Bijlage 2 - Memo VONK d.d. 18-03-2021

Memo Kaders VONK* T.b.v. Raadsbesluit over locatie: voormalig baggerdepot en deel terrein Boutenslaan 161a Aanleiding Het Eindhoven Museum maakt lokaal en regionaal erfgoed, cultuurhistorie en volkscultuur tastbaar voor een breed publiek. In het huidige preHistorisch Dorp kan je verhalen uit de prehistorie tot de late middeleeuwen beleven. De meer recente geschiedenis vind je hier niet, terwijl in deze periode— de transformatie van de 19e eeuwse agrarische en nijverheidseconomie naar een industriële economie–de basis is gelegd voor de innovatieve toptechnologieregio die de regio Eindhoven vandaag de dag is. Het 19e eeuwse cultuurlandschap in de Genneper Parken vormt bij uitstek het canvas dat de vooravond van die transformatie tastbaar maakt. Om de hele geschiedenis van de stad en regio Eindhoven en in het bijzonder het recente verleden goed te kunnen laten zien en tegelijkertijd ruimte te creëren voor de collectie van het museum, die al geruime tijd niet wordt tentoongesteld, is doorontwikkeling van het museum nodig. VONK* is de naam van het nieuwe museumconcept. Doorontwikkeling van het preHistorisch Dorp naar VONK*is opgenomen in de Regio Deal en is benoemd als een van de onderdelen in het uitvoeringsprogramma in het position paper van Genneper Parken.

De afgelopen maanden heeft een verkenning plaats gevonden van verschillende zoeklocaties voor de doorontwikkeling van VONK* binnen de Genneper Parken (zie bijlage 1 Variantenstudie). Hierbij zijn – in samenspraak met de werkgroep - twee scenario’s ontstaan, waarvan de haalbaarheid wordt onderzocht. Scenario 1 (zie bijlage 2) omvat een uitbreiding op het voormalig baggerdepot tegenover het preHistorisch Dorp en een deel van het terrein van de verkeersschool Leeuw. Scenario 2 voorziet in een uitbreiding op het voormalig Figuur 1 Scenario 1 baggerdepot en terrein van dahliatuin Maria Middelares. Scenario 1 biedt vele voordelen voor zowel de Genneper Parken als het museum en wordt door partijen en belanghebbenden als meest wenselijk geacht. De afgelopen weken is het dossier Boutenslaan 161a, oftewel verkeersschool Leeuw, in een versnelling geraakt. In de collegebrief van dd. 26 januari 2021 is aangegeven dat op korte termijn met Leeuw wordt onderhandeld over een tussentijdse beëindiging van de pachtovereenkomst. De haalbaarheid van scenario 1 wordt daarmee een stapje concreter en willen we daarom graag verder onderzoeken. Dit lijkt ons ook de meest kansrijke weg om het uiteindelijke doel te realiseren, namelijk een plus realiseren voor Genneper Parken voor cultuurhistorie, groen en recreatie.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

1

In april is verdere besluitvorming door de Raad voorzien. Daarbij wordt gevraagd het voormalig baggerdepot (tegenover de entree van het preHistorisch Dorp) en de verkeersschool als zoeklocatie voor VONK* voor nadere uitwerking te benoemen en aan te geven onder welke voorwaarden uitgebreid kan worden. Doel Ten bate van het faciliteren van het aankomende Raadsbesluit, geven we in deze memo de kaders vanuit het Eindhoven Museum voor de doorontwikkeling van VONK* mee. Dit doen we in 5 hoofdstukken: 1. 2. 3. 4. 5.

