementen en andere activiteiten zijn een goede plek om belangrijke thema’s zoals diversiteit aan te kaarten en hierover in gesprek te gaan. Wij raden aan om een korte, leuke activiteit uit te werken die je op veel verschillende plaatsen kunt uitrollen, zodat je makkelijk aan kunt sluiten bij bestaande activiteiten en een breder publiek hebt. 2. Inzetten van media (p. 10-11) Verschillende vormen van media kunnen goed gebruikt worden voor het promoten van diversiteit, het openen van het gesprek tussen groepen of individuen en het verspreiden van positieve geluiden met betrekking tot diversiteit. We adviseren over de kernboodschap, de kanalen, mogelijke content en interactie. 3. Inkijkje in het leven van de ander (p.12-13) Een inkijkje in het leven van de ander helpt om elkaar te leren kennen, je in te leven in de ander en verschillen en overeenkomsten te ontdekken. Dit kan zowel digitaal als fysiek. 4. Het gesprek over discriminatie beginnen (p. 14-15) Het gesprek over discriminatie beginnen kan een grote stap zijn. Ook worden aangesproken op discriminatie is niet makkelijk. De volgende dingen helpen jongeren hierbij: open en veilige sfeer, oefenen met feedback geven, bewustwording over de impact, inleven in elkaar en een aanleiding om erover te beginnen.

7

1. ACTIVITEITEN OF EVENEMENTEN ORGANISEREN ROND HET THEMA Evenementen en andere activiteiten zijn een goede plek om belangrijke thema’s zoals diversiteit aan te kaarten en hierover in gesprek te gaan. Echter lopen we bij het idee om dit zelf te organiseren tegen twee problemen aan. Enerzijds vraagt het veel tijd, inzet en geld om zo’n evenement zelf te organiseren. Anderzijds zullen mensen enkel naar activiteiten over diversiteit gaan wanneer men zelf al interesse heeft in dit onderwerp. Beide problemen zouden verholpen kunnen worden door aan te sluiten bij bestaande evenementen, bijvoorbeeld festivals, schoolfeestjes, introductieweek of bevrijdingsdag. Dit is gemakkelijker te realiseren en daarbij is het publiek dan al aanwezig. Het is belangrijk om te stimuleren dat er bottom-up dingen worden georganiseerd, in plaats van door de overheid. Juist omdat het een beladen onderwerp is en je veel jongeren uit verschillende groepen wilt bereiken en niet alleen degenen die altijd bij dit soort dingen aansluiten. Er zijn verschillende doelen te bedenken van evenementen rondom inclusiviteit en discriminatie, met de twee hoofddoelen “elkaar beter leren kennen”, en “aanpakken van systematische problemen in denkwijze en gedrag”. Het is goed om evenementen voor beide doelen te organiseren. Op een festival zou je meer het eerste doel hebben, met een lezing het tweede.

Ons leek het dus een goed idee om een activiteit uit te werken die je op veel verschillende plaatsen kunt uitvoeren, zodat je zo aan kunt sluiten bij bestaande activiteiten. Wij hadden verschillende ideeën over mogelijke invullingen van zo’n activiteit: Muziek en dans • Optreden met dans of muziek van verschillende culturen • Dans- of muziekworkshop Theater: hierbij ligt de focus erop dat men zelf een bepaalde ervaring kan beleven • Het creëren van een sociaal experiment: hoe voelt het nou om anders behandeld te worden op basis van iets waar je niets aan kunt doen? (bijv. blauwe/bruine ogen) • Ervaringen nabootsen • Bijv. Vriend & Vijand-containers: zeecontainers waar jongeren met games, filmpjes, confrontaties en gesprekken ervaren wat de impact is van vooroordelen, pesten of uitsluiting Spelvormen • Zoals ‘Over de streep’: men een stap naar voren laten zetten wanneer ze iets hebben of iets juist nog niet hebben meegemaakt om op deze manier de verschillen in beeld te brengen • Zoals ‘Bubbels’: met behulp van AR or VR een kijkje nemen in andermans leven. • Zie ook: ‘inkijkje in het leven van de ander’ Eten • •

