Bijlage 2a - Participatienota ontwikkelinsgvisie Stadshart Woensel

PARTICIPATIENOTA - Ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel Fase 1: van integrale visie tot besluitvorming in de Gemeenteraad Zowel in de totstandkoming van de ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel als in de uitvoering ervan spelen communicatie en participatie een belangrijke rol. Deze participatienota heeft daarom 2 doelen: 



inzicht geven in het participatieproces dat bij de totstandkoming van de ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel is gevolgd (participatieverslag). Daarom beschrijven we de activiteiten die vanaf de zomer van 2021 tot dit moment zijn verricht op het gebied van participatie en communicatie, wat – in grote lijnen – hiervan de opbrengst is geweest en welke invloed deze heeft gehad en nog zal hebben bij de uitwerking van de ontwikkelingsvisie in de volgende fases. de uitgangspunten vastleggen voor participatie in het vervolgproces nadat de ontwikkelvisie is vastgesteld (het participatieplan voor het vervolg). Daarom beschrijven we de kaders voor participatie en communicatie die gemeente, initiatiefnemers en ontwikkelaars in acht moeten nemen bij de verdere uitwerking van deze ontwikkelingsvisie naar volgende fasen.

INLEIDING Na 50 jaar nieuwe visie op winkelcentrum WoensXL nodig WoensXL ligt in het hart van het gebied dat in de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw in een enorm hoog tempo is gebouwd. Na een halve eeuw zien we nu een aantal sociale en ruimtelijke opgaven die steeds dringender worden. In 2020 wees het college van burgemeester en wethouders het gebied aan als een grote verdichtingslocatie in onze stad en de winkeliers van WoensXL slaakten in 2020 een noodkreet rond de toekomstbestendigheid van het winkelcentrum. In 2021 hebben de gemeente, Certitudo, de vier Eindhovense corporaties en de winkeliers, het initiatief genomen om behoeften en kansen te inventariseren voor WoensXL en het stadsdeelgebied Woensel. Daarbij zijn ook belangrijke stakeholders betrokken en experts op het gebied van wonen, retail, cultuur, sport en maatschappij.

Participatieproces loopt door na vaststelling ontwikkelingsvisie De ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel is in mei 2022 door het college van burgemeester en wethouders vrijgegeven voor verdere dialoog en participatie bij een breed scala aan betrokkenen, belanghebbenden en stakeholders. Het participatieproces krijgt een vervolg na vaststelling van de ontwikkelingsvisie. Deze ontwikkelingsvisie is het fundament waarop de doorontwikkeling van WoensXL naar Stads-hart Woensel de komende jaren verder uitgewerkt gaat worden.

1

PARTICIPATIEVERSLAG Kaders participatie voor ontwikkelingsvisie In de ontwikkeling van WoensXL naar Stads-hart Woensel is er een aantal zaken die voor het participatieproces als vaststaand zijn beschouwd. Deze kaders komen voort uit het bestuursakkoord Samen Morgen Mooier Maken, gemeentelijk beleid en de programma’s en ambities van het college: •

De ontwikkeling van het gebied levert een belangrijke bijdrage aan de woningbouwopgave waar Eindhoven als stad voor staat; Compacter maken van het winkelcentrum; De vrijgekomen ruimte en de parkeerplaatsen kunnen worden ontwikkeld met (gebouwd) parkeren, plintprogramma’s (commercieel, horeca, maatschappelijk, educatie, etc.) en daarboven een divers woonprogramma; Verbindingen met de omliggende wijken zijn belangrijk; Inzetten op vergroening en duurzaamheid.

• •

• •

Participanten en uitgangspunten participatieproces Vanaf de zomer van 2021 is met tal van partijen gesproken. De verzamelde inbreng is gebruikt bij de verdere totstandkoming van de ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel. Deze partijen zijn te clusteren in: -

Direct belanghebbenden, ondernemers en vastgoedeigenaren Belangenorganisaties Maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders Bewonersorganisaties

Direct belanghebbenden, ondernemers en vastgoedeigenaren Eén van de eerste stappen die hierin is gezet is een presentatie van de ruwe ontwikkelingsvisie (under construction) op de algemene ledenvergadering van de winkeliersvereniging/CVVE in oktober 2021. Deze eerste toets door een belangrijke groep belanghebbenden heeft het draagvlak van de ingeslagen weg vergroot en heeft ook belangrijke inbreng geleverd op het verdere bouwen aan de ontwikkelingsvisie. Met name op de elementen parkeren, ontsluiting en aandacht voor het bestaande winkelcentrum. Eigenaren en winkeliers deden hier een oproep – en hier zat ook gevoel van zorg achter – de nu ingeslagen weg voor herontwikkeling van het gebied ook daadwerkelijk af te maken. Belangenorganisaties Daarnaast is in deze fase gesproken met de Van Abbestichting, stichting Wederopbouwerfgoed Eindhoven en Trefpunt Groen. Deels waren deze gesprekken informerend van aard, deels is in deze gesprekken waardevolle inbreng gegeven die is gebruikt in het verdere proces tot nu toe. Zo beklemtoonden de Van Abbestichting en de stichting Wederopbouwerfgoed Eindhoven de voor Eindhoven bijzondere periode waarin Winkelcentrum Woensel tot stand is gekomen.

