Bijlage 2 - Participatieverslag sekswerk in Eindhoven

Participatieverslag Sekswerk in Eindhoven

Januari 2026

Inhoud 1. Aanleiding en doel 2. Doorlopen proces

3. Opbrengsten en verwerking

1. Aanleiding en doel

Aanleiding herijking Sekswerk is een legaal beroep in Nederland. Sekswerkers moeten hun werk onder veilige en vrije omstandigheden kunnen doen. Als gemeente streven we ernaar dat alle sekswerkers in Eindhoven hun beroep veilig en gezond kunnen uitoefenen. In 2000 is het bordeelverbod opgeheven, sindsdien zijn gemeenten verantwoordelijk voor het ontwikkelen en uitvoeren van een integraal sekswerkbeleid op lokaal niveau. Nederlandse gemeenten hebben de bevoegdheid gekregen om door middel van een vergunningenstelsel de seksbranche te reguleren. De gemeente Eindhoven heeft dit gedaan door seksinrichtingen en escortbedrijven vergunning plichtig te maken.

Het gemeentelijk beleid is sinds 2000 niet geactualiseerd. De gemeente ziet nu meerdere redenen om dit beleid te herijken: •

Er is een afname te zien in de hoeveelheid traditionele vormen van vergunde seksbedrijven, zoals seksclubs en privéhuizen.

•

Het toenemende gebruik van digitale kanalen maakt sekswerk flexibeler en zelfstandiger en vraagt om een andere aanpak van hulpverlening, toezicht, en beleid.

•

De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft een oproep aan gemeenten gedaan om vooral niet te wachten op landelijke wetgeving (Wet regulering sekswerk) met het aanpassen van gemeentelijk beleid.

Doel participatie Bij aanvang van het actualiseren van het beleid zijn de betrokkenen in kaart gebracht en is er een participatieplan opgesteld. Dit participatieplan is op 21 oktober 2025 vastgesteld door het college. Het doel van participatie binnen dit project was:

•

Belangen, wensen en ideeën in beeld brengen, zodat het gemeentebestuur een zorgvuldige afweging kan maken bij de vaststelling van het sekswerkbeleid.

•

Betrekken van relevante kennis en ervaring van ketenpartners en binnen de sekswerkbranche.

Participatie vormen Voor de herijking van het sekswerkbeleid zijn verschillende participatievormen ingezet. Deze vormen zijn afgestemd op de betrokken groepen en gebaseerd op diverse factoren, zoals het gewenste niveau van invloed en verantwoordelijkheid, de omvang van de doelgroep en de behoefte aan anonimiteit. Er zijn drie niveaus van participatie ingezet:

Meeweten

Meedenken

Meewerken

Kernboodschap Deze kernboodschap is als rode draad gebruikt in de communicatie: Sekswerk is een legaal beroep in Nederland. Sekswerkers moeten hun werk onder veilige en vrije omstandigheden kunnen doen met bescherming van de overheid. De sekswerkbranche kent namelijk kwetsbaarheden: sekswerkers kunnen te maken krijgen met gezondheidsrisico's en een onveilige werkomgeving, waaronder risico op geweld en uitbuiting. Sekswerkers lopen ook vaker tegen vooroordelen aan. In Eindhoven vinden verschillende vormen van sekswerk plaats, waaronder raamsekswerk, seksclubs en escortbureaus. Naast deze vergunde vormen van sekswerk, vindt sekswerk ook plaats in hotels, vakantieparken en woningen. Eindhoven trekt sekswerkers aan vanuit andere regio's uit Nederland, maar ook veel sekswerkers uit het buitenland.

