Bijlage 2a - Participatieverslag 1e Open Ontwerp Atelier

Participatieverslag Open Ontwerpatelier I en Straatgesprekken Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal Gemeente Eindhoven Cocosmos 3 maart 2025

inhoud Aanleiding3 Thema’s Gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal

4

Aanpak Empathisch onderzoek

16

Facts & figures Empathisch onderzoek

23

Evaluatie31 Over cocosmos

32

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 2

Aanleiding Kernboodschap uit participatieplan Kop van Gestel: ” Een Groene Verbinding voor de Toekomst: Wonen, Werken, Winkelen en Ontspannen in een Dynamische Buurt “ Eindhoven is in trek. De regio trekt mensen uit binnen-en buitenland die hier graag komen wonen en werken. Dit gebied biedt volop ruimte voor groei en ontwikkeling, met sterke verbindingen tussen wonen, werken en onderwijs. Door het versterken van nieuwe voorzieningen, wordt het een aantrekkelijke en duurzame plek voor bewoners van alle leeftijden. Een aangenamer winkelplein en een verbeterde leefomgeving zullen bijdragen aan een bruisend buurthart, waar ontmoetingen en ontspanning centraal staan.

Vraag aan cocosmos Participatieprocesbegeleiding bij de ontwikkeling van het Gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal (voorheen Kop van Gestel).

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 3

Thema’s Gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal Thema’s die volgens buurtbewoners belangrijk zijn voor het gebiedskader

Inzichten voor het Gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal De inzichten volgend uit het empathisch onderzoek zijn opgedeeld in vier delen: ƒ Het gebied in 2035: ƒ Wat heeft de buurt nodig? ƒ Waar moeten we op letten? ƒ Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? ƒ De buurt in relatie tot Groots Gestel ƒ Hoe vertalen de thema’s van Groots Gestel zich voor de Kop van Blaarthem en Genderdal?

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 5

Het gebied in 2035 | Wat heeft de buurt nodig? Een plek voor mij, maar óók voor een ander

Dorps karakter, maar dan op grotere schaal

ƒ Van alle deelnemers die in het gebied wonen ziet 60% zich er over 10 jaar nog wonen ƒ Een aantal buurtbewoners gaf aan graag te blijven, als er voorzieningen komen die voldoen aan hun toekomstige zorgbehoefte. ƒ Buurtbewoners zien ook in dat er andere doelgroepen zijn die een plekje nodig hebben wat bij hen past.

Buurtbewoners hechten waarde aan een dorps karakter, maar dan op een grotere schaal, passend bij de groei van Eindhoven.

“Muziekplekken. Speelveld of amphitheater. Gezamenlijk eten of andere dingen. Over 20 jaar kan ik misschien niet meer zelf koken, ik hoop dat ik dan ergens een gezonde maaltijd kan kopen.”

“Er is veel achteruitgang, maar ik wil niets anders.”

Daarbij is behoefte aan: ƒ Meer maatschappelijke voorzieningen ƒ Meer ontmoetingsruimtes ƒ Meer gezelligheid: reuring en sfeer Maar wat volgens hen ook zeker moet blijven is: ƒ Het groen in de parken ƒ De huidige winkelaanbod ƒ Voldoende parkeergelegenheid in (de omliggende) wijk(en)

“Dat het een diverse wijk is zowel qua achtergronden, leeftijd, sociale klasse. Het is fijn als er ‘voor ieder wat wils’ in de buurt te vinden is.” “Ik ken de mensen, als mijn gezondheid het toelaat blijf ik.”

“Integreren van de nieuwe bewoners, anderstaligen integreren is moeilijk. Cohesie is een vraag, ik hoop op vermenging verzorgen tussen huidige en nieuwe bewoners.”

“Dat de menselijke maat behouden blijft, gevarieerde bouw. Ruimte voor gezamenlijke plekken om ontmoeting te faciliteren.”

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 6

Het gebied in 2035 | Waar moeten we op letten? ƒ Een plek waar ruimte kan ontstaan voor ontmoeting ƒ Buurtbewoners geven aan dat ze elkaar nu eigenlijk niet kennen of begrijpen. In de toekomst zouden zij graag ontmoetingsruimte willen waar ze de gelegenheid hebben om elkaar en elkaars culturen en gebruiken te leren kennen. ƒ Volgens de buurtbewoners draagt dit bij aan de sociale cohesie en communicatie binnen de wijk.

