Bijlage 4a - Belangenafweging nav het advies van TGE

gemeente Eindhoven Ruimtelijke Projecten – Projectexpertise Van: Maik Berden Telefoon: +31 (0) 6 18 63 13 65 28 mei 2024

Memo Betreft: Belangenafweging negatief advies TGE Cluster 9B (Dorgelolaan 20) Aanleiding In december 2023 is het ontwerpbestemmingsplan van Cluster 9B (Dorgelolaan 20) ter inzage gelegd. De gemeente consulteert Trefpunt Groen Eindhoven (hierna: TGE) doorgaans in het kader van het vooroverleg voorafgaand aan de terinzagelegging. Hoewel de gesprekken met TGE in het voortraject meerdere malen hebben plaatsgevonden, heeft TGE niet volledig kunnen reageren in 2023 omdat de BEA nog niet was afgerond (vanwege de natte omstandigheden in het bos). Op 2 mei jl. heeft TGE haar definitief advies gedeeld met de gemeente. Belangenafweging TGE geeft aan dat ze van mening zijn dat de bestaande bossen zoveel mogelijk behouden moeten blijven en dat er geen uitbreiding van de bebouwde oppervlakte naar de omliggende bossen mag plaatsvinden aan de oost-, zuid- en westzijde van de gronden met de huidige bestemming ‘Kantoor’. De bossen langs de Dorgelolaan zijn belangrijk en het waard om te behouden. Verder geeft TGE aan dat een geconsolideerd bos beter is voor wateropslag, CO2 opslag, luchtzuivering en biodiversiteit dan een jong bos of een beplante bostuin. TGE heeft geen bezwaar tegen de uitbreiding van het gebied met bestemming 'Kantoor' aan de noordzijde. Daarnaast merkt TGE op dat de initiatiefnemers voldaan hebben aan alle verplichtingen en gedaan wat van hen werd verwacht.

TGE trekt de kwaliteit van de ingediende documenten en onderzoeken of de samenwerking van de initiatiefnemers niet in twijfel. Het belangrijkste signaal wat TGE met het advies wil afgeven, is om de ecologische hoofdstructuur en de groene wiggen niet te verminderen, maar te versterken en te verbinden tot aan de Dommel. Ontwikkelvisie Fellenoord Met betrekking tot het voorliggend bestemmingsplan is in de Ontwikkelvisie Fellenoord (vastgesteld in 2021) aangegeven dat deze locatie onderdeel uitmaakt van de ‘Groene Wig langs Dorgelolaan/spoor’. De ruimtelijke strategie die hieraan is toegekend is een

kamstructuur. De ontwikkelvisie gaat uit van twee kleinere volumes voor Cluster 9B met een relatief grote claim op de omliggende bossen (zie onderstaande afbeelding). Bij de verder uitwerking van het stedenbouwkundig plan en het clusterpaspoort voor Cluster 9B zijn de twee volumes samengevoegd tot één bouwblok. Hoofdmotief om de twee volumes te clusteren op één plek is behoud van de groene kamstructuur. Door de hernieuwde contouren van de bebouwing kan immers meer van het aangrenzend openbaar groen behouden blijven. Dit sluit aan bij de belangen van TGE. Niet al het openbaar groen kan echter behouden blijven.

Afbeelding 1: Volumes Cluster 9B Ontwikkelvisie Fellenoord

Vertaling ontwikkelvisie naar clusterpaspoort Bij de verdere uitwerking van het clusterpaspoort heeft het Rijksvastgoedbedrijf (hierna: RVB) aangegeven een strook van ca. 5 meter rondom het perceel nodig te hebben voor a) ondergrondse uitbreiding van de enkellaagse parkeergarage voor dienstvoertuigen en b) een bovengrondse veiligheidszone rondom het gebouw voor o.a. onderhoud aan de gevels en het dak. De bouwenvelop in combinatie met de functionele eisen van de verschillende overheidsdiensten zorgt ervoor dat een enkellaagse parkeergarage binnen de bestaande perceelsgrenzen niet inpasbaar is. De gemeente heeft het verzoek tot verkoop van de strook grond gehonoreerd omdat een alternatief in de vorm van een tweelaagse parkeergarage leidt tot een grotere verstoring van het ecosysteem (invloed op de bodemopbouw en het grondwater) en daarmee op het broekbos. Een tweelaagse parkeergarage vindt TGE ook niet gewenst. Aanpassing (bouw)plan Naar aanleiding van het advies van TGE heeft het RVB onderzocht waar een aanpassing van het (bouw)plan kan plaatsvinden ter bescherming van het aangrenzende groen.

