Bijlage 3 - Verslag Picustoren bouwplan oktober 2025

Participatieverslag

Ontwikkeling Picustoren Oktober 2025

Inhoudsopgave

2

|

Inhoudsopgave

3

|

Inleiding

4 5

6

Aanleiding Voorafgaande participatie

|

7 8

9 Zeewaardig - Ontwerpende Aanpakkers.

Zeewaardig is een Eindhovense en Rotterdamse

ontwerp studio. Bij Zeewaardig zetten we een ontwerpende aanpak in om beter te begrijpen hoe de wereld in elkaar steekt, de menselijke kant van vraagstukken te kunnen voelen (en begrijpen) en te inspireren om waardevolle oplossingsrichtingen/verbeteringen te exploreren. Iets wat in onze ogen alleen mogelijk is door mensen (gebruikers, betrokkenen, bewoners, professionals, etc.) een actieve plek te geven in het participatie- en ontwerpproces. Contactpersoon: Maureen Sanchez de Boevé (maureen@zeewaardig.com, 06 149 79 329) Opdrachtgevers. Guus Theuws (gtheuws@wooninc.nl)

2

Participatieplan Doel en uitgangspunten van de participatie Waarover en hoe gaan we in gesprek?

|

10 11 35

Opbrengst en resultaten Participatie in cijfers Klankbordgroepsessies Inloopbijeenkomst voor de hele buurt

47

|

Advies voor vervolg

52

|

Bijlagen

Inleiding Aanleiding en voorafgaande participatie

Aanleiding Picustoren De regio Eindhoven staat voor een flinke woningbouwopgave. De druk op de woningmarkt is al jaren hoog, maar door het aanhoudende economische succes van de regio is de situatie extra nijpend geworden. De stad groeit snel, en daarmee groeit ook de behoefte aan betaalbare woningen. Om hieraan bij te dragen wil Wooninc. met adviseurs Laride, Diederendirrix en BuroBol de Picustoren realiseren op het NRE-terrein: een woontoren van circa 70 meter hoog met betaalbare sociale huurappartementen. Hiermee wordt niet alleen voorzien in de dringende behoefte aan woningen, maar wordt ook invulling gegeven aan de ambitie van de stad om verdicht en toekomstgericht te bouwen op strategische binnenstedelijke locaties. De gemeente Eindhoven stelde in samenwerking met het ontwerpteam het projectkader op. Dit projectkader is een soort ruimtelijk en stedenbouwkundig 'spelregelboekje' voor de verdere uitwerking van het plan. Parallel daaraan is de ontwikkeling voor het ontwerp voor de Picustoren gestart. Met als resultaat dat het begin 2025 is uitgewerkt tot VO/VOSP-niveau, wat betekent dat zowel het gebouw (Voorlopig Ontwerp) als de stedenbouwkundige inpassing (Voorontwerp Stedenbouwkundig Plan) in hoofdlijnen zijn vastgelegd. De ontwikkeling van het NRE-terrein is grotendeels via CPO projecten tot stand gekomen. Wat geresulteerd heeft in een bijzonder betrokken community.

Deze bewoners willen we actief betrekken bij de ontwikkeling van een nieuw wooncomplex in 'hun achtertuin'. Daaruit is onder andere de ‘Visie & Participatie van Werkgroep Picuskade/NRE’ gekomen. 4

Voorgaande participatie en vervolg Participatietraject door de gemeente Eindhoven

Vervolg van het participatietraject door Wooninc.

Op 27 maart 2025 is het voorlopig projectkader gepresenteerd aan de buurt

Tot en met het moment dat het projectkader definitief werd, is de participatie

in de vorm van een bijeenkomst. Circa 1.500 omwonenden en

georganiseerd door de gemeente Eindhoven. Wooninc. en Laride namen

belanghebbenden ontvingen een uitnodiging per post, zo’n 100 mensen

vanaf daar het participatieproces (onder begeleiding van Zeewaardig)

waren aanwezig in het DAF museum. In totaal zijn er 542 reacties verzameld

over. In lijn met eerdere projecten kiezen Wooninc. en Laride ervoor om de

via de bijeenkomst en een online vragenlijst. De reacties varieerden van

buurt en betrokkenen op transparante manier te informeren en – waar

complimenten tot zorgen, met veel opmerkingen over onder andere

ruimte is – te betrekken bij de verdere ontwikkeling van het plan.

bouwhoogte, schaduw, parkeerdruk en de wens voor meer groen en leefkwaliteit. Deze input is verwerkt in het participatieverslag. Deze inzichten

Het participatieproces zoals beschreven in dit document bouwt dan ook voort

en kansen worden meegegeven aan het ontwikkelteam. Daarmee vormt het

op de eerdere gesprekken en interventies door inzichten uit de verslagen van

gemeentelijke traject de basis voor het vervolg.

eerdere participatie rondes mee te nemen in het ontwerp van de participatieaanpak. Er is afgestemd met de betrokkenen van het voorgaande

Voordat het definitief projectkader gepubliceerd is, heeft NRE-Werkgroep Een

traject en de gemeente is actief betrokken bij dit deel van de participatie. Zo

Betere Picustoren een gesprek aangevraagd met wethouder Mieke Verhees.

wordt er gezorgd voor samenhang in de gebiedsontwikkeling én voor een

Dit gesprek vond plaats op 12 juni 2025. Het gesprek was gericht op het

prettig en zorgvuldig participatieproces voor de buurt.

beantwoorden van vragen over het Projectkader. Een samenvatting van de inzichten en lessen die meegenomen worden in het

5

Zie voor een uitgebreide tijdlijn van de voorgeschiedenis de informatie-

vervolg van het participatietraject, is op de volgende pagina toegelicht. Het

borden 1.1 en 1.2 van de inloopbijeenkomst. Deze zijn hier te downloaden.

participatieplan en het verslag wordt in de hoofdstukken daarna beschreven.

Participatieplan Uitgangspunten, participatieruimte en aanpak

6

Doel en uitgangspunten van de participatie Doel. Het doel van de participatie is om omwonenden en de buurt te betrekken, te horen en hun perspectieven te benutten voor een beter ontwerp en draagvlak. Op die manier is het doel om te komen tot een gebouw als passend onderdeel van het NRE-terrein, het "NRE-gevoel" versterkt en zinvol wordt gebruikt.

2. Communicatie en transparantie: ● Het projectteam geeft inhoudelijk antwoord op alle ingediende reacties; ● De speelruimte voor participatie is vooraf duidelijk aan de buurt gecommuniceerd;

Uitgangspunten voor een geslaagd participatietraject.

Het projectteam

beschrijft enkele uitgangspunten die toelichten wanneer het participatietraject geslaagd is:

● Er is transparant gecommuniceerd wat er is gebeurd om participatie op te zoeken en de buurt kan zich daarin herkennen; ● Wooninc. lanceert op haar website een projectpagina voor de communicatie rondom de participatie van de Picustoren.

1. Betrekken van omwonenden en de buurt: ● Omwonenden hebben daadwerkelijk de gelegenheid gehad om te reageren op de bouwplannen (en op het projectkader);

● Er is nogmaals tijd genomen om helderheid te verschaffen over het doel van het projectkader, wat het kader inhoudt en hoe het kader wordt gebruikt en door wie.

● De buurt is meegenomen in de diversiteit aan meningen en perspectieven vanuit de buurt op het bouwplan; ● De perspectieven van de buurt zijn zichtbaar gebruikt om het ontwerp te

3. Projectresultaten en randvoorwaarden: ● De politiek blijft achter het plan staan;

verbeteren, bijvoorbeeld in de inrichting van de openbare ruimte en de

● Er is degelijke onderbouwing en verslaglegging;

invulling van de plint;

● Kansen voor participatie zijn optimaal benut (met name de plint).

● De bewoners en de buurt maken onderdeel uit van de invulling van de plint van het nieuwe gebouw. 7

Het eindresultaat. Een gebouw met een plint die het "NRE-gevoel" versterkt en zinvol wordt gebruikt.