“Beetje het botsen van groepen. Cultuurverschillen. Mensen moeten meer gezamenlijke dingen doen.” “Meer buurthuizen zoals bibliotheek, biljard om sociale cohesie te verbetern.”

“Houd het gezellig tijdens de verbouwing, zorg dan ook voor leuke activiteiten en verbinding.”

“Als we geen oog hebben voor de gemeenschap wordt het een bende (zoals de Bijlmer). Er moeten plekken en voorzieningen zijn waar mensen bij elkaar kunnen komen.”

ƒ Een oase van rust op het randje van de drukte ƒ De huidige grasvelden tussen de appartementencomplexen worden gezien als een fijne, open ruimte die rust uitstraalt. Buurtbewoners zien hier ruimte voor ontmoeting, ontspanning en plek waar ze aan de rand van de stad echt tot rust kunnen komen. ƒ Buurtbewoners rijden nu vanaf de drukke wegen de rustige straten van de wijken in. Zij parkeren de auto voor de deur en zien dit ook als een essentieel onderdeel van hun woonplezier.

“Wordt maar gebouwd, prima, maar parkeergelegenheid !!”

“Ik hoop op voldoende parkeerplek (Hoogstraat), verkeersveiligheid, vaste plaatsen voor deelscooters en -fietsen.”

“Meer groen en het behoud van de rust in de buurt. Ook dat er geen/weinig hoogbouw komt, zodat privacy, leefbaarheid en duurzaam geleefd kan worden.”

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 7

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? “Ruimte laten voor de natuur, waar de natuur haar gang kan gaan.”

“Een groene verbinding van park naar park.”

“Veel groene open ruimte geeft rust, uitzicht en privacy middenin de stad.”

“Het is hier al zo druk.”

“Maak van onze buurt geen parkeerplaats.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 8

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? “Ruimte laten voor de natuur, waar de natuur haar gang kan gaan.”

ƒ “Een stuk écht groen: inheemse, onbespoten planten en bomen, ruimte voor allerlei soorten dieren zoals insecten en vogels. Een plek voor rust en ontspanning.” ƒ “Het park aan het afwateringskanaal. Ik heb daar mijn moestuin waar ik blij van word.” ƒ ”Het Severijnenpark met rust laten. Het is nu mooie natuur in de stad. Als dat vernietigd wordt is er geen weg meer terug.” ƒ “Het park vind ik geweldig! Hond kunnen uitlaten in natuurgebied. Kom uit Polen en natuur voelt als thuis.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 9

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? ƒ “Ik zou een groen pad naar de Genneper parken willen. Groene route door de wijk naar de parken.”

“Een groene verbinding van park naar park.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 10

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? “Veel groene open ruimte geeft rust, uitzicht en privacy middenin de stad.”

ƒ “Leefbaarheid. Veel groen. Voor alle soorten mensen, arm en rijk, diversiteit.” ƒ “Meer voorzieningen. Maar meer mensen en meer woningen wil ik helemaal niet. Als ze komen dan weet ik het niet, veel rustpunten, meer groen, open plekken.” ƒ ”De rust, vooral omdat de buurt middenin een stad zit.” ƒ “Speeltuintje en park en de rust! Stilte. Om te ontspannen na werk.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 11

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied?

“Het is hier al zo druk.”

ƒ “Ik snap dat het hoog moet, maar ik ben bang dat het overvol wordt” ƒ “Ik vrees dat het overal te druk gaat worden, lange wachttijden etc. Het aantal bewoners per m2 is al zo hoog.” ƒ “Dat al die extra bewoners ook boodschappen gaan doen, naar de huisarts, tandarts, ziekenhuis, fysio, kapper, school etc. en ook gebruik maken van de wegen en OV. Ben bang dat het té druk/vol gaat worden bij alle bovenstaande onderwerpen.” ƒ “De wijk loopt hard achteruit, het verliest zijn persoonlijkheid. Ben bang dat er alleen woontorens bij komt. Ben bang voor een afgevlakte menshouderij.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 12

Het gebied in 2035 | Waar zien buurtbewoners kansen en bedreigingen in het gebied? ƒ “Leefruimte voor de mens en parkeerruimtes. Anders verplaatst het probleem zich ergens anders naartoe.” ƒ “Genoeg parkeerplekken. Ik voel me veilig maar ik ben bezorgd om auto.” ƒ “Ik wil graag met de auto kunnen blijven rijden waar ik wil. Dat geeft een gevoel van vrijheid.” ƒ “Toename van verkeers- en parkeerdrukte in de achterliggende wijk. O.a. Glinkastraat en Brahmslaan. De huizen in de Brahmslaan zijn op veengrond gebouwd en hebben ernstig te lijden onder toegenomen verkeersdrukte. Draag ook hiervoor zorg.” “Maak van onze buurt geen parkeerplaats.”