Proeverij met verschillende keukens Kookworkshop

Debat • Structureel: bijv. debat rondom racisme op de arbeidsmarkt • Incidenteel: bijv. debat rondom sinterklaasfeest Lezingen • Verschillende organisaties worden uitgenodigd/gestimuleerd om lezingen te geven, ook jongeren worden uitgenodigd om hun verhaal te doen School (verder uitgewerkt onder punt ‘scholen en de gemeente’) • Inbedding in het onderwijs bij bijvoorbeeld lessen burgerschap, • Workshops georganiseerd door de school

8

•

Spontane activiteiten in de aula/schoolplein

Om het gesprek aan te kunnen gaan is er wel aan basis van veiligheid nodig, daarom is het fijn als de activiteit gerelateerd is aan een activiteit/evenement/locatie waar iemand op zijn gemak is. Hierdoor is de drempel lager om het gesprek aan te gaan. Scholen en de gemeente Om te onderzoeken hoe scholen en gemeente kunnen samenwerken, ging een aantal jongerenambassadeurs in gesprek met MBO-docenten. Binnen het onderwijs is burgerschap een verplicht onderdeel, waarbij inspanningsverplichting moet kunnen worden aangetoond. Hoe scholen dit vormgeven is vrijgelaten aan de scholen zelf. Docenten kennen hun leerlingen/studenten vaak het beste, waarbij de aansluiting met de leerling/student optimaal kan worden gemaakt. Burgerschap wordt bijvoorbeeld in de vorm van een themaweek, lessen op het rooster of evenementen waaraan studenten verplicht moeten deelnemen. Aangezien de inrichting van dit onderdeel bij de scholen zelf ligt kan de gemeente hier geen verplichtingen aan verbinden. Echter kan de gemeente scholen ondersteunen in deze vormgeving. Lesmaterialen afkomstig van gemeenten of de overheid worden vaak niet ingezet binnen het onderwijs, omdat de specifieke aansluiting richting de leerling/student hierin ontbreekt, wat ten koste gaat van de kwaliteit van het materiaal. Dit roept de vraag op welke manier van ondersteuning wel gewenst is vanuit de gemeente.

Dit kan op een aantal manieren: •

Gesprek met scholen Ga in gesprek met scholen om in kaart te brengen wat scholen zelf al doen. Zoek hierin de samenwerking tussen gemeente Eindhoven en de desbetreffende school. Denk hierbij niet alleen aan de daadwerkelijke invulling van lessen, maar ook aan evenementen die scholen (kunnen) organiseren om burgerschap op die manier laagdrempelig onder de aandacht te brengen bij de leerling/student. Denk hierbij aan Coming Out dagen, multiculturele markten etc.

•

Budget voor gastsprekers Scholen hebben vaak geen budget voor gastsprekers of evenementen. Dit is een gemiste kans. De gemeente kan stichtingen en organisaties financieren zodat gastdocenten gratis ingezet kunnen worden door het onderwijs. Hiermee geef je scholen de kans gebruik te maken van gastsprekers.

•

Waarborg de aansluiting van evenementen op lessen Laat evenementen en lessen op elkaar aansluiten. Zoek hierbij de samenwerking met scholen. Wanneer deze op elkaar aansluiten is het effect groter.

•

Aansluiting met doelgroep Sluit ten alle tijden evenementen aan op de desbetreffende doelgroep. Zoals eerder is genoemd is de doelgroep erg breed, waardoor een goede analyse van cruciaal belang is.

•

Discriminatie coördinator Vanuit de gemeente kan een discriminatiecoördinator worden aangesteld. De discriminatiecoördinator kan in gesprek en samenwerking met scholen onderzoek doen naar de specifiekere problematieken rondom discriminatie, en hier advies over geven richting scholen en gemeente Eindhoven. Een verdere uitwerking van deze functie kan worden gemaakt in samenwerking met RADAR. 9