Waarover en hoe gaan we in gesprek? Participatieruimte

Participatievormen

De participatieruimte voor de Picustoren is beperkt. De gemeente Eindhoven

In aanloop naar het definitief ontwerp maken we gebruik van twee vormen.

heeft een projectkader opgesteld waaraan voldaan moet worden en de

Een klankbordgroep van 10 leden wordt in drie sessies actief meegenomen

stedenbouwkundige kaders liggen grotendeels vast. Dit betekent dat

in het ontwerpproces van juni-september 2025. Op de inloopbijeenkomst

onderdelen zoals het volume van de toren, het programma en de beoogde

op 23 september 2025 wordt het definitief ontwerp gepresenteerd aan de

doelgroep al eerder zijn vastgesteld en geen onderwerp meer zijn binnen dit participatietraject. Tegelijkertijd ligt de ontwikkeling gevoelig in de buurt. Het

buurt. De aanpak en invulling per vorm wordt in de hoofdstukken hierna verder toegelicht.

is daarom essentieel om vanaf de start heldere verwachtingen te scheppen over de samenhang tussen het eerder doorlopen gemeentelijke traject (Projectkader) en het huidige participatieproces, en vooral over de beperkte participatieruimte. De participatieruimte concentreert zich op twee hoofdaspecten: 1.

De inrichting van het openbare gebied rondom de toren, zoals looproutes, verblijfsplekken, groen en mogelijk kunst.

2.

De invulling van gemeenschappelijke ruimten in de plint, met aandacht voor hoe deze kunnen bijdragen aan de levendigheid en het karakter van het NRE-terrein.

Klankbordgroepsessies

Inloopbijeenkomst

Jongeren betrekken. Het plan bevatte een sessie met jongeren om de diverse ideeën, aanvullingen en opmerkingen mee te nemen in het proces. Dit is om verschillende redenen niet doorgegaan. In bijlage A wordt toegelicht wat het plan was en waarom dit niet heeft plaatsgevonden.

8

Opbrengst en resultaten Verslag per participatieactiviteit Participatie in cijfers Klankbordgroepsessies Inloopbijeenkomst

9

Participatie in cijfers

10

1500

100

84%

17

95%

klankbordgroepleden

buurtbewoners en

buurtbewoners en

van de bezoekers vertrok

projectteamleden van

van de bezoekers vond

dachten actief mee

ondernemers zijn

ondernemers

met een even positieve

zes partijen gingen in

de opzet en informatie

tijdens drie sessies over

uitgenodigd voor de

bezochten de

of positievere houding

gesprek met de buurt

van de

het ontwerp.

inloopbijeenkomst.

inloopbijeenkomst.

tegenover de Picustoren.

tijdens de

inloopbijeenkomst

klankbordsessies en

duidelijk.

inloopbijeenkomst.

10

Opbrengst en resultaten

Klankbordgroepsessies Klankbordgroepsessie A Klankbordgroepsessie B Klankbordgroepsessie C Vervolg en reflectie

11

Klankbordgroep

Werving en samenstelling Werving. Gemeente Eindhoven verstuurde een uitnodiging voor de

Samenstelling klankbordgroep.

De uiteindelijke klankbordgroep bestond

informatieavond (27 maart 2025) over het Projectkader naar 1500 adressen

uit 10 actieve buurtbewoners en ondernemers van het NRE-terrein. Naast

op en rond het NRE-terrein. In dezelfde uitnodiging werd een oproep gedaan

hun bijdrage aan dit traject zijn zij ook betrokken bij de Buurtvereniging

voor aanmeldingen voor de klankbordgroep. Hieruit kwamen 21 reacties.

NRE-terrein, Buurtvereniging Villapark, De NRE-Groengroep en de

Deze buurtbewoners werden vervolgens benaderd voor deelname, wat

bewonerscommissie.

resulteerde in 10 definitieve aanmeldingen. Aanvullende werving. Uit de eerste aanmeldingen bleek dat de klankbordgroep nog niet voldoende divers was. Met name de spreiding in leeftijden, migratieachtergronden en ondernemers ontbrak. Daarom is een extra wervingsronde georganiseerd: ●

Huurders aan de Picuskade kregen een huis-aan-huisbrief vanuit Wooninc.

●

ondernemers en bedrijven op het NRE-terrein zijn per e-mail door Zeewaardig benaderd.

Deze aanvullende werving leverde helaas geen extra aanmeldingen op, waardoor er niet geloot hoefde te worden.

12

Klankbordgroepsessies

Inloopbijeenkomst

Klankbordgroep

Sessie data en onderwerpen De klankbordgroep is drie keer bijeengekomen om over verschillende onderwerpen mee te denken en concrete ideeën te ontwikkelen. Op de volgende pagina’s wordt per sessie de aanpak en de opbrengst beschreven.

Klankbordgroepsessie A

Klankbordgroepsessie B

Klankbordgroepsessie C

Projectkader, klankbordproces en verwachtingen,

Ontmoetingsruimte, plint en programma +

Openbare ruimte: Groenvoorziening, landschap,

algemene toelichting ontwerp en architectuur

evalueren en vooruitblik

Mobiliteit en verbindingen + evalueren en vooruitblik

24 juni 2025 13

19 augustus 2025

9 september 2025

Klankbordgroepsessie A

Projectkader, proces, verwachtingen, algemene toelichting ontwerp en architectuur 24 juni 2025

14

Klankbordgroepsessie A

Overzicht Datum

24 juni

Tijd

19.00 - 20.30u

Locatie

Cyklist Wielercafé, NRE-terrein

Aanwezigen

Projectteam: 7, Klankbordgroep: 9

Doel. Het doel van klankbordgroep A was informeren over de huidige stand van zaken en ophalen welke behoeften, ideeën, zorgen en wensen er spelen in de directe omgeving van het NRE-terrein. Het projectkader, proces en verwachtingen werden besproken en er werd een algemene toelichting op het ontwerp en architectuur gegeven. Met de uitkomsten van sessie 1 ontwikkelde Zeewaardig een passend participatieplan voor het vervolg. Agenda 1. Welkom 2. Kennismaken 3. Verwachtingen Klankbordgroep 4. Projectkader Picustoren 5. Toelichting ontwerp en architectuur 6. Afsluiting 15

Afbeeldingen: Impressies van de presentatie gegeven door Diederendirrix over het voorlopig ontwerp.

Klankbordgroepsessie A

Opbrengst (1/3) Verwachtingen Klankbordgroep.

Deelnemers gaven aan onder andere te

● De gemeente Eindhoven ziet hoogbouw aan het kanaal als een

willen meedenken over de leefbaarheid, de verhouding tussen wonen en

logische keuze. Dit past bij de wens om binnenstedelijk te verdichten,

bedrijvigheid, de inrichting van de openbare ruimte, en de mate van impact

met name vanwege de specifieke ligging en het karakter van het

op de omgeving. Deze input is meegenomen als onderwerpen voor de

gebied.

volgende sessies. Er werd benadrukt dat de communicatie helder en tijdig

● De klankbordgroep twijfelde aan de geschiktheid van deze locatie

moet zijn.

voor een toren met ongeveer 130 woningen, vanwege de mogelijke impact op de kleinschalige buurt en de gelijkgestemde gemeenschap.

