Bijlage 2 - Verslag Ronde tafel gesprek Ruimtelijke kwaliteit Eindhoven

VERSLAG Rondetafelgesprek Ruimtelijke kwaliteit Datum: 6 september, 16.00 – 17.30, en 7 september , 19.00 – 20.30, locatie Stadhuis Eindhoven Gasten : divers gezelschap van architecten onder begeleiding van de gemeente Aanleiding Eindhoven is in ontwikkeling. We staan voor een schaalsprong waarbij we groeien, verduurzamen en vergroenen. We gaan veel nieuwe woningen en bedrijven bouwen tot 2040. Daar hoort een goed systeem bij om plannen te toetsen op omgevingskwaliteit. De komst van de Omgevingswet betekent nieuwe kansen om de bestaande systemen te optimaliseren, uit te breiden of te vervangen. De afgelopen periode hebben wij onderzoek gedaan en kansen & aanbevelingen in beeld gebracht. Hierover zijn we in gesprek gegaan met Eindhovense architecten in twee kleinschalige rondetafelgesprekken over ruimtelijke kwaliteit.

Verslag op hoofdlijnen Na een korte inleiding door de gemeente wordt de discussie gevoerd over ruimtelijke kwaliteit in Eindhoven. De architecten geven aan dat het belangrijk is dat de stad een heldere visie heeft voor de stad. Het borgen van ruimtelijke kwaliteit is belangrijk om de kwaliteit van toekomstige plannen te bewaken. Een aantal algemene punten wordt aangestipt: • Burgerparticipatie: betrek inwoners zo vroeg mogelijk bij nieuwe plannen in de stad. Dit hoeft en kan niet (alleen) via de commissie/ burgerlid. Participatie start al in een veel eerder stadium, liefst nog voordat een plan bij de commissie komt. • Samenwerking: Zet in op een goede samenwerking tussen alle partijen. Voorkomen dubbele toetsing door CRK, supervisoren en/of intake. • Werk vanuit een visie: Behoefte aan een brede stedebouwkundige visie op de ontwikkeling van de stad, vooral buiten het centrum. Wat kan en mag er in de wijken? De gemeente moet het voortouw nemen bij het opstellen en bewaken van de stedebouwkundide visie op de stad. • Een brede afweging, denkkracht en sturing op programma, duurzaamheid etc. is wenselijk. • Debat: Probeer ruimtelijke kwaliteit ook meer te laten leven in de stad, denk b.v. aan een maquette en/of meer publieke debatten. • Capaciteit op orde, zorg voor een sterke stedebouwkundige dienst en voldoende leden in de commissie en secretariaat.

Nu blijven plannen wel eens “hangen”, omdat er te weinig capaciteit is Stadsbouwmeester • Binnen de groep architecten zijn meningen verdeeld over de komst van een stadsbouwmeester, voor Groningen en Haarlem werkt dit model wel, zou het ook in Eindhoven kunnen werken? Dit zou nader kunnen worden bekeken. Randvoorwaardelijk volgens de architecten is dat om deze persoon een sterk team wordt gezet, 1 persoon kan nooit alles omvatten.

Commissie • Constructief meedenken en een prettige sfeer in commissie en bij ateliers is belangrijk. • Breed toetsen: de commissie moet breed op omgevingskwaliteit toetsen. Dus niet alleen architectuur, maar b.v. ook duurzaamheid, groen, en het (sociaal cultureel) programma. • Meer maatwerk naar gebieden. De toetsing in het Centrum kan anders zijn als in de stadsdelen. • Commissie en supervisoren kunnen aanvullend op elkaar werken. Commissie vooral in bouwplan fase, supervisor toets vooral in initiatieffase. • Heldere en beknopte verslagen van de commissie, nu soms te veel details en dat zie je terug in verslag. • Twijfel over positie van burgerlid in de toekomst, vertegenwoordigt hij/zij echt de stem van de Eindhovenaren? • Architecten die een plan indienen blijven verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun plan, geef ook vanuit de commissie dit vertrouwen. • Als CRK, supervisoren en gemeente een besluit hebben genomen, is dit een mijlpaal. Communiceer daar helder over. Dit kan zorgen voor meer waardering en acceptatie bij inwoners over het besluit. Supervisoren en/of Q teams • Onderscheid private en publieke kwaliteitsteams (Q team): de gemeente kent een aantal private kwaliteitsteams, b.v. op Strijp R en Tu/e. Dit model met kwaliteitsteams werkt goed in deze gebieden. • Supervisie denkt en werkt collegiaal mee in de voorfase van een project.