Ambitie Programma Ruimtelijke aspecten Financiën Proces

Memo Kaders VONK* Maart 2021

2

1. Ambitie Samen creëren en zo geschiedenis beleven VONK* maakt lokaal en regionaal erfgoed, cultuurhistorie en volkscultuur tastbaar voor een breed publiek. Dat doet het museum door de geschiedenis van Eindhoven actief te verbinden met het heden en daarmee van actuele betekenis te voorzien. De rode draad in het hele museum is zelf geschiedenis mee maken: aan de slag! In VONK* gaan bezoekers samen met museummedewerkers bouwen aan verhalen over historische transformaties in de vorm van interactieve toestellen, oftewel vonken. Deze vonken zullen in het museumpark worden geplaatst. VONK* wordt een museum dat samen met het publiek constant aan zichzelf bouwt en daardoor telkens vernieuwt. Op die manier verbeelden we het verhaal over de zo kenmerkende slimme samenwerking van onze stad en regio en doen we recht aan de grote rol die de maakindustrie van oudsher in onze regio speelt. Dat doen we in de Maakschuur: het kloppend hart van VONK*. Het museumpark biedt vervolgens een prachtige groene omgeving, waarin de verhalen die in vonkvorm gemaakt zijn tot hun recht komen. Daar zal het huidige preHistorisch Dorp eveneens in opgaan. Een chronologische wandelroute door de tijd brengt de bezoeker van het tijdsperk van de jagers en verzamelaars naar het heden.

Het landschap vormt daarin een dragend narratief canvas om uiteenlopende historische ontwikkelingen te duiden en tastbaar te maken, zoals bijvoorbeeld de eerste boeren of de rol die populieren speelden voor de luciferindustrie. Impuls voor cultuurhistorie, landschap, groen en recreatie VONK* brengt niet alleen de historie en het erfgoed beter voor het voetlicht. Met de uitbreiding wordt een duurzame kwaliteitsimpuls gegeven voor het cultuurhistorisch landschap, groen en recreatie in Genneper Parken Noord. Dat doen we kwantitatief en kwalitatief. Kwantitatief: ten minste de helft van het terrein van de verkeersschool wordt ingericht als openbaar groen. Tevens wordt ten minste de helft van het nieuwe terrein van het museum groen en onverhard ingericht. Bebouwing en verharding die niet meer nodig is, wordt weggehaald. Nieuwe bebouwing en verharding krijgt een zo groen mogelijk karakter. Kwalitatief: Het museum investeert niet alleen in de inrichting van een landschappelijk ingepast museumpark, maar levert ook een bijdrage in het realiseren van hoogwaardig openbaar groen op het terrein van de verkeersschool. De exacte invulling hiervoor zal in samenspraak met de gemeente/RHDHV worden bepaald.

Hierbij vormt het 19e eeuwse cultuurhistorische beekdallandschap de basis voor de ruimtelijke inpassing en aansluiting van VONK* in het gebied en kan op velerlei manieren zowel de ecologische als recreatieve waarde van de plek worden verbeterd (zie bijlage 1 voor de landschappelijke analyse). Door deze impuls draagt het museum bij aan de toename van openbaar groen, een afname van de hoeveelheid verharding en het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige en belevingsvol landschap én landschapsmuseumpark in Genneper Parken Noord.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

3

Genius loci: het verhaal van de plek staat bij VONK* centraal De locatie in de Genneper Parken, op de grens tussen stad en land, is bijzonder. Het gebied heeft een rijke geschiedenis, die op sommige plekken nog af te lezen is. Hier komen verhalen over de oorsprong van Eindhoven aan de oppervlakte, die we in het museum een plek geven en weer zichtbaar maken. Dat kan abstract, in de vorm van een thema voor een vonk, maar ook heel concreet. Bijvoorbeeld door archeologische en cultuurhistorisch waardevolle objecten een plek te geven in het nieuwe museumconcept. Integrale benadering: invulling geven aan de ambitie in het position paper Genneper Parken Met de komst van VONK* en de landschappelijke inrichting van het museumpark en de omgeving wordt aangesloten op de ambities, zoals die zijn verwoord in het position paper van de Genneper Parken. Zo draagt het museum bij aan bescherming van cultuurhistorie, door verhalen uit het gebied beter beleefbaar te maken. Ook zorgt het museum ervoor dat de druk aan de noordrand van het park wordt opgevangen, zodat het hart van de Genneper Parken wordt ontlast. Het museum vormt een duidelijk zichtbaar entreepunt, voorzien van alle gemakken die daarbij horen, zoals fietsenstallingen en horeca. De parkbezoeker wordt optimaal gefaciliteerd.