Projectkader Picustoren. Het projectkader voor de Picustoren is toegelicht,

● De klankbordgroep uitte zorgen over de gemiddelde huur tijd van

waarna de klankbordgroep haar reacties en suggesties heeft gegeven:

bewoners. Zij zien het liefst bewoners die hier voor langere tijd komen

● De klankbordgroep ervoer het verschil tussen 70 en 73 meter hoogte als verwaarloosbaar. De focus lag meer op de kwaliteit en activiteit

wonen om zo onderdeel te worden van de NRE community. ● Klankbordgroepleden uitten hun zorgen over het bestaande tekort

van de plint om de levendigheid in de wijk te vergroten.

aan parkeerplekken en de problematiek rondom afvaldumping. Deze

● De belangrijkste zorg van de bewoners was niet zozeer de hoogte van

zorgen komen voort uit de huidige ervaring met deze onderwerpen.

het gebouw, maar de impact van het aantal nieuwe bewoners op de

● De klankbordgroep heeft vragen gesteld over de verkeersafwikkeling,

omgeving.

zowel voor bouw- als regulier verkeer. Dit specifieke laatste punt werd

● De klankbordgroep benadrukte de kwaliteit van groen en water als

verder uitgewerkt voor een volgende sessie.

een cruciaal aandachtspunt in het project. De vragen inclusief antwoorden zijn te vinden in deze Q&A, onderaan de

16

“Als er beloofd wordt wat toe te sturen, dan verwacht ik ook het bestand in mijn mailbox. Het gaat mij om precieze communicatie."

pagina.

Klankbordgroepsessie A

Opbrengst (2/3) Ontwerp en architectuur. Het ontwerp is gepresenteerd aan de hand van dezelfde slides als bij de AOKE, met extra informatie over het proces. De

“Plat gezegd: dat kanaal geloof ik wel, maar wat doet het op dit gebied? Dat vind ik behoorlijk wringen.”

gestelde vragen zijn vastgelegd in de Q&A. Enkele belangrijke reacties en suggesties vanuit de groep waren: ● Openbaar en groen: Er was een sterke wens voor een openbaar groengebied tussen de gebouwen dat aansluit op het naastgelegen park. ● Levendige plint: Deelnemers pleitten voor een levendige plint met functies of woningtypes die bijdragen aan een dynamisch straatbeeld aan zowel de NRE- als aan de kanaalzijde. ● Integratie van de buitenruimte: Het belang van een groen en open landschap, met aandacht voor bestaande initiatieven en samenhang in de buitenruimte, werd benadrukt. ● Afstemming: De behoefte aan goede afstemming tussen alle ontwikkelingen in het gebied (NRE-terrein, kanaal, toren en bewonersinitiatieven) blijft van groot belang. ● Balans in participatie: De wensen van huidige omwonenden mogen niet ondergeschikt raken aan de participatie van toekomstige bewoners. 17

Afbeelding: De klankbordgroep wordt meegenomen in het ontwerp aan de hand van dezelfde slides als bij de AOKE, met extra informatie over het proces.

Klankbordgroepsessie A

Opbrengst (3/3) Community building. De deelnemers waren benieuwd naar de plannen voor community building. Zij benadrukten dat dit cruciaal is, gezien de impact van 130 nieuwe huishoudens op de bestaande gemeenschap. Het onderwerp zal tijdens de volgende sessie van de klankbordgroep worden besproken.

Dit namen we mee in het (participatie)proces: ● Een aantal onderwerpen riepen vragen op. Deze maakten we bespreekbaar in de tweede en derde sessie. ● Onderwerpen die terugkomen in de tweede sessie: ○ Leefbaarheid

Dit namen we mee in het ontwerp: ● De wens en het belang van een groen en open landschap, met aandacht voor bestaande initiatieven en samenhang in de buitenruimte. ● De wens voor een levendige plint met functies of woningtypes die bijdragen aan een dynamisch straatbeeld.

○ De verhouding tussen wonen en bedrijvigheid ○ Het toekomstig proces van community building ○ De mate van impact op de omgeving. ● Onderwerpen die terugkomen in de laatste sessie: ○ De inrichting van de openbare ruimte ○ Het groenplan op het gebouw en in de openbare ruimte ○ Parkeer en afvalbeleid ● We maken gebruik van heldere en tijdige communicatie, de verdere

“Ook al zie ik nog andere plekken in de stad waar zo’n toren veel logischer zou zijn – daar kun je veel meer ruimte benutten, maar daar gebeurt het niet.”

communicatie verloopt via mail. Per klankbordgroepsessie wordt verslag gelegd en teruggekoppeld aan de klankbordgroep en het projectteam. ● De wensen van huidige omwonenden mogen niet ondergeschikt raken aan de participatie van toekomstige bewoners.

18

Klankbordgroepsessie B

Ontmoetingsruimte, plint en programma 19 augustus 2025

19

Klankbordgroepsessie B

Overzicht

Mogelijke scenario’s plint

Datum

19 augustus

Tijd

19.00 - 20.30u

Locatie

Cyklist Wielercafé, NRE-Terrein

Aanwezigen

Projectteam: 7, Klankbordgroep: 8

Doel. Tijdens deze sessie ging de klankbordgroep aan de slag met ideeën bedenken voor de ontmoetingsruimten, de plint en het programma. Ook is er meegedacht in de vormgeving van het community building proces. Agenda 1. Welkom 2. Terugblik en reacties uit de buurt 3. Toelichting mogelijke scenario's in de plint 4. In kaart brengen NRE-community 5. NRE-identiteit 6. Bouwstenen voor het NRE-terrein 7. Samenvatten en prioriteren 8. Vooruitblik en afsluiting

20

Afbeelding: Impressies van de presentatie gegeven door Diederendirrix over de verschillende mogelijke scenario’s van de invulling van de plint.

Klankbordgroepsessie B

Opbrengst (1/5) Terugblik en reacties uit de buurt.

Om de meer bewoners te betrekken

en te voorkomen dat de klankbordgroep uitsluitend vanuit eigen perspectief reageert, zijn de leden na sessie A op pad gestuurd met voorbereidende vragen. De verzamelde reacties en input van hun buren zijn per onderwerp geclusterd en samengevat op onderstaande poster, de leesbare versie is te vinden in bijlage B.

Afbeelding: De klankbordgroep leden kregen elk een eigen klembord met voorbereidende vragen om door de leden zelf en door de buurt in te laten vullen. Dit klembord werd elke sessie aangevuld met nieuwe vragen.

Afbeelding: Reacties uit de buurt

21

Klankbordgroepsessie B

Opbrengst (2/5) Toelichting mogelijke scenario's in de plint.

Het ontwerp is

Met behulp van een grote luchtfoto,

gepresenteerd aan de hand van slides van Diederendirrix. Ook is het

LEGO Minifigures en post-its zijn de volgende groepen en gemeenschappen

community building proces toegelicht. De klankbordgroep heeft de volgende

op het NRE-terrein in kaart gebracht:

reacties en suggesties gegeven: ●

Community building proces: Er werd aangegeven dat tijdens de verhuisperiode ingespeeld kan worden op de gezamenlijke behoeftes van bewoners om de sociale cohesie te versterken.

●

Zorgen om afvaldump: Het is van belang om naast de gebouwbeheerder ook de buurt mee te nemen rondom het afvalbeleid en hier samen afspraken over te maken.

●

Bereikbaarheid fietsenstalling: Het is van belang een toegankelijke fietsenstalling te ontwerpen en aan actief beheer te doen om een wildgroei aan fietsen buiten te voorkomen.

“Zou het niet leuk zijn om voor de verhuisperiode afspraken te maken en een service te bieden om op de verhuisbehoeften in te spelen?”

Afbeelding: Het in kaart brengen van de NRE-community.

22

In kaart brengen NRE-community.

● VVE links op het NRE-terrein terrein

● Buurtvereniging NRE-terrein ● Buurtpreventie

● Basisschool Reigerlaan

● Groengroep NRE-terrein

● Korein Kinderopvang

● VVE Kaskoop

● Villapark aan de kook

● VVE NRE-2

● Rondleidingen NRE

● VVE Ambachtsplein

● Fifth

● Nachtegaallaan 13 e.o.