Voor het RVB is het noodzakelijk, gelet op de bedrijfsprocessen, dat de dienstvoertuigen veelal in de parkeergarage van dit bouwplan gestald worden omdat a) snel uitgerukt moet kunnen worden, b) van belang is voor de veiligheid van personen en/of goederen en c) op voorhand niet duidelijk is welke goederen bepaalde werknemers mee moeten nemen. De

2

stalling van de dienstvoertuigen die benodigd zijn voor de primaire werkprocessen van verschillende overheidsdiensten moeten daarom gestald worden in de parkeergarage. Hierbij geeft het RVB aan dat, gelet op de bedrijfsgevoelige informatie, geen informatie gegeven kan worden over welke type dienstvoertuigen gebruikt worden voor (welke) primaire bedrijfsprocessen. Gebleken is dat het niet mogelijk is om de parkeergarage, volledig conform de wens van TGE, te projecteren binnen de bestaande bestemming ‘Kantoor’. Wel kan de 5 meterstrook binnen het groen aan de westzijde, zoals opgenomen in het vastgestelde clusterpaspoort 9B, komen te vervallen. Dit betekent dat ter plaatse van deze strook geen parkeergarage meer mogelijk wordt gemaakt in het bestemmingsplan en alleen de functie ‘Groen’ is opgenomen. Het gaat om een strook grond van circa 265 m². Ecohydrologisch onderzoek Om de impact van de opstalontwikkeling op het aangrenzend groen te bepalen heeft de gemeente een onafhankelijk ecohydrologisch onderzoek laten uitvoeren naar de potentie van het broekbos (opgenomen als bijlage bij dit memo). Uit het ecohydrologisch onderzoek is onder andere naar voren gekomen dat het niet wenselijk is dat het RVB haar (overtollig) hemelwater mag lozen op het naastgelegen bos.

Kwalitatief is het hemelwater namelijk ongeschikt voor berging in het broekbos omdat het leidt tot verdrukking van het ijzerrijke grondwater. Kwantitatief draagt het hemelwater eveneens niets bij omdat het – vanwege optredende oxidatieprocessen – belangrijk is dat de toplaag van het groen in de zomerperiode droogvalt. Dit heeft tot gevolg dat er meer ruimte nodig is in de parkeergarage om te voorzien in de realisatie van waterberging op eigen terrein. Om de parkeergarage te realiseren verdwijnt weliswaar circa 735m² groen aan de oost- en zuidzijde van het plan, maar het dient tegelijkertijd ook ter bescherming van de waterhuishouding van het broekbos. Daarnaast volgt uit het ecohydrologisch onderzoek dat de grondkwaliteit, hydrologische condities en aanwezige natuurwaarden grenzend aan Cluster 9B vrij uniek zijn voor een stedelijk gebied. In Nederland zijn broekbossen zeldzaam binnen stedelijk gebied en bebouwde kom. Ondanks dat circa 735m² groen verdwijnt, verdwijnt daarmee niet de mogelijkheid tot ontwikkeling van een beleefbaar broekbos in een stedelijke omgeving. Groenbeleidsplan en compenseren van groen Volgens het groenbeleidsplan zijn de gronden rondom de bestaande bestemming ‘kantoor’ aangeduid als ‘Multifunctioneel groen’.

Verdere verstedelijking (toevoeging van niet aan het groen gebonden functies of gebouwen) is in deze categorie derhalve niet aan de orde tenzij in geval van zwaarwegende maatschappelijke belangen waarvoor alternatieven ontbreken en met toepassing van compensatie. Hier is echter geen sprake van een ecologische hoofdstructuur (zoals TGE stelt). Volgens de Provinciale Omgevingsverordening is deze locatie niet aangeduid als ‘Natuurnetwerk Brabant’ (voorheen ecologische hoofdstructuur). De uitbreiding van het perceel naar het zuiden en oosten gaat inderdaad ten koste van de bestaande geconsolideerde bossen. De uitbreiding naar het westen is komen te vervallen zoals hiervoor is aangegeven. Zoals hierboven al aangegeven is het inherent aan de gebiedsontwikkeling dat bestaande

3

groenstructuren niet altijd in volle omvang behouden kunnen blijven. De gebiedsontwikkeling Fellenoord voorziet in een enorme verstedelijkingsopgave in hoogstedelijk gebied. Deze verstedelijkingsopgave is noodzakelijk. Juist voor deze verstedelijkingsopgave is de Ontwikkelvisie Fellenoord opgesteld waarin deze plek is aangewezen om te bouwen. Het verloren groen wordt conform beleid (Beleidsregel Groencompensatie en de Verordening Bomen, inclusief Nadere Regels voor compensatie van bomen) gecompenseerd. Voor deze ontwikkeling staat de gemeente aan de lat voor de compensatie van het verloren groen als gevolg van het fiscaal bouwrijp maken van de te verkopen gronden.