Meer dan een museum VONK* wil meer zijn dan een museum: een poort naar de Genneper Parken en een groene huiskamer van de stad. Het entreegebouw vormt het vertrek en eindpunt voor diverse wandelfietsroutes en zal voor een deel openbaar toegankelijk zijn en voorzien van openbare horeca, gericht op de lokale parkbezoeker.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

4

2. Programma VONK* zal met het nieuwe museum en als poort naar de Genneper Parken jaarlijks 100.000 museumbezoekers (+/- 10%) ontvangen en 50.000 bezoekers (+/- 10%) in de openbare horeca. Het nieuwe museum zal jaarrond open zijn. De openbare horeca is noodzakelijk om de exploitatie met gelijkblijvende subsidie mogelijk te maken en om die reden onderdeel van het programma. De bezoekersaantallen (museum en horeca) zijn gebaseerd op een onafhankelijk onderzoek van adviesbureau ZKA . In bijlage 3 is de onderbouwing opgenomen. Onder de paragraaf bezoekersstromen en ontsluiting en in bijlage 4 gaan we nader in op de bezoekersdoorstroming. Een landschappelijk museumpark met 10 ‘vonken’ VONK* wordt een landschappelijk museum met een openluchtkarakter en een binnencomponent om de collectie te tonen en onder alle weersomstandigheden volwaardig museumbezoek te kunnen bieden. Het museumpark is een landschappelijk vormgegeven park waarin – op termijn – 10 ‘vonken’ zullen staan. In het eerder gepresenteerde bidboek (2019) voor VONK* stellen we een aantal interactieve installaties voor die we willen realiseren in het park. Deze installaties noemen we vonken. Wat bedoelen we daarmee? Vonken zijn het best te omschrijven als grote toestellen in de buitenruimte waar je in/op/doorheen kunt lopen en waarvan je soms zelfs onderdelen in beweging kunt zetten.

Denk daarbij aan de toestellen van internationaal vermaard ontwerpbureau Monstrum. Hun toestellen beelden een verhaal uit. Jong en oud ontdekt dit spelenderwijs. Een voorbeeld hiervan tref je aan op: https://monstrum.dk/en/playground/bermuda-triangle. De toestellen in VONK* beelden het historische Eindhovense verhaal uit. Het publiek ontdekt dit door de vonk letterlijk van alle kanten te onderzoeken. Door interactie met de toestellen ontdekken bezoekers de typische kenmerken van de Eindhovense geschiedenis. De vonken worden ingepast in het landschap, zodat natuur en vonk samen het verhaal uitbeelden. We gaan dat doen met dezelfde zorgvuldigheid als het Antwerpse park Middelheim (https://www.middelheimmuseum.be/nl/content/parklandschap), waar monumentale kunstwerken en natuur een wisselwerking aangaan: zonder er een kunstzinnig beeldenpark van te maken. Voor de uitstraling en omvang van de verhalende toestellen in VONK* hebben we een aantal uitgangspunten geformuleerd: •

De vonken hebben aan de buitenkant een historische uitstraling, passend bij het preHistorisch Dorp en het authentieke landschap van Genneper Parken.

•

Omvang in de range van 20-50 m2 oppervlakte, hoogte 4-8 meter. Vonken zijn dus wisselend in omvang.

•

De toestellen bevatten soms een binnenruimte (formaat voor 15pers, 5pers en 1pers), soms alleen open buitenruimte.

•

De toestellen worden modulair opgebouwd en in het park geïnstalleerd.

•

Enkele toestellen zijn mobiel en kunnen in het park worden verplaatst.