Er werden kritische kanttekeningen gemaakt bij de laatste grote renovatie en er werd aandacht gevraagd voor de verbinding met de unieke stedenbouwkundige structuur van Broek en Bakema van de buurt 't Hool.

2

Maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders Ook is gesproken met maatschappelijke partners als Stichting Cultuur Eindhoven, Bibliotheek Eindhoven, Springplank040, Stichting Gezondheidscentra Eindhoven en Woonzorg Nederland. Met hen zijn vooral, op hoofdlijnen, mogelijke programmatische kansen verkend. Bewonersorganisaties Het Bewonersplatform Woensel Noord – de koepelorganisatie van bewonersorganisaties – is bij haar bijeenkomsten regelmatig geïnformeerd over de ontwikkeling als zodanig en over het proces en de stand van zaken. Hierbij werden geen presentaties met beelden gegeven. De ontwikkelingsvisie werd hiervoor nog als te pril te beschouwd. Deze eerste fase van de totstandkoming van de ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel werd afgerond met bespreking in het college van burgemeester en wethouders van de concept ontwikkelingsvisie in april 2022 en het besluit deze ontwikkelingsvisie vrij te geven voor verdere participatie en dialoog.

Uitgangspunten participatieproces Voor een meer planmatige aanpak is het bureau Cocosmos ingeschakeld. Een meer planmatige aanpak van het participatieproces start vanaf dat moment. Voor dit participatieproces zijn 7 uitgangspunten geformuleerd: 1. Iedereen die invloed heeft op of beïnvloed wordt door de ontwikkeling is een belanghebbende. 2. Alle belanghebbenden zijn experts: ofwel van hun eigen ervaring of van hun vakgebied. 3. Participatie is een proces van ‘ophalen en terugkoppelen’ 4. Transparantie is essentieel. We luisteren open en oordelen niet. 5. Een rode draad tussen participatie, placemaking en communicatie is nodig. 6. Een herkenbaar verhaal biedt houvast om een gedragen ontwikkelvisie stap voor stap te realiseren, waarbij steeds recht wordt gedaan aan de kernwaarden en toekomstige behoeftes voor de gebruikers. 7. Het is onze taak om participeren laagdrempelig toegankelijk te maken voor alle belanghebbenden. Dit betekent verschillende vormen, kanalen, talen, online, offline en visueel. Hiervoor wordt ieder huishouden in de direct omliggende buurten benaderd en in de gelegenheid gesteld haar inbreng te geven.

Activiteiten in het participatieproces Nadat de concept ontwikkelingsvisie door het college van burgemeester en wethouders was vrijgegeven voor verdere participatie en dialoog, zijn vanaf juni 2022 verschillende activiteiten opgezet in het kader van participatie. Hieronder een resumé.

3

Informatiebijeenkomst voor bewonersorganisaties en professionals, 29 juni 2022 Eind juni is een eerste bijeenkomst georganiseerd om bewonersorganisaties en professionals op de hoogte te stellen van de inhoud van de concept ontwikkelingsvisie en met hen in gesprek te gaan om vragen en kansen te bespreken. Er kwamen circa 60 geïnteresseerden naar de bijeenkomst. Locatie was de voormalige Zeeman in WoensXL. Plenair werd de visie toegelicht, waarna er informeel bij vijf marktkraampjes de verdieping werd opgezocht. Thema's waren: parkeren en mobiliteit, leefbaarheid, wonen, winkels en (participatie)proces. Bij binnenkomst vulden 41 mensen het associatiekaartje in ‘Wat betekent Woensel voor mij?’. Samengevat betekent Woensel: gezelligheid, eigen cultuur, gewoon, kruispunt van werelden, alle leeftijden en culturen bij elkaar, losse wijken, alles bij elkaar, gemak, steeds onveiliger om te wonen, plek met veel potentie en toekomst.