● Buurtvereniging Villapark

● Buurtquiz

Klankbordgroepsessie B

Opbrengst (3/5)

23

NRE-identiteit. Vervolgens heeft de klankbordgroep zich gebogen over het

Bouwstenen voor het NRE-terrein

NRE-gevoel en de ongeschreven regels, normen, waarden, gedeelde passies

Participatie

of ambities en gedragsuitingen. Dit wordt omschreven als vastberaden,

De klankbordgroep ging aan de slag het bedenken van ideeën voor het

creatief, samen en eigenwijs. Men is creatief en aardig voor elkaar. Het

betrekken van de toekomstige bewoners bij de NRE-community. De ideeën zijn

is een ‘stads dorp’. Op het NRE-terrein kijkt men naar elkaar om. Men is

verzameld en te vinden in bijlage C. Ideeën als speeddaten, een

behulpzaam en zorgt graag samen voor een fijne buurt. Beide vragen zijn

kennismakingspakket verspreid door Wooninc., hulp bij 'taal' en het betrekken

visueel beantwoord in 1 moodboard.

van Buurtvereniging NRE-terrein en Villapark vereniging zijn genoemd.

Afbeelding: NRE-moodboard met de ongeschreven regels, normen, waarden, gedeelde passies of ambities en gedragsuitingen.

Afbeelding: De setting van de opdracht rondom participatie. In groepjes ging de klankbordgroep aan de slag om de vragen op de brownpaper in te vullen.

Klankbordgroepsessie B

Opbrengst (4/5) Identiteit en community

Eisen, wensen en verwachtingen van het proces

Om te bepalen hoe de Picustoren kan bijdragen aan de bestaande

Om de eisen, wensen en verwachtingen van het proces in kaart te brengen

gemeenschap is er in kaart gebracht wat sterk is aan de huidige community

werd er gekeken naar vier onderwerpen: samenwerking, rollen, aanpak en

en wat hieraan toegevoegd kan worden. De ideeën zijn verzameld en te

proces, communicatie. De ideeën zijn verzameld en te vinden in bijlage

vinden in bijlage C. Ideeën als een taalcafé, een buurtbieb nieuwe stijl en

C. Ideeën als een organiseerservice voor gemeenschappelijke behoefte,

meer diversiteit zijn opgeschreven. Verder wordt er positief gekeken naar het

bijvoorbeeld bij het inrichten van het huis, kennismakingsbijeenkomsten

betrekken van kinderen en toekomstige jonge bewoners bij het community

(actief vanuit NRE-terrein) en een nieuwjaarsborrel zijn benoemd. Het belang

proces. De ‘jonge’ mensen brengen positieve en frisse energie in en kunnen

van twee kanten van de samenwerking, niet alleen van de toekomstige

hierdoor goed kunnen bijdragen aan de community.

bewoners, maar ook van de huidige bewoners werd benadrukt. Ook werd benoemd dat het fijn is als toekomstige bewoners landen in een buurt met een bestaande community. Hierbij kan het helpen om toekomstige bewoners te informeren over de identiteit van de NRE-terrein zodat ze meer afweten van hun buurt. Ook de mogelijkheid om het kanaal in te zetten om te communiceren (door bijvoorbeeld iets in het kanaal te laten drijven) en uitbreiding van het voetpad aan de kanaalzijde in het kanaal (door bijvoorbeeld een drijvend ponton als terras bv.) is meegegeven.

Afbeeldingen: De klankbordgroep vult per groep de brownpapers in voor de opdrachten identiteit & community en eisen, wensen en verwachtingen van het proces.

24

Klankbordgroepsessie B

Opbrengst (5/5) Samenvatten, prioriteren en afsluiting.

De uitkomsten van deze sessie

werden door de drie groepen gepresenteerd. De klankbordgroep kon de

Dit nemen we mee in het (participatie)proces: ● Deze onderwerpen roepen nog vragen op en maken we bespreekbaar

leukste, beste en meest interessante ideeën en suggesties prioriteren door

tijdens de laatste sessie:

middel van groene stickertjes, ook te vinden in de bijlagen.

○ Maatregelen tegen afvaldump ○ Uitleg over parkeerkeuzes

Dit nemen we mee in het ontwerp: ● De wens voor een toegankelijke fietsenstalling om wildgroei aan fietsen te voorkomen. ● Actief beheer door Wooninc. van de gemeenschappelijke ruimten en toezicht op het fietsparkeren. Wooninc. stelt hiervoor een beheerder aan. ● Het belang van de invulling van de plint ook met toekomstige bewoners te bespreken. ● Het idee om het kanaal in te zetten om te communiceren, bijvoorbeeld door iets in het kanaal te laten drijven. ● De mogelijkheid dat het voetpad aan kanaalzijde een uitbreiding kan krijgen in het kanaal (drijvend ponton als terras bv.)

○ De inrichting van de openbare ruimte ○ De inrichting van groen in de openbare ruimte ● Het belang om naast de beheerder ook de buurt mee te nemen rondom het afvalbeleid en samen afspraken te maken. ● De ideeën om de buurt betrekken bij kennismaken, zoals bijvoorbeeld een kennismakingsbijeenkomsten en een nieuwjaarsborrel. ● De wens om toekomstige bewoners te informeren over de identiteit van de NRE-terrein zodat ze meer afweten van hun buurt. ● De mogelijkheid om tijdens het verhuizen een service aan te bieden voor gemeenschappelijke behoeften om op de community building in te spelen, bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van gedeeld gereedschap. ● De actieve werkvormen werden als prettig ervaren en gebruiken we de laatste sessie weer.

25

Klankbordgroepsessie C

Openbare ruimte: Groenvoorziening, landschap, mobiliteit en verbindingen 9 september 2025

26

Klankbordgroepsessie C

Overzicht Datum

9 september

Tijd

19.00 - 20.30u

Locatie

Cyklist Wielercafé, NRE-Terrein

Aanwezigen

Projectteam: 7, Klankbordgroep: 7

Doel. Tijdens deze sessie ging de klankbordgroep aan de slag met ideeën bedenken voor de openbare ruimte, groenvoorziening, landschap, mobiliteit en verbindingen. Agenda 1. Welkom 2. Terugblik 3. Ontwerp openbare ruimte Burobol 4. Invulling openbare ruimte 5. Bespreken opzet inloopbijeenkomst 6. Betrekken van jongeren 7. Community building process 8. Vooruitblik en afsluiting

27

Afbeeldingen: Impressies van de presentatie gegeven door BuroBol over de groenvoorziening, landschap en de openbare ruimte en de berekening van Goudappel over het aantal parkeerplekken.

Klankbordgroepsessie C

Opbrengst (1/4) Ontwerp openbare ruimte Burobol.

Burobol heeft de ontwerpen voor de

(deel)mobiliteit en afval bijzet besproken. De ideeën zijn verzameld en te

openbare ruimte toegelicht aan de hand van slides. De klankbordgroep heeft

vinden in bijlage D.

de volgende reacties en suggesties gegeven:

De werkgroep gaf mee dat de parkeercapaciteit voor leveranciers en

● Rondleiding groengroep: Burobol is aangesloten bij de rondleiding van de groengroep van het NRE-terrein. ● (Fiets)parkeren: Er wordt benoemd dat er goed opgelet moet worden voor fietsdiefstal tijdens het verhuizen.

pakketdiensten en de plaatsen voor laden en lossen belangrijk zijn om goed naar de kijken. Daarnaast werd aangegeven dat zowel nieuwe bewoners als de buurt meer gebaat zijn bij een pakketpunt in de openbare ruimte. Ook wordt er meegegeven dat het gebouwbeheer rondom afval getest moet

● Bouwverkeer: Er wordt voorgesteld met de klankbordgroep in

worden. Tot slot werd het gat tussen begrijpen en accepteren benadrukt. De

gesprek te gaan over de parkeerplaats en rijrichting van het

klankbordgroep heeft een heldere en persoonlijke uitleg over gekregen, maar

bouwverkeer later in het proces als de aannemer bekend is.

er zijn zorgen over hoe bezoekers van de inloopbijeenkomst dit mee krijgen.

● Laden en lossen: Zorgen worden geuit over de ruimte voor laden en lossen in het ontwerp. 7,5 meter is erg smal, op de afbeeldingen lijkt het ruimtelijker dan de werkelijkheid. Invulling openbare ruimte.