Als gemeente willen we ervoor zorgen dat alle sekswerkers hun beroep veilig en gezond kunnen uitoefenen. We merken dat het Eindhovense beleid niet meer aansluit bij de praktijk van vandaag. Daarom herzien we het beleid. Daarbij worden onder andere de volgende aspecten meegenomen; het verbeteren van de positie van de sekswerker, het tegengaan van misstanden en geweld in de sekswerkbranche, controles op de niet vergunde en vergunde sekswerkbranche en het beschermen van het woon- en leefklimaat. Het opstellen van nieuw Sekswerkbeleid doen wij in samenwerking met allerlei mensen en organisaties die betrokken zijn bij de sekswerkbranche, waaronder ketenpartners, exploitanten en sekswerkers. De komende periode organiseren wij sessies om te bespreken hoe wij deze doelen samen kunnen bereiken en bieden wij ruimte om inbreng te leveren. Het streven is om het beleid vast te laten stellen in het eerste kwartaal van 2026

2. Doorlopen proces

Participatieproces Fase 3 Informeren

Vaststellen

Voeren van verkennende gesprekken en opstellen van een participatieplan

Toetsen en uitwerken van beleid

Informeren over vast te stellen beleid

Beleid vaststellen waarbij het participatieproces wordt gedeeld

Participatiemoment

verkennende sessies: • Sekswerkers • Exploitanten • Zorgpartners • Veiligheidspartners • Woningcorporatie

Verdiepende sessies en digitale input: • Sekswerkers • Exploitanten • Zorgpartners • Veiligheidspartners • Woningcorporatie • Bewoners Baekelandplein

Terugkoppeling aan stakeholders van laatste informatie per mail

Aanbieden participatieverslag aan de burgemeester

Plan van aanpak

Concept beleid

Definitief beleid

Participatieverslag

Doel

Fase 2 Verdiepen

Product

Fase 1 Verkennen

Fase 1. Verkennen Tijdens de verkenning zijn er vijf verkennende sessies georganiseerd waarbij verschillende partners aanwezig zijn geweest. Het doel van deze sessies was om samen met de betrokkenen de belangen en vraagstukken helder te krijgen.

Verkennende sessie

Datum

Aanwezigen

Toezicht en handhaving

19 maart 2025

• • • •

Sekswerkers

28 maart 2025

• Sekswerkers • Belangenbehartiger sekswerkers

Ondersteuning voor sekswerkers

3 april 2025

• • • • •

Exploitanten en beheerders

7 april 2025

• Exploitanten seksinrichtingen Eindhoven

Wonen en ruimte

16 april 2025

• •

Belastingdienst Politie (AVIM) Nederlandse arbeidsinspectie Gemeente Eindhoven: o Toezichthouder bijzondere wetten o Bibob-adviseur o Medewerker Vergunningen Horeca

Veilig Thuis GGD Lumens Leger des Heil Gemeente Eindhoven: o Beleidsadviseur Wmo - mentale gezondheid & outreachend werk o Beleidsadviseur Geweld in afhankelijkheidsrelaties en Vrouwen- & Gezinsopvang

Woningcorporatie Trudo Gemeente Eindhoven o Afdeling vastgoed

Fase 2. Verdiepen In fase twee zijn alle partners opnieuw bevraagd over gerichte onderwerpen en onderdelen van het beleid. Hierbij zijn verschillende vormen van participatie ingezet.

Participatiegroep

Participatievorm

Aantallen

Sekswerkers

Vragenlijst en de belangenvertegenwoordiger sekswerkers

31 ingevulde vragenlijsten, de belangenvertegenwoordiger is doorlopend betrokken bij de beleidsontwikkeling

Exploitanten

Vragenlijst en één op één gesprekken

4 ingevulde vragenlijsten en 9 één op één gesprekken

Inwoners rond het Baekelandplein

Vragenlijst

Via briefpost op 502 adressen bezorgd, er zijn 100 vragenlijsten volledig ingevuld

Zorg partners en ervaringsdeskundige werkgroep sterk in sekswerk

Werkgroepen

3 werkgroepen en tussentijds contact

Toezicht en handhaving

Werkgroepen

2 werkgroepen en tussentijds contact

Fase 3. Informeren Alle participatiegroepen zijn in december en januari geïnformeerd over de voorgestelde beleidswijzigingen opgenomen in het beleidsstuk ‘Sekswerk in Eindhoven’ via de mail, tijdens overleggen/bijeenkomsten of schriftelijk. Inwoners rond het Baekelandplein zullen uiterlijk in maart 2026 via een mail geïnformeerd worden over de acties die naar aanleiding van de vragenlijst zijn uitgezet.

