Bijlage 2 - Programmabegroting 2022 MRE

PROGRAMMABEGROTING 2022 METROPOOLREGIO EINDHOVEN

Inhoudsopgave OVERZICHT METROPOOLREGIO EINDHOVEN

2

KERNGEGEVENS

3

LEESWIJZER

4

ALGEMEEN

5

PROGRAMMA’S EN THEMA’S

7

Missie en strategie Economie Transitie Landelijk gebied Energietransitie Mobiliteit Samenwerking en strategie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) Overhead

8 11 14 17 19 21 25 27

FINANCIËLE BEGROTING 2022

28

Overzicht baten en lasten Toelichting op het overzicht baten en lasten Herkomst en besteding van middelen Inwonerbijdrage Formatie PARAGRAFEN

29 29 32 34 35 36

Weerstandsvermogen en risicomanagement Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Onderhoud kapitaalgoederen

37 40 41 42 42 42

OVERZICHT GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN

43

MEERJARENRAMING 2022-2025

46

Programma’s Balans

47 48

INCIDENTELE BATEN EN LASTEN 2022-2025

49

OORSPRONG BEGROTE BATEN

49

STAAT VAN MATERIELE VASTE ACTIVA

50

STAAT VAN RESERVES

50

STAAT VAN VOORZIENINGEN

50

100477-1907\-1

Overzicht Metropoolregio Eindhoven

Gemeenschappelijke Regeling Bij besluit van 12 mei 1993 is de Gemeenschappelijke regeling Samenwerkingsverband Regio Eindhoven door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant goedgekeurd. Deze regeling is gewijzigd op basis van de reacties van de gemeenten en de op 21 december 2004 door de Tweede Kamer aangenomen Wijzigingswet Wgr-plus, die op 1 januari 2006 in werking is getreden. In 2010 hebben alle 21 aan het SRE deelnemende gemeenten een gelijkluidend besluit genomen over de derde wijziging van de Gemeenschappelijke regeling van het SRE. Vanaf 25 februari 2015 heeft de bestuurlijke samenwerking in de regio vorm gekregen in de Metropoolregio Eindhoven. Vanaf deze datum is dan ook de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven in werking getreden. Deelnemende gemeenten

21

Algemeen bestuur

21 leden

Dagelijks Bestuur

J.A. Jorritsma P.J.M.G. Blanksma-van den Heuvel F.L.J. van der Meijden J. Wiggers, directeur

Adviseurs Dagelijks Bestuur

S. Steenbakkers A. Maas F. Kuppens F. d’Haens M. Kuijken

100477-1907\-2

Kerngegevens

100477-1907\-3

Leeswijzer Hierbij treft u de Programmabegroting 2022 aan van de concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven. Het betreft de vierde en laatste begroting uit het samenwerkingsakkoord in de bestuursperiode 2019-2022. In deze begroting zijn 3 programma’s onderscheiden: 1.

Metropoolregio Eindhoven, bestaande uit de thema’s: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Economie, inclusief Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Transitie Landelijk gebied Energietransitie Mobiliteit, inclusief GGA Samenwerking en strategie

2.

Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)

3.

Programma Overhead, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen: ▪ ▪

Metropoolregio Eindhoven Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)

De programmabegroting 2022 bestaat uit een overzicht van de programma’s, de financiële begroting en (voorgeschreven) paragrafen. Deze wordt aangeboden aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten voor het geven van een reactie. De bestuurlijke behandeling van deze programmabegroting is voorzien voor de vergadering van de Algemeen Bestuur van woensdag 30 juni 2021. In de voorgeschreven paragrafen worden een aantal aspecten voor de financiële huishouding toegelicht, zoals weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Tevens wordt informatie gegeven over de verbonden partijen en grondbeleid.

100477-1907\-4

Algemeen Begroting 2022 De Begroting 2022 ziet er samengevat als volgt uit:

Indexering gemeentelijke inwonerbijdrage Lonen en prijzen stijgen ieder jaar, er is sprake van inflatie. Goederen en diensten worden duurder, de kosten van personeel stijgen door bijvoorbeeld een nieuwe CAO en hogere (pensioen)premies. Om dezelfde werkzaamheden op hetzelfde niveau te kunnen blijven uitvoeren, dienen inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht te blijven. Voor de Metropoolregio Eindhoven betekent dit dat de inwonerbijdragen voor regionale opgaven, Brainport Development en het RHCe jaarlijks worden geïndexeerd conform een vastgestelde systematiek. Deze (financiële) uitgangspunten worden in de vorm van de kadernota aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. Voor het begrotingsjaar 2022 heeft het Algemeen Bestuur op 16 december 2020 de indexering vastgesteld op 1,77%.

100477-1907\-5

De inwonerbijdrage voor het Stimuleringsfonds wordt niet geïndexeerd, de mutatie in het aantal inwoners ten opzichte van de vorige begroting wordt wel verrekend. Aantal inwoners Het aantal inwoners in de regio Zuidoost Brabant waarmee in deze Begroting 2022 rekening wordt gehouden, is bepaald op 784.369. Dit op basis van de aantallen per 1 januari 2021 zoals gepubliceerd door het CBS. Verloop inwonerbijdrage 2018-2022 Onderstaande tabel geeft een overzicht van de inwonerbijdrage over de laatste 5 jaren:

100477-1907\-6

PROGRAMMA’S EN THEMA’S METROPOOLREGIO EINDHOVEN

100477-1907\-7

Missie en Strategie Missie Het doel van onze samenwerking Metropoolregio Eindhoven (MRE) is het handhaven en uitbouwen van het kenmerkende economische profiel van de regio, om op die manier het vestigings- en verblijfsklimaat voor onze inwoners en bedrijven te stimuleren. Het verbeteren van de leef-, verblijfen werkomstandigheden van onze inwoners, bezoekers en bedrijven draagt bij aan de brede welvaart van onze samenleving in stad of dorp en voor de regio als samenhangend geheel. Daarbinnen staan duurzaamheid en inclusiviteit centraal. Hoe succesvoller we in onze opdracht zijn, des te beter het is voor onze gemeenten, onze regio, ons land en de wereld daaromheen. Succesvolle regio De regio heeft met hard werken een uniek economisch profiel opgebouwd; Brainport Eindhoven is als begrip wereldwijd een voorbeeld voor hoe we schouder aan schouder samenwerken door alle lagen heen. De regio is één verweven systeem met een diversiteit aan elementen die elkaar versterken. De combinatie van stedelijke en landelijke kenmerken vullen elkaar aan en de regio functioneert als een geheel. We spreken niet voor niets van een metropoolregio. Regio met sterke basis Onze regio beschikt over de juiste factoren om de economische groei naar de toekomst verder uit te bouwen.

Succesfactoren waarop wij blijven inzetten zijn clusterontwikkeling, human capital, kennisinfrastructuur en een sterke governance structuur. Als we kijken hoe de regio zich ondanks de crisis verhoudt tot andere regio’s dan stijgt de werkloosheid minder hard dan andere regio’s. Een goede bereikbaarheid blijft ondanks de effecten van de coronacrisis een cruciale randvoorwaarde voor onze regio. Ontwikkelingen als de verdichting van de woningopgave, toenemend goederen- en reizigersvervoer in en tussen regio’s, groei van werklocaties, en anderzijds o.a. vergrijzing en een teruglopend voorzieningenniveau in rurale gebieden zorgen ervoor dat de druk op nieuwe mobiliteitsoplossingen toeneemt. We willen de welvaart in onze regio behouden en verder uitbouwen. Wij zijn in 2020 gestart met het zoeken van aansluiting bij het begrip Brede Welvaart, zoals dat nationaal ingang heeft gevonden en ook gekoppeld is aan de Regiodeals. In november 2020 komt vanuit het CBS de “Regionale Monitor Brede Welvaart” gereed. Deze bevat 40 indicatoren en biedt inzicht op gemeenteniveau, maar kan worden geaggregeerd tot regionaal niveau. Anticiperend hierop is aan TUe en CBS gevraagd om een eerste analyse voor onze regio als totaal te maken. De uitkomsten zullen we in 2021 ook gebruiken via de regionale strategie als input bij de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord richting 2022 e.v.

