Bijlage 3b - Calendarium (historisch overzicht Beeldkwalitieitsplan)
Tekst van het document
Historisch overzicht
Calendarium
Eindhoven
1920 (annexatie)
1930
Directe omgeving: de Wal
1940
1950
1960
Eindhoven
Traditionalisme Monumentalisme
Architecturale context
1936 Van Abbemuseum (A.J. Kropholler)
1942 Bataafsche Import Maatschappij Shell (J.J.P. Oud)
1950 Amsterdamsche Incasso Bank (Kraaijvanger)
1980
1990
2000
1973 Oliecrisis
Gematigde voortzetting van het vooroorlogs ‘‘nieuwe bouwen’’ gematigt functionalisme
Traditionalistisch functionalisme Zwierige lijn
1922 Radio Kootwijk (J. Luthman)
1970
Directe omgeving: de Wal
WOII
Functionalisme Rechte lijn
versobering in kantoorarchitectuur
verhevigde plastiek
1967-1970 Cityplan Eindhoven
2003 Uitbreiding Van Abbenmuseum (A. Cahen) BETON
NATUURSTEEN BAKSTEEN
Bebouwing met extractie kenmerken
1967 Nederlands Katholiek Vakverbond (W.F. van de Kerkhof, A. de Vries)
1960 Voormalige bank Van Mierlo & Zn (Kraaijvanger)
1952 Gerechtsgebouw, voormalig Stadhuis (vd Laan)
BAKSTEEN
BETON
NATUURSTEEN
AT E LIE R v B E R LO
1997 vml. Stadskantoor (De Bever & C. van de Ven)
1975 vml. Bankgebouw (Kraaijvanger)
ATE LIE R v BE RLO
28
NATUURSTEEN
1974 Kantoor-/Schoolgebouw (Kraaijvanger)
28
NATUURSTEEN
BAKSTEEN
1962 NL-Bank en KVK (J.M. Luthman)
Ontwikkelfase Stadhuisplein
Planvorming
kanaal
17
1928-1949 Gemeentewerf
1974 Agglomeratiegebouw (W.F. van de Kerkhof, A. de Vries)
1949-1960 Tijdelijk gazon
1960-1990 Parkeerplein
1990-2020 ‘Museumzaal’
1 dE ontwikkEling 1 dE ontwikkEling 1 dE ontwikkEling van dE BinnEnstad van dE BinnEnstad van dE BinnEnstad
Nieuwe gemeente = Nieuw stadhuis
1959 Kantongerecht (J. Kruger) 1969 Opening (huidig) SH (J.A. vd Laan)
1940 Goedkeuring ontwerp SH (J.A. vd Laan) (door WOII niet uitgevoerd)
1920 Annexatie 5 gemeenten 1921
uten stad
1946 Wederopbouwplan Eindhoven
1958 Nieuw ‘modern’ ontwerp SH
1949 Aangepast ontwerp SH
1944
2001 De Blauwe Engel (Aartsen en Partners)
2020 Oplevering renovatie en verbouwing van het stadhuis (!MPULS)
1962 Gerealiseerd ontwerp SH
1961
1980
n
Spoorlij
n
Spoorlij
n
Spoorlij
n
Spoorlij
n
Spoorlij
n
Spoorlij
1968 Openbare bibliotheek Begijnenhof
Emma sin
N
Water
rdijk
Bilde
laan
Stad
mm Do rdijk
Bilde
laan
Bebouwing huidige situatie Spoorweg huidige situatie
N
N
Water
1965 - 1985: de grootstedelijke stad
1944 - 1965: de wederopbouwstad 1985 - huidige situatie: de veelzijdige stad
Van Abbemuseum
Grens Bestemminsplan
Bebouwing huidige situatie
Water huidige situatie
Stadhuis
Situatie 1980 vs huidige situatie
Water
Grens Bestemmingsplan
N
Trijpfabriek
g we
Belangrijke gebouwen
Water
Spoorweg huidige situatie
ek
Ble
Bebouwing
Belangrijke gebouwen
1965-1985 De Grootstedelijke Stad
1970
