Bijlage 3 - Zakelijke beschrijving

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

ZAKELIJKE BESCHRIJVING Onteigening in de gemeente Eindhoven ten behoeve van de uitvoering van het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’

Pag.1

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

1. Aanhef Onteigening voor de realisering van het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ ten name van de gemeente Eindhoven.

2. Aanleiding, nut en noodzaak werk en urgentie onteigening 2.1.

Aanleiding, nut en noodzaak

Het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ heeft het mogelijk gemaakt om een fietsbrug over de A2/N2, de aansluitende fietspaden op grondlichamen en de landschappelijke inrichting van het gebied tussen de nieuwe fietsbrug en het bestaande viaduct in de Anthony Fokkerweg te realiseren. Deze langzaam verkeer infrastructuur is noodzakelijk in het kader van het Groene Raamwerk om de bereikbaarheid voor het langzaam verkeer in oost-westelijke richting in Eindhoven Noordwest (voorheen aangeduid als Brainport Park) te verbeteren. Door dit bestemmingsplan kan een deel van de (recreatieve, groene) fietsverbinding tussen de Oirschotsedijk (Groene Corridor) en de Slowlane en dus de verbinding stad platteland worden aangelegd. Anderzijds is deze ontwikkeling onderdeel van de primaire fietsroute van Meerhoven/Flight Forum/Eindhoven Airport en omgeving naar het bedrijventerrein GDC en de woongebieden in het noorden van Eindhoven. De primaire en recreatieve routes komen dus samen bij de fietsbrug over de A2/N2. Door realisatie van de fietsbrug wordt het fietsnetwerk en het autonetwerk volledig ontvlochten. Fietsers kunnen volledig conflictvrij doorfietsen en hoeven niet meer te wachten bij verkeerslichten, wat in de situatie hiervoor op een drietal locaties wel het geval was.

Het comfort, de aantrekkelijkheid en de doorstroming voor fietsers is aanzienlijk verbeterd na realisatie van de fietsbrug. Bij de aanleg van de fietsverbindingen die het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ mogelijk maakt, wordt het Natuur Netwerk Brabant (hierna verder te noemen ‘NNB’) op twee plekken doorsneden. Op slechts één locatie waar NNB wordt doorsneden wordt het NNB daadwerkelijk aangetast door de aanleg van een deel van de primaire fietsroute. Vanwege deze aantasting moet de begrenzing van ongeveer 0,61 hectare NNB worden gewijzigd. Hiervoor moet ongeveer 1,02 hectare worden gecompenseerd op basis van de (voormalige) Verordening ruimte Noord-Brabant. Deze NNB-compensatie vindt plaats langs de zuidoostzijde van de beek de Ekkersrijt, verdeeld over vier los van elkaar gelegen percelen (zie figuur 1). Dit is conform de visie over de landschaps- en natuurontwikkeling in Eindhoven Noordwest en in aansluiting op de compensatie NNB van de voorgaande ontwikkelingen in Eindhoven Noordwest (onder andere NNB-compensatie in het kader van het bestemmingsplan ‘Brainport Industries Campus (cluster 1)’). In onderstaande figuur 1 zijn de percelen/perceelgedeelten indicatief weergegeven waar de ecologische verbindingszone gerealiseerd moet worden.

De donkergroene percelen/perceelgedeelten zijn in het bestemmingsplan ‘Brainport Industries Campus (cluster 1)’ aangewezen met de bestemming ‘Natuur - 1’ en de gele percelen/perceelgedeelten zijn in het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ aangewezen met de bestemming ‘Natuur’. Alle percelen/perceelgedeelten tezamen vormen de Ecologische verbindingszone Ekkersrijt.

Pag.2

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Figuur 1

2.2.

Planning en urgentie

Planning De werkzaamheden worden uitgevoerd in twee delen. Deel 1 bestaat uit percelen die al eigendom van de gemeente waren of die recentelijk door verwerving eigendom van de gemeente zijn geworden, gelegen ten noorden / noordoosten van het te onteigenen perceelgedeelte. De grondwerkzaamheden in dit deel zijn gestart in april 2022 en zijn reeds afgerond. De groenwerkzaamheden (dit betreffen de aanplant van bomen en heesters) zullen in december 2022 en januari 2023 worden uitgevoerd.