Voor de realisatie van ons samenwerkingsakkoord zoeken we nadrukkelijk de samenwerking en verbinding met onze medeoverheden de provincie, beide waterschappen en het Rijk. Het Ontwerp Nationale Omgevingsvisie en het daarbinnen beschreven instrument de omgevingsagenda geeft ook richting aan een aantal opgaven en afspraken voor onze samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven. De rol van onze samenwerking verbindt hier de bovenlokale ambities en opgaven en draagt zorg voor de gezamenlijke afstemming tussen de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant, de beide waterschappen en de provincie. Door samenwerking met het Rijk, provincie en waterschappen vergroten we de kans op het realiseren van onze ambities. In het Ontwerp Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is onze regio prominent aanwezig. Het Rijk formuleert opgaven met onze regio op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie, duurzaam economisch groeipotentieel, sterke en gezonde steden en regio’s, optimale verbindingen, een prettige leefomgeving en een toekomstbestendige ontwikkeling van ons landelijk gebied. Deze opgaven zijn zichtbaar in ons stedelijk en landelijk gebied. We gebruiken het bestuurlijk netwerk om de betrokkenheid van het Rijk te bestendigen. Ook willen we in de regio het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied verbinden.

Er zijn in het kader van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland afspraken gemaakt tussen het ministerie van LNV, IPO, VNG en Unie van Waterschappen.

100477-1907\-8

Strategische opgaven lange termijn De Metropoolregio Eindhoven sluit aan bij de Brainportagenda. Door economische groei kunnen we onze brede welvaartsontwikkeling op een duurzame wijze consolideren en uitbouwen. Samen verkennen en agenderen we opgaven voor de lange termijn in het belang van de 21 samenwerkende gemeenten én de regio als een geheel. De Metropoolregio Eindhoven heeft een reeks urgente opgaven om de economische en maatschappelijke doelen en ambities expliciet te ondersteunen. Binnen onze samenwerking focussen we ons daarom op de onderstaande thema’s/opgaven. Economie: slagen we er niet in gezamenlijk te investeren in kennis, infrastructuur en aantrekkelijkheid, dan zal de internationale concurrentie ons overvleugelen en zullen onze talenten wegtrekken. Ook de effecten van de coronacrisis vragen om samen de schouders eronder te zetten. Daarom wil de Metropoolregio Eindhoven de middelen blijven bieden, zowel via de bijdrage van de 21 gemeenten aan het regionaal Brainport programma, als rechtstreeks met de investering in economische ontwikkeling via ons regionaal Stimuleringsfonds. Daarnaast werken de gemeenten samen aan de versteviging van de basiseconomie in onze regio. Transitie landelijk gebied: de kwaliteit van ons landelijk gebied is van groot belang voor het vestigingsklimaat in onze totale regio.

Een essentiële ontwikkeling hierin is de transitie van de agrarische sector. Door een veranderend ondernemerschap en omgevingseisenpakket zal gezocht moeten worden naar nieuwe mogelijkheden voor economische dragers en voor het versterken van de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van onze regio. De stikstofproblematiek vraagt ook om een verbinding tussen stad en land. Langs de lijn van bijvoorbeeld de voedselkringloop zoeken we naar oplossingen. Dit kan niet los staan van de hightech kracht van de regio. Een slimme transitie draagt niet alleen bij aan de leefbaarheid, maar ook aan het bijzondere economische profiel van de gehele regio. Deze thema’s kennen onderlinge verbanden. Het is de uitdaging om deze verbanden ook daadwerkelijk goed voor ogen te houden. Energietransitie: We gaan onze innovatiekracht als regio inzetten voor een structurele beschikbaarheid van duurzame energie. De energietransitie biedt veel kansen voor bedrijven en werkgelegenheid in de regio. We hebben een brede opgave voor de energietransitie: in 2050 moet de CO2-uitstaat met 95% gereduceerd zijn. Als tussenstap zullen we uiterlijk in 2030 49% minder CO2 uitstoten dan in 1990. Hierbij sluiten we aan bij het nationale Klimaatakkoord. Mobiliteit: verbeteren van een regionale, landelijke en internationale bereikbaarheid van de regio.

Een onbereikbare regio heeft zijn weerslag op alle ontwikkelingen binnen de Brainportagenda. En omgekeerd: een optimale bereikbaarheid kan ook weer het vliegwiel zijn voor nieuwe ontwikkelingen. Daarom kiest de Metropoolregio Eindhoven in haar bereikbaarheidsagenda voor projecten die bijdragen aan het unieke economische profiel van het geheel; de mobiliteitsopgave heeft juist daarom hoge prioriteit. Samenwerking en regionale strategie: Onze krachtige regio vraagt om een scherpe en duurzame regionale strategie. Met het samenwerkingsakkoord, wat begin 2019 is bekrachtigd door 21 gemeenten, is teruggegaan naar een basis waar gemeenten zich gezamenlijk aan hebben verbonden. Het akkoord biedt ook de basis voor een duurzame regionale samenwerking en afstemming op opgaven voor de lange termijn. Dat doen we door bovenlokale opgaven met elkaar te verkennen (via o.a. de brede welvaartsmonitor), te verbinden (via o.a. de poho’s) en te agenderen (via o.a. de ontwikkeldagen). Vanuit de kracht van de autonome gemeenten en door bovenlokaal met elkaar af te stemmen kan er krachtig gehandeld worden op bovenregionale agenda’s richting provincie en Rijk. Dit alles om de ambitie van de regio, een economische topregio waar het goed werken, wonen en leven is voor iedereen, te kunnen blijven realiseren

100477-1907\-9

Landgoed Gulbergen: Vanuit strategische overwegingen heeft de Metropoolregio Eindhoven eind 2020 de erfpacht met Attero beëindigd. Hierdoor werd de Metropoolregio Eindhoven weer volledig eigenaar van het Landgoed. Doordat de Metropoolregio Eindhoven nu weer volledig eigenaar is van het gebied, is het mogelijk dit gebied integraal te gaan ontwikkelen. De eerste stappen naar een nieuwe integrale ontwikkeling, overdracht van de grond naar een derde partij en het in de markt zetten van het gebied, zijn begin 2021 gestart. Hiervoor vindt nauwe samenwerking plaats met beide grondgebied gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a.. Naast de genoemde strategische opgaven is tevens aan de Metropoolregio Eindhoven verbonden het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe). Op basis van de Archiefwet houdt het RHCe als uitvoeringsorganisatie toezicht op de archiefzorg door gemeenten en op de overbrenging van gemeentelijke archiefbescheiden naar de archiefbewaarplaats, adviseert het over archiefzorg- en beheer en over informatiebeheer van gemeenten, draagt het zorg voor het beheer en de raadpleegbaarstelling van naar de archiefbewaarplaats overgebrachte analoge en digitale archieven en beheert het particuliere archieven uit de regio voor zover dat past bij het aan het RHCe opgedragen cultuurbeheer.

100477-1907\-10

ECONOMIE INCL. STIMULERINGSFONDS EN BIJDRAGE BRAINPORT DEVELOPMENT Opgave lange termijn De regionale triple-helix heeft met de Brainport Meerjarenagenda een stevige koers neergelegd voor de (middel)lange termijn met focus op het innovatieve Brainport-ecosysteem. Deze koers blijkt voldoende duurzaam ook met economische tegenslag, zoals in de recente COVID-19 crisis. Het is immers de innovatieve maakindustrie en het bijbehorende ecosysteem die in onze regio zorgen voor een multiplier in de brede economie. Dat onderscheidt onze regio van andere. De recente COVID-19 crisis heeft ons geleerd om niet alleen te vertrouwen op onze hoge pijlers van techniek en technologie in de regio, maar om ook te blijven investeren in een brede en stabiele basis. Hierbij zijn niet alleen economische ontwikkeling en werkgelegenheid belangrijk, maar ook een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving en een inclusieve samenleving. Het onderzoek Monitor Brede Welvaart biedt handvatten om vanuit dat bredere perspectief naar onze regio te kijken en de balans tussen welvaart en welzijn op de langere termijn verder te versterken. Binnen het thema economie wordt ook in het Werkprogramma 2022 hierbij aansluiting gezocht. In navolging hierop zien we ook een rol voor de MRE in de ontwikkeling van een meer excellent vestigingsklimaat dat in tred loopt met de Brainport-ambitie.