•

Voor de plaatsing van elke vonk wordt naar de beste landschappelijke inbedding gezocht, met respect voor het authentieke landschap.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

5

Maximaal 2-3 vonken hebben een paviljoenachtige opzet, andere een meer beeldachtige vorm. Daarbij dient opgemerkt te worden dat we met VONK* het traditionele openluchtmuseum model achter ons laten. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om steeds meer historische reconstructies (gebouwen) toe te voegen aan het park om zo een collectie van historische gebouwen volledig te maken. VONK* is het tegendeel. Met vonken presenteren we op een vernieuwende en eigentijdse wijze historische verhalen en werken we constant aan een museum dat zichzelf vernieuwd. Ieder jaar komen er 1 tot 2 nieuwe vonken bij. Sommigen komen terecht in het museumpark, anderen komen op andere plekken in de stad. De leeftijdsduur van vonken kan variëren. Sommige vonken gaan lang mee, andere maken na enkele jaren alweer plaats. Wanneer er 10 vonken in het park staan, zullen bestaande vonken worden gerecycled en plaatsmaken voor nieuwe. Zo blijft het park zich telkens vernieuwen. Dat maakt het museumpark niet alleen spannend voor bezoekers, omdat er telkens wat nieuws te zien is. Zo zorgen we er ook voor dat het park zijn open en groene karakter behoudt en de onderhoudskosten niet uit de pas gaan lopen met de exploitatie. Benodigde oppervlakte van het museumpark De oppervlakte van het huidige preHistorisch Dorp inclusief werf is 1,6 hectare. Het museum wil groeien naar een totale oppervlakte van 3 à 4 hectare.

Binnen deze 3 à 4 hectare beogen we een landschappelijk ingepast museumpark te creëren met ruimte voor – op termijn – 10 vonken in een natuurlijke/parkachtige setting. We voorzien ook ruimte voor een groene arena: een centrale ruimte voor verschillende activiteiten, zoals shows en demonstraties of het opbouwen van vonken in de openlucht. Er is ook ruimte nodig om de aanvullende parkeerbehoefte die door VONK* ontstaat, op eigen terrein, dicht bij het museum, op te lossen. Dit houdt in dat het museum met maximaal 2,4 hectare wordt uitgebreid t.b.v. de volgende functies: • • • • • • • •

Nieuwe bebouwing: 2500m2 Terras: 300m2 Parkeerplaats: 2500m2 Padenstructuur: 2500m2 Verkeersruimte algemeen: 2000m2 Velden voor vonken: 1000m2 Arena: 2000m2 Groene parkruimte: 11000m2

Memo Kaders VONK* Maart 2021

6

Bovenstaand schema maakt inzichtelijk hoe wij invulling geven aan de ambitie om ten minste de helft van het nieuwe museumterrein groen in te richten. Naast de 1.1 ha aan parkruimte – die feitelijk al 46% van de 2.4 ha museumterrein groen invult, zal ook de arena, een deel van de parkeerplaats, padenstructuur en velden voor vonken groen/onverhard worden uitgevoerd. De oppervlakte van 3 à 4 hectare biedt voldoende ruimte voor een toekomstbestendig museum, nu en in de toekomst. Verdere uitbreiding in de toekomst is niet nodig. We rekenen nu met het maximum van 4 hectare, maar dit kan bij nadere uitwerking ook iets minder zijn. We zoeken daarbij naar een optimalisatie, waarbij we zoveel mogelijk openbaar groen realiseren en niet meer openbare ruimte aan de Genneper Parken onttrekken dan nodig. Optimalisatie is ook gunstig voor de museumexploitatie, omdat dan geen onnodige ruimte beheert en gepacht hoeft te worden.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

7

Nieuwe bebouwing Het museum voorziet in twee nieuwe gebouwen met een totale oppervlakte van 2500m2 BVO. Multifunctioneel entreegebouw met daaraan vast de Maakschuur van totaal 2200m2 BVO: Het entreegebouw wordt een deels openbaar toegankelijk gebouw. Het entreegebouw en de Maakschuur worden landschappelijk ingepast. We werken hiervoor samen met Studio Marco Vermeulen. Vermeulen is één van de bekendste ambassadeurs van bio-based bouwen in Nederland en heeft met zijn ontwerp voor het Biesbosch Museum laten zien landschappelijke meerwaarde toe te kunnen voegen aan een kwetsbaar Figuur 2 Biesboschmuseum (foto: Ronald Tilleman) natuurlijk gebied. Op dit moment zijn we nog niet in de fase van het ontwerpen van gebouwen, dus de uitgangspunten die we hieronder voor de landschappelijke inpassing weergeven moeten nog op technische en financiële haalbaarheid onderzocht worden. Uitgangspunten voor de nieuwbouw zijn in ieder geval: • Zo groot mogelijk groen dak oppervlak om water op te vangen en vanuit het park bezien het gebouw op te laten gaan in het landschap; • Het gebouw vormt onderdeel van de groene rand die de Genneper Parken met de overzijde van de Boutenslaan gaat verbinden, hierbij wordt aangesloten op de ambitie van het inrichtingsplan voor Genneper Parken, waar RHDHV nu aan werkt.