Mobiliteit, verbindingen en afval

De parkeerkeuzes zijn toegelicht aan de hand van de parkeernormberekening van Goudappel en het onderzoek van Michel van Rooij Verkeersadvies. Hierna zijn de zorgen en oplossingen voor parkeren, Afbeelding: De klankbordgroep is in gesprek over mobiliteit, verbindingen en afval.

28

Klankbordgroepsessie C

Opbrengst (2/4) Inrichting groenvoorziening en landschap

Gebruik, ontmoeten en recreëren

De klankbordgroep heeft de plannen voor de inrichting van de

De klankbordgroep is op pad gegaan met een polaroidcamera om foto’s te

groenvoorziening en landschap besproken en aangevuld op het

maken van mooie, herkenbare en inspirerende plekken op het NRE-terrein om

schetsontwerp. De ideeën zijn verzameld en te vinden in bijlage D.

als ideeën mee te nemen in het ontwerp van het gebruik van de openbare

Een plaats voor pakket- en maaltijdbezorgers is benadrukt, samen met meer

ruimte van de Picustoren. Deze zijn verzameld en te vinden in bijlage D. Ook

zitplaatsen (ook aan het water) en urban meubilair. Ook de wens om het

hier werd de toevoeging van zitplaatsen op het terrein benoemd, samen met

beheer van groen toekomstbestendig te maken is meegegeven.

organische perkjes en (deel)parkeren voor bedrijvigheid.

Afbeelding: De klankbordgroep in gesprek over de inrichting van groenvoorziening en landschap.

29

Afbeelding: De favoriete plekken zijn vastgelegd op polaroidfoto’s met bijschrift.

Klankbordgroepsessie C

Opbrengst (3/4) Opzet inloopbijeenkomst. Er is besloten dat de klankbordgroepleden een

Feedback en terugblik. De sessie werd afgesloten met een feedback rondje

informele rol mogen aannemen tijdens de inloopbijeenkomst. Zij zijn niet

langs alle aanwezigen. Iedereen heeft de afgelopen sessies als prettig

verbonden aan een locatie en mogen zelf kiezen wanneer en bij welk

ervaren. De afwisseling van verschillende groepjes, werkvormen en

onderdeel zij met omwonenden in gesprek willen gaan.

onderwerpen werkte fijn. Wel werd er het volgende benadrukt: ●

Er zijn zorgen over meer bewoners meekrijgen. Nu zijn er door een

Betrekken van jongeren. De klankbordgroep gaf aan om na te denken over

aantal klankbordgroepleden bij 80 adressen brieven door de bus

jongeren die mee zouden willen denken aan de invulling van de openbare

gedaan. Echter zijn hier maar 2 reacties op gekomen. De vraag is

ruimte.

dus hoe de hele buurt naar de ontwikkeling van de Picustoren kijkt. ●

Er zijn leuke en goede ideeën bedacht en nu lijkt het op ‘de sky is

Community building proces. Een aantal van klankbordgroepleden gaf aan

the limit’, maar er zijn zorgen hoe ervoor gezorgd wordt dat deze

betrokken te willen blijven in het community building proces. Hier wordt later

ideeën meegenomen worden in de plannen en realisatie. De

in het verslag op ingegaan.

klankbordgroep is benieuwd wat er gebeurt als het project met financiële tegenvallers te maken krijgt. Zij zijn onder andere “We zijn zo betrokken omdat we veel te verliezen hebben, maar ook veel te winnen.”

benieuwd naar of de realisatie van de toren uitgevoerd wordt zoals de tekeningen als er financiële tegenvallers zijn. ●

Er zit bij de onderwerpen mobiliteit en parkeren een groot gat tussen het begrijpen en accepteren. De klankbordgroep heeft er een heldere en persoonlijke uitleg over gekregen, maar er zijn zorgen over hoe bezoekers van de inloopbijeenkomst dit mee

30

krijgen.

Klankbordgroepsessie C

Opbrengst (4/4) Dit nemen we mee in het ontwerp: ●

Het tegengaan van fietsdiefstal onder andere tijdens het verhuizen.

●

De ruimte voor laden en lossen in het ontwerp wordt herzien.

●

Er wordt gekeken naar de toevoeging van zitplaatsen op het terrein, samen met organische perkjes en (deel)parkeren voor bedrijvigheid.

Dit nemen we mee in het (participatie)proces: ●

Er wordt gekeken naar het bouwverkeer, hier gaan we nog met de klankbordgroep over in gesprek wanneer de aannemer bekend is.

●

Er wordt gekeken hoe we aan de klankbordgroep terugkoppelen wat er met de input van afgelopen sessies is gedaan.

●

Er wordt tijdens de inloopbijeenkomst gemeten hoe de buurt naar de ontwikkeling van de Picustoren kijkt.

●

5 klankbordgroepleden hebben aangegeven betrokken te willen blijven bij het community proces, hierover wordt contact met hen opgenomen.

31

xx

Klankbordgroepsessies

Vervolg en reflectie

32

Klankbordgroep

Vervolg community building Betrokken blijven. Aan de klankbordgroep is de vraag gesteld of en in

Vervolg afspraken community building.

Er zijn nog geen concrete

welke vorm ze betrokken willen blijven bij het vervolgtraject community

vervolgafspraken gemaakt over community building. Wooninc. wil hiervoor

building. Hier werd positief op gereageerd en het idee om een rondleiding

een partij inschakelen die toekomstige bewoners betrekt als vroege

over het NRE-terrein te geven werd direct benoemt. 5 klankbordgroepleden

ambassadeurs, zodat de community building niet stilvalt tot de bouw start.

hebben aangegeven betrokken te willen blijven bij het community proces,

Bewoners ervaren dit als een doorlopend project. Wij adviseren daarom een

hierover wordt contact met hen opgenomen.

blijvende, gebiedsgerichte samenwerking tussen Wooninc., de gemeente Eindhoven en andere partners op en rondom het NRE-terrein. Hier gaan wij op pagina 49 en 50 verder op in.

33

Klankbordgroep

Reflectie Klembordvragen als voorbereiding op de komende sessie.

Bij de

aan het community proces. Twee andere klanbordgroepleden hebben hun

eerste klankbordgroep is benoemd dat de klankbordleden naast zichzelf ook

buren benadert via de NRE-app. Zo hebben zij vragen vanuit de buurt

de stem van omwonenden vertegenwoordigen. Elke sessie is de

verzameld over de ontwikkeling van de Picustoren. Deze vragen zijn ook

klankbordgroep op pad gestuurd met klembord vragen. Deze vragen

meegenomen in deze Q&A.

bevatten reflectievragen over de sessie en vragen voor de komende sessie om door de leden zelf en door de buurt in te laten vullen. De reacties op de

Reflectie en feedback klankbordgroep.

klembord vragen verschilden per sessie:

De laatste klankbordgroep werd afgesloten met een feedback rondje.

● Klankbordgroep A: 5 klankbordgroepleden + input van 2 omwonenden via 2 klankbordgroepleden ● Klankbordgroep B: 5 klankbordgroepleden + input van omwonenden via de NRE-app. ● Klankbordgroep C: 0 reacties

Iedereen heeft de afgelopen sessies als prettig ervaren. De afwisseling van verschillende groepjes, werkvormen en onderwerpen werkte fijn en de heldere afspraken die vooraf gemaakt zijn werden elke sessie nageleefd. Wel werd er benoemt nu lijkt het op ‘de sky is the limit’, maar er zijn zorgen hoe ervoor gezorgd wordt dat deze ideeën meegenomen worden in de plannen en realisatie. Een heldere terugkoppeling naar de klankbordgroep is hiervoor

Reacties uit de buurt. Er is gevraagd voor het actief zoeken naar andere perspectieven in de omgeving van de klankbordgroep. Na de eerste sessie zijn 80 buren van 2 leden benaderd met een briefje in de brievenbus. Slechts 2 buren hebben een reactie gegeven. Deze leden hebben hierover ook hun zorgen uitgesproken; door de weinige reacties zien zij een lage betrokkenheid vanuit de buurt en vragen zij zich af of er wel meer buren willen bijdragen 34

nodig. Hieronder staat een greep uit de uitspraken van de feedback ronde: ● “De sessies waren goed georganiseerd met heldere communicatie en duidelijke afspraken.” ● “Ik ben het er niet overal mee eens, maar ik vond het leuk om deel te nemen en door dat ik weet wat er gaat komen verzacht het.” ● “Ik kom als vervanging voor mijn buurman en zou mij niet zelf opgeven, maar door deze sessie een volgende keer wel!”