Dit vraagt om een blijvend goede verbinding met de andere thema’s in MRE-verband (mobiliteit, transitie landelijk gebied, energietransitie). Door een integrale aanpak over de thema’s heen ontstaat een multiplier voor het economisch vestigingsklimaat in onze regio. Onze economische samenwerking is erop gericht een structurele bijdrage binnen Brainport te leveren. Dit doen we zowel financieel als inhoudelijk in Brainport. Financieel door het organiseren van de jaarlijkse bijdrage in de uitvoering van het jaarprogramma Brainport Development. Inhoudelijk door onze samenwerkingsthema’s in de MRE nadrukkelijk te verbinden met de thema’s in de Brainport Agenda en gezamenlijk via het portefeuillehoudersoverleg met alle 21 gemeenten afstemming te organiseren met de bovenlokale economische agenda’s van onze 21 gemeenten/subregio’s. Daarnaast zijn we lid van het ontwikkelteam van de lopende Brainport Nationale Actieagenda. Door inzicht in ieders belangen en het gezamenlijk regionaal belang ontstaan nieuwe ontwikkelkansen en bundelen we kennis en krachten. Met het Stimuleringsfonds hebben we een strategisch en uitvoerend instrument om het innovatievermogen in het brede MKB aan te jagen en hiermee de ruggengraat van onze regionale economie blijvend te versterken. Hiervoor blijven we het fonds doorontwikkelen.

Specifiek willen we de verbindende en stimulerende rol van gemeenten goed zichtbaar laten zijn. Hiervoor maakt Team MRE inzichtelijk wat de opbrengsten van het fonds zijn, niet alleen project specifiek, maar ook op macroniveau: wat is de regio er beter van geworden! Ook hebben we nadrukkelijk oog voor de brede basiseconomie die een stevige bijdrage levert aan een solide en duurzame economische structuur in onze regio. Hiertoe worden lopende trajecten in samenhang met de programmalijnen in de in 2020 ontwikkelde en in 2021 uitgevoerde regionale corona-Herstelaanpak verder verdiept. Specifiek hebben we binnen het thema basiseconomie o.a. aandacht voor de leefbaarheid, het voorzieningenniveau en aantrekkelijkheid van onze centrumgebieden. Daarnaast signaleert en verkent Team MRE ook in 2022 mogelijk opkomende economische kansen en opgaven en komt met voorstellen hoe deze in ons regionaal samenwerkingslandschap op te pakken. Dit gebeurt – waar relevant – nadrukkelijk in verbinding met de overige MREportefeuillehoudersoverleggen, om zo werk met werk te maken.

100477-1907\-11

Opgaven en resultaten 2022 In het Samenwerkingsakkoord 2019-2022 zijn voor het thema economie drie opgaven benoemd: 1. Verbinden van gemeentelijke en subregionale economische agenda’s met de Brainportagenda; 2. Bevorderen van kennis & innovatie via het Stimuleringsfonds 3. Versterken van de basiseconomie. In 2022 gaan de 21 gemeenten in de MRE hiervoor het volgende doen: Opgave 1: Een belangrijke rode draad door deze opgave is het blijvend leggen van een stevige verbinding tussen Brainport Agenda, Stichting Brainport en de 21 MRE-gemeenten. Specifiek inhoudelijk betreft dit de prioriteiten in de Brainport Meerjarenagenda gericht op vraagstukken zoals technologie voor maatschappelijke vraagstukken, MKB-start en scale-up ondersteuning, investeren in voorzieningen en bereikbaarheid. De 21 gemeenten dragen als aandeelhouder bij in Brainport Development op basis van de afspraken meerjarenfinanciering Brainport Development 2021-2024. Team MRE coördineert de subsidieverstrekking aan Brainport Development op basis van gecoördineerde en afgestemde inbreng vanuit de 21 gemeenten in het jaarplan van Brainport. Opgave 2: De MRE stimuleert kennisontwikkeling en innovatie en zet het regionaal Stimuleringsfonds in voor de versterking van onze regionale economische structuur door nieuwe vormen van innovaties mogelijk te maken.

We willen dat relevante partijen optimaal gebruik maken van het fonds door gemeenten, ondernemers, kennisinstellingen en intermediaire partijen optimaal te verbinden. Daarnaast vinden we het van groot belang om de positie van onze gemeenten als ambassadeurs van het fonds te ondersteunen en actief hun netwerk in te zetten. Voor het uitvoeren van de stimuleringsregeling organiseren we twee tenders per jaar. Team MRE verbindt projecten met andere netwerken (Brainport, BOM, KOP/IPK, Innovatiehuis De Peel, Huis van de Brabantse Kempen) om slagingskans te vergroten. We monitoren de effectiviteit en blijven het fonds hierop doorontwikkelen. Team MRE zorgt voor de project- en financiële administratie. Opgave 3: Met het versterken van onze basiseconomie zetten we als MRE in op de verbreding van de economische basis van onze regio, versterkend aan de regionale Brainport Agenda. In het belang van het versterken hiervan inzetten op projecten die versnelling aanbrengen in de basiseconomie. De in 2020/2021 ontwikkelde regionale corona Herstelaanpak heeft waardevolle inzichten gegeven voor het versterken van ons Breed Economisch Vestigingsklimaat. Zo blijven we inzetten op het versterken van onze centrumgebieden door kennisontwikkeling en afstemming hierover. Maar we leggen ook de verbindingen naar andere thema’s in MRE-verband die de economie verstevigen.

Hierbij gaat het ook om de ontwikkeling van nieuwe economische dragers in relatie tot de versterking van de stad-land-opgave. Deze opgave vormt een bredere strategische opgave binnen de Metropoolregio Eindhoven en heeft een belangrijk verbinding met de uitkomsten van het in 2021 afgeronde onderzoek naar de Brede Welvaart in de regio. Betrokken partijen buiten MRE, de 21 gemeenten: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Brainport Development; Partners intermediaire netwerk: KOP, Innovatiehuis de Peel, Huis Brabantse Kempen, VNONCW Regionale bedrijfsleven, kennisinstellingen overige relevante partijen; Provincie Noord-Brabant; Subregio’s De Kempen, De Peel, A2 Gemeenten en Stedelijk Gebied Eindhoven.

100477-1907\-12

Mensen en middelen

100477-1907\-13

TRANSITIE LANDELIJK GEBIED Opgave lange termijn Onze ambitie als 21 samenwerkende gemeenten is een landelijk gebied dat leefbaar, toekomstbestendig en economisch vitaal is, zodat het bijdraagt aan het concurrerend vestigingsklimaat van Brainport. We willen niet alleen de slimste hightech-regio zijn, maar ook de mooiste en de groenste. We streven naar een hoogwaardig leefklimaat in onze hele regio. Stedelijk en landelijk gebied zijn daarin een samenhangend geheel. De transitie van het landelijk gebied zet de gehele regio voor grote maatschappelijke opgaven, maar biedt ook kansen. Op het schaalniveau van de 21 gemeenten moet er specifiek aandacht zijn voor het faciliteren van alternatieve economische dragers en de versterking van de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van het landelijk gebied in verbinding tot de totale regio. Doel voor het landelijk gebied is komen tot succesvolle innovatieve verdienmodellen voor economisch duurzame functies en dragers die ook de landschappelijke kwaliteiten versterken. Daarnaast is het buitengebied mooi, landschappelijk aantrekkelijk en uitnodigend. Stad, kernen en platteland vullen elkaar aan tot één sterk geheel. Het buitengebied is fysiek en digitaal goed bereikbaar, zodat stad en platteland optimaal als één samenhangend geheel kunnen functioneren.