Het groene dak vormt zowel visueel als ecologisch een verbindend element tussen de beide parkdelen; • Houtbouw op basis van CLT (cross laminated timber), waarmee het gebouw de facto een co2 opslag vormt; • Toepassing waar mogelijk van andere biobased materialen; • Energieneutraal; • Hoogte van het gebouw worden afgestemd op de omgeving. Nokhoogte is nu op basis van programma voor de Maakschuur en de presentatieruimtes voorzien op 8 -10 meter; • Het gebouwontwerp bouwt voort op het landschappelijk ontwerp, zodat de gebouwen een integraal onderdeel vormen en het parkachtige karakter versterken; Voor de museumbezoeker start in het entreegebouw het bezoek en wordt hij/zij ingeleid in de geschiedenis van de regio, o.a. door een introshow en tijdlijn met stukken uit de collectie. In het gebouw is tevens een kantoor- en vergaderruimte gevestigd en er komt een binnenpodium met ruimte voor lezingen/activiteiten. Het gebouw biedt ook ruimte aan een museumwinkel met receptie en een openbaar horecadeel met buitenterras van 300 m2. De Maakschuur vormt het kloppend hart van het museum, waar bezoekers in verschillende fases/ruimtes meedenken en meebouwen aan telkens nieuwe vonken. De Maakschuur is integraal onderdeel van het museum (geopend tijdens openingstijden van het museum) en niet separaat te bezoeken.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

8

Het gebouw bestaat uit twee hoofdvolumes van ieder circa 1100m2 BVO met daarbij de volgende hoofdfuncties: o

Entreegebouw in totaal 1174m2 BVO (inclusief constructie en wanddikte en exclusief horeca terras): • Entreehal met podium: 240 m2 • Winkel en receptie: 35m2 • Openbare horeca: 300m2 binnen en 300 m2 buitenterras o Openbare ruimte: 225 m2 o Keuken en technische ruimten: 75m2 • Introshow en collectiepresentatie 420 m2: • Kantoren (op 1e verdieping via vide constructie): 180 m2 • Overig (o.a. sanitair, technische ruimten en verkeersruimte): 152 m2

o

Maakschuur in totaal 1038 BVO (inclusief constructie en wanddikte) • Publieksdeel: 750m2 • Technische en personeelsruimten: 144 m2 • Overig (sanitair en verkeersruimten): 50 m2

Smederij: De smederij vormt de ontbrekende schakel in de overgang van een agrarische naar industriële samenleving in de historische verhaallijn. In de smederij kunnen onderdelen van vonken worden gesmeed. Op dit moment ligt er nog geen gebouwontwerp, maar desalniettemin is een maximale oppervlakte van 300m2 BVO voorzien met een maximale nokhoogte van 7-8 meter, aansluitend op de huidige bebouwing rond het middeleeuwse plein van het preHistorisch Dorp. Uitbreiding van de huidige smederij (oppervlakte bedraagt circa 60m2, inclusief aanpalende overkapping) is het uitgangspunt en zal deels op het bestaande terrein van het preHistorisch Dorp plaatsvinden. Een upgrade is noodzakelijk, omdat de huidige smederij onvoldoende is toegerust met moderne middelen om de historie van metaalbewerking van nul tot nu op een betekenisvolle en veilige wijze te kunnen presenteren. Poort naar de Genneper Parken en Huiskamer van de stad Een bezoek aan Genner Parken-Noord begint bij VONK*. Om de parkbezoeker zo goed mogelijk te faciliteren en de druk op het gebied aan de rand af te vangen, zorgen we voor voldoende parkeergelegenheid voor auto en fiets, openbare horeca en sanitair en in en om het gebouw informatievoorziening over het gebied.