Sfeerimpressie van de informatiebijeenkomst

De aanwezigen gaven mee dat er behoefte is aan duidelijkheid en dat er meer aandacht moet zijn voor jongeren: Organiseer een inclusief (participatie)proces. Betrek bewonersinitiatieven en maatschappelijke organisaties en maak een plan tegen leegstand. Zorg voor een levendig winkelaanbod en een echte publiekstrekker. Begin snel, zodat mensen zien dat er iets gebeurt. Houd rekening met overlast, veiligheid en fijnstof voor bewoners de komende 20 jaar. En zoek slimme oplossingen voor parkeren en mobiliteit. Een verslag van deze bijeenkomst treft u als bijlage aan.

Individuele gesprekken of gesprekken in kleiner verband met inwoners en/of stakeholders Regelmatig zijn we als gemeente via verschillende kanalen benaderd met meer en minder concrete vragen van inwoners over de voorgenomen ontwikkelingen. Veelal hebben wij deze vragen en soms zorgen telefonisch of per mail beantwoord. Een vertegenwoordiging van het Bewonersplatform Woensel Noord is betrokken geweest bij een door TNO uitgevoerde scenariostudie naar verschillende verkeersmodellen rond de gebiedsontwikkeling. Naar aanleiding van geuite zorgen van een aantal bewoners uit 't Hool is een aantal gesprekken gevoerd. De zorgen hadden vooral betrekking op schaduwwerking van hoogbouw, overlast en een verzoek om de Diekirchlaan door middel van herinrichting te betrekken in de planontwikkeling. 4

Online consultatie In oktober 2022 is een online consultatie uitgezet ter validatie van de ontwikkelingsvisie bij de inwoners van Woensel. De consultatie is uitgezet via het Instagram-kanaal van de gemeente Eindhoven. Daarnaast is er een flyer in meerdere talen huis-aan-huis verspreid in het winkelcentrum en de vijf direct aanliggende wijken (ca. 10.000 adressen). In totaal hebben ruim 800 personen de vragenlijst bekeken en zijn er 295 vragenlijsten ingevuld. Dat deden ze aan de hand van vier vooraf gedefinieerde thema's en een aantal open vragen. Conclusie & advies Omwonenden vragen aandacht voor de volgende zaken, die een plek verdienen in de ontwikkelvisie:   

Veiligheid (denk aan toezicht op straat, sociale veiligheid en preventie) Saamhorigheid (denk aan het vieren van diversiteit, culturen laten samenkomen, etc.) Het aanbod van voorzieningen voor activiteiten en recreatie

Omwonenden vragen aandacht voor de volgende zaken, die meer nadruk dienen te krijgen in de ontwikkelvisie:  

Groen en duurzaamheid (kan dit concreet vorm krijgen in het nieuwe hart van Woensel?) Creëren van een kloppend hart (hoe zorg je voor een dynamisch en bruisend hart van Woensel?)

Als het gaat om het proces, vragen omwonenden om:    

Een toegankelijk participatieproces Voort te zetten wat nu gestart is met de vragenlijst Een duidelijke tijdlijn van de ontwikkeling Continue communicatie van plannen zodat omwonenden weten wat hen te wachten staat en hier betrokken bij kunnen worden

Als het gaat om concreet programma van het toekomstige stadshart, hebben omwonenden behoefte aan:      

Een groot winkelaanbod (Avond) horecagelegenheid Groen Ruimte voor diversiteit en ontmoeting Bibliotheek en cultureel centrum (o.a. bioscoop) Gratis parkeren

Het uitgewerkte verslag van deze online consultatie en de verantwoording van de resultaten is opgenomen in de bijlage.

5

Interviews met belanghebbenden Er zijn persoonlijke gesprekken gevoerd met winkeliers en organisaties uit de omgeving van het winkelcentrum om te reflecteren op de concept ontwikkelingsvisie. Het doel van de interviews was om breed inzicht te krijgen van de behoeftes en knelpunten die bewoners met een grote achterban, organisaties en winkeliers zien bij de ontwikkeling van het winkelcentrum. Na een uitnodiging via flyers en posters heeft Cocosmos gesproken met 14 winkeliers, 9 organisaties/ actieve bewoners en 9 marktlooplui. Hieruit is een aantal belangrijke thema's naar voren gekomen die leven bij de geïnterviewden. Deze zijn in te delen naar ‘het proces’ en ‘de ontwikkelingsvisie'. In het proces vraagt men aandacht voor een duidelijke communicatie en een focus op meedoen. Ten aanzien van de ontwikkelingsvisie spelen er thema’s als verbinden en ontmoeten, sfeer in straatbeeld, diversiteit in faciliteiten en parkeren en bereikbaarheid. Tijdens de interviews zijn ook aanbevelingen gedaan en ideeën opgehaald. Aanbevelingen 

       