Inloopbijeenkomst

Inloopbijeenkomst voor de hele buurt 23 september 2025

35

Inloopbijeenkomst

Overzicht

Op dinsdag 23 september 2025 vond in de Cyklist in Eindhoven een inloopbijeenkomst plaats van 18.00 - 21.00 over de plannen voor de Picustoren en de inrichting van de omliggende openbare ruimte. Doel. Het doel van de avond was om bewoners en betrokkenen te informeren, vragen te beantwoorden, het gesprek te faciliteren tussen projectteam en de buurt en reacties op te halen ten aanzien van de toekomstige Picustoren op het NRE-terrein. Georganiseerd door en met alle project partijen bestaande uit: Wooninc. (corporatie), Laride (gedelegeerd ontwikkelaar), gemeente Eindhoven, Diederendirrix (architect), BuroBol (landschapsontwerp) en Zeewaardig (participatiebegeleiding).

Klankbordgroepsessies 36

Inloopbijeenkomst

Inloopbijeenkomst

Genodigden en bezoekers Genodigden. Omwonenden en bedrijven in een straal van 250 meter. Er een ansichtkaart met een uitnodiging voor de inloopbijeenkomst naar deze 1500 adressen verstuurd. Daarnaast hingen er twee weken lang posters in Wooninc. gebouwen naast Picustoren. In totaal zijn er ruim 100 bezoekers naar de avond gekomen, verspreid vanuit de gehele omgeving.

Afbeelding: bewoners gaven hun woonplek aan met een gele sticker, werkenden met een rode sticker.

37

“Je kon er in de picushof niet om heen, overal hingen er posters”

Inloopbijeenkomst

Marktopstelling Bezoekers werden welkom geheten door Wooninc. en Zeewaardig met een brochure van het ontwerp en een ansichtkaart om hun houding tegenover de plannen vooraf en achteraf te noteren. Vervolgens konden zij in eigen tempo langs verschillende informatiepunten gaan: 1 | Participatie & community – toelichting op het participatieproces en de eerder opgehaalde NRE-identiteit en communities. 2 | Ontwerp Picustoren – presentatie van de toren inclusief maquette, materiaalsamples en de ontwerpvisualisaties. 3 | Openbare ruimte – plannen en impressies van de ruimtelijke inrichting. 4 | Verkeer & parkeren – onderzoeksresultaten en toelichting op keuzes rondom mobiliteit. 5 | Formeel proces – informatie over de planning en inspraakprocedure. 6| Nazorg & feedback – mogelijkheid voor bezoekers om te delen hoe zij de bijeenkomst ervaren hebben en welke vragen open blijven.projectteam. Alle getoonde informatiepanelen en de informatiebrochure zijn te downloaden op wooninc.nl/picustoren. De reacties en gestelde vragen worden op de volgende pagina’s weergegeven. 38

Inloopbijeenkomst

Fotoimpressie

39

Inloopbijeenkomst

Inhoudelijke impressie

“Mam! Is dat niet iets voor jou om te wonen?”

1 | Participatie en community ● Het projectkader en de geschiedenis werden duidelijk gevonden; hierover leefden weinig vragen. ● Het proces van de klankbordgroep werd herkend en gewaardeerd. ● Er waren vragen over de inzet van het beheer van de plint. ● Niet alle bezoekers hadden scherp dat er nog meegedacht kon worden over de plint. ● Enkele bezoekers gaven aan er zelf graag te willen wonen. ● Er waren zorgen over een eenzijdige bewonersgroep: alleen sociale huur, gebrek aan doorstroom en beperkte variatie in woningaanbod. Er is vraag naar meer diversiteit in doelgroepen en woningtypen.

Afbeelding: Het gemeentelijke participatieproces en het huidige participatieproces van Wooninc. waren uitgelicht op informatiepanelen. Er lag een inkijkexemplaar van het Projectkader en het participatieverslag van de gemeente. Werkvormen uit klankbordsessies, zoals de polaroids met fijne plekken op het terrein, werden tentoongesteld. Men kon in gesprek met de verhuurconsulent, projectleider en consulent Sociaal beheer van Wooninc.

40

“Dit klankbordgroepproces is precies wat we nodig hadden.”

Inloopbijeenkomst

Inhoudelijke impressie 2 | Ontwerp Picustoren ● Er was enthousiasme over de invulling van de plint en de mogelijkheid tot laagdrempelige samenkomst. ● Zorgpunt bleef de hoogte en het effect op daglicht en uitzicht. Sommige bewoners waren gerustgesteld na toelichting dat er geen schaduw in hun achtertuin zou vallen; anderen bleven bezorgd over uitzichtverlies. ● Wensen en suggesties: ○

Kleine ondernemingsruimte in plaats van vier woningen.

○

Veiligere inrichting van het landschap rondom de toren.

○

Grotere variatie in woningtypen, inclusief penthouse.

○

Kritiek op te kleine appartementen.

“Mijn uitzicht gaat veranderen, dat is jammer, maar ik snap het: het is een stad in ontwikkeling.”

“Wat mooi! ik had twijfel, maar wauw!”

Afbeelding: Het ontwerp werd gepresenteerd op zeven informatiepanelen met visualisaties van de plint, de hoogbouw, de laagbouw en een zonnestudie. De maquete en materiaal samples van de steensoort gaven een fysieke impressie. Men kon in gesprek met de architecten van Diederendirrix.

41

“Wat gaaf dat jullie op zo’n klein stukje zo’n mooi woongebouw kunnen maken”

Inloopbijeenkomst

Inhoudelijke impressie 3 | Openbare ruimte ● Positief: aandacht voor groen en verblijfskwaliteit. ● Belangrijke zorgen: behoud van bestaande bomen, ecologische waarde (vleermuizen), onderhoud van het groen. ● Bezoekers maakten zich zorgen over meer afval en overlast door extra woningen. Anderen maakten zich zorgen over het onderhoud van het groen. ● Suggesties: ○ Afvalinzameling verder van de rijbaan plaatsen. ○ Groene inpassing rondom containers om dumpen te ontmoedigen. ○ Oplossingen in het gebouw zelf onderzoeken. ○ Vlonder bij het water ○ Ecologische zone en meer klimplanten ○ De kanaalzone sterker als groene zone inzetten. “Mooi dat er zoveel aandacht wordt besteed aan het groen!”

“Meer woningen, meer afval, meer ongedierte.”

Afbeelding: De voorlopige plannen voor de openbare ruimte werden gepresenteerd op 5 informatiepanelen. Men kon in gesprek met landschapsontwerpers van Burobol.

42

Inloopbijeenkomst

Fotoimpressie

43

Inloopbijeenkomst

Inhoudelijke impressie 4 | Verkeer en parkeren ● Zorgen over parkeerdruk waren nadrukkelijk aanwezig. ● Er werd erkend dat parkeren niet onbeperkt kan blijven groeien. ● Vanuit bezoekers werd een observatie gedeeld dat het sinds de invoering van betaald parkeren binnen de hele ring drukker is geworden in het gebied; automobilisten parkeren nu dichter bij de binnenstad omdat zij toch moeten betalen. ● Specifieke opmerkingen: ○ Gemeenteambtenaren zouden zelf bijdragen aan parkeeroverlast. ○ Kleine woningen zonder parkeerplaatsen leiden tot veel verhuisbewegingen. ○ Bouwoverlast en bouwtijd zorgen voor extra spanning. ○ Behoefte aan duidelijke structuur in de mix van auto’s, fietsers en voetgangers.