Door deze functies in en rondom het entreegebouw te concentreren, scheppen we mogelijkheden om bezoekersstromen door de Genneper Parken te sturen naar de hoofdroutes en weg te houden bij de kwetsbare delen in het park. Over het aansluiten van de routes vindt afstemming plaats met RHDHV in het kader van het inrichtingsplan Genneper Parken. Door in ruime fietsparkeerplekken (65 stuks) te voorzien, stimuleren we bezoekers om hier hun fiets te stallen in plaats van in het park. Dit aantal is berekend op basis van de parkeernormen per 100 vierkante meter voor museum en horecafunctie gecombineerd. Aanbod van sanitaire voorzieningen voorkomt dat bezoekers hun behoeften in de Genneper Parken doen, zoals nu nog te vaak het geval is op zonnige dagen in het Tom Smitspark. Met betrekking tot auto parkeren opteren wij voor een ontmoedigingsbeleid voor parkbezoekers, zoals we in de paragraaf ontsluiting verderop toelichten.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

9

Bezoekersstromen VONK* zal meer bezoekers trekken t.o.v. de huidige situatie van het preHistorisch Dorp. Nu trekt het preHistorisch Dorp circa 55.000 bezoekers (coronajaar 2020 buiten beschouwing gelaten) tijdens het openingsseizoen van april t/m oktober. Met VONK* voorzien we 100.000 museumbezoekers (+/10%) en 50.000 bezoekers voor de openbare horeca (+/- 10%). Om te bepalen wat de impact hiervan is op de omgeving, hebben we adviesbureau ZKA laten onderzoeken hoe de bezoekersstromen zich door de loop van een gemiddeld jaar zich naar verwachting zullen ontwikkelen. In dit schema is dit op hoofdlijnen weergegeven. Spreiding dagelijks bezoek VONK*, per seizoen en type dag Januari -maart April -juni Juli- september Oktober - december TOTAAL Doordeweeks Weekend TOTAAL

Museum 188 370 398 250 310 302 325 310

Horeca 81 209 222 114 161 89 313 161

Totaal 269 579 620 364 471 391 638 471

In bijlage 4 is een uitgebreide onderbouwing opgenomen. Duidelijk is dat in de maanden april – september de meeste bezoekers worden verwacht, in het bijzonder in de weekenden en schoolvakanties. De bezoekersstromen door de week zijn minder omvangrijk. De periode oktober – maart kent lagere bezoekersstromen. Het doordeweekse bezoek en weekendbezoek in oktober – maart kan in de huidige situatie reeds worden geaccommodeerd. In de periode april –september voorziet het aantal voorziene parkeerplaatsen in combinatie met aanvullende maatregelen om bezoekers over de dag te spreiden erin dat de impact op de omgeving zoveel mogelijk beperkt wordt tot het museumterrein zelf. Daarbij zijn twee zaken van belang m.b.t. de verwachte impact op de directe omgeving, namelijk: • •

Spreiding van bezoek over de dag Aard van het bezoek

De meest effectieve manier waarop het museum bezoekersstromen kan bijsturen, is het werken met e-tickets met tijdsloten. Vanuit bedrijfsmatig oogpunt is het cruciaal dat op dagen dat veel bezoek wordt verwacht, bezoekers over de dag heen verspreid komen om zo een volwaardige beleving te kunnen bieden. De Maakschuur, die het kloppend hart van VONK* wordt, komt pas echt goed tot zijn recht als de bezoeker voldoende tijd en ruimte heeft om deel te kunnen namen aan de activiteiten. Datzelfde geldt voor de gidsen in het museumpark, waarbij individueel contact een belangrijk onderdeel vormt van de beleving. Wachtrijen en gedrang dienen voorkomen te worden om een optimale bezoekersbeleving te kunnen bieden.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