Pag.3

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Deel 2 bestaat uit het perceelgedeelte dat in onderhavig onteigeningsplan is betrokken alsmede de daarvan ten westen gelegen percelen. Om de ecologische verbindingszone te kunnen laten functioneren, dienen de werkzaamheden in dit deel zo spoedig mogelijk te starten. In meer detail ziet de indicatieve planning er als volgt uit: Activiteit Werkvoorbereiding civiel

Planning 1e kwartaal 2022

Aanbesteding grondwerkzaamheden (civiel)

1 mei 2022 tot 13 mei 2022

Gunning aanbesteding grondwerkzaamheden (civiel)

25 mei 2022

Uitvoering grondwerkzaamheden (civiel) in deel 1

2e kwartaal 2022

Werkvoorbereiding groen

September / oktober 2022

Aanbesteding en gunning groenwerkzaamheden

November 2022

Uitvoering groenwerkzaamheden (aanplant bomen en heester) in deel 1

December 2022 t/m maart 2023

Uitvoering grondwerkzaamheden (civiel) in deel 2

2e kwartaal 2023

Uitvoering groenwerkzaamheden (aanplant bomen en heesters) in deel 2

December 2023 / januari 2024

De aanbesteding voor de grondwerkzaamheden (civiel) ziet op de volledige ecologische verbindingszone (zowel deel 1 als deel 2). Vanwege het ontbreken van overeenstemming met de eigenaar van het in dit onteigeningsplan betrokken perceelgedeelte, zijn de grondwerkzaamheden (civiel) voor deel 2 voorlopig opgeschort. Indien op korte termijn alsnog tot minnelijke grondverwerving kan worden gekomen, zullen de grondwerkzaamheden in het tweede kwartaal van 2023 door de aannemer worden hervat en afgerond. De groenwerkzaamheden zullen alsdan in het eerstvolgende plantseizoen worden uitgevoerd (december 2023 en januari 2024). Bij het uitblijven van overeenstemming zullen de werkzaamheden worden uitgevoerd direct nadat de eigendom door middel van onteigening is verkregen. Urgentie Uit de bovenstaande planning volgt dat op korte termijn – en in ieder geval binnen vijf jaar – wordt gestart met de uitvoering van het bestemmingsplan. Omdat het nog te verwerven perceelgedeelte integraal onderdeel uitmaakt van de realisering van het bestemmingsplan is het vereist dat de gemeente op korte termijn over de te onteigenen grond moet beschikken, zodat de onteigening urgent is.

Pag.4

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Economische uitvoerbaarheid Voor de realisatie van het bestemmingsplan is een sluitende begroting opgesteld. In de toelichting van het bestemmingsplan is in hoofdstuk 9 Financiële aspecten opgenomen dat de kosten voor het realiseren van het bestemmingsplan worden bekostigd uit reeds beschikbare en toegezegde bijdragen en subsidies. De begroting is niet openbaar in verband met de aanbestedingsgevoelige informatie.

2.3.

Verzoeker om onteigening

De natuur wordt gerealiseerd in de gemeente Eindhoven. Aangezien het perceelgedeelte waarop de onderhavige procedure ziet in de gemeente Eindhoven ligt, is de (raad van de) gemeente Eindhoven verzoeker om onteigening.

2.4.