3. Opbrengsten en verwerking 1. Sekswerkers

2. Exploitanten 3. Inwoners 4. Ondersteuningspartners

5.Toezicht en handhaving

Aanpak Sekswerkers staan centraal in de herijking van het beleid. Daarom heeft er een belangenbehartiger en tevens ervaringsdeskundige voor sekswerkers meegewerkt aan het actualiseren van het beleid. Daarnaast zijn sekswerkers gesproken tijdens een verkennende sessie en zijn sekswerkers middels een vragenlijst bevraagd. Er is voor deze wijze van participatie gekozen in verband met de behoefte aan anonimiteit onder sekswerkers. De vragenlijsten zijn uitgezet door Special Attention. Ook hebben de GGD, het Leger des Heils en Lumens zich ingezet voor het verspreiden van de vragenlijst onder sekswerkers. De vragenlijst is beschikbaar gesteld in het Nederlands en in het Engels. Sekswerkers hebben een VVV-bon van €10 ontvangen voor het invullen van de vragenlijst.

In de vragenlijsten zijn de volgende onderwerpen aan bod gekomen: 1. Gemeentelijke beleid 2. Ervaringen GGD 3. Ervaringen Leger des Heils (Terecht! en Levenskracht) 4. Ervaringen Lumens (House of Inner Strength en Expertisecentrum Mensenhandel en (Jeugd)Prostitutie) 5. Toezicht en Handhaving 6. Behoefte aan informatie 7. Behoefte klankbordgroep 8. Advies aan de gemeente

Opbrengsten •

Sekswerkers zijn gedurende een periode van 18 dagen benaderd.

•

31 sekswerkers hebben de vragenlijst ingevuld, waarvan dertig vrouwen en één man.

•

Er zijn zowel Nederlandstalige als Engelstalige vragenlijsten ingevuld.

•

De sekswerkers zijn vertegenwoordigd in diverse soorten sekswerk.

•

Er is diversiteit in jaren dat sekswerkers actief zijn in de branche. Waarbij het gemiddelde 9,5 jaar is met een minimum van een half jaar en een maximum van dertig jaar.

Inzichten en verwerking Inzichten

Voor de inzichten is er gekeken of er verschil zit tussen raamsekswerk en andere soorten sekswerk. Dat is er: Waar ruim acht op de tien raamsekswerkers voldoende werkplekken ervaren, vindt slechts een kwart van de overige sekswerkers dit. Zij hebben behoefte aan extra discrete locaties en mogelijkheden zonder exploitant. Zowel onder raamsekswerkers als andere sekswerkers geeft een meerderheid aan bekend te zijn met de regels. Raamsekswerkers vinden deze informatie gemakkelijker vindbaar. Als gevraagd wordt waar deze informatie wordt gevonden, komt er geen eenduidige of directe informatiebron naar voren. Uit de vragenlijst komen verbeterkansen naar voren voor de vindbaarheid en bekendheid van het ondersteuningsaanbod, regelgeving, anoniem contact en vertrouwelijke gesprekken.

Verwerking

Daarnaast blijkt onder de deelnemers interesse in een klankbordgroep. Naar aanleiding van de vragenlijst hebben enkelen personen ook al contact opgenomen om deel te nemen aan deze klankbordgroep. Met het voorstel om thuissekswerk zonder vergunning, maar onder voorwaarden toe te staan wordt gehoor gegeven aan de vraag naar extra discrete werkplekken. Er wordt ingezet op het verbeteren van de vindbaarheid en bekendheid van het ondersteuningsaanbod, regelgeving, anoniem contact en vertrouwelijke gesprekken. Binnen de bestaande overlegstructuur met ketenpartners wordt hier in 2026 invulling aan gegeven. In januari vindt er een informatiebijeenkomst plaats om het opzetten van een klankbordgroep voor sekswerkers te onderzoeken.