10

Het museum kan bezoekersstromen meer voorspelbaar en controleerbaar maken door te werken met online e-tickets met tijdsloten. Dat levert diverse voordelen op voor de bedrijfsvoering, zoals efficiënte inzet van personeel en voorkomen van overbelasting van de museuminfrastructuur (garderobe, sanitair, horeca, vonken, introshow enz.) De coronacrisis heeft ons in dit verband veel ervaringen opgeleverd en aangetoond dat het werken met tijdsloten bezoekersstromen voorspelbaarder en hanteerbaarder maakt. Bovendien wijzen de ervaringen van dit coronajaar uit dat tijdsloten door het merendeel van de bezoekers wordt geaccepteerd en vaak zelfs als voordeel wordt gezien. Het biedt bezoekers immers de zekerheid dat ze een volwaardige beleving krijgen en niet of slechts kort hoeven te wachten bij diverse onderdelen. In de paragraaf parkeren gaan we nader op hoe de toepassing van tijdsloten en e-tickets bijdraagt aan het accommoderen van de parkeerbehoefte op piekmomenten. Wat betreft de aard van het bezoek dient een onderscheid gemaakt te worden tussen museumbezoekers en bezoekers aan de openbare horeca. Museumbezoek: In het museumbezoek zijn er drie hoofdcategorieën bezoekers te onderscheiden, namelijk: 1. Recreatief bezoek: deze groep bestaat voor een groot deel uit bezoek in breed familieverband en de grootste aantallen concentreren zich in de weekenden, feestdagen en schoolvakanties; 2.

Zakelijk bezoek: het gaat hier vooral om groepen die op doordeweekse dagen arrangementen afnemen, het hele jaar rond. De spreiding van deze groep is geleidelijk en aantallen zijn per groepsboeking relatief bescheiden op het geheel. 3. Educatief bezoek: scholen komen uitsluitend op doordeweekse dagen en het bezoek is geleidelijk door het jaar heen, met de lente en nazomer als de meest populaire periode. Vanwege het doordeweekse karakter zal dit niet tot substantiële druk leiden gezien de bestaande infrastructuur en voorziene parkeervoorzieningen. Voor al deze groepen geldt dat zij bestemmingsbezoekers zijn, d.w.z. dat zij speciaal voor VONK* komen en hun verblijf in de Genneper Parken zich zal concentreren op het museumpark. De gemiddelde bezoekduur van het preHistorisch Dorp op mooi weerdagen ligt thans op 3,5 uur en een bezoek aan VONK* zal dit tenminste evenaren. Onze huidige museumpraktijk en die van andere musea en vrijetijdsattracties met vergelijkbare verblijfsduur wijst uit dat museumbezoekers na een dergelijk verblijf in bijna alle gevallen geen verder bezoek aan de omgeving brengen. Voor scholen geldt dat zij in de regel alleen voor een museumbezoek komen. Binnen de recreatieve doelgroep is de enige uitzondering hierop een klein deel van het aandeel Eindhovenaren dat het preHistorisch Dorp nu bezoekt.

Het aandeel Eindhovenaren binnen de huidige recreatieve doelgroep bedraagt thans 20% . We hebben geen exacte cijfers, maar op basis van onze eigen ervaringen door de jaren heen, zien we een klein deel tevens een bezoek aan de Genneper Parken brengen voorafgaand of na afloop van het bezoek aan het prehistorisch Dorp. De aantallen zijn dusdanig gering dat het impact op de omgeving klein te noemen is.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