Dat is veel beter dan alleen maar toetsen achteraf (CRK). Voorkeur voor atelier-werkwijze. • Rolverdeling commissie en supervisoren kan scherper, supervisor moet rolzuiver zijn. • Langjarige continuïteit van supervisie/q-team is belangrijk, zie goede voorbeeld Strijp S. • Suggestie: geef drijfveren en doelen aan die je in een bepaald gebied wilt bereiken. Daar kan een supervisor en/of q-team op sturen. • Supervisoren hebben veel gebiedskennis, dit is waardevol en brengt plannen verder. Toch is een breder (kwaliteits)team om hem heen noodzakelijk. • In andere gemeenten, b.v., Rotterdam, wordt succesvol gewerkt met Q teams. Wellicht is dit ook iets voor Eindhoven. In dit Q team kan je verschillende expertises bij elkaar zetten. Denk aan q teams of extra supervisoren voor opgave in de stadsdelen (bv Woensel XL). Centrum De meningen over de toekomst van supervisie in het Centrum zijn verdeeld. • Kies voor het Centrum voor een nieuw model met langjarige continuïteit van de supervisie of Q team, zie goede voorbeeld Strijp S. • Het hebben van een helicopterview is belangrijk, welke kwaliteiten wil je in het centrum toevoegen/versterken? • De meningen zijn verdeeld of er gekozen moet worden voor een of meerdere supervisoren. De kwaliteiten en opgaven van de (deel) gebieden moeten centraal staan.

• Sommige architecten zijn voor een nieuw Kwaliteitsteam (Q team) Centrum, naar het voorbeeld van Q team Feyenoord City. Hierin zitten dan o.a. architecten, programmeerder/sociaal geograaf, duurzaamheidspecialist en vertegenwoordigers van de commissie in. • Anderen zijn voorstander van 1 overkoepelende supervisor in combinatie met de (grote) commissie. Bij 1 supervisor wordt gevraagd of het qua workload nog te behappen is voor 1 persoon. • Anderen zijn voorstander van meerdere supervisoren, waarbij de opgave per deelgebied leidend is. • De naam subcommissie Centrum roept soms vraagtekens op, het lijkt of het iets klein is terwijl het centrum een groot en divers gebied is. Wellicht beter om de grote commissie het centrum te laten doen en daarnaast nog een aantal kleinere subcommissies in te stellen Samenvattend De volgende punten komen als rode draad naar voren uit het gesprek • De gemeente moet een goede (stedenbouwkundige) visie hebben om de kwaliteit te kunnen bewaken • Voorkom dubbele toetsing tussen CRK en supervisoren

• • • • • • • •

Kies voor het Centrum voor een nieuw model met langjarige continuïteit van de supervisie of Q team, zie goede voorbeeld Strijp S . De kwaliteiten en opgaven van (deel) gebieden staan centraal. Het hebben van een helicopterview voor supervisie in hele Centrum is belangrijk, welke kwaliteiten wil je in het centrum toevoegen & versterken? Zorg voor een goede burgerparticipatie, dit kan niet alleen via de commissie maar moet vooral ook elders worden georganiseerd. Bedenk goed welke positie je de belangenorganisaties geeft. Zet in op een breder takenpakket van de commissie, supervisie en/of Q-team, b.v. op het gebied van duurzaamheid en programma. Zet in op een goede samenwerking tussen CRK, intake, supervisoren en ontwikkelaars/ architecten Behoud de supervisoren voor de toekomst, ze weten veel van de stad en van betreffende gebieden. Meer maatwerk naar gebieden. De toetsing in het Centrum kan anders zijn als in de stadsdelen. Capaciteit op orde, zorg voor een sterke stedebouwkundige dienst en voldoende leden in de commissie.

Vervolg De hoofdlijnen van het verslag worden meegenomen in de commissienotitie voor de raad en het college van B&W over de discussie ruimtelijke kwaliteit. Voor het onderdeel supervisie Centrum willen we voor maart 2022 een nieuw voorstel op tafel, de andere onderwerpen worden verder uitgewerkt in de loop van 2022.