Gezondheid en veiligheid van consument en omwonenden én biodiversiteit gaan hand in hand met het verdienvermogen van ondernemers in het buitengebied. De voedselproductie is afgestemd op de natuurlijke en maatschappelijke draagkracht van de omgeving. In de regio is ruimte voor een mix van functies: agrarische bedrijven, wonen, leisure, energieopwekking, klimaatadaptatie, innovatieve maakindustrie, natuur, zorg- en dienstverlening. We realiseren samen opgaven als emissiereductie, energietransitie en het voedselvraagstuk met innovatieve technieken en de aanwezige kennis en vaardigheden. Hierbij is agrofood gekoppeld aan hightech (foodtech), en is de stikstofdiscussie een issue. Opgaven en resultaten 2022 ▪

▪

▪

Gemeenten en andere partijen wisselen kennis uit en stemmen af waar nodig. De gemeenten en strategische partners beschikken daarmee over voldoende kennis, inspiratie en contacten om op de relevante onderwerpen binnen dit thema samen te werken en beleid subregionaal en lokaal verder vorm te geven; Behartigen van belangen van de regio op verschillende schaalniveaus. De regio is bij hogere overheden en strategische partners in beeld als gebied waar behoefte is aan ondersteuning en meedenkkracht, mede ten behoeve van de onderbouwing van het Brainport ecosysteem, en waar kansen liggen voor gezamenlijke ontwikkeling van nieuwe systemen op het gebied van voedselproductie en -verwerking, opwekking en opslag van energie en voor oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen zoals stikstofreductie; Doorontwikkeling van het streefbeeld voor de transitie van het landelijk gebied naar een programmatische aanpak ten behoeve van een leefbare fysieke leefomgeving. Wij, de 21 gemeenten in de MRE, weten elkaar inhoudelijk te vinden, stemmen af en werken samen op onderwerpen waar sprake is van gezamenlijk belang, zodat een optimaal effect kan worden bereikt voor mens, natuur en economie.

Afstemming en kennisuitwisseling tussen gemeenten en andere partijen ▪

Team MRE organiseert bijeenkomsten over deelonderwerpen en thema’s waarvoor we gericht belanghebbenden en/of sprekers uitnodigen, of waar de gemeenten onderling hun ervaringen uitwisselen. De thema’s waarop Team MRE zich richt, komen voort uit, of zijn in lijn met het regionaal streefbeeld voor het landelijk gebied.

100477-1907\-14

▪

▪ ▪

Team MRE stemt af met bestuurders en andere betrokken partijen over de uitvoering van de regionale opgave Transitie Landelijk Gebied zoals verwoord in het regionaal streefbeeld en het jaarlijkse MRE-werkprogramma. Team MRE organiseert overleg tussen bestuurders uit de regio ter voorbereiding van bestuurlijk overleg met andere overheidspartijen. Team MRE bereidt de ontwikkeldagen voor met de provincie en de waterschappen en trajecten van het Rijk.

Behartigen van belangen van de regio op verschillende schaalniveaus ▪

▪ ▪

Team MRE brengt de belangen van de regio in, in, provinciale, landelijke en Europese programma’s, projecten en overleggen van strategische betekenis en zetten hiermee de regio op de kaart als gebied waar complexe uitdagingen, maar ook grote kansen liggen. Team MRE legt verbanden tussen regionale (gebieds-)ontwikkelingen en tussen verschillende beleidsterreinen. Team MRE bereidt de ontwikkeldagen voor met de provincie en de waterschappen. Behartigen regionale belangen bij het Rijk (bijvoorbeeld NOVI en IBP) en Europese Unie. Wij als regio beïnvloeden en dragen bij aan (al dan niet rechtstreeks) projecten of overleggen op bovenregionale schaal waar regionale belangen aan de orde zijn.

Verbinden van de opgave voor de transitie van het landelijk gebied met ontwikkelingen op andere thema’s voor een integrale ontwikkeling van de regio ▪

Team MRE bevordert de integraliteit van de regionale opgave door te zorgen voor afstemming en koppeling tussen de opgaven in de subregio’s en de andere thema’s waarop regionaal wordt samengewerkt.

Verder ontwikkelen van de programmatische aanpak voor de uitvoering van het streefbeeld voor de transitie van het landelijk gebied Team MRE: ▪ ▪ ▪ ▪

▪

vertaalt de doelen in het regionaal streefbeeld naar jaarlijkse acties in het werkprogramma en zij monitoren de voortgang verbindt de opgave voor de transitie van het landelijk gebied met ontwikkelingen op andere thema’s voor een integrale ontwikkeling van de regio. ondersteunt relevante onderzoeken en neemt hieraan deel. bevordert dat pilotprojecten en strategische (gebieds-)ontwikkelingen worden opgepakt en ondersteunen specifieke activiteiten in kader van economische, ruimtelijke en ecologische versterking en versterking van de relatie stad-land, daar waar regionale belangen aan de orde zijn. initieert en begeleidt de uitwisseling van kennis en ervaring tussen gemeenten en zorgen ervoor dat kennis van derden beschikbaar komt voor gemeenten. Betrokken partijen buiten MRE, de 21 gemeenten:

▪

▪

Externe partners die deelnemen aan de opgaven zoals en/of een belang vertegenwoordigen zoals Provincie Noord-Brabant, Rabobank, ZLTO, waterschappen, GGD, BMF, ODZOB, Innovatiehuis De Peel, Huis van de Brabantse Kempen, Brainport Development, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Brabants Particulier Grondbezit, Collectief Agrarisch Natuurbeheer en Groenontwikkelfonds; Buurregio’s, Rijkspartijen en Europese vertegenwoordigers.

100477-1907\-15

Mensen en middelen

100477-1907\-16

ENERGIETRANSITIE Opgave lange termijn De komende decennia moet een overstap plaats vinden naar een duurzame energievoorziening. Op basis van de Klimaatwet moet in 2050 de CO2-uitstoot met 95% gereduceerd zijn en is het streven om in 2030 de uitstoot van CO2 met 49% te verminderen. De afspraken die we gemaakt hebben in het Samenwerkingsakkoord MRE sluiten hierbij aan: "De regio wil koploper zijn in de energietransitie, met als einddoel om uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te zijn. Als tussenstap zullen we uiterlijk in 2030 49% minder CO2 uitstoten dan in 1990." In het Klimaatakkoord wordt invulling gegeven aan de nationale doelen en afspraken. Afgesproken is om in 2030 in Nederland 49 terawattuur (TWh) op zee en 35 TWh duurzame elektriciteit op land op te wekken en de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving te verduurzamen. Alle 30 regio’s dragen hieraan bij en stellen hiervoor een Regionale Energiestrategie (RES) op. De energietransitie is een enorme maatschappelijke opgave, die vraagt om een gestructureerde en gezamenlijke aanpak. Voor oplossingen moet over (gemeente)grenzen heen worden gekeken. De diverse en omvangrijke opgave vraagt in de Metropoolregio Eindhoven coördinatie en ondersteuning van de samenwerking.

Opgaven en resultaten 2022 We hebben als regio de volgende concrete opgaven: Opgave 1: Het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 door de 21 gemeenteraden, het AB van de beide Waterschappen en de provincie. Daarnaast organiseren van monitoring over de voortgang van de RES. Vervolgens doorontwikkeling van de RES naar de RES 2.0 (oplevering voorzien in 2023). De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s en omgevingsverordeningen). Met de RES geven de regio’s invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord zoals deze zijn gemaakt aan de sectortafels voor Elektriciteit en Gebouwde omgeving. Bij het Team MRE ligt hierbij de rol van procesregisseur met als doel te komen tot een gedragen en vastgestelde RES. Dit houdt in ervoor zorgen dat het proces goed is georganiseerd en wordt begeleid, op strategisch niveau. De uitvoering van de plannen ligt in handen van de 21 gemeenten, al dan niet in subregionaal verband. Opgave 2: Versnellen van de energietransitie door het verbinden van partijen. Team MRE biedt ondersteuning aan de gemeenten door het verbinden van partijen, de lobby bij Rijk en provincie voor financiering en ruimte in wet- en regelgeving, en het uitwisselen van kennis. Gemeenten staan uiteraard zelf aan de lat voor de uitvoering van initiatieven binnen hun eigen gemeente.