Onduidelijk, kom het eerst eens uitleggen hier. We willen als winkeliersvereniging vooral duidelijkheid. Betrek de ondernemers die hier al lang zitten (niet de franchises), samen met gemeente/Certitudo. Echt luisteren naar de ondernemers zeggen, iedereen betaalt evenveel marketing bijdrage Meer contact met ander VVE's en winkeliersvereniging zou wel beter zijn Een betere positionering van Woensel als stadsdeel. Het is het grootste stadsdeel van Eindhoven Verbondenheid met de omgeving, iets anders dan fort met muren eromheen Meer reuring, meer belevenis. Er moet af en toe iets te doen zijn, muziek, aantrekking voor kinderen. Het zou veel groener mogen Meer potentiële klanten, we willen dat er meer mensen op afkomen, meer gezelligheid, hoe meer ziel hoe meer vreugde. Een mooi winkelcentrum, meer toeloop. Fatsoenlijke winkelinvulling niet vier nagelstudio's Houd goed rekening met aan en afvoer voor winkeliers en horeca

Ideeën     



Contact VVE met bewoners is mededelingenbord, whatsappgroep (ook flyer hierin delen), nieuwsbrief, tweetalig communiceren Vroeger was er een kiosk, dat was supergezellig en die is toen weggehaald. Dat was het hart van het centrum. Een plek waar je samen gaat komen, iets afspreken. Een plek voor jongeren, waar ze naartoe kunnen gaan en elkaar kunnen ontmoeten Een ontmoetingspunt. Citycentrum in Veldhoven wordt als voorbeeld gegeven wegens de toegankelijkheid. Zorg dat de toegang mooi, verander de achterwanden van de panden. Outlets zijn een mooi voorbeeld: Mooi groen, veel mooie rustpunten, openbare toiletten, moderne basisvoorzieningen Meer groen, meer uitbreiden, grotere markt 6

Geïnterviewden reageren vanuit hun eigen perspectief op de visie. Winkeliers focussen op het creëren van een fijne sfeer in het winkelcentrum waar rekening wordt gehouden met aan-en afvoer van bezoekers en winkeliers zelf. Marktlieden zijn vooral betrokken bij hoe de markt voor hun eigen bezoekers bereikbaar blijft. Organisaties denken na over het straatbeeld en hoe de faciliteiten en infrastructuur hierin samenkomen. In de doorontwikkeling van de visie op Stads-Hart Woensel zal met deze verschillende perspectieven rekening gehouden moeten worden. Parkeren, aantrekkelijkheid, groen en verbinding spelen een belangrijke rol. In de volgende fasen zal daarom continue validatie en participatie een belangrijke rol blijven spelen.

Buurtberaad Woensdag 30 november 2022 heeft Cocosmos een Buurtberaad georganiseerd in Queen Bee. Het doel hiervan was om tien aanbevelingen over verschillende thema’s in de gebiedsontwikkeling aan het planteam te doen vanuit het perspectief van de ondernemers en omwonenden zelf. Deelnemers waren 50 geselecteerde ondernemers en bewoners uit Woensel, die zich hadden opgegeven in de online consultatie en die een goede afspiegeling vormen van de bewonerspopulatie in het gebied.

Vooraf hadden de deelnemers een samenvatting ontvangen van de concept ontwikkelingsvisie ter voorbereiding. Tijdens de avond zelf werd een korte toelichting gegeven op het doel van het buurtberaad, de status van een ontwikkelingsvisie, het proces en de planning. Daarna is de deelnemers gevraagd aan de hand van thema's aanbevelingen en nieuwe inzichten te geven die de concept ontwikkelingsvisie zullen verbeteren.

7

Over welke thema's willen de deelnemers het liefst meepraten?

Via een stapsgewijze benadering is per thema vastgesteld wat bewoners belangrijk vinden, wat er opvalt in de visie, verzoeken aan het planteam en concrete ideeën. Dit alles is samengekomen in een tiental concrete aanbevelingen. Aanbevelingen vanuit het Buurtberaad: 1. Leefbaarheid: Wij verzoeken het planteam een divers aanbod te geven in woningen en winkelaanbod. 2. Wonen: Mocht het hoogbouw worden, concentreer dan de hoogbouw met voldoende tussenruimte en spreidt het niet door het plan + houdt rekening met uitzicht/woongenot van bestaande hoogbouw, maar onderzoek ook de mogelijkheid zoals in de wijk de Bergen. 3. Mobiliteit: Wij verzoeken het planteam om een mobiliteitsplan met duidelijke prioritering te maken met in acht nemende de verschillende verkeersstromen en alternatief van eigen vervoer. 4. Groen: Wij verzoeken het planteam dat groen zorgt voor een leefbare plek met een scala van functies: biodiversiteit, klimaat-aanpassingsvermogen, motor loze mobiliteit, sociaal, horeca en water. Dat het ook toegankelijk is voor mindervaliden. 5. Veiligheid: Wij verzoeken het planteam om camera’s bij parkeergelegenheden en bij het winkelcentrum. Verlichting bij openbare locaties. Meer stadswacht. Veilige wandel- en fietspaden. Meer activiteiten (‘s avonds) zodat er ook meer controle is. En creëer geen potentiële hangplekken. 6.