2. INZETTEN VAN MEDIA Verschillende vormen van media kunnen goed gebruikt worden voor het promoten van diversiteit, het openen van het gesprek tussen groepen of individuen en het verspreiden van positieve geluiden met betrekking tot diversiteit. De ‘main message’ die zulke campagnes moeten hebben valt in lijn met Iedereen is ok | Wat is mijn verhaal, wat is jouw verhaal? | Als je me echt zou kennen, zou je weten dat.. | Rat race symboliseren (de voorsprong die sommigen hebben op anderen) | Persoonlijke ervaringen. Maar zulke campagnes moeten vooral positief en open ingestoken worden. Ten eerste is het belangrijk om in de media te zorgen dat er een meer divers beeld getoond wordt, die een goede afspiegeling is van de samenleving en inspireert tot inclusie. Bijvoorbeeld in gemeente reclamemateriaal wordt er actief nagedacht over de modellen/acteurs die worden ingehuurd. Deze positieve geluiden en initiatieven leiden er (hopelijk) onder andere toe dat discriminatie tegengegaan wordt. We hebben een aantal mediaplatformen geïdentificeerd die eventueel gebruikt kunnen worden voor dit doeleinde, omdat ze veel worden gebruikt door jongeren. Niet alle platformen worden op dezelfde manier gebruikt, dus hier moet ook slim gebruik van gemaakt worden in het ontwerp van de campagne.

Denk aan variaties in het gebruik en de lengte van video’s, tekst, en afbeeldingen en aan de gebruikers van het platform. Voorbeelden van platformen die jongeren gebruiken zijn gecategoriseerd: Wederzijdse communicatie platformen: Discord, Snapchat, Whatsapp, Chatroulette (18-), Skype, Teams Informatie/consumptie platformen: (Online) krant, Magazines, Tijdschriften, Podcasts, Netflix/ streaming services, TV, school/universiteitskrant, (elektronische) billboards/posters door de stad (bijvoorbeeld bij stratumseind, winkelstraat etc), borden langs de weg, flyers Hybride: Facebook, Instagram, Reddit/fora, Youtube, TikTok Je kent het vast wel: je krijgt een flyer en gooit die een stukje verderop weg omdat je toch niet geïnteresseerd bent. Een andere, creatieve vorm van een flyer zou effectiever en duurzamer kunnen zijn. Een flyer heeft alleen zin als mensen deze ook zelf willen of erom vragen. Een ander voorbeeld is een sticker, of een gebruiksvoorwerp. De verschillende categorieën platformen hebben de noodzaak/wens voor een andere aanpak. Een paar ideeën voor content zijn hier uiteengezet: •

Persoonlijke verhalen de ruimte geven. Dit kunnen positieve of negatieve verhalen zijn, maar moeten niet bedoeld zijn om ‘zielig’ te zijn. We moeten van elkaar leren en het gesprek openen. Deze verhalen kunnen op verschillende platforms gedeeld worden (bijv. Bron/Cursor) en gepromoot via social media.

•

#PraatMetMe: Iemand deelt een persoonlijk verhaal, of zegt iets controversieels, waarna de kijker/lezer wordt gevraagd om in gesprek te gaan met diegene.

•

Stellingen rondom vooroordelen worden getest om de kijker/lezer/deelnemer bewust te maken van de aanwezige vooroordelen. Hierna kan de werkelijkheid worden toegelicht en zelfs in combinatie met #praatmetme worden ingestoken.

•

Interactief filmpje waarbij de kijker door middel van keuzes controle heeft over de voortgang van het filmpje

•

Straatinterviews, bijvoorbeeld Hotter than my daughter (maar dan anders), Voxpop, ranking the stars

10

•

Slogans op flyers, posters en billboards. Deze moeten kort, krachtig en inspirerend zijn. De flyers kunnen ook evenementen promoten.

•

Zie ook: ‘inkijkje in het leven van de ander’

Voor deze content worden de eerdergenoemde platformen gebruikt. Ook een combinatie van platformen of ideeën kunnen samen één campagne vormen, of zelfs in combinatie met een evenement. Een winactie werkt altijd goed om interactie te creëren met het publiek en moet gedeeld worden op vertrouwde, professionele, established accounts. De campagnes worden geïnitieerd door influencers op social media of partners in de stad.

11

3. INKIJKJE IN HET LEVEN VAN DE ANDER Een inkijkje in het leven van de ander helpt om elkaar te leren kennen, je in te leven in de ander en verschillen en overeenkomsten te ontdekken. Dit kan zowel digitaal als fysiek. Digitaal is een goede methode voor mensen die het spannend vinden om meteen een gesprek te beginnen. Het voelt namelijk veiliger om van een afstandje te kunnen kijken. Op deze manier kun je meer mensen bereiken. •

Hockeyer meets Dynamorocker Een gecombineerd interview tussen twee verschillende accounts door middel van een YouTubeof Instagramcross-over. Je krijgt een groter bereik door aan te sluiten bij mensen of organisaties die al een platform hebben.

