Bijlage 6 - Onderzoek sfeerbezoeken Eindhoven - RADAR
Tekst van het document
Sfeerbezoeken Eindhoven
Vrijdag 20 januari 2023
Inleiding Op 20 januari 2023 hebben er op Stratumseind sfeerbezoeken plaatsgevonden om de toelatingspraktijk te onderzoeken. Er zijn 10 ondernemingen onderzocht door 8 verschillende groepen. Deze sfeerbezoeken zijn een eerste meting naar discriminatie in het uitgaansleven in Eindhoven, de nulmeting. In deze rapportage leest u de gekozen methode en aanpak van het onderzoek, gevolgd door de resultaten. Ook worden er tot slot nog een drietal nevenbevindingen genoemd.
Begrippen Discriminatie Discriminatie is het ongeoorloofd onderscheid maken tussen mensen en groepen op basis van kenmerken die in een specifieke situatie niet van belang zijn, zoals afkomst/huidskleur, seksuele gerichtheid, leeftijd en geslacht. Dit is de werkdefinitie van discriminatie die antidiscriminatievoorzieningen hanteren. Discriminatie is opgenomen in het Wetboek van Strafrecht als misdrijf en overtreding. Daarnaast zijn er een aantal wetten in het burgerlijk recht die ongelijke behandeling verbieden, waarvan de Algemene Wet Gelijke Behandeling de belangrijkste is. Sfeerbezoeken Onderzoek om te zien of horecaondernemingen discriminatievrij deurbeleid voeren.
Methoden Om de toelatingspraktijk op Stratumseind Eindhoven in kaart te brengen heeft RADAR op 20 januari 2023 sfeerbezoeken verricht. De sfeerbezoeken zijn uitgevoerd door acht groepen van mannen en vrouwen in de leeftijd van 19 tot 38 jaar. De acht groepen hadden een diverse samenstelling, welke gebaseerd zijn op te onderzoeken kenmerken. In dit onderzoek is ervoor gekozen om na te gaan in hoeverre huidskleur/afkomst, leeftijd, geslacht en seksuele gerichtheid een rol spelen bij het al dan niet toegang krijgen tot een uitgaansgelegenheid. Het onderzoek richt zich op de verschillen in toelating op de verschillende discriminatiegronden, maar betrekt ook andere punten, zoals de sfeer binnen, de toelating en de rij. Tevens is er ook gelet op andere signalen. Doelstelling van het onderzoek Onderzoeken of en, zo ja, welke personen geweigerd worden aan de deur van een uitgaansgelegenheid, en wat de gegeven reden hiervoor is. Hoofdvraag van het onderzoek In hoeverre spelen huidskleur/afkomst, leeftijd, geslacht en seksuele gerichtheid een rol in de weigeringen aan de deur van uitgaansgelegenheden op Stratumseind in Eindhoven? De sfeerbezoeken zijn gericht op het onderzoeken van de volgende aspecten: de sfeer en de situatie in de rij voor de uitgaansgelegenheid, de toelating of weigering van toegang en de sfeer in de horecagelegenheid.
Deze aspecten kunnen per seizoen, feest of op de avond zelf verschillen en uit de resultaten op dat vlak kunnen geen vergaande conclusies getrokken worden. Dit onderzoek geeft een nulmeting en is bedoeld om de dialoog aan te gaan en zo in de toekomst beter te kunnen samenwerken. Testpersonen De testpersonen van het onderzoek hadden een leeftijd tussen de 19 en 38 jaar. Er is gekozen voor personen met een witte, donkere en licht getinte huidskleur. Daarnaast is leeftijd meegenomen bij groep 3 en groep 7 (testgroepen wit). Groep 3 bestond uit twee mannen 19 jaar. Groep 7 bestond uit een man van 38 jaar en een vrouw van 34 jaar. De rest van de testpersonen had een leeftijd tussen de 23 en 30 jaar. Groep 8 bestond uit een donkere homoseksuele man, die zich graag kleed als vrouw en een witte vrouw. Bij dit onderzoek is gewerkt met een testgroep en een controle groep. De groepen 1, 2 en 3 zijn de testgroep. De overige 5 groepen zijn de controlegroepen. Bij de groepen 5,6 en 7 is een dame toegevoegd, om te onderzoeken of dames van invloed zijn op de toelating. Groep 4 en 8 zijn combinatieduo’s.