Noodzaak tot onteigening

Er is sprake van de realisering van natuur, waarvoor zelfrealisatie niet is aangewezen. De gemeente Eindhoven heeft hierover minnelijk overleg gevoerd. Voor het verloop van het minnelijk overleg verwijst de gemeente naar het bijgevoegde logboek. Helaas heeft het overleg tot nu toe niet tot verwerving van de grond (vrij van huur, pacht en zakelijke rechten) geleid. Om de werken en werkzaamheden tijdig te kunnen realiseren wenst de gemeente Eindhoven de eigendom te verkrijgen, vrij van lasten en rechten. De verwerving van het perceelgedeelte door de gemeente is nodig voor de uitvoering van de verplichte compensatiemaatregelen, zonder welke uitvoering het bestemmingsplan niet kan worden gerealiseerd c.q. er strijdig gebruik is. In het plan is immers in artikel 5.3 van de regels opgenomen dat tot een strijdig gebruik met de bestemming ‘Verkeer’ in ieder geval wordt gerekend indien binnen drie jaar na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan de natuurcompensatie (overeenkomstig het Compensatieplan NNB) niet is gerealiseerd en vervolgens in stand wordt gehouden. Voor het overgrote deel (lees op de reeds minnelijk verworven percelen) is de natuurcompensatie gereed.

3. Grondslag/rechtsbasis onteigening 3.1.

Bestemmingsplan/inpassingplan

De gemeenteraad van Eindhoven heeft het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ NL.IMRO.0772.80313-0301, dat het uit te voeren werk mogelijk maakt, op 12 juni 2018 vastgesteld. Het vastgestelde bestemmingsplan heeft met ingang van 21 juni 2018 tot en met 2 augustus 2018 ter inzage gelegen. Tegen het vaststellingsbesluit is geen beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het bestemmingplan is onherroepelijk geworden op 3 augustus 2018.

3.2.

Bestemmingen

Op het te onteigenen perceelgedeelte voorziet het bestemmingsplan in de enkelbestemming ‘Natuur’ en de gebiedsaanduiding ‘overige zone - te realiseren Natuur Netwerk Brabant’.

3.3.

Plangebied

Het bestemmingsplangebied bestaat uit een aantal niet met elkaar verbonden gedeelten waar natuur gerealiseerd wordt. De natuurbestemming van de tussenliggende percelen is vastgelegd in een ander bestemmingsplan, te weten ‘Brainport Industries Campus (cluster 1)’ NL.IMRO.0772.80313-0301. De natuurbestemmingen wordt uitgevoerd in de vorm van een ecologische verbindingszone. Het plangebied ligt in het noordwesten van de gemeente Eindhoven en wordt in grote lijnen begrensd door de rijkswegen A58 en A2/N2 in het noorden en oosten, de Oirschotsedijk in het zuiden en het Beatrixkanaal in het westen. Meer concreet is het plangebied gelegen direct ten zuidoosten van de beek de Ekkersrijt.

Pag.5

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

4. Beschrijving/toelichting werken 4.1.

Bestaande situatie

Het bestemmingsplan voorziet voor het overgrote deel in de realisering van een fietsbrug over de A2/N2, de aansluitende fietspaden op grondlichamen en de landschappelijke inrichting van het gebied tussen de nieuwe fietsbrug en het bestaande viaduct aan de Anthony Fokkerweg. Deze bestemmingen zijn reeds gerealiseerd. Een kleiner, maar niet minder belangrijk, deel van het bestemmingsplan voorziet in de realisering van geheel nieuwe natuur, op gronden die in gebruik zijn/waren als agrarische gronden. Het te onteigenen perceelgedeelte is thans ook in gebruik als agrarische grond.

4.2.

Wijze van planuitvoering

Op de gronden met de bestemming ‘Natuur’ wordt een ecologische verbindingszone aangelegd. Deze gronden vormen één geheel met de aansluitende gronden die in het bestemmingsplan ‘Brainport Industries Campus (cluster 1)’ de bestemming ‘Natuur - 1’ hebben gekregen en zijn gelegen ten zuidoosten van de beek de Ekkersrijt. De doelen van gemeentelijke visie over landschaps- en natuurontwikkeling in Eindhoven Noordwest (Ontwikkelingsvisie Landelijk Strijp, Enno Zuidema Stedenbouw (2008) en Landschapsplan Landelijk Strijp, Veenenbos en Bosch landschapsarchitecten (2009)) zijn onder andere het versterken van de natuurwaarden en het vergroten van de biodiversiteit in Eindhoven Noordwest en het versterken van de ecologische verbindingszones die door het gebied lopen. Deze verbindingszones zijn gekoppeld aan de kanaaldijken langs het Beatrixkanaal, aan de Oirschotsedijk/Groene Corridor en aan de beek de Ekkersrijt. In het noordelijk deel van grotere (toekomstige) gebiedsontwikkeling genaamd Brainport Industries Campus (onderdeel van Eindhoven Noordwest) loopt de beek de Ekkersrijt die is aangeduid als ecologische verbindingszone. In de huidige situatie ligt deze beek grotendeels ingeklemd tussen agrarische percelen waardoor de ecologische verbindingsfunctie niet of nauwelijks tot zijn recht komt.