•

Ask me Anything De bibliotheek heeft het concept ‘mensenbieb’, waar je een levend boek kunt lenen. “Uit een catalogus van ‘levende boeken’ kun je een mens kiezen met een bijzonder verhaal en hem of haar alles vragen. Ga in gesprek, leer nieuwe werelden kennen. Verruim je blik!” Dit kun je natuurlijk ook digitaal doen met een live interview en Q&A dat mensen kunnen terugkijken.

Fysieke evenementen helpen om een persoonlijke verbinding te creëren. Op deze manier kun je wat diepere en persoonlijkere gesprekken stimuleren. Hierbij raden we aan om aan te sluiten bij bestaande evenementen zoals Bevrijdingsdag of de introductieweek. Dit maakt het spontaner en laagdrempeliger. Zo trek je een bredere groep mensen aan die toch al op het evenement zijn en niet alleen de mensen die al geïnteresseerd zijn. Ook adviseren we om het aantrekkelijk te maken om deel te nemen, bijvoorbeeld door gratis eten of een silent disco. Daarnaast kun je een mooie koppeling maken met digitale activiteiten en kanalen. Een voorbeeld: via Instagram Stories mensen vragen laten insturen voor de mensenbieb, en achteraf via IGTV een compilatie/aftermovie van de activiteit delen. •

First Dates Je wordt geplaatst (en evt. geïnterviewd) in een wachtruimte. Daarna neem je plaats aan een ‘romantisch’ tafeltje. Hier liggen kaartjes met vijf vragen die je aan elkaar kan stellen.

•

Vooroordelenspel Raad welk verhaal bij welk persoon hoort. Bijvoorbeeld door open mic, silent disco of memory.

•

Over de streep Bedenk van te voren goed wat je gaat vragen. Bij zwaardere thema’s is een veilige omgeving heel belangrijk.

•

Mensenbieb De bibliotheek heeft het concept ‘mensenbieb’, waar je een levend boek kunt lenen. “Uit een catalogus van ‘levende boeken’ kun je een mens kiezen met een bijzonder verhaal en hem of haar alles vragen. Ga in gesprek, leer nieuwe werelden kennen. Verruim je blik!”

•

“Ga met mij in discussie” Een bankje waarboven een opvallende stelling hangt.

•

12

Zelf verhalen delen Een van de jongerenambassadeurs: “Ik ben gevlucht uit Syrië naar Nederland. Ik zou op een positieve manier mijn verhaal willen delen over hoe ik hier naar Nederland ben gekomen, wat wij hier allemaal gedaan hebben en dat we hier vanaf nul begonnen zijn.”

Naast het aansluiten bij bestaande evenementen, vinden wij een excursie ook interessant. Bijvoorbeeld een open dag naar de synagoge, kerk, moskee, asielzoekerscentrum. Of een dag meelopen met Platform Gehandicaptenbeleid Eindhoven of met dak- en thuislozen. Ook hebben we het idee van een buddysysteem besproken, waar sommige jongerenambassadeurs bij hun onderwijsinstelling al ervaring mee hebben. Met een buddysysteem kunnen jongeren elkaar beter leren kennen, elkaar/de ander wegwijs maken in de stad meer begrip voor elkaar krijgen. Het werkt echter alleen als allebei de mensen zich er vrijwillig voor hebben opgegeven en ze een gemeenschappelijke interesse of belang hebben. Een idee is om de buddy’s te matchen op een gemeenschappelijke interesse of de buddy’s een training te geven.

13

4. HET GESPREK OVER DISCRIMINATIE BEGINNEN Het gesprek over discriminatie beginnen kan een grote stap zijn. Ook worden aangesproken op discriminatie is niet makkelijk. De volgende tips zouden jongeren helpen om het gesprek over discriminatie te voeren. Hoe trek je jongeren aan om in gesprek te gaan? •

Een aanleiding helpt Het gesprek beginnen is makkelijker als er een aanleiding voor is. Zo is nu bijvoorbeeld de discussie over racisme makkelijker te beginnen door alle protesten. Een campagne kan ook helpen om een (luchtige) aanleiding te vinden om iemand aan te spreken. Hier zou de #doesliefcampagne geschikt voor zijn. Dit kan helpen om mensen makkelijk erop aan te spreken door “doe ‘s lief” te roepen, waardoor zij snappen dat ze over een grens gingen. Tot slot voelt het veiliger om eerst over iemand anders ervaringen te praten (zie ook: inkijkje in leven van de ander) dan meteen over die van jou.