Winkels: Wij verzoeken het planteam om actief op zoek te gaan naar blije ondernemers en speciaalzaken en hen betaalbare en flexibele huren te bieden. 7. Sociaal: We hebben verschillende “hubs” voor sociale activiteiten nodig: een theater; een toneelstuk voor kinderen om met elkaar in contact te komen. 8. Cultuur: Wij verzoeken het planteam om: Dat het aantrekkelijk wordt om hier te verblijven en te komen. Ook als de winkels al gesloten zijn en voor jong & oud. 9. Openbare ruimte: Wij verzoeken het planteam om rekening te houden met alle leeftijden en de pleinen besloten en intiem te houden, groen moet functioneel zijn en onderhouden worden. 8

10. Recreatie: Wij verzoeken het planteam om leegstaande panden te gebruiken als pilots. Activiteiten (zoals buiten bioscoop), WcW als buurtplekterras eetplein, buurttheater (lokaal talent). Avondhoreca. Een uitgebreid verslag van de uitkomsten van het Buurtberaad leest u in de bijlage. Daarin is ook een verantwoording opgenomen over de selectie van de deelnemers aan het Buurtberaad. Ons college, maar ook de partijen vertegenwoordigd in het planteam, is blij met de aanbevelingen uit het Buurtberaad omdat ze daarmee de plannen die voortkomen uit de ontwikkelingsvisie beter kunnen afstemmen op de behoeftes die er zijn. De opbrengst lijkt in lijn met de uitgangspunten die geleid hebben tot de concept ontwikkelingsvisie, al hebben sommige thema’s extra aandacht nodig. De intentie is om regelmatig in de volgende fasen een Buurtberaad te organiseren en continu te valideren met belanghebbenden en stakeholders.

Placemaking In het kader van placebranding, placetesting en placemaking is het najaar van 2022 een samenwerking aangegaan met BRAND The Urban Agency. Vanuit hetgeen wat er leeft binnen de Woenselse gemeenschap ontwikkelen zij samen met Yellow Sunshine uit Eindhoven activiteiten die op korte termijn en gedurende de komende jaren levendigheid brengen in het gebied. Zodat belanghebbenden, bewoners en bezoekers het gevoel krijgen ‘hier gebeurt wat'. Basis voor deze activiteiten is een placebrand: de identiteit van Woensel. Wat maakt Woensel uniek? Om te achterhalen wat de identiteit van Woensel is, wat er leeft in de buurt en waar behoefte aan is, zijn zij de wijk ingegaan. Hoewel placemaking een andere doelstelling heeft en andere methodieken kent dan participatie, zijn sommige opbrengsten van het placemaking (deels) relevant voor het participatieproces. Om deze reden beschrijven we deze hieronder separaat in de nota. 'Kende Woensel tour’: Leden van het planteam hebben op de fiets bewoners bezocht en zijn ze het gesprek aangegaan over hoe het is om te wonen in Woensel. Wat maakt Woensel Woensel? Uitkomsten gesprekken 'Kende Woensel tour’ samengevat Wonen Mensen vinden het fijn wonen in Woensel. Mensen die hier zijn opgegroeid, willen hier graag blijven wonen. Men maakt zich zorgen over de hoogbouw, cultuurverschillen tussen bewoners en overlast.

Winkels Ondernemers willen meer zekerheid over de toekomst van WoensXL. Bewoners willen graag diversiteit in winkelaanbod en meer kleinschalige (authentieke) winkeltjes en speciaalzaken. En dat er dingen georganiseerd worden. Belangrijk is dat de markt blijft. Horeca Het zou goed zijn als er nieuwe betaalbare eettentjes terugkomen.

9

Maatschappelijk Er is behoefte aan speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren. Mensen willen een plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten en activiteiten of festivals kunnen organiseren (vroegere ‘kiosk’). Men vraagt aandacht voor laaggeschoolden en ouderen die niet de weg weten in de digitale wereld. Algemeen Verduurzaming en groen zijn belangrijke thema’s voor bewoners. Men ziet graag openbare toiletten in het winkelgebied. Het parkeren moet behouden blijven en er is behoefte aan betere communicatie (social media). Waffelbus: in september zijn, in ruil voor een persoonlijk verhaal, gratis wafels uitgedeeld op verschillende plekken in de omliggende buurten en het winkelcentrum zelf . Via flyers zijn inwoners hiervan op de hoogte gesteld.