De nieuwe natuur die in het kader van de natuurcompensatie langs de Ekkersrijt wordt beoogd moet aansluiten bij de karakteristiek van de beekloop. Daarnaast wordt met de natuurinrichting beoogd dat de zone een ecologische verbinding gaat vormen tussen de groenzone langs het Beatrixkanaal en het natuur(ontwikkeling)gebied nabij de Rijksweg A2. De Ekkersrijt is aan de westzijde van het Beatrixkanaal en aan de oostzijde van de A2 al grotendeels ingericht als ecologische verbindingszone. Het noordelijk deel van Brainport Industries Campus zal daarbij een belangrijke schakel vormen voor het functioneren van de ecologische verbindingszone. Door het realiseren van poelen binnen het gebied worden zogenaamde ‘stepping stones’ gecreëerd die verder bijdragen aan het kwalitatief functioneren van de ecologische verbindingszone. Daarbij zal deze zone na enige ontwikkeltijd gaan functioneren als leefgebied en verbindingszone voor vlinders en libellen, kleine zoogdieren, amfibieën, vogels en dergelijke. De beek en de aangrenzende zone krijgen tevens een functie in de berging van neerslagwater dat in het hele Eindhoven Noordwest moet worden opgevangen en vertraagd wordt afgevoerd. Dit houdt onder meer in dat de oeverzones zullen worden ontwikkeld ten dienste van de waterkwaliteit in de beek en een bufferzone zullen vormen ten opzichte van aangrenzend agrarisch grondgebruik.

Op termijn komt de beek en de natuurzone te liggen in het noordelijk deel Brainport Industries Campus, inclusief de daarin op te nemen ‘groene’ en ‘blauwe’ gebiedsfuncties voor respectievelijk natuur- en waterdoeleinden.

Pag.6

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Door het ontstaan van natuurvriendelijke oevers, bloemrijk vochtig grasland en struweelbeplanting vormt het gevarieerde gebied een toegevoegde waarde voor soorten in de omgeving. De te realiseren ecologische verbindingszone biedt geschikt leefgebied voor een diversiteit aan soorten. Het bloemrijke vochtige grasland zal, mede door verschraling, leiden tot een hogere diversiteit aan plantensoorten. Deze diversiteit aan planten en met name bloemen leiden tot een hogere diversiteit aan insecten, waaronder vlinders en zweefvliegen. Ook profiteren verschillende soorten bijen van dit biotoop. De verhoogde aantallen insecten maken het gebied aantrekkelijker voor allerlei insect etende soorten kleine zoogdieren en vogels. In combinatie met de opstaande struweelbeplanting dat schuil- en nestplaatsen biedt aan deze soortgroepen zal er een ecologisch waardevoller gebied ontstaan. De natuurvriendelijke oevers verhogen de natuurwaarde van het gebied nog verder door leefgebied te vormen voor verscheidende amfibiesoorten (waaronder de alpenwatersalamander) en kleine zoogdieren. Door het creëren van poelen binnen de natuurvriendelijke oever zal de kwaliteit van het biotoop verder verhoogd worden omdat amfibieën in tijde van droogte zich terug kunnen trekken in deze poelen.