Team MRE legt bijvoorbeeld verbindingen tussen innovatieve pilots en gemeenten, in samenwerking met Brainport Development. Om daarmee de in de Brainport Actieagenda opgenomen innovaties te versnellen en het realiseren van de doelen van de RES dichterbij te brengen. Hierbij wordt de Metropoolregio Eindhoven gepositioneerd als innoverende samenwerking van 21 gemeenten op het gebied van energietransitie. Team MRE faciliteert de RES-werkgroepen in kennisuitwisseling. Denk aan de organisatie van masterclasses, het (laten) opstellen van voorbeeld beleidsteksten en het delen van succesvolle aanpakken.

100477-1907\-17

Betrokken partijen buiten MRE, de 21 gemeenten: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Provincie Noord-Brabant; Waterschappen; Netbeheerder Enexis; Natuur- en milieuorganisaties; ZLTO; Woningcorporaties Energiecorporaties; MKB; JongRES (jongerenorganisatie); Kennisinstellingen; Andere RES-regio’s.

Mensen en middelen

100477-1907\-18

MOBILITEIT Opgave lange termijn Onze regio blijft economisch groeien en daarmee neemt de druk toe op ons mobiliteitssysteem. Een goede bereikbaarheid is een cruciale randvoorwaarde voor economische bedrijvigheid in onze regio en voor het dagelijks leven van onze inwoners en bezoekers. Snelle en betrouwbare aan- en afvoer van goederen is een belangrijke vestigingsplaatsfactor voor het bedrijfsleven, evenals zonder belemmeringen reizen tussen woon- en werkbestemming. Ons doel als regio is het verbeteren en slimmer gebruiken van de modaliteitsnetwerken, en tegelijk de negatieve effecten van mobiliteit aanpakken, zoals geluidsoverlast, energieverbruik, luchtverontreiniging, ongevallen, ruimtebeslag en files. Verplaatsingen gaan over gemeentegrenzen heen. In Zuidoost-Brabant werken we daarom al decennialang samen aan de bereikbaarheid. Bereikbaarheid is op alle schaalniveaus van belang. Van intercontinentaal tot de “last mile”, en alles daartussen. We willen dat er wat te kiezen is, bijvoorbeeld tussen fiets, openbaar vervoer of auto. In vakjargon is dat een ‘co-modaal mobiliteitssysteem’. Zo werken we aan co-modaal reizen in de regio. De reiziger staat daarbij centraal. De reiziger kan kiezen om te reizen op de manier en op het tijdstip dat hem/haar het beste past.

Hiervoor optimaliseren wij de verschillende mobiliteitsnetwerken en maken we een uitwisseling tussen netwerken mogelijk. Uitstekende reisinformatie helpt bij het kiezen. Voor co-modaliteit moeten we veel partijen bij elkaar brengen en goed laten samenwerken. Opgaven en resultaten 2022 Voor mobiliteit hebben we als regio drie hoofdopgaven beschreven: 1. de verbinding van het MRE-gebied met andere economische centra (nationaal en internationaal). 2. Bereikbaarheid in de regio, met een slimme inzet van meerdere vervoersmodaliteiten en aandacht voor leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid en de koppelkansen met andere thema’s. 3. Doorontwikkeling van het regionaal mobiliteitssysteem. Opgave 1: We sturen op het verbinden van nationale en provinciale mobiliteitsagenda met onze regionale mobiliteitsagenda, zodat onze doelen bereikt worden. Team MRE zorgt in het portefeuillehouderoverleg voor een goede kennisuitwisseling en afstemming, wat leidt tot het bepalen van een regionaal standpunt. ▪ ▪

De Metropoolregio Eindhoven, de samenwerkende gemeenten, brengen het regionale standpunt in de verschillende overleg/samenwerkingsgremia in. Team MRE zorgt voor goede afspraken in de Metropoolregio Eindhoven, zodat we als regio effectief het regionaal belang kunnen behartigen en efficiënt omgaan met de regionale bestuurlijke en ambtelijke capaciteit.

100477-1907\-19

Opgave 2: Team MRE ondersteunt en faciliteert de regionale samenwerking, zodat de regionale mobiliteitsopgaven voortvarend worden opgepakt. Dit doet Tema MRE door: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Het organiseren van bestuurlijke en ambtelijke bijeenkomsten, waar afstemming en kennisuitwisseling plaatsvindt. Het benutten van bestuurlijke bijeenkomsten (zoals de ontwikkeldag) voor het op de kaart zetten van onze regio en de bijbehorende opgaven, met als doel om afspraken te maken over het oplossen van de opgaven. Het optimaal benutten van financieringsmogelijkheden (zoals subsidies) voor onze regionale doelstellingen. Te zorgen dat we als regio onderling goede afspraken maken voor een effectieve behartiging van het regionaal belang en een efficiënte inzet van onze regionale bestuurlijke en ambtelijke capaciteit. Verbinden van lokale en regionale belangen.

Opgave 3: Team MRE volgt de trends en ontwikkelingen en stelt daar waar nodig het gezamenlijk beeld op ons toekomstige mobiliteitssysteem bij. Dit doet Team MRE door: ▪ ▪ ▪ ▪

Het verbinden van de opgaven voor mobiliteit aan andere regionale opgaven (uitvoering MIRT-onderzoek, Regionale Mobiliteitsagenda en – programma); Het doorontwikkelen en aanvullen van de regionale sturingsinstrumenten. Deze instrumenten dragen ook bij aan het adaptief houden van de bereikbaarheidsagenda. Op basis van de bestuurlijke wens nadere (inhoudelijke) duiding te geven aan opgaven die voor de regio van belang zijn in samenwerking met de regio. Het bepalen van speerpunten en accenten die van belang zijn voor de regio.

Betrokken partijen buiten MRE, de 21 gemeenten: ▪ ▪ ▪

Provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat en Ministerie Infrastructuur en Waterstaat, politie; Belangenpartijen zoals ANWB, de fietsersbond, bedrijfsleven; Netwerkpartners vanuit andere regionale opgaven.

Mensen en middelen

100477-1907\-20

SAMENWERKING EN STRATEGIE ORGANISATIE, REGIONALE STRATEGIE EN GULBERGEN Opgave lange termijn Samenwerking en strategie 2022 is het laatste jaar van ons Samenwerkingsakkoord 2019-2022 en staat vooral in het teken van de doorontwikkeling van onze samenwerking als 21 samenwerkende gemeenten. Daarbij houden we koers op de huidige vier inhoudelijke thema’s en kijken met elkaar ook vooruit op de gemeenschappelijke opgaven die we als gemeenten in de regio met elkaar hebben. Zoals de opgaven van de regio als samenhangend geheel via de lijn van de stad-landverbinding en de brede welvaart. Deze opgaven zien we als verbindende elementen tussen onze inhoudelijke thema’s. Het recente verleden heeft ons geleerd dat we, dankzij onze samenwerking, snel kunnen schakelen op grote maatschappelijke crises zoals stikstof en de coronacrises. We hebben ook geleerd dat de toegevoegde waarde van onze regionale samenwerking zich meer en meer toespitst op de gezamenlijke kennisontwikkeling en regionale verbinding op bovenlokale en subregionale opgaven. Door de verbindingen te leggen, zijn we gezamenlijk beter in staat om ons als gemeenten én als regio bovenregionaal te positioneren. Voorbeelden uit het verleden zijn hiervoor bijvoorbeeld de erkenning van het NOVI-gebied De Peel en de regionale inzet in de Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant.