3. Opbrengsten en verwerking 1. Sekswerkers

2. Exploitanten 3. Inwoners 4. Ondersteuningspartners

5. Toezicht en handhaving

Aanpak en opbrengsten Exploitanten zijn uitgenodigd om via een verkennende sessie en vragenlijsten mee te denken over het sekswerkbeleid Daarnaast zijn alle exploitanten uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek. o De vragenlijst is verspreid door het aanspreekpunt voor exploitanten en de toezichthouder bijzondere wetten. o Er zijn 4 ingevulde vragenlijsten ontvangen - één hiervan is door een groep ingevuld. Daarnaast hebben de exploitanten van het Baekelandplein gezamenlijk gereageerd op de vragenlijst. o Er zijn 9 exploitanten ingegaan op de uitnodiging voor een persoonlijk gesprek.

In de vragenlijsten en de gesprekken zijn de volgende onderwerpen aan bod gekomen: 1. Ervaringen beheer 2. Nieuwe exploitanten 3. Ervaringen controles 4. Ondersteuning voor sekswerkers 5. Advies aan de gemeente

Inzichten en verwerking Er zijn gemengde ervaringen over het beheer. Voornamelijk als beheerders te laat komen. Daarnaast werken beheerders soms meerdere diensten achter elkaar. Het functieprofiel is onvoldoende duidelijk en het toevoegen van nieuwe beheerders aan de vergunning kost tijd. Ook is er een wens voor structurele dubbele bezetting vanaf 18:00 op het Baekelandplein.

Inzichten

Er is vanuit de exploitanten behoefte aan meer informatie en samenwerking, deze spitst zich toe op contact met de gemeente voor bijvoorbeeld formele regelgeving en kennis van vergunningen. Vaste laagdrempelige aanspreekpunten bij de gemeente worden gemist. Daarnaast vindt een deel van de exploitanten dat er eisen gesteld moeten worden aan de kennis van nieuwe exploitanten over hygiëne, toezicht, veiligheid, werkomstandigheden en vrijwilligheid van sekswerkers. Exploitanten geven aan dat sekswerkers tegen problemen aanlopen in verband met het stigma op sekswerk. Zo krijgen sekswerkers vaak geen hypotheek. Daarnaast is er een gebrek aan woonruimte voor sekswerkers in Eindhoven. Exploitanten geven aan dat sekswerkers een drempel ervaren om in contact te komen met de GGD of het Leger des Heils in verband met een gebrek aan vertrouwen en stigma. Een proactieve benadering van sekswerkers door ondersteuningspartners is volgens exploitanten daarom belangrijk. Over controles geven exploitanten aan dat er behoefte is aan meer aanwezigheid en contact met toezichthouders buiten controles. Daarnaast is er behoefte aan informatie over de controles voor nieuwe exploitanten. Na een controle ontvangen exploitanten een rapportage van de controle, dit wordt als prettig ervaren.

Verwerking

Onder exploitanten van het Baekelandplein zijn er zorgen over het verlies van kennis en expertise door het in 2023 in werking treden van het loting systeem voor vergunningen. Er wordt ingezet op het verbeteren van de informatievoorziening voor exploitanten en sekswerkers. Het verplicht stellen van een bedrijfsplan helpt bij het verduidelijken van de regels waar exploitanten aan moeten voldoen en het inrichten van de controles. Daarnaast onderzoeken we of de beheerderspoule op het Baekelandplein anders kan worden ingericht. Beheerders spelen een belangrijke rol in het tegengaan van misstanden in de seksbranche. Voor het versterken van de samenwerking en relatie met exploitanten is er een vast aanspreekpunt aangesteld binnen de gemeente en wordt er ingezet op structurele contactmomenten met de branche. Ook ondersteuningsorganisaties voor sekswerkers zoals de GGD en het Leger des Heils zetten in op een proactieve benadering van sekswerkers.