Uitkomsten gesprekken Waffelbus samengevat Wonen Woensel is fijn en rustig wonen met voorzieningen dichtbij, in het groen, met ruimte om te spelen voor de kinderen. Men heeft behoefte aan een mix van huur- en koopwoningen en betaalbare woningen voor zowel jongeren als ouderen. Hoogbouw mag geen beklemmend gevoel geven en veiligheid is een belangrijk thema. WoensXL/retail/winkels Men heeft behoefte aan een breder aanbod van winkels, meer speciaalzaken en gratis parkeren. Daarnaast meer bankjes en groen, gezelliger, meer levendigheid, betere signing. Een centraal punt waar van alles te beleven is. Horeca Meer betaalbare eetgelegenheden (multicultureel) en een gezellig (bier)café met pooltafel/voetbalspel of een eetcafé met filmaanbod, lezingen, optredens. Avondhoreca. Gezellige terrasjes/mensen zien/horecaplein. Maatschappelijk Er is behoefte aan een wijkcentrum/buurthuis; een kern waar men samen kan zijn, ontmoeten, betaalbare koffie, mensen leren kennen. Met veel cultureel aanbod (muziek, theater, film, cursussen vanuit CKE). Een plek waar kinderen veilig kunnen spelen en sporten (met begeleiding) en een 10

jongerensoos. Verder een plek als seat to meet, waar je kunt werken, koffiedrinken en elkaar ontmoeten zou goed passen. Tussen BRAND The Urban Agency, Yellow Sunshine en Cocosmos is een goede samenwerking. Uitkomsten van gesprekken worden gedeeld en activiteiten op elkaar afgestemd. Ondanks het feit dat de genoemde placemaking activiteiten niet het doel van participatie hadden, hebben ze inhoudelijk wel belangrijke informatie opgeleverd en zichtbaar gemaakt dat er iets staat te gebeuren. Ook in het vervolgproces zullen participatie, placemaking en communicatie onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven en elkaar versterken waar nodig. Communicatie ontwikkelingsvisie voor Stads-hart Woensel Na het besluit van het college van burgemeester en wethouders om de concept ontwikkelingsvisie vrij te geven voor verdere participatie en dialoog is er een projectpagina ingericht op de website van de gemeente Eindhoven (eindhoven.nl/stadshart-woensel). Deze heeft als doel om digitaal vindbaar te zijn, inschrijvers voor een nieuwsbrief te werven en de mogelijkheid te bieden om online een vraag te stellen. In november is, voorafgaand aan het Buurtberaad, huis aan huis een nieuwsbrief verspreid aan ongeveer 10.000 huishoudens in Woensel. Het doel was het informeren van iedereen die invloed heeft op of beïnvloed wordt door de ontwikkeling.

Ook hier is een oproep in gedaan voor het aanmelden op de digitale nieuwsbrief. Ook in 2023 zal periodiek een nieuwsbrief worden uitgebracht. Een projectwebsite wordt in de volgende fase ingericht. OPBRENGST VAN HET PARTICIPATIEPROCES - conclusies De bijeenkomsten en activiteiten van het participatieproces voor het organiseren van inbreng op de concept ontwikkelingsvisie Stads-hart Woensel zijn eind 2022 afgerond. Naast de reflectie op de ontwikkelingsvisie hebben deelnemers aan het participatieproces ook waardevolle en relevante inbreng geleverd voor de ontwerp- en programmeringsfase. Wij zullen deze wensen en ideeën op het gebied van wonen, winkels, cultuur, ontmoeten, parkeren en mobiliteit meenemen naar de volgende fases, waarin participatie op deelthema’s en projecten ingericht zal worden. Wanneer we kijken naar de gesprekken die, in kleiner en groter verband, zijn gevoerd in het kader van het participatieproces voor de ontwikkelingsvisie, zien we grotendeels dezelfde inbreng, aandachtspunten, geuite zorgen en geziene kansen terugkomen. In zekere zin betekent dat een zekere validatie van de verschillende participatiemomenten. Omdat de aanbevelingen gedaan in het buurtberaad het meest expliciet en volledig zijn, gaan we hier hieronder verder op in; dit zonder de andere aanbevelingen uit het oog te verliezen. Algemeen:  

De opbrengst van het participatieproces lijkt in lijn met de wijze en de intentie waarmee de concept ontwikkelingsvisie is opgesteld. We moeten aandacht geven aan de opmerkingen over in ieder geval situering van de hogere bouwmassa’s en mobiliteit.

11

 

Veel inbreng gaat over programmering en ontwerp en lijkt vooral van belang in de fase na de vaststelling van de ontwikkelingsvisie. Er is een behoefte aan een vorm van buurtberaad, op een wat hoger abstractieniveau dan de projectfasen, voor de periode na de ontwikkelingsvisie.