Afbeelding: De rekensom over het aantal parkeerplekken en een overzichtsplattegrond werden op twee borden gepresenteerd. De verkeerstellingen uit de buurt hingen op het raam. Men kon in gesprek met Laride en de gemeente Eindhoven.

44

“Geen autoparkeren?! Dat werkt niet.”

Inloopbijeenkomst

Inhoudelijke impressie 5 | Formeel proces ● Het projectkader en de geschiedenis werden helder gepresenteerd. Bezoekers gaven aan dat dit geen groot discussiepunt meer was. ● Bezoekers kregen uitleg over de procedure: er zijn twee mogelijkheden, een reguliere of uitgebreide procedure. ● Het communicatiemateriaal met de tijdlijn en aanpak hielp bewoners om overzicht te krijgen in de volgorde van stappen en beslismomenten. Over de verdere processtappen werden weinig vragen gesteld. ● Bouwoverlast geeft zorgen over bouwtijden (en evt verhuizen). ● Er waren vragen over de bodemkwaliteit en geschiktheid van het NRE-terrein om te bebouwen. Eén bezoeker dacht dat het terrein vervuild en ongeschikt zou zijn, maar volgens de eerste onderzoeksresultaten en eerdere sanering lijkt de locatie geschikt om op te wonen. Bij de beoordeling van de bouwaanvraag en de bodemonderzoeken wordt dit met aandacht meegenomen.

Afbeelding: De twee borden gaven een planning van ontwerp tot realisatie weer, de communicatie kanalen en een stappenplan van de inspraakprocedure. Men kon in gesprek met Laride en de gemeente Eindhoven.

45

“De uitleg over de procedure is duidelijk.”

Inloopbijeenkomst

Sentiment impressie 6 | Nazorg Helderheid informatie: ● 42 bezoekers gaven aan dat de informatie duidelijk was en dat zij antwoorden kregen op hun vragen. 2 bezoekers vonden de informatie niet helemaal duidelijk. Sentimentpeiling, houding tegenover de Picustoren: ● Gemiddelde score vóór de bijeenkomst: 3,62 (tussen twijfelend negatief en neutraal). ● Na de bijeenkomst: 3,92 (richting neutraal/voorzichtig positief). ● Van de bezoekers met een voor- en nameting liep 41% positiever weg, 43% gelijk en 16% negatiever. Onbeantwoorde vragen: ● De onbeantwoorde vragen zijn toegevoegd aan de Veelgestelde Vragen op de website.

Afbeelding: Bij de uitgang stonden Wooninc. en Zeewaardig om te peilen of alle vragen beantwoord zijn, of de informatie duidelijk was en hoe de houding was. Men kon hun ansichtkaart hier inleveren en met een bal stemmen op de stelling of de informatie duidelijk was.

46

“Het was net een feestje.”

“Ze kunnen goed de plannen uitleggen en het ziet er goed georganiseerd uit.”

Advies voor vervolg Advies voor een succesvol participatieproces

47

Advies voor vervolg

Investeer in een duurzame relatie met de buurt Een succesvol participatieproces draait om het creëren van betekenisvolle

1. Van project naar gebied: een integrale aanpak.

gesprekken en het opbouwen van een duurzame relatie tussen de bewoners

De bewoners van het NRE-terrein ervaren hun leefomgeving als één geheel.

en omwonenden van het NRE-terrein, de gemeente, Wooninc.,

Ontwikkelingen zoals de Picustoren staan voor hen niet los van andere

Diederendirrix en BuroBol. Waar in het verleden wellicht de nadruk is

plannen in de buurt. Om hierop een duurzame en positieve bijdrage te

gelegd op het uitstralen van controle en ‘participatie omdat het moet’ wordt

leveren, is het cruciaal dat Wooninc. en de gemeente de opgebouwde

nu gezien dat kwetsbaarheid en transparantie veel krachtiger zijn.

samenwerking niet als eenmalig project beschouwen. Zeewaardig adviseert een blijvende, gebiedsgerichte samenwerking tussen Wooninc., de gemeente

Door open te zijn over de onzekerheden van het projectteam en de expertise

Eindhoven en andere ontwikkelpartijen op en rondom het NRE-terrein. Alleen

van bewoners als gelijkwaardig te beschouwen, ontstaat er echte

dan kunnen de opgedane lessen en het opgebouwde vertrouwen gebruikt

samenwerking en meerwaarde. Dit creëert een gelijk speelveld, waarbij de

worden. Dit is essentieel om daadwerkelijk een positieve impact te hebben op

kennis van professionals en de lokale expertise van bewoners

het dagelijks leven van de bewoners.

samenkomen. De adviezen die in dit hoofdstuk worden gegeven, bouwen direct voort op deze visie. Ze beschrijven ze hoe de ingezette weg vervolgd kan worden om ervoor te zorgen dat de samenwerking niet stopt na de planfase, maar een blijvende basis vormt voor het samenwerken aan een toekomstbestendige leefomgeving. Om tot een duurzame relatie en samenwerking te komen, zijn hierna 5 adviezen beschreven voor het vervolgtraject.

48

Advies voor vervolg

Investeer in een duurzame relatie met de buurt 2. Zorg voor doorlopende communicatie om een ‘gat’ in de

3. Creëer een fysiek informatiepunt in de buurt.

samenwerking te voorkomen.

Naast formele en digitale communicatie is een fysieke aanwezigheid in de

Zorg voor een doorlopende en transparante communicatie gedurende het

buurt cruciaal voor het opbouwen van een duurzame relatie. Overweeg

gehele proces. Het duurt nog even voordat de Picustoren er staat, maar het is

daarom het opzetten van een laagdrempelige ontmoetingsplek, zoals een

van groot belang om het vervolg direct op te pakken. Bewoners zien dit

tijdelijk kantoor, een bouwkeet of een 'projectruimte' in een bestaand

namelijk als een doorlopend traject. Door onmiddellijk verder te bouwen op

gebouw. Deze ruimte kan één of twee keer per week op vaste momenten

de bestaande relatie, voorkom je een stilte die het opgebouwde vertrouwen

worden bemenst, zodat bewoners makkelijk kunnen binnenlopen met vragen

kan schaden en het gevoel kan geven dat participatie een formaliteit was.

en ideeën. Gebruik de ruimte niet alleen voor informatievoorziening, maar ook als plek voor informele workshops of inloopavonden. Door de ruimte ook

Bewoners verwachten regelmatige updates om op de hoogte te blijven van de

beschikbaar te stellen voor lokale initiatieven, wordt deze een integraal

voortgang. Communiceer minimaal elk kwartaal een update en plan bij

onderdeel van de buurt en bouw je direct aan de lokale community.

belangrijke momenten een inloopuur in zodat bewoners hun vragen kunnen stellen. Zelfs als er geen grote ontwikkelingen zijn, meld dit dan. Koppel een update bijvoorbeeld aan een nieuwjaarskaartje in de brievenbus met een link naar de projectpagina. Deze openheid toont respect en voorkomt het gevoel dat de bewoners niet worden meegenomen in de reis.

49

Advies voor vervolg

Investeer in een duurzame relatie met de buurt 4. Opgedane lessen en kennis behouden.

5. Betrekken van toekomstige bewoners en de buurt.

Als Wooninc. een nieuwe externe partij inzet, is een soepele overdracht

Tijdens dit proces zijn de huidige bewoners van het NRE-terrein gevraagd om

cruciaal. Zorg voor een uitgebreide overdracht van de opgedane kennis, de

binnen de participatie ruimte, zoals omschreven op pagina 8, mee te denken

specifieke aanpak en de verwachtingen die in het eerdere traject zijn gewekt.

over de plannen voor de ontwikkeling van de Picustoren. Het vroegtijdig

Niet alleen de externe partij is cruciaal om te informeren, ook de

betrekken van toekomstige bewoners draagt bij aan het ontstaan van een

klankbordgroep is belangrijk om hiervan op de hoogte te stellen. Verandering

sterke en levendige gemeenschap op het NRE-terrein, nog vóórdat zij er

kan voor verwarring zorgen. Zorg daarom naar de klankbordgroep toe voor

daadwerkelijk wonen.

een heldere uitleg waarom een nieuwe externe partij is gekozen. Zeewaardig adviseert om dit onderwerp serieus aandacht te geven. Een mogelijkheid is om de klankbordgroep hierin een rol te laten spelen en waar nodig een externe partij te betrekken, zodat dit goed wordt ingebed in het proces. Zodra de bewoners van de Picustoren bekend zijn, is het waardevol hen direct mee te nemen in het community building-proces. Dit zorgt voor een soepele overgang en versterkt de betrokkenheid bij hun nieuwe buurt.