Waarbij inhoud lokaal wordt gevoed, subregionaal wordt opgehaald en regionaal verbonden wordt zodat we bovenregionaal positie in kunnen nemen en voor onze regio belangrijke opgaven kunnen agenderen. Dat vraagt naast coördinatie op het proces van de vier inhoudelijke thema’s ook om extra aandacht voor een duurzame samenwerking, gebaseerd op gezamenlijke kennisontwikkeling en verbinding op bovenlokale opgaven. Dit geldt voor raadsleden, collegeleden en de verbinding met de ambtelijke organisaties. Door deze aanpak blijven we voldoende adaptief en toekomstgericht samenwerken. We verkennen welke toekomstige opgaven op het collectief van ons als 21 gemeenten afkomen en wat dit vraagt van gemeenten, subregio’s en van de regionale samenwerking. Veel opgaven komen bij elkaar in de regio, vertalen zich daar in ruimteclaims en zijn soms conflicterend met andere ruimteclaims, waaronder die voor natuur, landbouw, water, energie, etc. Hoe verhouden al die ruimteclaims zich tot elkaar en hoe kunnen ze zodanig worden samengebracht dat er samenhang optreedt, lokaal, regionaal en nationaal? Deze ontwikkeling past tevens bij het uitlijnen van een lange termijnagenda die ook samenhang heeft met de doorontwikkeling van bijvoorbeeld de regionale ontwikkeldagen van Zuidoost-Brabant waar, in de vorm van een omgevingsagenda, veel van bovenstaande zaken bijeen komen.

Ook vanuit de verschillende ministeries wordt in toenemende mate gekeken naar opgaven in relatie tot een regionaal schaalniveau. “Als partner kan het Rijk financieel bijdragen aan regionale initiatieven, wetten en regels die in de weg zitten herzien en beleidsinstrumenten beter afstemmen. Om regionale eigenheid en de perspectieven van inwoners recht te kunnen doen,” aldus Jan-Kees Goet, secretaris-generaal van het ministerie van LNV. Deze wijze van sturing vanuit het ministerie wordt ook gekoppeld aan een wijze van verantwoording via een verbinding tussen CBS en PBL middels de Brede welvaartsmonitor. Vanuit dit instrument zullen we ook de verbinding leggen binnen de inhoudelijke thema’s. Deze ontwikkelingen vragen om niet alleen de regio maar daarbinnen ook alle 21 gemeenten vanuit een verbindende lange termijnagenda met 1 verhaal van de regio goed te blijven positioneren. Als Metropoolregio met 21 ambitieuze gemeenten investeren we actief in het positioneren van onze regio aan de diverse bestuurstafels, zowel provinciaal als landelijk. We spelen bewust en pro-actief in op de programma’s van Brainport, provincie, Rijk en Europa. Hiermee versterken we onze

100477-1907\-21

strategische positie voor de lange termijn. Voorbeelden daarvan zijn de regionale ontwikkeldagen waarin afspraken worden gemaakt tussen regio, waterschappen en provincie. En maken we gebruik van de mogelijkheden die de realisatie van onze ambities kunnen versnellen. Gulbergen Op Landgoed Gulbergen lopen twee, min of meer, afzonderlijke trajecten. Allereerst de prenazorg; Het realiseren van de eindafwerking, pre-nazorg en het op een milieutechnisch verantwoorde wijze overdragen van de gesloten stortplaats aan de provincie voor eeuwigdurende nazorg. De stortplaats kan worden overgedragen aan de provincie als het Nazorgplan gereed is. Dan kan de eindinspectie door de provincie worden ingezet waarna overdracht kan gaan plaatsvinden. Het tweede traject op Landgoed Gulbergen is de ontwikkeling van het Landgoed tot een aantrekkelijk toeristisch en recreatief gebied met een sterke groene geleding en duurzame uitstraling, met aandacht voor het hoge ijkpunt van de stortplaats in de regio en passend binnen de Brainport-ambitie van de regio. Nu de Metropoolregio weer volledig eigendom heeft van dit gebied wordt er nagedacht over een nieuwe invulling daarvan. Samen met de grondgebied gemeenten Nuenen en Geldrop-Mierlo wordt gewerkt aan het nieuwe toekomstperspectief van deze ontwikkeling. Hiervoor zullen alle stakeholders in het gebied op gepaste wijze en momenten worden betrokken.

Opgaven en resultaten 2022 Samenwerking en strategie We hebben met betrekking tot samenwerken en strategie de volgende concrete opgaven: Vaststelling Samenwerkingsakkoord 2022 ev en Werkprogramma 2022 In het najaar 2021 doorlopen we het proces om te komen tot een doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord en een vastgesteld Werkprogramma 2022. Het werkprogramma wordt opgesteld met de 21 gemeenten, bestuurlijk en ambtelijk. Het eigenaarschap van het werkprogramma ligt bij MRE (21 gemeenten) en Team MRE. De uitvoering daarvan is een collectieve verantwoordelijkheid van alle 21 gemeenten en Team MRE. Het Samenwerkingsakkoord 2022 e.v. zal begin 2022 voor de verkiezingen worden aangeboden aan de gemeenten en na de gemeenteraadsverkiezingen door de nieuwe gemeenteraden worden vastgesteld. Regionale strategie De regionale strategie behelst een werkwijze die we in 2022 verder vorm en inhoud geven. Daarin staan de volgende principes centraal: ▪ ▪ ▪ ▪

We verkennen nieuwe opgaven en brengen deze in beeld voor én met de regio. We organiseren informele ontmoetingen met raadsleden, bestuurders én inhoudelijk betrokken ambtenaren. Deze dragen bij aan debat vanuit belangen. We agenderen vraagstukken op strategische tafels. Vanuit een verbindende positionering. Binnen én buiten de regio. We organiseren dat vraagstukken op de juiste (schaal-)niveaus én in het juiste netwerk landen/ worden opgepakt.

▪ Daarin staan we continu in verbinding met Brainport, provincie, waterschappen en de omliggende regio’s.

100477-1907\-22

Ontwikkeldagen provincie - regio Provincie en regio houden twee keer per jaar een ontwikkeldag waarin zij met elkaar afspraken maken over onderwerpen met een bovenlokaal karakter en ruimtelijke impact. De onderwerpen ruimte en mobiliteit zijn daar de belangrijkste voorbeelden van. Voor de Metropoolregio gaat het om de thema’s energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit, voor de subregio’s gaat het om onderwerpen als detailhandel, wonen en bedrijventerreinprogrammering. De Metropoolregio bereidt samen met gemeenten, provincie en waterschappen deze agenda voor. Metropoolconferenties In het voor- en najaar organiseert de Metropoolregio een Metropoolconferentie. De Metropoolconferentie heeft als doel het tijdig betrekken van de gemeenteraden bij de regionale opgaven. Daardoor worden zij in staat gesteld om hun controlerende en kaderstellende rol als gemeenteraad beter in te vullen. Vanaf 2022 worden de doelgroepen voor de conferenties uitgebreid waarbij naast raads- en collegeleden ook ambtenaren betrokken worden op de onderdelen rondom kennisontwikkeling in de regio. Raadstafel21 Vier keer per jaar organiseert Team MRE een Raadstafel21. De Raadstafel21 is voor en door raadsleden, en is opgezet om de raadsleden beter te betrekken. Van elke gemeente zijn twee vaste raadsleden vertegenwoordigd.

Zij zijn de ambassadeurs van de overige gemeenteraadsleden waarbij de Metropoolregio Eindhoven ideeën, voorstellen, visies etc. kan toetsen en ophalen. De Raadstafel21 is geen geïnstitutionaliseerd overleg. Informatievoorziening Team MRE faciliteert (uniforme) informatievoorziening tussen colleges en raden over de Metropoolsamenwerking. Ze zorgen ervoor dat de portefeuillehouders die op één van de regionale thema’s deelnemen aan het regionaal overleg, de eigen gemeente op een eenduidige en heldere manier lokaal kunnen informeren. Ze voegen daar ook structureel kennisontwikkeling aan toe om het regionale gesprek over de maatschappelijke bovenlokale opgaven beter te faciliteren. Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur Team MRE bereidt in beginsel vijf keer per jaar een vergadering van het Algemeen Bestuur voor. Het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven stelt de kaders van het beleid vast dat door het Dagelijks Bestuur wordt uitgevoerd. Met de leden van het Algemeen Bestuur zullen ook meer informele kennissessies worden georganiseerd om de verbinding tussen het Algemeen Bestuur en de inhoudelijke agenda verder te versterken. Tema MRE organiseert één keer per maand een vergadering van het Dagelijks Bestuur.