•

Gebruik van Social Media In het echt kom je dichter bij elkaar en kun je de nuance opzoeken. Social media kun je als verlengde van real life activiteiten gebruiken, maar het werkt polariserend om hier het gesprek te voeren.

•

Personaliseer het gesprek Vraag je af wie je voor je hebt: wat zou in de leefwereld van je gesprekspartner het belang zijn om met jou in gesprek te gaan, en stem je verhaal hier op af. Hier zou je kunnen denken aan gevoelens of empathie, economie en talent gebruiken. Je trekt mensen aan omdat ze denken dat er iets leuks of een beloning uit te halen is voor ze. Het is waardevol om het advies te vragen aan ervaren verkopers. Je zou het kunnen zien alsof je het belang van diversiteit en inclusie moet verkopen aan je gesprekspartner.

•

Passie voor het onderwerp Als gespreksvoerder moet je ervoor zorgen dat je zelf weet waarom je hier staat en wat je hier doet. Ga er vol voor met een enthousiaste en postieve houding en laat zien waarom jij het belangrijk vindt. Hierdoor komt de boodschap echt over.

•

Lokkertje Voor Nederlanders werken gratis dingen altijd erg goed, en vooral voor jongeren. Denk aan gratis hapjes/eten of aan goodies die je weggeeft. Hierdoor heb je de interesse gewekt en kun je doorpraten over waar je eigenlijk over wilde praten.

14

Hoe voer je het gesprek? •

Open en veilige sfeer Een open en veilige sfeer is noodzakelijk. De juiste omgeving en aanpak hangt af van de context. Wil je een bepaald conflict oplossen, bijvoorbeeld een miscommunicatie tussen studenten van verschillende culturen, dan vraagt dat een andere setting dan een open gesprek over diversiteit op een evenement. Bij dat laatste voelt het bijvoorbeeld gepaster om luchtige ijsbrekerkaartjes te gebruiken, terwijl bij de eerste een gespreksleider welkom is. Daarnaast hangt het gesprek ook af van het type verschil: gender, etniciteit, religie, cultuur.

•

Oefenen in feedback geven Iemand aanspreken op hun gedrag kan lastig zijn. Over feedback geven bestaan verschillende regels. Bijvoorbeeld: praat vanuit de ik-vorm. Deze regels kunnen helpen om iemand aan te spreken op discriminatie. We raden aan om in een veilige setting hiermee te oefenen en bepaalde vragen, stappen of opdrachten voor te bereiden.

•

Inleven in elkaar Vaak schieten mensen in de verdediging (“zo bedoelde ik het niet, dat maak jij er van”). Probeer als persoon die aanspreekt voorbeelden te zoeken waar de ander zich in kan inleven: “hoe zou je het vinden als…, zo voelt het voor mij.” En probeer je als persoon die aangesproken wordt, voor te stellen hoe de situatie voor de ander is.

•

Bewust van de impact “He homo”, “Sambalbij?”, “Het was maar een grapje”. Wat voor impact hebben grapjes of discriminerende opmerkingen op anderen? Laat iemand vertellen over hun ervaringen met discriminatie en ga met die persoon in gesprek. Ook kan het helpen om mensen bewust te maken hoe discriminatie voelt. Zie ook het idee over het sociaal experiment bij ‘Activiteiten’.

•

Het goede voorbeeld vragen Werkgevers en studieverenigingen aanspreken om te kijken hoe zij met diversiteit omgaan in hun organisatie, bijvoorbeeld een interview met vragenlijst. Hebben onderwijsinstellingen een safe space om advies en support te krijgen? Krijgen managers of leraren een training om om te gaan met diversiteit en onbewuste voorbeelden? Hoe betrekken studieverenigingen internationals? Naast dat jongeren met elkaar in gesprek gaan, is het ook belangrijk dat de instellingen waar zij komen het goede voorbeeld geven.

15