llege
de
el
Van Abbemuseum
Bebouwing
stEEnhuismEurs
‘t Co
Krabbedans
Stadhuisplein Kantongerecht
Situatie 1961 vs huidige situatie
al
t rach sg
Ou
Trijpfabriek
kana
el
Stad
Do mm
el mm
tra at
llege ‘t Co
llege
Vri js
Vri jstr aa t
tra at Vri js
llege
gel
asing el Emm
at Nie
Emma sin
gel
‘t Co
‘t Co
Do
mm
uw stra
gel Emma sin
el
Vri jstr aa t
tra at
el Do mm
el
Emma sin
Vri jstr aa t
Vri js
llege ‘t Co
llege
‘t Co
Do
Do mm
Dommel
Vri jstr aa t
asing
uw stra
gel
‘t Co
tra at Dommel
Emm
at
l singe
Emma
asing el
Nie
llege
‘t Co
Do
Vri js
llege ‘t Co
Vri jstr aa t
mm
el llege
Emm
Nie
Emma sin
uw stra
gel
at
Tramstation
l
‘t Co
llege
Spoorweg huidige situatie
oven sch
al W
Bebouwing huidige situatie
Spoorweg huidige situatie
Eindh
f
Bebouwing huidige situatie
Spoorweg huidige situatie
raat
av en
d
ho
Dommel
t rach sg
de
laan
alst
Philip Morris eH
sein
en
Bebouwing huidige situatie
na
gijn
el
all
Be
Grens Bestemminsplan
rdijk
Bilde
Ka
Stra tum
Sint-Catharinakerk
al W
Water
Grens Bestemmingsplan
Van Abbemuseum
Paterskerk
estraat
at
stra
rk
Ke
g we
Stadhuis Van Abbemuseum laan rdijk Bilde
Tramstraat
dijk Vest
at
t traa uts
mm
ein
ho es
al
t ch
Do
pl ions
stra hte
n Li
Rec
gra
kana
Huize Ravensdonck Ten Hag Sm
rs ize
d
va
1-3
Eindh
oven sch
eH av en
onvoltooid stadhuis
Trijpfabriek
Ho Ke
sein
stra
is hu
og
traa t
Klooster Mariënhage
Jan
aals
Ou
k lee
Demer
Tramstraat
dijk Vest
t aa tstr ou
at stra hte
esh
Rec
n Li
Stra tum
Stad
Kantongerecht
xstraat nus Boe Herma
plein
va
de
Stadhuisplein
Stat
ions
Stat
Jan
Belangrijke gebouwen
Water
5
stra
at
Hooghuis
vm PTT
Kan
Gerechtsgebouw
al W
Spoorweg
stEEnhuismEurs
al
t rach sg
f
ho
Bebouwing
Grens Bestemmingsplan
1965 de - 1985: de grootstedelijke stad 1985 - huidige situatie: veelzijdige stad
at
Sint-Catharinakerk
Ou
Trijpfabriek
Autogarage
Hotel Cocagne
Paterskerk
Sigarenfabriek
Sm all
kana
Ke
Krabbedans
Raffe
Hotel Cocagne
N.H. Kerk
t ch
en
Situatie 1980 vs huidige situatie
Water huidige situatie
oven sch
al
ise
Nie
Markt
Klooster Mariënhage
gra
d
gijn
Bebouwing verwoest Belangrijke gebouwen
Water
N
Eindh
kana
at
nstra
Bank
Philips
Trijpfabriek
Huize Ravensdonck estraat Ten Hag
rk
sein
Be
laan
Ho
alst
Bank
at
ra
st uw
B
Bebouwing rdijk
Bilde
at
stra
uis
na
oven sch
Zeepfabriek
Ra
Binnenziekenhuis
Stadhuis
h og
Eindh
Stra tum
Sint-Catharinakerk
Nie
Naoorlogse winkelstraat met expeditiestraten
traat
mels
Dom
V&D
PTT
raat
av en
Philips
Autogarage
Philip Morris eH
Boerenleenbank
Bank
Philips
rs ize Ke
all
C&A
Textielfabriek
t xstraa nus Boe
Demer
Tramstraat
dijk Vest
t aa tstr
raat
u ho
es
t
rach
dsg
Sta
Situatie 1944 vs huidige situatie Van Abbemuseum
Herma
plein
stra
rk
Ke
Looierij
Gerechtsgebouw
Trijpfabriek
Belangrijke gebouwen
1949