Het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven zorgt voor de externe vertegenwoordiging van de regio, de interne afstemming en werking en het functioneren van het Algemeen Bestuur. Het Dagelijks Bestuur richt zich ook op het versterken en verduurzamen van de regionale samenwerking en neemt de verantwoordelijkheid op de verkenningen van bovenlokale én regionaal van belang zijnde opgaven. Afstemming over regionale samenwerking met de regiogemeenten en de andere GR-en ▪ ▪ ▪ ▪

Team MRE organiseert periodiek bijeenkomsten voor bestuursambtenaren, griffiers om hen mee te nemen in de actuele ontwikkelingen en om tot procesafspraken te komen. Vanuit Team MRE is er ook regelmatig overleg met de gemeentesecretarissen. Indien gewenst bezoeken zij de gemeenteraden. Periodiek overleg met de andere GR-en om te komen tot een afgestemde aanpak m.b.t. P&C-cyclus, bedrijfsvoeringsvraagstukken en gezamenlijke opgaven Team MRE bereidt jaarlijks de standaard P&C-producten voor: Begroting 2022, Werkprogramma 2022, Bestuursrapportages 2021 en Jaarrekening 2020.

100477-1907\-23

Gulbergen In de realisatie van de ontwikkeling van het Landgoed zijn afgelopen jaar de eerste stappen gezet. Het participatietraject, waarbij alle stakeholders op enigerlei wijze worden betrokken is volop in beweging. De kaderstelling is gereed en er kan worden gestart met de marktconsultatie. Betrokken partijen Samenwerking en strategie In het kader van bovengenoemde activiteiten stemmen de 21 gemeenten met elkaar af: colleges, raadsleden en ambtenaren. Daarnaast vindt er periodiek afstemming plaats met andere samenwerkingspartners, zoals provincie, waterschappen, Brainport Development NV, GGD Brabant Zuidoost, Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant en de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Team MRE organiseert de afstemming, ontmoeting en kennisdeling tussen de gemeenten en de andere partijen. De bestuurlijke regionale samenwerking gebeurt in een goed functionerend netwerk. Gulbergen ▪ ▪ ▪

De door de Regioraad/Algemeen Bestuur in het leven geroepen Adviescommissie Gulbergen zijnde adviesorgaan voor het Dagelijks Bestuur. De grondgebied gemeenten Nuenen c.a. en Geldrop-Mierlo. De provincie Noord-Brabant en Attero in het kader van de overdracht en nazorg van de stortplaats Gulbergen.

Mensen en middelen

100477-1907\-24

REGIONAAL HISTORISCH CENTRUM EINDHOVEN (RHCe) Opgave lange termijn Onder meer de Archiefwet 1995 draagt taken op aan gemeenten; een aantal van die taken hebben gemeenten aan het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) opgedragen. De formele doelstelling ligt verankerd in de Archiefwet 1995: het RHCe fungeert als archiefbewaarplaats van de overgebrachte archieven van de overheidsorganen binnen de regio Zuidoost-Brabant, met uitzondering van de gemeente Gemert-Bakel. De Archiefwet 1995 stelt regels ten aanzien van de zorg, het beheer, de bewaring en het toezicht aangaande archieven. Er worden vooral regels gegeven voor overheidsarchieven; maar ook particuliere archieven en collecties vallen onder de Archiefwet zodra deze zijn opgenomen in de archiefbewaarplaats (art.1. Archiefwet). Het doel van de Archiefwet is niet slechts een geordend archief, maar ook borging van de bewaring van het cultuurhistorische karakter van archiefstukken. Dit wordt benadrukt door de openbaarheid na overbrenging (behoudens enkele uitzonderingen), kosteloze raadpleegmogelijkheden en de mogelijkheid tot uitlening voor bijvoorbeeld tentoonstellingen. De Archiefwet schept daarmee voorwaarden voor de mogelijkheid de geschiedenis van het werkgebied te reconstrueren en te bestuderen aan de hand van materiaal dat is opgenomen in de archiefbewaarplaats, ongeacht herkomst en vorm.

De missie van het RHCe is: Raadpleegbaar stellen van archieven en collecties. Op basis van de Archiefwet voert het RHCe als uitvoeringsorganisatie de volgende taken uit: ▪ Toezicht op de archiefzorg door gemeenten en op de overbrenging van gemeentelijke archiefbescheiden naar de archiefbewaarplaats; ▪ Advisering over archiefzorg- en beheer en over informatiebeheer van gemeenten; ▪ Beheer en raadpleegbaarstelling van naar de archiefbewaarplaats overgebrachte analoge en digitale archieven; ▪ Beheer van particuliere archieven uit de regio voor zover dat past bij het aan het RHCe opgedragen cultuurbeheer. Met dit laatste presenteert het RHCe historische gegevens van de regio en biedt mogelijkheden deze te verbinden met een breed publiek in de samenleving. Opgave en resultaten 2022 ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Archiefopslag die voldoet aan wettelijke normen en regelgeving; Raadpleegbaarheid van het archiefbestand; Collectie die correspondeert met de regionale identiteit; Documentaire informatiehuishouding die voldoet aan de wettelijke normen en regelgeving; Documenten die voldoen aan de vereisten van een archiefdocument; Inventarissen en indexen volgens overeengekomen normen (ontsluiting en publieksvoorzieningen).

Betrokken partijen Deelnemende gemeenten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, geïnteresseerden in erfgoededucatie, cultuurhistorie en erfgoedbeheer.

100477-1907\-25

Mensen en middelen

100477-1907\-26

OVERHEAD METROPOOLREGIO EINDHOVEN & RHCe Opgave Aangaande de bedrijfsprocessen dient het volgende te worden bereikt: -

efficiënt en effectief regelen van de bedrijfsvoering; flexibiliteit in de organisatie en de uitvoering; borgen van kwaliteit dienstverlening aan gemeenten, burgers en instellingen.

Onder de overheadkosten wordt verstaan: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Directe loonkosten van directie en ondersteuning, waaronder control, financiën, P&O, ICT en secretariële / administratieve ondersteuning. Indirecte loonkosten, waaronder opleidingsbudget en kosten salarisadministratie. Kosten facilitaire dienstverlening, waaronder huisvesting. Kosten automatisering, waaronder beheer en hosting werkplekomgeving en financieel systeem. Algemene Kosten, waaronder accountantskosten, verzekeringen en belastingen. Bureaukosten, waaronder telefoonkosten en kantoorbenodigdheden.

Opgave en resultaten 2022 Om de kosten van overhead inzichtelijk en transparant te hebben worden deze conform de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verantwoord op een afzonderlijk programma. Hierbij dient de Notitie Overhead als uitgangspunt. De organisatie Metropoolregio Eindhoven bestaat uit twee diensten, de netwerkorganisatie Metropoolregio Eindhoven en het RHCe. Eerstgenoemde is een kleine netwerkorganisatie met een grote flexibiliteit, het RHCe daarentegen moet worden gezien als een uitvoeringsorganisatie waarbij steeds verder voortschrijdende automatisering, informatisering en digitalisering een grote rol speelt. Voor beide diensten geldt dat de bedrijfsvoering zo ingericht dient te zijn dat deze efficiënt is en in overeenstemming is met de taken en schaal van de dienst. Mensen en middelen

100477-1907\-27

FINANCIËLE BEGROTING 2022 METROPOOLREGIO EINDHOVEN

100477-1907\-28

Overzicht baten en lasten

Toelichting op het overzicht baten en lasten Onderstaand wordt een toelichting per programma gegeven op de financiële verschillen tussen de Begroting 2022 en de Begroting 2021. Economie Het thema Economie vertoont een nadeel van ruim € 41.000. De gemiddelde personele kosten stijgen met ruim € 40.000, voornamelijk als gevolg van interne verschuiving van personele inzet op de diverse thema’s. Tevens zijn de loonkosten geïndexeerd met hetzelfde percentage als waarmee de inwonerbijdrage is geïndexeerd om (deels) de stijging van pensioenkosten en een nieuwe CAO op te kunnen vangen. De programmakosten stijgen met bijna € 1.000 als gevolg van de indexering van het werkbudget. Het Stimuleringsfonds laat ten opzichte van de Begroting 2021 een voordeel zien van bijna € 11.000. Lagere personele kosten programmamanagement leidt tot een voordeel van bijna € 7.000. Op basis van de stijging van het aantal inwoners ten opzichte van de Begroting 2021 stijgt de inwonerbijdrage Stimuleringsfonds met ruim € 13.000. Deze bijdrage wordt volledig in de voorziening gestort. Ter dekking van de kosten van programmamanagement wordt ten opzichte van 2021 een bedrag van € 4.000 meer onttrokken (voordeel). De bijdrage van € 4,7 miljoen aan Brainport Development NV is in de Begroting 2022 opgenomen conform de meerjarenfinanciering 2021-2024.