3. Opbrengsten en verwerking 1. Sekswerkers

2. Exploitanten 3. Inwoners 4. Ondersteuningspartners

5. Toezicht en handhaving

Aanpak en opbrengst Inwoners die in de buurt van het Baekelandplein wonen ervaren mogelijk effecten van het raamsekswerk. Daarom zijn zij gevraagd een vragenlijst in te vullen. o De vragenlijst is verspreid middels briefpost onder 502 inwoners. o Gedurende een periode van 18 dagen hebben inwoners de vragenlijst kunnen invullen o 145 inwoners hebben gereageerd. Onder deze groep is de vragenlijst 100 keer volledig ingevuld. o Onder de ondervraagden woont bijna de helft al meer dan 10 jaar in de buurt

o De resultaten uit de vragenlijst zijn geanonimiseerd samengevoegd.

Inzichten en verwerking

Inzichten

Meer ondervraagden staan positief (33%) tegenover de aanwezigheid van raamsekswerk dan negatief (22%). Echter, de modus, bijna de helft van de mensen (45%), staat er neutraal tegenover. Inwoners zijn tevreden over de van de weg afgelegen afsluitbare locatie. Desondanks geeft een kleine meerderheid (53%) aan dat het Baekelandplein momenteel een negatieve invloed heeft op de buurt. Uit gesloten vragen komt naar voren dat men met regelmaat overlast ondervindt op meerdere onderwerpen: parkeren (73%), afval op straat (71%), verkeersoverlast (61%), stank (56%), bezoekers (47%) en geluidsoverlast (36%). Minder dan de helft (47%) voelt zich altijd veilig in de omgeving van het plein. Onveiligheid wordt met namen in de avond ervaren. Hierbij wordt het groeperen van mensen, vermeend drank- en drugsgebruik en de aanwezigheid van zowel de sociale opvang als de coffeeshop genoemd. De meest genoemde verbeterkansen zijn: • Schonere buurt (minder afval, minder stank van urinoir) • Betere parkeergelegenheid, ook i.v.m. waterbedeffect parkeervergunningenbeleid en mogelijke klandizie van de coffeeshop • Meer zichtbaar (camera)toezicht

Verwerking

Tot slot, enkele ondervraagden geven aan behoefte te hebben aan voorlichting over (gemeentelijke) activiteiten rondom het plein. Het huidige beleid voor raamsekswerk blijft onveranderd; raamsekswerk blijft toegestaan op het plein. Er wordt door inwoners overlast ervaren rond het plein, deze overlast is echter niet altijd direct te herleiden naar het Baekelandplein. Binnen de vaste overleggen met ketenpartners zal worden onderzocht welke acties kunnen worden ondernomen om deze overlast aan te pakken. Op een aantal punten worden er al acties uitgevoerd. Verder zullen de omwonende van het plein geïnformeerd worden over de ontwikkelingen.

3. Opbrengsten en verwerking 1. Sekswerkers

2. Exploitanten 3. Inwoners 4. Ondersteuningspartners

5. Toezicht en handhaving

Aanpak en opbrengst Middels de werkgroep Sterk in Sekswerk zijn ondersteuningspartners bij het actualiseren van het sekswerkbeleid betrokken. De werkgroep bestaat uit Special Attention (belangenvertegenwoordiger sekswerkers), de GGD, het Leger des Heils en Lumens. De werkgroep had de volgende doelen: o Deskundige inhoudelijke inbreng leveren aan een verkenning van de huidige stand van zaken in de sekswerkbranche in Eindhoven. o Het versterken van de korte lijntjes en het vertrouwen binnen het ondersteunend netwerk voor sekswerkers. o Het komen tot heldere basisprincipes om de herijking van het gemeentelijk beleid aan te toetsen m.b.t. het ondersteuningsaanbod.

Om deze doelen te bereiken is er geparticipeerd op het niveau van meedoen. Er hebben drie werkgroepen plaatsgevonden waarbij tussentijds doorlopend contact is geweest.