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 13

Groots Gestel | Vertaling thema’s voor de Kop van Blaarthem en Genderdal Gestel… …is bont als een vintage lappendeken

De Kop van Blaarthem en Genderdal Binnen deze ‘lapjes’ is het rustig. De naden van de lapjes zijn de verbinding met de voorzieningen, zoals het centrum en het openbaar vervoer. Hoewel er nu niet veel voorzieningen zijn is de locatie zo gunstig dat dat er eigenlijk niet toe doet. Buurtbewoners hopen wel een buurtcentrum of horeca in de buurt.

…heeft het hart op de juiste plek(ken)

… Er is behoefte aan plekken waar laagdrempelige ontmoeting kan plaatsvinden en diverse groepen elkaar kunnen leren kennen en ontmoeten. Open, gedeeld groen zou zo’n plek kunnen zijn waar deze behoefte kan worden vervuld.

…maakt van onbegrepen inbegrepen

… Er wordt nu onbegrip ervaren omdat er geen ruimte of gelegenheid is om elkaar beter te leren kennen, of tegen te komen in het gebied. De verschillende mensen leven langs elkaar heen, in plaats van met elkaar samen.

…is voor ‘t leven

… Buurtbewoners zijn ervan bewust dat hun behoeften in de komende 10 jaar zullen veranderen. De oudere bewoners geven aan in de wijk te willen blijven, maar dan moet er wel een geschikte plek voor hen zijn. Doorschuiven en ruimte maken voor een nieuwe generatie zien de buurtbewoners als vanzelfsprekend.

Gestel maakt zich klaar

Hoewel een verbetering zeker gewenst is, ervaren buurtbewoners nu al druk op de voorzieningen (huisarts, drukte in de supermarkt, parkeerdrukte, etc.) Hierdoor zijn zij slechts voorzichtig enthousiast over de ontwikkelingen in het gebied.

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 14

Aanpak Empathisch onderzoek

Aanpak

Straatgesprekken bij de Action 19 februari 2025 Kansen, aandachtspunten, hoop/vrees bij de ontwikkeling van de buurt

Open ontwerpatelier 17 februari 2025 @ Het Baken Professioneel belanghebbenden Buurtbewoners Buurtverenigingen

Online vragenlijst 4 – 19 februari 2025 Kansen, aandachtspunten, hoop/vrees bij de ontwikkeling van de buurt

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 16

Open Ontwerpatelier & Straatgesprekken | Gesprekslijn Vragen Open Ontwerpatelier : ƒ Favoriete en minst favoriete plek ƒ Wat is je favoriete en minst favoriete plek? ƒ Heb je een idee voor dit gebied? ƒ Schetsen ƒ Welke plus- en minpunten zie je bij de schetsen en foto’s ƒ Wat spreekt je aan? Waarom? ƒ Vragen Gesprekslijn: ƒ Wat maakt het voor jou prettig wonen en leven in de buurt? ƒ Zie je jezelf hier over 10 jaar nog wonen? ƒ Wat mag er (daarvoor) veranderen? Wat moet er blijven? ƒ Als je je dit gebied (deze buur) voorstelt over 10 jaar, waar hoop je dan op? En waar vrees je dan voor? ƒ Als hier mensen bij komen en er meer woningen komen, waar moeten we dan op letten / aandacht aan besteden?

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 17

Open Ontwerpatelier I | Schetsen Vragen bij schetsen: ƒ Favoriete en minst favoriete plek ƒ Wat is je favoriete en minst favoriete plek? ƒ Heb je een idee voor dit gebied? ƒ Schetsen ƒ Welke plus- en minpunten zie je bij de schetsen en foto’s ƒ Wat spreekt je aan? Waarom?

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 18

Online vragenlijst + social media advertentie Online vragenlijst: ƒ Wat wil je meegeven voor de ontwikkeling van de Kop van Blaarthem & Genderdal? ƒ Waar hoop je op? ƒ Waar vrees je voor? ƒ Wat is jouw postcode? (cijfers en letters, bijv. 1234AA) De online vragenlijst is gedeeld via de wijkinfo. De online vragenlijst en het open ontwerpatelier zijn via een social media advertentie gepromoot.