De inwonerbijdrage en individuele bijdrage van de aandeelhoudergemeenten is met 1,77% geïndexeerd ten opzichte van de bijdrage 2021. De bijdrage kan als volgt worden gespecificeerd: -

Inwonerbijdrage Metropoolregio Gemeente Eindhoven Gemeente Helmond Gemeente Veldhoven Gemeente Best

€ 2.001.964 € 1.642.922 € 569.709 € 291.266 € 199.532

29

Transitie Landelijk gebied Het thema Transitie Landelijk gebied laat een klein voordeel zien van € 2.000. Personele kosten stijgen weliswaar als gevolg van (pensioen)premiestijgingen en CAO verhogingen, echter de verschuiving t.o.v. de begroting 2021 van interne inzet naar andere thema’s, leidt tot een voordeel van € 3.000. De programmalasten stijgen met € 1.000 als gevolg van de indexering van het werkbudget. Energietransitie Het thema Energietransitie laat een voordeel zien van € 828.000 ten opzichte van de Begroting 2021. Personele kosten dalen met € 63.000 als gevolg van interne verschuiving van personele inzet, de programmakosten laten een voordeel zien van € 765.000. Dit laatste is nagenoeg volledig toe te schrijven aan het wegvallen van de Rijksmiddelen ten behoeve van de realisatie van de RES, welke beschikbaar waren in de periode 2019-2021 (voordeel € 766.000). Indexering van het werkbudget leidt tot hogere kosten van € 1.000. Mobiliteit, incl. GGA Het thema Mobiliteit incl. GGA laat een voordeel zien van bijna € 4.000. Op de personele kosten wordt een voordeel behaald van bijna € 5.000 om dezelfde reden als beschreven op de overige thema’s. De programmalasten stijgen met € 1.000 als gevolg van de indexering van het werkbudget. De gemeentelijke bijdrage GGA is in overeenstemming gebracht met de bijdrage zoals die in 2020 is ontvangen (€ 31.000).

Dit leidt aan zowel de baten als lastenkant tot een daling van € 111.000. Deze mutatie is echter budgettair neutraal en is niet van invloed op het exploitatiesaldo. Samenwerking en strategie Het thema Bestuurlijke samenwerking, organisatie, regionale strategie laat een voordeel zien van bijna € 45.000. Aan de lastenkant stijgen de personele kosten stijgen met ruim € 4.200 als gevolg van (pensioen)premiestijgingen en verwachte CAO verhogingen, de programmakosten stijgen met een even groot bedrag als gevolg van de indexering van het werkbudget. De batenkant laat een voordeel zien van ruim € 53.000 veroorzaakt door de indexering van de inwonerbijdrage regionale opgaven met 1,77%. Gulbergen Gulbergen laat ten opzichte van de begroting 2021 een nadeel zien van ruim € 551.000. De afkoop van de erfpachtconstructie met Attero en het daarmee weer in volledige eigendom van de Metropoolregio Eindhoven komen van het Landgoed Gulbergen, heeft tot gevolg dat de administratieve verwerking van kosten en opbrengsten anders verloopt dan in voorgaande jaren. Waar eerst de kosten direct ten laste van de voorziening werden gebracht, lopen deze nu via de exploitatie waarbij dekking plaats vindt uit de bestemmingsreserve Gulbergen.

Aan personele kosten wordt ten opzichte van 2021 ruim € 51.000 meer ten laste van het thema gebracht, de kosten van pre-nazorg van de voormalige stortplaats worden in begrotingsjaar 2022 ingeschat op € 500.000. Dekking van de kosten van pre-nazorg van € 500.000 vindt plaats vanuit de bestemmingsreserve Gulbergen en wordt daarom conform de voorschriften verantwoord op het onderdeel “mutatie reserves”. RHCe Het programma RHCe laat ten opzichte van het voorgaande jaar een voordeel zien van bijna € 31.000. Aan de lastenkant stijgen de lasten met ruim € 64.000, dit voornamelijk als gevolg van de indexering van de diverse budgetten en actualisering van toegerekende personele kosten. Tussen de personele en programmakosten vindt er een verschuiving plaats van ruim € 390.000. De in de afgelopen jaren ontstane ruimte door het vertrek van diverse medewerkers is onder de noemer

30

“organisatieontwikkeling” gereserveerd binnen de programmakosten. Dit in afwachting van het door het Algemeen Bestuur te nemen besluit over de koers van het RHCe. Nu dit besluit op 16 december 2020 is genomen, wordt deze ruimte ingevuld. De verwachting is dat dit voornamelijk aan de personele kant zal zijn. De baten stijgen met ruim € 35.000, dit wordt enerzijds veroorzaakt door de indexering van de inwonerbijdrage ten opzichte van 2021 met 1,77% (voordeel € 55.000) en het wegvallen de opbrengst toezichtcontracten bij openbaar lichamen welke vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen (nadeel € 20.000). Algemene dekkingsmiddelen Op het programma algemene dekkingsmiddelen zijn in de primaire begroting 2022 geen lasten en baten geraamd. Overhead In de overheadkosten onderscheiden we de volgende kostensoorten: -

Lonen en salarissen indirect personeel Studie en opleiding Personeel van derden Indirecte personeelskosten Huisvestingskosten Bureaukosten Algemene kosten Automatiseringskosten

Metropoolregio Eindhoven De overheadkosten van de dienst Metropoolregio Eindhoven laten ten opzichte van 2021 een stijging zien van € 22.000. Oorzaak hiervan is een stijging in de lonen en salarissen van indirect personeel als gevolg van (pensioen)premiestijgingen en verwachte CAO verhogingen (€ 20.000 nadeel). Met een stijging van € 2.000 liggen de programmakosten in lijn met de budgetten zoals opgenomen in de begroting 2021. RHCe De overheadkosten bij de dienst RHCe laten een nadeel zien van ruim € 36.500. De personele kosten indirect personeel stijgen met € 26.000 als gevolg van (pensioen)premiestijgingen, verwachte CAO verhogingen en een verschuiving van personele inzet van het primair naar het ondersteunende proces. Indexering van de werkbudgetten en de huuropbrengst van een werkplek leidt tot hogere programmakosten van € 11.000 en hogere baten van ruim € 500. Heffing VPB De activiteiten waarover de Metropoolregio Eindhoven vennootschapsbelasting dient te betalen, zijn ten opzichte van de begroting 2021 niet gewijzigd. Het bedrag van € 5.000 wat is opgenomen is dan ook gehandhaafd. Onvoorzien De posten onvoorzien voor de Metropoolregio Eindhoven en het RHCe bedragen respectievelijk € 13.423 en € 6.200. Dit is ruim € 2.500 hoger dan wat is opgenomen in de Begroting 2021. Mutatie reserves Omdat de Rijksmiddelen t.b.v.

de realisatie van de RES naar verwachting volledig in 2021 zijn besteed, worden er in de begroting 2022 geen middelen meer onttrokken aan de bestemmingsreserve Energietransitie. Dit leidt een nadeel van ruim € 766.000, wat echter volledig wordt gecompenseerd door een even groot voordeel door lagere programmakosten op het thema Energietransitie.