ions
Trijpfabriek
Bebouwing
N Water huidige situatie
Stat
1965 - 1985: de-grootstedelijke stad 1944 1965: de wederopbouwstad
1944-1965 De Wederopbouwstad
Water
st hte
N
n Li
Spoorweg huidige situatie
Rec
Spoorweg huidige situatie N Water huidige situatie
va
Spoorweg huidige situatie
Jan
Spoorweg huidige situatie
Tramstraat
Bebouwing huidige situatie
Spoorweg huidige situatie
Sm
t ch
Bebouwing huidige situatie
Spoorweg huidige situatie
xstraat nus Boe Herma
Stad
d
al W
Bebouwing huidige situatie
Ka
Ten
of
Bebouwing huidige situatie
Sigarenfabriek
Paterskerk
berplein
18-septem
t traa
V&D
aat Hagestr
traat
ns ffeise
Markt
Huize Ravensdonck
Bijenkorf
mels
Dom
t aa str uw
Naoorlogse winkelstraat met expeditiestraten
Klooster Mariënhage
Klooster Mariënhage
gra
nenh
Bebouwing huidige situatie
Stra tum
sein
t rach sg
g we
Philips
at
atSint-Catharinakerk
stra
rk
Begij
Bebouwing huidige situatie
Trijpfabriek
rs ize Ke
Grens Bestemminsplan
laan
dijk Vest
Water
rdijk
Bilde
Markt
Villa Craaijenhof
Sm N.H. Kerk all eH av en
Synagoge
Ke
Stadhuis Van Abbemuseum
t aa tstr
Belangrijke gebouwen
Situatie 1961 vs huidige situatie
at stra
Bebouwing
ou
Situatie 1980 vs huidige situatie
te ch
al
al W
Van Abbemuseum laan rdijk Bilde
al W
laan
nstra
ise
Raffe
V&D
Huize at Paterskerk vm PTT Hooghuis stra Ravensdonck uis aat gh gestr oo Ten Ha
esh
f
rdijk
Bilde
t ch gra
ho
Van Abbemuseum
Re
al
rs ize
en
gijn Be
al W
Bebouwing Bebouwing verwoest
n Li
kana
kana
B
Belangrijke gebouwen
at
Zeepfabriek Nie
H
Ke
t ch
oven sch
oven sch
de
k lee
Binnenziekenhuis
Eindh
Eindh
Ou
onvoltooid stadhuis
1-3
Sigarenfabriek
Stad
at
ra
st uw
Autogarage
Autogarage Van der Meulen-Ansems
va
t aa tstr ou
at stra hte
esh
gra
rs ize
de
Ou
Bank
Textielfabriek
Bank
Philips
Jan
Rec
n Li
va
traa t
eH av en
d
Naoorlogse winkelstraat met expeditiestraten
berplein 18-septem C&A
traat
mels
Dom
Effenaar
Piazza
Hotel Cocagne
Stadhuis PTT
aals
Gerechtsgebouw
Kantongerecht
Demer
Tramstraat
dijk Vest
Tramstraat
Jan
Ke
sein
t rach sg
Krabbedans
Demer
t xstraa nus Boe
dijk Vest
t traa
Stra tum Sint-Catharinakerk
Boerenleenbank
plein
ein
ions
pl ions
Stat
Stat
Herma
Demer
at
uts ho
d
Stadhuisplein
Grens Bestemmingsplan
1921
stra
rk
Ke sein
C&A
V&D
Klooster Mariënhage
Kan
raat
Sm all
mels
Markt
Paterskerk
alst
av en
Bank
Philips
Hotel Cocagne
Klooster Mariënhage Huize Ravensdonck estraat Ka na Ten Hag
N.H. Morris Kerk Philip eH
Trijpfabriek
Water
1944 - 1965: de wederopbouwstad
plein
nhof
ne Begij
t
Spoorweg
1920-1944 Centrum van Groot Eindhoven
all
Stra tum
Gerechtsgebouw
Grens Bestemmingsplan
1920 - 1944: centrum van groot Eindhoven
stra
Sint-Catharinakerk
Water
1816 - 1920: de industriestad
Sm
ptem 18-setra at
Dom
Philips
Trijpfabriek