Groep 1 Licht getinte man (2x)
Groep 2 Donkere man (2x)
Groep 3 Witte man (2x)
Groep 5 Licht getinte man (2x) Witte vrouw (1x)
Groep 6 Donkere man (2x) Donkere vrouw (1x)
Groep 7 Witte man (1x) Witte vrouw (1x)
Groep 4 Licht getinte man (1x) Donkere man (1x) Groep 8 Donkere LHBTQIA+ man (1x) Witte vrouw 1x
Er zijn specifieke regels voor het uiterlijk en de kleding. De testpersonen krijgen de opdracht zich neutraal te kleden. Geen spijkerbroek met gaten, overhemd/shirt/trui zonder opdruk en geen sportschoenen. Dit alles om uitsluiting op basis van kleding te voorkomen. De testpersonen zijn goed geïnstrueerd over wat zij wel en niet kunnen zeggen en doen. Ook hebben zij een uitgebreide instructie ontvangen voor als zij geweigerd zouden worden aan de deur tijdens een bezoek. Verwerven van resultaten De resultaten van het onderzoek zijn verkregen middels een vragenlijst. De vragenlijst is snel en makkelijk online in te vullen. Deze zijn dan ook direct na elk bezoek beschikbaar. De vragenlijst is ingedeeld in 3 onderdelen. De deelnemers geven informatie onder ‘het in de rij staan’, ‘de toelating’ en de ‘sfeer binnen’. Daarnaast wordt ook beoordeeld of de huisregels zichtbaar zijn. De zichtbaarheid van huisregels kan van groot belang zijn bij een weigering, daarom adviseren wij ook deze aan de buitenzijde van de onderneming te afficheren. Praktische informatie Het onderzoek heeft plaatsgevonden op vrijdag 20 januari 2022 tussen 23.00u en 03.00u.
Resultaten In deze rapportage worden de resultaten van het onderzoek beschreven. Individuele uitgaansgelegenheden worden niet met naam genoemd. Weigeringen Er zijn in totaal 180 bezoeken afgelegd door de verschillende testpersonen. Tijdens het hele onderzoek zijn er 2 weigeringen geweest op grond van leeftijd. De onderneming hanteerde een deurbeleid van 21+ en de testpersonen waren 19. De twee weigeringen waren in dit geval terechte weigeringen. Groep 1 2 3 4 5 6 7 8
Aantal bezoeken 20 20 20 20 30 30 20 20
Aantal weigeringen 0 0 2 0 0 0 0 0
De rij Van de 180 afgelegde bezoeken is slechts 8 keer aangegeven dat er sprake was van een lange rij. Bij 7 van de 10 onderzochte ondernemingen waren de huisregels niet goed zichtbaar. Van een onderneming werd aangegeven dat de huisregels in de onderneming hingen bij de garderobe. De toelating Bij 2 van de 10 onderzochte ondernemingen was er geen portier aanwezig. De toelating daar verliep heel gemakkelijk. Bij 8 ondernemingen stond wel een portier aan de deur. De overgrote meerderheid geeft aan dat de toelating gemakkelijk ging. Zij werden vriendelijk begroet door de portier. Bij 1 van de 10 ondernemingen wordt door alle testpersonen aangegeven dat de portier erg onvriendelijk was. Bij 60 bezoeken moest de ID kaart worden laten zien en er is 6 keer gefouilleerd. De testresultaten laten zien dat de groepen waar een dame aan toegevoegd is, vele malen minder werd gevraagd om het laten zien van een ID kaart. Ook de groepen die gefouilleerd zijn waren enkel de groepen met mannen. Het onderzoek laat zien dat de ondernemingen op Stratumseind toegankelijk zijn voor LHBTAIQ+ personen, omdat groep 8 overal is toegelaten en er slechts 4 maal om een ID kaart is gevraagd.
Licht getint Groep 1 Groep 5
Aantal bezoeken 20 30
Weigeringen 0 0
ID 12/20 0/30
Fouilleren 4/20 0/30
Donker Groep 2 Groep 6
Aantal bezoeken 20 30
Weigeringen 0 0
ID 12/20 6/30
Fouilleren 0/20 0/20
Wit Groep 3 Groep 7
Aantal bezoeken 20 20
Weigeringen 2/20 0
ID 12/20 4/20
Fouilleren 2/20 0/20
Combinatie Groep 4 Groep 8
Aantal bezoeken 20 20
Weigeringen 0 0
ID 10/20 4/20
Fouilleren 0/20 0/20
De sfeer binnen Bij de meerderheid van de bezoeken wordt door de testpersonen aangegeven dat het ‘gezellig’ is binnen. Veel testpersonen geven aan dat zij nog een keer terug willen naar Stratumseind om in de eigen tijd te gaan stappen. Er is veel keuze en voor iedereen wel iets te beleven.
Nevenbevindingen • • •
De horecastewards zijn goed zichtbaar. De politie is goed zichtbaar. Na afloop van de sfeerbezoeken zijn een aantal groepen nog op stap gegaan. Groep 8 is in een onderneming (geen onderzochte locatie) lastiggevallen. Er was een bezoeker die ongewenst aan de vrouwelijke testpersoon zat, waardoor de mannelijke testpersoon aangaf dat zij dit niet wilde. De bezoeker bleef hier mee doorgaan en raakte op een gegeven moment gefrustreerd en heeft toen de mannelijke testpersoon een trap gegeven en naar de grond geduwd. Vervolgens heeft de bezoeker de mannelijke testpersoon meermaals beledigd vanwege diens uiterlijk. De testpersonen zijn vervolgens door de beveiliging buiten de onderneming gezet. Het is onduidelijk of de bezoeker ook uit de onderneming is gezet. De impact hiervan op zowel de mannelijke als de vrouwelijke testpersoon is groot.