Bijlage 3 - Raadsbrief Voortgang leefbaarheid en verdeling exploitantievergunningen Baekelandplein
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 8106688_02 Dossiernummer 26.04.151 B&W beslisdatum 20 januari 2026
Raadsbrief Onderwerp: Voortgang leefbaarheid en verdeling exploitatievergunningen Baekelandplein Aan de leden van de gemeenteraad, 1. Aanleiding en achtergrond Middels een burgemeesterbrief heeft de burgemeester op 5 juni 2025 toegezegd u gelijktijdig met het vernieuwde sekswerkbeleid te informeren over de hernieuwde samenwerkingsafspraken en de gedane aanpassingen in het kader van de leefbaarheid op het Baekelandplein. Met dit memo wordt aan deze toezegging voldaan. Daarnaast heeft de burgemeester tijdens de raadsvergadering van 10 juni 2025 toegezegd te onderzoeken of bij de vergunningverlening voor het Baekelandplein een vergelijkende toets op basis van inhoudelijke criteria kan worden toegepast. Dit memo licht de huidige verdeelsystematiek toe en vergelijkt deze met de werkwijze in andere gemeenten. 2. Voortgang leefbaarheid Baekelandplein Er zijn verschillende stappen genomen om de leefbaarheid op het Bakelandplein te verbeteren en de samenwerking tussen partners betrokken bij het plein te versterken. Er is gestart met een bijeenkomst waarbij ketenpartners en exploitanten aan hebben gegeven wat zij graag anders zouden willen zien. Hieruit volgend zijn er twee structurele overleggen ingericht waar ketenpartners bij aansluiten. De overleggen hebben als doel samenwerking te verbeteren en slagkracht te vergroten.
De gemeente wordt in deze overleggen door verschillende domeinen vertegenwoordigd en zit de overleggen voor. Tijdens het tactisch/strategisch overleg worden signalen besproken en geprioriteerd. De hieruit voortkomende acties worden binnen het operationeel overleg opgepakt. Zo zijn er camera’s van voorgevels verwijderd en wordt er gewerkt aan het verbeteren van de informatievoorziening voor sekswerkers en exploitanten. Als onderdeel van het participatieproces voor het vernieuwen van het beleid zijn exploitanten uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek en zijn sekswerkers en exploitanten
Inboeknummer 8106688_02 bevraagd middels een vragenlijst. Er wordt nog verkend hoe de structurele samenwerking met exploitanten en sekswerkers ingericht kan worden. Zo wordt een klankbordgroep voor sekswerkers onderzocht. Daarnaast zijn ook inwoners bevraagd over de leefbaarheid rond het plein middels een vragenlijst. De signalen die met dit participatieproces zijn opgehaald zullen binnen de hierboven genoemde overleggen worden opgepakt. 3. Verdeling exploitatievergunningen Unieke aard van het Baekelandplein Het Baekelandplein is in Nederland een uitzonderlijke locatie: een monofunctioneel raamsekswerkgebied met identieke fysieke huureenheden en een uniform veiligheids- en toezichtkader. De exploitatievorm staat vast en laat weinig ruimte voor variatie in inrichting, concept of bedrijfsmodel. Deze specifieke setting bepaalt welke verdeelmethoden juridisch toepasbaar zijn. Vergelijking met andere gemeenten Sommige andere gemeenten passen bij seksinrichtingen met een maximumstelsel (clubs, privéhuizen, gemengde bedrijven) een vergelijkende toets toe. Dat kan daar omdat exploitanten inhoudelijk verschillende bedrijfsmodellen hanteren en bedrijfsplannen aantoonbaar uiteenlopen in opzet, organisatie en concept. Deze variatie biedt een objectieve basis om plannen onderling te vergelijken.