Inzichten en verwerking Inzichten

In de eerste werksessie zijn verbeterkansen in beeld gebracht. Tijdens de werkgroep is waardering uitgesproken voor het samenbrengen van alle partijen, maar er is ook sterk benadrukt dat de sector hier alleen gebaat bij is als dit een doorlopend proces wordt. De sector heeft baat bij een sterk netwerk ook ná de herijking van het sekswerkbeleid. Tijdens de tweede werksessie zijn er basisprincipes opgesteld die een kader schetsen voor toekomstige ontwikkelingen. Alle partijen hebben bijgedragen aan het opstellen en verspreiden van de vragenlijst voor sekswerkers. Tijdens de derde werksessie is het huidige ondersteuningsaanbod voor sekswerkers geëvalueerd op basis van de opgestelde basisprincipes en de input van sekswerkers middels de ingevulde vragenlijsten. Uit de evaluatie blijkt dat het ondersteuningsaanbod grotendeels aansluit bij de behoefte van sekswerkers. Echter weten zij dit aanbod nog niet altijd te vinden of maken zij hier geen gebruik van door stigma en een gebrek aan vertrouwen. Er is behoefte aan een centrale plek met informatie voor sekswerkers waar ondersteuningspartners naar kunnen verwijzen.

Verwerking

Tot slot, alle partijen hebben de wens uitgesproken om de werkgroep door te zetten en eens per kwartaal bij elkaar te komen ter ondersteuning van korte lijntjes alsmede de evaluatie en opvolging van actiepunten. De opbrengsten van de werkgroepen zijn verwerkt in het beleidsstuk ‘Sekswerk in Eindhoven’, wat door alle partijen is meegelezen en van feedback is voorzien. Er zijn acties opgesteld voor het verbeteren van de informatievoorziening voor sekswerkers en exploitanten en de samenwerking tussen partners. Daarnaast zal de werkgroep voortgezet worden.

3. Opbrengsten en verwerking 1. Sekswerkers

2. Exploitanten 3. Inwoners 4. Ondersteuningspartners

5. Toezicht en handhaving

Aanpak en opbrengst In de werkgroep toezicht en handhaving is het Bestuurlijk interventie Team (BITE), Handhaving Interventie Team (HIT) en de Politie betrokken op het niveau van meedoen in de beleidsherijking. De werkgroep had de volgende doelen: o Het versterken van de samenwerking binnen het controlerend netwerk om de veiligheid van de branche te bestendigen. o Komen tot heldere basisprincipes om de herijking van het gemeentelijk beleid aan te toetsen met betrekking tot het handhavingskader. o Deskundige inhoudelijke inbreng leveren aan een o Verkenning van de huidige stand van zaken in de sekswerkbranche in Eindhoven. Daarnaast is er contact geweest met organisaties voor onderzoek naar hun rol of relevante input: de Belastingdienst, de Nederlandse arbeidsinspectie (NLA) en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV).

Inzichten en verwerking Inzichten

Er hebben twee werkgroepen en aparte overleggen met partners betrokken bij het toezicht op de sekswerkbranche plaats gevonden. Tijdens de eerste werksessie is er in kaart gebracht welke organisaties betrokken zijn bij het toezicht op de sekswerkbranche en welke rol zij hebben. Daarnaast is er besproken wat mogelijke beleidsaanpassingen vragen van toezicht en handhaving en welk adviezen de werkgroep heeft vanuit hun expertise. Hierbij is aangegeven dat het zorgvuldig opstellen van de voorwaarden voor thuissekswerk in samenwerking met partners belangrijk is.

Verwerking

De basisprincipes zijn opgesteld tijdens de tweede werkgroep. Deze basisprincipes geven richting aan de wijze waarop wordt gezorgd voor een veilige seksbranche en vormen het kader waarbinnen het beleid wordt uitgewerkt in het nader op te stellen het handhavingskader. De opbrengsten van de werkgroepen zijn verwerkt in het beleidsstuk ‘Sekswerk in Eindhoven’, wat door alle partijen is meegelezen en van feedback is voorzien. De werkgroep zal voortgezet worden voor het vernieuwen van het handhavingskader.