Paterskerk
at
rk
Ke
Looierij
Grens Bestemmingsplan
Periodes Eindhoven
ions
d
Water
Water huidige situatie
stra hte
sein
Grens Bestemmingsplan
N
Ten H
at
Stra tum
Water
Water huidige situatie
Huize at stra Ravensdonck uis aat gh oo Hagestr
es n Li
al
Grens Bestemmingsplan
N
Rec
kana
Water
Water huidige situatie
va
t ch
oven sch
Zeepfabriek
Autogarage
Binnenziekenhuis Hotel Cocagne
Jan
Eindh
gra
al
Nie
Markt
Stadhuis
PTT
rs ize Ke
kana
Textielfabriek aat nstr
ise Raffe
Autogarage
V&D
berplein
Boerenleenbank
t aa str uw
Effenaar
Bijenkorf
Station
traat
Station Linnenfabriek
Linnenfabriek
Piazza
mels
Dom
Bank
Bank
1-3
Sigarenfabriek Eindh oven sch
Spoorweg
N
is hu
og
Belangrijke gebouwen
Water huidige situatie
xstraat nus Boe
Demer
at
Belangrijke gebouwen
stra
Ho
rach Trijpfabriek dsg Sta
al W
Spoorweg
Ra
at
Hooghuis
vm PTT
t aa tstr
stra
t ch gra
al W
Bebouwing
Nie
Markt
Klooster Mariënhage
traat
mels
Dom
Naoorlogse winkelstraat traat ns met expeditiestraten ffeise
Philips
Bank
ou
te ch
esh
Re
n Li
rs ize
of
Situatie 1961 vs huidige situatie
Van Abbemuseum laan rdijk Bilde
Belangrijke gebouwen
Tramstraat
dijk Vest
va
Ke
Stad
Ou
Bebouwing Bebouwing verwoest
t rach sg
onvoltooid stadhuis
Situatie 1944 vs huidige situatie
at
ra
st uw
V&D
Paterskerk
Sigarenfabriek Sm N.H. Kerk all eH av en
eH av Synagoge en atSint-Catharinakerk Stra stra tum rk sein Ke d
Gerechtsgebouw
Trijpfabriek
Philips
Philips
Trijpfabriek
Villa Craaijenhof
Paterskerk Huize Binnenziekenhuis Ravensdonck Kan aals aat tr Hagestr Tenaa t
Sm all
de
t
dsg
Belangrijke gebouwen
Klooster Mariënhage
Jan
t aa tstr ou
Sint-Catharinakerk
Sta
Situatie 1944 vs huidige situatie
Tramstraat
dijk Vest
at stra hte
esh
stra
Gerechtsgebouw
rach
Trijpfabriek Leo Schellens
Herma
ein
Demer
Rec
n Li
va
Ke Looierij
Zeepfabriek
Autogarage Van der Meulen-Ansems Trijpfabriek
Jan
t ch
al
at
d
pl ions
plein
t xstraa nus Boe
kana
Stat
Stat
ions
Herma
Huize Ravensdonck estraat Ten Hag
N.H. Kerk
gra
nenh
Situatie 1921 vs huidige situatie
Molenwater
Bebouwing
Bebouwing
oven sch
Naoorlogse winkelstraat met expeditiestraten
Hotel Cocagne
Stadhuis
PTT
rs ize
Begij
t
ch
ra
dsg
Sta
Wal
Situatie 1832 vs huidige situatie
Ho
Eindh
sein
Plekhoek
at
stra
uis
h og
rk
Stra tum
Zeepfabriek
Markt
V&D Binnenziekenhuis
Stadhuis
PTT
Sigarenfabriek
Boerenleenbank
Textielfabriek
Autogarage
V&D
Klooster Mariënhage
C&A
Philips
Bank
Ke
atSint-Catharinakerk
stra
rk
Ke
Looierij Keunen
Gerechtsgebouw
Tramstraat
t traa
at stra
d
Nie
Philips
berplein 18-septem C&A
berplein
18-septem
traat
mels
Dom
Textielfabriek
aat nstr
ise Raffe
Bank
Philips
Paterskerk
Sm N.H. Kerk all eH av en
Synagoge
t ch
gra
sein
ts ou
te ch
kanaal
Sigarenfabriek Mignot & De Block