Inrichting compensatiepercelen De natuurinrichting langs de Ekkersrijt is (deels) gebaseerd op de natuurcompensatie zoals verbeeld in het Landschapsplan Landelijk Strijp (Veenenbos en Bosch landschapsarchitecten, 2009). De te realiseren ecologische verbindingszone zal een breedte hebben van gemiddeld 30 meter. De inrichting ziet er in dwarsprofiel uit als in onderstaande figuur 2. De Ekkersrijt wordt niet verbreed omdat verbreding droogval in de hand werkt. Mogelijk valt de beek in de zomer alsnog droog. Om het functioneren van de Ekkersrijt als ecologische verbindingszone te verbeteren worden om de 300 tot 400 meter kleine poelen gegraven om leefgebied te bieden aan een verscheidenheid aan amfibieën waaronder de alpenwatersalamander. Figuur 2

Pag.7

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Dit leidt tot de volgende biotopen in het nieuwe natuurgebied: - Struweelzone op de overgang naar het aangrenzend gebied (A in figuur 2); - Bloemrijk vochtig grasland (B in figuur 2); - Natuurvriendelijke oever direct langs de beek (C in figuur 2); - Poelen. D in figuur 2 is de bestaande watergang en oever. De wijze van planuitvoering blijkt verder uit het als bijlage bijgevoegde inrichtingsplan “Landschapsontwikkeling”, tekening met nummer IP-20180039. Deze inrichtingstekening is ook als B-5 aan het onteigeningsplan toegevoegd. Ten aanzien van het te onteigenen perceelgedeelte is hieronder in figuur 3 een uitsnede van het inrichtingsplan weergegeven. Figuur 3

Het te onteigenen perceelgedeelte wordt ingericht met “Moeras, ruigte nat”, “Wisselvochtig grasland”, “Ruigte, droog” en “Grasland droog”. Tussen het droge grasland en het wisselvochtig grasland wordt een zogenaamde “nevengeul” (greppel) aangelegd.

Pag.8

Onteigeningsstuk A-5: De zakelijke beschrijving.

Zelfrealisatie niet doelmatig Zoals al eerder in deze zakelijke beschrijving is aangegeven en gebleken, wil de gemeente het gedeelte van het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ dat betrekking heeft op het thans te onteigenen perceelgedeelte integraal realiseren met het aangrenzende bestemmingsplan ‘Brainport Industries Campus (cluster 1)’. Uit het inrichtingsplan (tekening met nummer IP-20180039) blijkt dat het doel is om beide plannen in samenhang met elkaar als één ecologische verbindingszone te ontwerpen en te realiseren. Het ontwerp voor ecologie, beplanting en de waterstructuur zijn daarbij nauw op elkaar afgestemd. De gemeente heeft derhalve de genoemde plannen in samenhang nader uitgewerkt, en wenst deze ook in samenhang te realiseren, te beheren en te onderhouden. Uit het oogpunt van een doelmatige aanleg en beheer, alsmede van een integraal beheer is het noodzakelijk dat de gemeente de grond in eigendom krijgt, zodat alle gronden in dit gebied (lees de ecologische verbindingszone) in één hand worden gehouden. Het is derhalve niet doelmatig dat de eigenaar van het te onteigenen perceelgedeelte de op zijn eigendom rustende bestemming ‘Natuur’ zelf realiseert.

Aangezien de eigenaar van het te onteigenen perceelgedeelte slechts een zeer beperkt deel van de gronden in het te ontwikkelen gebied in eigendom heeft, kan gelet op het vorenstaande geen sprake zijn van zelfrealisatie. Ook als het gedeelte van het bestemmingsplan ‘I Reconstructie A2/A67 (fietsbrug)’ dat betrekking heeft op het thans te onteigenen perceelgedeelte als afzonderlijk deel van het uit te voeren project zou kunnen worden aangemerkt, dan nog bestaat er geen grond voor een geslaagd beroep op zelfrealisatie. De eigenaar van het te onteigenen perceelgedeelte heeft tot op heden geen concrete plannen strekkende tot zelfrealisatie aan de gemeente overgelegd. Ook heeft hij geen omgevingsvergunning aangevraagd. Om die reden bestaat ook geen grond voor een mogelijk beroep op zelfrealisatie.

5. Gemeente(n) De te onteigenen onroerende zaak ligt in de gemeente Eindhoven.

6. Tenaamstelling onteigening De gemeente Eindhoven is verantwoordelijk voor de realisering van het bestemmingsplan. De onteigening geschiedt dus ten name van de gemeente Eindhoven.

Pag.9