Wat heeft het planteam met de aanbevelingen uit het buurtberaad – wat we als afspiegeling van het gehele participatieproces mogen beschouwen – met betrekking tot de ontwikkelingsvisie gedaan? 1. Leefbaarheid: een divers woning- en winkelaanbod Dit betreft één van de pijlers van de concept ontwikkelingsvisie en is integraal opgenomen in het woon- en winkelprogramma. Deze aanbeveling nemen we over. 2. Wonen: concentreer de hoogbouw binnen het plan met voldoende tussenruimte Deze aanbeveling stelt niet de hoogbouw op zichzelf ter discussie, maar pleit voor concentratie ervan binnen het plangebied. Hij lijkt ook innerlijk tegenstrijdig. Immers, concentratie van de hogere massa’s betekent ook een kleinere tussenruimte tussen die massa’s. Daarnaast kan concentratie van de hogere massa’s een qua stedenbouw, mobiliteit en beleving een wat onevenwichtig plan opleveren. De aanbeveling ten aanzien van de concentratie van hogere bouwmassa’s nemen we niet over. Wel dient in de uitwerking naar plannen en projecten rekening te worden gehouden met schaduwwerking, zichtlijnen en de relatie met de openbare ruimte. 3.

Mobiliteit: een mobiliteitsplan met duidelijke prioritering binnen de verschillende modaliteiten Mobiliteit en parkeren en de verschillende modaliteiten daarbinnen (lopen, fietsen, OV, auto) zijn kernonderdelen en in zekere mate vormgevend voor de ontwikkelingsvisie en de uitvoering daarvan. Rekening houdend met de belangen van de winkeliers, andere exploitanten en bezoekers, zal de prioritering van de mobiliteitsvisie van de gemeente Eindhoven hierin een belangrijk uitgangspunt vormen. Deze aanbeveling nemen we over. 4. Groen: aandacht in de openbare ruimte voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en toegankelijkheid voor mindervaliden Deze aanbeveling heeft impliciet een kwantitatief en kwalitatief element. Voor wat betreft het kwantitatieve element heeft de concept ontwikkelingsvisie het belang van voldoende openbare ruimte voldoende onderkend en concreet gemaakt. Het kwalitatieve element heeft vooral betrekking op de ontwerp, inrichting en beheer van de openbare ruimte en komt vooral in de plan- en projectfase na vaststelling van de ontwikkelingsvisie aan de orde. We nemen deze aanbeveling over. 5. Veiligheid: cameratoezicht, meer inzet van Toezicht en Handhaving, veilige inrichting van de openbare ruimte Een veilige inrichting van de openbare ruimte is een basisvoorwaarde voor een prettig verblijf en gebruik.

De komst van omstreeks 2.500 woningen betekent ook behoefte aan intensivering, binnen de beschikbare capaciteit, van de inzet van Toezicht en Handhaving. De inzet van cameratoezicht wordt per situatie bezien en vergt separate bestuurlijke besluitvorming. De aanbeveling van een veilige inrichting en de inzet van T&H is overgenomen. 12

Cameratoezicht nemen we niet over in de context van besluitvorming van de ontwikkelingsvisie en wordt eventueel op een later moment afgewogen. 6. Winkels: ‘blije’ ondernemers en speciaalzaken die betaalbare en flexibele huren worden geboden Speciaalzaken makenonderdeel uit van het diverse aanbod dat in de ontwikkelingsvisie wordt nagestreefd. De hoogte van de huur en de huurvoorwaarden is een zaak tussen verhuurder en huurder. 7. Sociaal: voorzieningen en locaties (‘hubs’) voor sociale en culturele activiteiten, hierbij voor de korte termijn gebruikmakend van leegstaande winkelpanden In de concept ontwikkelingsvisie is ruimte opgenomen voor sociale en culturele activiteiten. Voor de daadwerkelijk concretisering hiervan zullen commerciële, maatschappelijke en culturele instellingen en organisaties worden betrokken. Voor wat betreft de (tijdelijke) inzet van leegstaande winkelpanden kan hier vanuit het spoor placemaking invulling aan worden gegeven. Deze aanbeveling nemen we over. 8. Cultuur: een uitnodigende omgeving om te verblijven, ook als de winkels gesloten zijn Een belangrijk uitgangspunt van de concept ontwikkelingsvisie is de leefbaarheid, de veiligheid vergroten en het gebied aantrekkelijker maken, ook na sluitingstijd. Het programma en de wijze waarop de openbare ruimte wordt vormgegeven, zal hierop worden ingericht. We nemen deze aanbeveling over. 9.