Huize Ravensdonck aat gestr Ten Ha
esh
Eindhov ensch
rs ize Ke
t Plekhoek rach dsg Sta de Ou Textielfabriek Smits & Bouw Molenwater Watermolen
Begijnenhof
d)
raat
Ha v
Stra tum
Sint-Catharinakerk Looierij Keunen
n Li
t aa tstr
t ch
of Begijnh
Gerechtsgebouw
all e
alst
Villa Craaijenhof Binnenziekenhuis
Do
t aa str uw
1962 NL-Bank en KVK gebouw (J. Luthman) Bijenkorf
Boerenleenbank
Markt
va
ou
gra
stra
rk
sein
na
e Eindhovensch n mannenkoor
at
Stadhuis
PTT
Re
iesh
rs ize
Synagoge
Ke
Ko
(Str atum
Ka
Naoorlogse winkelstraat met expeditiestraten
Trijpfabriek
Jan
n L:
Sm
Ke
t ch
gra
av en
rte Stee nw eg
Paterskerk Ten Ha
Philips
V&D
Klooster Mariënhage
va
at
eg nw
rs ize Ke
R.K. Kerk
Villa Craaijenhof
at gestra
Autogarage Van der Meulen-Ansems
Markt
N.H. Kerk
N.H. Kerk
eH
Zeepfabriek
Bank
Philips
Huize Ravensdonck
Jan
stra hte
Stee
t traa
hte
Rec
ters Ach
of
at
ra nst
re
f To
-o rk
Postkantoor
Binnenziekenhuis
dreef Klooster
all
Ke
Stadhuis
Huize Ravensdonck
Sm
Synagoge
js Vri
Rec
eg nw
R.K. Pastorie
Markt
atDe Zon tra
Textielfabriek
dijk Vest
ijk
eD
Pastorie N.H. Kerk
Bazar Nationale
Genese van de plek Stadhuis
Bank van Lening
Zeepfabriek Redelé
dijk Vest
Lang
Stee
Philips Gloeilampenfabriek
Boerenleenbank
Lucifersfabriek
Bank
Tramstraat
atje Stra
Markt
t aa jstr Vri
nstra
ise Raffe
Demer
Het
straat
Philips
Klooster Mariënhage
Textielfabriek De Haes
at
Demer
Demer
Volder
er
Gend
Waag
at
ra
st uw
Nie
berplein 18-septem C&A
ein
St. Annahof
Dom
pl ions
lein
ijk
Postkantoor
1-3
Boerenleenbank
traat
mels
Stat
onsp
rte D
Gender
Domm
Effenaar
Piazza
Spoorweg
Station
Station Linnenfabriek
Linnenfabriek
Station at elstra mm
Stat
at
elstra
Stati
Ko
Station
Spoorweg
Spoorweg
Station
Station Linnenfabriek
el
Linnenfabriek Van den Briel & Verster
Spoorweg
Spoorweg
Station
Dommel
Spoorweg
Linnenfabriek
Station
r Deme
tige stad
in dit hoofdstuk wordt de geschiedenis van de binnenstad en het tramstraatkwartier in zeven fases verteld. Elke periode heeft een thema dat refereert aan het karakter van de stad in die tijd. voor elke periode zijn kaarten getekend, waarmee de toenmalige stad is te relateren aan de huidige situatie. op deze manier zijn de de verschillende veranderingen en karakteristieken ten opzichte van de huidige situatie zichtbaar. alle kaarten zijn getekend op basis van historische kaarten en kaarten van de gemeente Eindhoven.
singe
Eindho vensch
tot 1928 ‘Studentenwei’
Emma
6
1969 Stadhuis (vd Laan)
1985 - huidige situatie: de veelzijdige stad
5
stEEnhuismEurs
1985-nu De Veelzijdige Stad 2004
5
Groei van Eindhoven
inwoners aantal
1920: 50.000
+ 94.000
1950: 144.000
+ 46.000
1970: 190.000
+ 5.000
1980: 195.000
- 5.000
1990: 190.000
+ 10.000
2000: 200.000
+ 30.000
2018: 230.000