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 19

Bewoners, buurtbewoners, toekomstig bewoners

Meeweten & meedenken Alle buurtbewoners Genderdal en Blaarthem worden geïnformeerd via wijkinfo en tegelijkertijd uitgenodigd om mee te denken via flyer. Potentieel toekomstig bewoners horen we mogelijk via de (basis) scholen, bij de Action en via de online vragenlijsten.

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 20

Online vragenlijst + social media advertentie

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 21

Facts & figures Empathisch onderzoek

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 22

Facts & Figures | Open Ontwerpatelier en Straatgesprekken

52 mensen gesproken 32 bij het Open Ontwerpatelier

+/- 500 minuten aan gesprekken

4 tekeningen Gemaakt tijdens het Open Ontwerpatelier

47 reacties op online vragenlijst

20 bij de Straatgesprekken

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 23

Open Ontwerpatelier I | Impressie

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 24

Straatgesprekken | Impressie

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 25

(Minst) favoriete plekken

“Het groen, en het uizicht op groen.” “De rotonde is een kenmerkende plek.”

“Deze tunnel voelt onveilig.”

“De groene ruimte tussen de flats wordt gewaardeerd.” “Hier mag wat veranderen: hier wordt veel vuil gestort, het mag opgeknapt.”

“Hier mag wat veranderen: de uistraling kan verbeteren.”

“De uitstraling kan verbeteren.”

Bij het open ontwerpatelier vroegen we buurtbewoners wat hun favoriete en minst favoriete plek is in het gebied.

ƒ Favoriete plek ƒ Minst favoriete plek

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 26

Gesprekken | Leeftijden

Gesprekken

| Leeftijden

Leeftijdsverdeling per participatiemoment

Open ontwerpatelier <20 0%, 20-39 6%, 40-59 31%, 60+ 63%

Leeftijdsverdeling per participatiemoment

Straatgesprekken <20 0%, 20-39 25%, 40-59 44%, 60+ 31%

70% 63%

Gebiedsanalyse Blaarthem en Genderdal <20 17%, 20-39 37%, 40-59 25%, 60+ 21%

60%

Percentage

50%

44%

40%

37% 31%

30%

31%

25%

25% 21%

17%

20% 10% 0%

6% 0%

0%

<20 Open ontwerpatelier

20-39 Straatgesprekken

40-59

60+

Gebiedsanalyse Blaarthem en Genderdal

*Via de online vragenlijst zijn er geen leeftijden gevraagd. *Via de online

vragenlijst zijn er geen leeftijden gevraagd .

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 27

Postcodes | Deelnemers empathisch onderzoek

ƒ Kop van Blaarthem en Genderdal ƒ Straatgesprekken ƒ Open Ontwerpatelier I ƒ Online vragenlijst

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 28

Evaluatie

Evaluatie

ƒ Het bleek te vroeg in het proces om het te hebben over de schetsen voor de woontypologieën. In dit stadium had het open ontwerpatelier als voornaamste doel om open input op te halen, als startpunt voor het proces. In het volgende ontwerpatelier zal er meer duidelijkheid zijn over het gebiedskader, en is het mogelijk om concreter het gesprek te voeren over de schetsen. ƒ Het open ontwerpatelier vond nu plaats in Het Baken. Dit is een locatie binnen, waar naar verwachting weinig bewoners spontaan hun weg hebben gevonden. Om meer buurtbewoners te bereiken, organiseren we het volgende ontwerpatelier op een andere locatie, waar meer bewoners langs komen.

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 30

Over cocosmos

Ontwerpende onderzoekers en strategische procesbegeleiders.

Ontwerpend onderzoek voor toekomstperspectief bij maatschappelijke vraagstukken

Samen maken we de stad. Cocosmos ontwikkelt aansprekende instrumenten om drijfveren te onderzoeken en verschillende mensen en belangen bij elkaar te brengen. Want juist vanuit verschillende perspectieven komen we tot betekenisvolle, innovatieve en duurzame oplossingen voor maatschappelijke transities. Het resultaat: vernieuwende, passende en gedragen (gebieds-)visies en concepten met meerwaarde voor alle betrokken belanghebbenden.

Colofon Participatieprocesbegeleiding door cocosmos in opdracht van de gemeente Eindhoven Auteurs: Aya Bergkamp Philémonne Jaasma Rosanne Bloemraad

Empathisch onderzoek voor het gebiedskader Kop van Blaarthem & Genderdal | 32