Openbare Ruimte: de pleinen zijn interessant voor alle leeftijden, zijn besloten en intiem, zijn functioneel en worden goed onderhouden Deze aanbeveling hoort bij een voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk Stads-hart waar je graag naar toe gaat en graag nog even wil blijven. In de ontwikkelingsvisie is aandacht voor pleinen en ontmoetingsplekken. We nemen deze aanbeveling over. 10. Recreatie: het gebruik maken van leegstaande panden voor pilots en activiteiten zoals buitenbios, eetplein, etc. Deze initiatieven passen in strategie van placemaking en de partijen in het planteam zetten hier dan ook zoveel mogelijk op in. Deze aanbeveling nemen we over. PARTICIPATIEPLAN VOOR VERVOLGFASEN De 7 eerder in deze nota geformuleerde uitgangspunten voor het externe participatieproces blijven ook in de fasen na de vaststelling van de ontwikkelingsvisie van toepassing. Hieronder treft u de elementen aan die gebruikt zullen worden in het participatieproces in de vervolgfasen. Interne participatie en herijking projectorganisatie Omdat de ontwikkeling een samenwerking is tussen verschillende partijen, is het van belang om ook intern goed de belangen van de verschillende partijen en achterbannen af te wegen en in de projectorganisatie terug te brengen.

Hiertoe spraken we in het planteam af een herijking van de planteam en projectorganisatie zodat we niet in silo’s aan de planvorming gaan werken.

13

Continue validatie door terugkoppeling aan alle geïnteresseerden -

Mailing list, nieuwsbrieven (verslagen van buurtberaden en andere participatie-activiteiten) Bij elke participatie-activiteit volgt een verslag naar zowel deelnemers als genodigden met daarbij de vraag of het verslag de lading dekt. Juiste interpretatie gemaakt? Dan pas door. Openbaar op de website (van gemeente en in toekomst projectwebsite)

Kwaliteitsbewaking bij concrete ontwikkeling en uitwerken deelplannen -

-

Bij deze grote en complexe ontwikkeling is het van belang dat participatie een volwaardig thema is in het planteam en in de projectorganisatie en dat eenduidig met participatie wordt omgegaan, mogelijk door een projectleider vanuit de gemeente die het geheel overziet. Deze persoon controleert ook of de spelregels en visie voor participatie in de deelplannen worden nageleefd. Daarnaast is het ook van belang dat er actief gereflecteerd wordt op de participatie activiteiten. Dit met het doel om bij te kunnen sturen tijdens het proces en om het herhalen van fouten te voorkomen in verdere participatie-activiteiten.

Terugkerende Participatievorm 1: Periodieke buurtberaden die zich bewegen op het niveau van de ontwikkeling van het gebied als geheel -

-

-

Elk halfjaar Deelnemers verversen telkens met 20%, bij het volgende buurtberaad specifiek werving van de groep die in het eerste Buurtberaad nog niet voldoende goed vertegenwoordigd was namelijk mensen met een Niet-Nederlandse achtergrond en een laag opleidingsniveau en jonge mensen tussen 15-24 jaar. Deelnemers worden vooraf van informatie voorzien om zich in te lezen en krijgen vooraf de gelegenheid om een expert aan te vragen die bij het buurberaad van onafhankelijke expertise kan voorzien Vooraf committeert het planteam zich aan wat zij zullen doen met de uitkomsten (mandaat van het Buurtberaad)

Terugkerende Participatievorm 2: Themasessies -

Thema’s uit buurtberaad, gekoppeld aan (huidige) themagroepen en onderdelen stedenbouwkundig plan Woenselnaren uitnodigen om zich inte schreven voor het thema wat hen interessseert: online groep en fysieke bijeenkomsten.

Terugkerende Participatievorm 3: Online platform en consultatie -

Breed, heel Woensel, heel Eindhoven Toekomstige bewoners Via zo snel mogelijk op te richten online platform waarop de tijdlijn, activiteiten, Q&A, visuals, plannen, oproepen tot initiatief nemen en participatieverslagen staan en gereageerd kan worden.

14

Participatie in placemaking Initiatiefnemers uitnodigen deel te worden van de ontwikkeling -

Na vaststelling van de ontwikkelingsvisie zo snel mogelijk door de omgeving concrete initiatieven laten ontplooien in het winkelcentrum voor de tijdelijkheid, onderdeel placemaking

Infopunt openen -

Goed bereikbaar aanspreekpunt, zichtbaar en herkenbaar Geld voor een fysieke ruimte, maar mét online omgeving erachter.

Participatie en communicatie -

Herkenbare huisstijl Periodieke nieuwsbrieven per mail Sociaal mediaplatform en inrichten website Bij mijlpalen flyers huis-aan-huis Alle communicatie in Engels en Nederlands Altijd QR/links naar online versie (makkelijk te delen en te vertalen = inclusief)

15