Afbeelding 2: Kansenkaart groen Raamwerk Openbare Ruimte Fellenoord

Landschappelijke studie naar broekbos langs het spoor In het kader van de gebiedsontwikkeling Fellenoord wordt momenteel ook een uitvraag voorbereid voor een onderzoek naar de inrichting van het broekbos langs het spoor, met als doel dit ecologisch veilig te stellen en te laten functioneren als een geheel met het oog op deze en toekomstige ontwikkelingen. TGE wordt uitgenodigd om mee te kijken en input te leveren bij dit onderzoek. Ook wordt aan de voorzijde van het gebouw (gelegen buiten dit bestemmingsplan) een park toegevoegd door de nieuwe inrichting van de Dorgelolaan. Met het Raamwerk Openbare Ruimte wordt gewerkt aan een groene boulevard met een parkachtige inrichting. Hiermee wordt de groene wig versterkt. Samenvattend Gelet op het bovenstaande is zorgvuldig naar het aanwezige groen gekeken en de mogelijkheden die het gebied biedt, ook door het RVB. Het is niet mogelijk om het aanwezige groen in zijn volledige omvang te behouden. De impact op het groen is zoveel mogelijk beperkt. Naar aanleiding van de reactie van TGE is het zelfs nog meer beperkt doordat de 5 meterstrook aan de westzijde van het plan niet meer gebruikt wordt voor een

4

ondergrondse parkeergarage. Volledig behoud is een uitdaging gezien de enorme verdichtingsopgave waardoor de druk op de boven- en ondergrondse ruimte alsmaar toeneemt. De gebiedsontwikkeling Fellenoord, waarvoor de Ontwikkelvisie Fellenoord is vastgesteld, en meer concreet dit bestemmingsplan geeft o.a. invulling aan deze verstedelijkingsopgave. Gelet hierop is het aanvaardbaar dat het aanwezige groen binnen Cluster 9B voor een klein gedeelte verloren gaat. Hierbij wordt mede in overweging genomen dat het groen dat door deze ontwikkeling verloren gaat, gecompenseerd wordt en de huidige kwaliteiten in het gebied niet verloren gaan. De grondkwaliteit, hydrologische condities en overige aanwezige natuurwaarden grenzend aan Cluster 9B worden hierdoor niet verstoord. Tevens wordt binnen de openbare ruimte veel groen toegevoegd. TGE doet nog een aantal aanbevelingen. Aan een van de aanbevelingen is gedeeltelijk tegemoet gekomen (vervallen van de 5 meterstrook aan de westzijde voor een ondergrondse parkeergarage). De overige aanbevelingen zijn echter niet haalbaar. De ruimte voor de parkeergarage is noodzakelijk gelet op de specifieke bedrijfsvoering van de te huisvesten overheidsdiensten. De bouwplaatsinrichting maakt geen onderdeel uit van het bestemmingsplan. Dit is aan de orde bij de uitvoering van de bouwwerkzaamheden.

Voor de inrichting van de bouwplaats wordt rekening gehouden met de uitkomsten van het ecohydrologisch onderzoek. In samenspraak met het RVB zal bekeken worden hoe de impact van de bouwplaatsinrichting op de omliggende bossen zoveel mogelijk beperkt kan worden. Hierbij zal ook TGE betrokken worden. Conclusie Er is begrip voor de zorgen van TGE over het verlies van belangrijke groenstructuren zoals het broekbos. We hebben zorgvuldig naar het advies gekeken en naar de mogelijkheden om een en ander aan te passen. Dat is gebeurd door het laten vervallen van de 5 meterstrook aan de westzijde van het plan. Voor deze ontwikkeling moeten we naar alle belangen kijken. De gebiedsontwikkeling Fellenoord voorziet in de ontwikkeling van een hoogstedelijk woon- en werkgebied met een veilig, gezond en aangenaam leefklimaat, met een daarbij passend mobiliteitssysteem. Deze ontwikkeling geeft daar invulling aan. In het verdere proces met de initiatiefnemer zal verder nog maximaal ingezet worden op minimale aantasting van het groen voor zover uitvoerbaar binnen de ruimtelijke kaders van de ontwerpopgave. Ondanks dat groen verloren gaat, wordt juist in het gebied nabij deze ontwikkeling veel groen toegevoegd, met als doelstelling om de groene wig te versterken.

Daarnaast wordt ingezet op het veiligstellen van de ecologische en landschappelijke kwaliteiten van het broekbos aan de noordzijde van het spoor met inachtneming van de ontwikkelingen in dit gebied. Met vriendelijke groet,

5

Maik Berden Projectmanager Bijlage: Ecohydrologisch & natuurwaarde onderzoek

6