50

Bijlagen A. Betrekken van jongeren in participatietraject B. Reacties uit de buurt - Klankbordgroep sessie B C. Resultaten klankbordgroep sessie B D. Resultaten klankbordgroep sessie C E. Verslaglegging van gesprek tussen Fifth en WoonInc.

51

A. Betrekken van jongeren in participatietraject Het proces voor het betrekken van de Speelbrigade.

De bouw van de

Picustoren is een kans om speelgelegenheid voor jongeren te creëren en de invulling van de plint aan te laten sluiten op de behoefte van jongeren. Het betrekken van jongeren geeft waardevolle inzichten en maakt de ideeën, aanvullingen en opmerkingen meer divers dan alleen deze van de klankbordgroep. Helaas is het oorspronkelijke idee om de bestaande Speelbrigade te benaderen niet doorgegaan omdat contacten niet gedeeld konden worden. Een nieuwe poging om jongeren te betrekken is gedaan door aan de klankbordgroep te vragen of zij jongeren kennen die mee zouden willen denken aan de invulling van de openbare ruimte. Helaas zijn hier geen aanmeldingen voor ontvangen. Vervolgproces. Er is door het projectteam gekozen om voor dit deel van het participatieproces geen jongeren meer te betrekken. Wooninc. zal tijdens het community building proces actief jongeren betrekken in het proces om ook hun ideeën, aanvullingen en opmerkingen mee te nemen.

52

B. Reacties uit de buurt - Klankbordgroep sessie B

53

C. Resultaten klankbordgroep sessie B

54

C. Resultaten klankbordgroep sessie C (1/2)

55

D. Resultaten klankbordgroep sessie C (2/2)

56

E. Verslaglegging van gesprek tussen Fifth en WoonInc. (1/2) WoonInc. is in gesprek gegaan met Fifth, een horeacaonderneming op

Jullie hebben bezwaren geuit tegen dit projectkader en vooral ook tegen dat in

het NRE-terrein. De verslaglegging van dit gesprek is uitgevoerd door

jullie visie het projectkader tot stand is gekomen zonder dat Fifth NRE voldoende

WoonInc. en is hieronder te lezen. Naar WoonInc. wordt verwezen met

inspraak heeft gehad in het opstellen van het kader. Fifth NRE had liever een

wij, naar Fifth met jullie.

ontwikkeling op het terrein gezien die de onderneming en het NRE-terrein meer zou versterken, zoals bijvoorbeeld een herontwikkeling van de

Sinds 2019 exploiteren jullie (Fifth) de horeca onderneming jazzclub Fifth NRE aan

loodsen tegenover Fifth NRE, met daarbij horeca op de begane grond en woningen

hetzelfde NRE-terrein, al zijn de voorbereidingen voor het realiseren en exploiteren

daarboven.

van de onderneming vele jaren eerder aangevangen. Zoals door jullie aangegeven is, voornamelijk in de voorbereidingsfase, intensief samengewerkt met de

Concreet zijn jullie bezwaren tegen de beoogde ontwikkeling van de Picustoren

omgeving en gemeente Eindhoven om te komen tot het huidige concept voor de

voornamelijk de schaduwwerking van de ontwikkeling op de terrassen van Fifth

onderneming. In die samenwerking zijn er over en weer tussen gemeente

NRE en het opheffen van circa 25 parkeerplaatsen die nu aanwezig zijn op de

Eindhoven en Fifth NRE verwachtingen geschept over de exploitatie van de

projectlocatie. Door Fifth NRE wordt gevreesd dat de ontwikkeling tot een afname

onderneming en de toekomst van het NRE-terrein in zijn geheel. De beoogde

van klanten leidt, een dermate afname dat de haalbaarheid van het huidige

ontwikkeling van de Picustoren past volgens Fifth NRE niet in de verwachtingen die

concept flink onder druk, wellicht wel te veel onder druk kan komen te staan. Jullie

geschept zijn. Ook zijn jullie van mening dat gemeente Eindhoven Fifth NRE

zien de ontwikkeling dan ook als een bedreiging van het voorbestaan van het

onvoldoende meegenomen heeft in het initiatief om op de genoemde locatie de

huidige concept in Fifth NRE.

ontwikkeling mogelijk te willen gaan maken. Gemeente Eindhoven heeft inmiddels dit initiatief verwoord in een projectkader, waarbinnen de ontwikkeling tot uitvoer gebracht moet worden. 57

E. Verslaglegging van gesprek tussen Fifth en WoonInc. (2/2) Wij (Wooninc.) werken met een ontwerpteam aan de uitwerking van het plan,

Wooninc. is graag bereid om samen met Fifth NRE te onderzoeken welke impact

binnen de kaders van het projectkader. Onderdeel van de uitwerking is een

een plan, dat past binnen de projectkaders, heeft op de onderneming (met name

participatietraject dat momenteel doorlopen wordt met een afvaardiging van

op de terrassen). Wij gaan een uitgebreide zonne/schaduwstudie op laten stellen

belanghebbenden uit de omgeving van het project. De afvaardiging is

met diverse tijdstippen per dag en diverse dagen in het jaar, om zodoende een

samengebracht in een klankbordgroep. De onderwerpen die met de

goed beeld te geven van de schaduw die de ontwikkeling kan brengen op de

klankbordgroep besproken worden zijn onder andere:

terrassen van Fifth NRE. In de studie zullen we de schaduwwerking van

● het ontwerp van de ontwikkeling;

verschillende bouwhoogten inzichtelijk laten maken. Wij gaan deze studie met

● de gemeenschapsvorming welke Wooninc. in het nieuwe gebouw wenst te

jullie bespreken en zijn bereid te bekijken of een lager volume dan mogelijk

gaan vormen middels onder andere gemeenschappelijke ruimten in de

gemaakt binnen het projectkader, voldoende positief effect heeft op bezonning

plint van het nieuwe gebouw (waarbij tevens verkend wordt hoe de

van de terrassen. Waarbij Wooninc. bij een lager volume uiteraard ook nauw naar

gemeenschap van het nieuwe gebouw en de aanwezige

de eigen financiële haalbaarheid van het plan zal kijken.

gemeenschap(pen) op het NRE-terrein elkaar kunnen versterken); ● en de inrichting van de openbare ruimte rondom de ontwikkeling.

Wij (Wooninc.) kunnen het compenseren van de huidige parkeerplaatsen niet oplossen binnen de ontwikkeling. Een ondergrondse parkeeroplossing

Aangezien jullie van mening zijn onvoldoende stem te hebben gehad in de

gecombineerd met sociale woningen op de beoogde locatie is geen haalbare

vorming van het projectkader, hebben jullie ervoor gekozen geen deel uit te willen

businesscase. Ook kunnen wij niet echt verder met jullie in gesprek gaan over het

maken van de klankbordgroep. In jullie ogen is meedoen aan de

definitieve projectkader, aangezien gemeente Eindhoven het projectkader heeft

klankborgroep stap 2, terwijl voor jullie stap 1 niet goed doorlopen is.

opgesteld. Conform afspraak proberen wij een afspraak met Fifth NRE en met gemeente Eindhoven te initiëren, om het projectkader en het parkeren nogmaals

58

te gaan bespreken.

Colofon Participatieverslag Picustoren Auteur: Zeewaardig Opdrachtgever: Wooninc. Datum van publicatie: Oktober 2025

59