Die situatie doet zich niet voor op het Baekelandplein: raamsekswerk kent daar door de uniforme fysieke inrichting en regelgeving nauwelijks objectief onderscheidbare bedrijfsvoeringselementen. Een vergelijkende toets zou daardoor onvermijdelijk gebaseerd zijn op beoordelingsverschillen die niet vooraf volledig objectief en toetsbaar zijn. Gemeente
Verdelingssysteem Omvang seksbranche Loting 69 werkruimten voor raamsekswerk Loting 1 seksinrichting Loting 5 seksbedrijven Vergelijkende toets 3 escortbedrijven, 1 prostitutiebedrijf
Maximale looptijd vergunning 3 jaar
Lansingerland
Vergelijkende toets.
1 seksinrichting
Loon op Zand
Vergunningen worden verleend op basis van
1 seksinrichting
1 jaar (met de mogelijkheid om 2 keer te verlengen voor 2 jaar) 3 jaar
Alkmaar Gorinchem Zaanstad Haarlemmermeer
2
10 jaar 5 jaar 3 jaar
Inboeknummer 8106688_02
PijnackerNootdorp Utrecht Zaanstad
binnenkomst dan wel via een loting. Vergelijkende toets Loting Loting
1 seksinrichting of escortbedrijf 6 seksbedrijven 5 seksbedrijven
5 jaar 5 jaar 5 jaar
Uit deze vergelijking blijkt dat Alkmaar, net als Eindhoven, voor de verdeling van vergunningen voor raamsekswerk heeft gekozen voor een lotingssysteem; de andere gemeenten kennen een ander context of exploitatievorm. Juridisch kader en keuze voor loting Op gond van de jurisprudentie over schaarse vergunningen geldt dat een verdeelsysteem: - gelijkwaardige kansen moet garanderen; - moet steunen op objectieve, toetsbare criteria; - niet mag leiden tot bevoordeling van zittende exploitanten; - transparant en vooraf kenbaar moet zijn. Binnen de bijzondere context van het Baekelandplein zijn geen objectief onderscheidende criteria beschikbaar die relevant zijn voor openbare orde, veiligheid of gezondheid: verschillen tussen exploitanten laten zich niet vertalen naar juridisch toelaatbare rangschikkingscriteria. Kwaliteitscriteria, ervaringscriteria en plannen leiden allemaal tot ongerechtvaardigde verschillen of subjectieve beoordelingen. Gelet op de uniforme exploitatievorm en het ontbreken van toepasbare onderscheidende criteria valt een vergelijkende toets, hoe zorgvuldig ook vormgegeven, juridisch af.Loting is hier de enige systematiek die volledig voldoet aan transparantie, gelijkheid en objectiviteit.
Verdeelsysteem en bedrijfsplan Met het verplicht stellen van een bedrijfsplan als onderdeel van de vergunningaanvraag wordt voldaan aan de wens van de gemeenteraad om grip te houden op de kwaliteit en deskundigheid van exploitanten. Omdat verschillen tussen exploitanten zich niet laten vertalen naar juridisch toelaatbare rangschikkingscriteria is een vergelijkende toets niet geschikt als verdeelsysteem. Echter dienen het verdeelsysteem en het bedrijfsplan beiden een ander doel. Het is daarom wel mogelijk om via een bedrijfsplan kwalitatieve eisen aan exploitanten te stellen. Een bedrijfsplan wordt niet gebruikt om exploitanten onderling te vergelijken of te rangschikken. Het bedrijfsplan dient enkel om te waarborgen dat, nadat door loting een exploitant is ingeloot, die exploitant kwalitatieve maatregelen treft op het gebied van: • hygiëne; • bescherming van de gezondheid, veiligheid en het zelfbeschikkingsrecht van sekswerkers; • bescherming van de gezondheid van klanten;
3
Inboeknummer 8106688_02 • voorkoming van strafbare feiten. Daarnaast maakt het bedrijfsplan toezicht concreter en beter toetsbaar.
Op deze manier worden eisen gesteld aan de exploitanten en wordt gewaarborgd dat de uiteindelijke vergunning niet enkel door het lotingssysteem wordt verkregen. De loting wordt gevolgd door een inhoudelijke toets om grip te houden op de kwaliteit en deskundigheid van exploitanten. In het raadsvoorstel ‘Sekswerk in Eindhoven’ wordt het bedrijfsplan verder toegelicht.
Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
Secretaris
4