11

De aard van het bezoek in combinatie met spreiding van bezoekers d.m.v. tijdsloten, maakt dat de toename van museumbezoekers wat betreft impact op de omgeving beperkt kan worden tot het directe museumterrein en overloop naar bredere omgeving van Genneper Parken ondervangen kan worden. Bezoek openbare horeca: Een groot deel van deze bezoekers komt reeds in het park en bezoek aan de horeca zal aanvullend zijn. De horeca biedt een hapje en een drankje en mogelijk een eenvoudige avondmaaltijd. De horeca is – in combinatie met gebruik van de activiteiten- of vergaderruimte – te gebruiken voor zakelijk of educatief gebruik of bij feesten. De verwachting is dat horecabezoek pieken zal kennen op mooi weer dagen, zoals nu ook voor het huidige parkbezoek geldt. De museumhoreca met het buitenterras kan hierbij ook fungeren als afvang van druk verderop in het park, omdat bezoekers zich dan op het museumterrein bevinden en verblijf meer gespreid is over de tijd. Om de parkeerdruk vanuit horecabezoek zoveel mogelijk te vermijden, ontmoedigen we bezoek met de auto, zie hierover de paragraaf parkeren. De horeca kent iets ruimere openingstijden dan het museum. Evenementen Het museum organiseert gedurende het jaar verschillende activiteiten aanvullend op het reguliere programma. Al deze activiteiten zijn in lijn met de inhoud van het museum en onderdeel van de reguliere programmering.

Een voorbeeld is het vikingfestival en in de toekomst zijn ook activiteiten met een ander thema denkbaar. Bij enkele van deze activiteiten is sprake van een grotere hoeveelheid bezoekers dan regulier. Het museum hanteert dan een maximaal aantal bezoekers en zorgt aan de voorkant dat voorzieningen worden getroffen om bezoekersstromen goed te begeleiden en pieken in parkeren op te vangen.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

12

3. Ruimtelijke vertaling Vorig jaar zijn we gestart met een ruimtelijke verkenning met een breed kader in de Genneper Parken. In deze ruimtelijke verkenning werken we stapsgewijs eerst naar een geschikte locatie in de Genneper Parken toe en daarna naar verdere uitwerking van een schets- en voorlopig ontwerp op die plek. Dat doet het museum niet alleen. Bij alle stappen die we maken betrekken we een vertegenwoordiging van de omgeving: de werkgroep. Deze groep brengt gebiedskennis in en levert actief een bijdrage aan de totstandkoming van een passend ontwerp. Hierover leest u meer hoofdstuk 5 Omgevingsproces. Op basis van een brede, landschappelijke analyse van Genneper Parken Noord, in samenspraak met de werkgroep, zijn verschillende uitbreidingsscenario’s verkend. In dit hoofdstuk zoomen we in op scenario 1, waarbij de contour van het nieuwe museumpark ligt om het bestaande preHistorisch Dorp, het voormalig baggerdepot en een deel van het terrein van de verkeersschool. Een precieze plangrens moet nog worden bepaald. Daarbinnen kijken we naar oplossingen voor een zo optimaal mogelijke inrichting, die zullen we later uitwerken in een inrichtingsplan. Op het moment dat dit stuk het bestuurlijk proces doorloopt, starten we met de ontwerpfase. Op dit moment ligt er dus nog geen ontwerp voor het museumpark.

Wel hebben we een duidelijk kader voor ogen dat we in dit hoofdstuk beschrijven. We volgen een gebiedsgerichte benadering en redeneren van buiten naar binnen.

Samenspel met de omgeving, inrichtingsplan Genneper Parken Zoals eerder in deze memo omschreven willen we bijdragen aan de verbetering van Genneper Parken-Noord door het verdwijnen van de verkeersschool en de uitbreiding van het museum als een integrale gebiedsopgave te benaderen. Dit biedt kansen om tot een samenhangende nieuwe invulling te komen, die zowel meerwaarde biedt voor het gebied als voor het museum. Deze kansen zijn gevisualiseerd in onderstaande kansenkaart. De publieke functie van de Genneper Parken staat voorop.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

13

Figuur 3 Gebiedsbrede kansenkaart

De volgende concrete kansen, zoals die tijdens de sessies met de werkgroep zijn benoemd, worden in het kader van het inrichtingsplan Genneper Parken samen met de gemeente uitgewerkt: • • •

Relatie tussen de verschillende historische objecten en het museum beter leggen, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een wandelroute ‘rondje Genneper Parken-Noord’ en/of door zichtlijnen te creëren. Het herstellen van historische landschappelijke structuren en paden en terugbrengen van het 19e eeuws beekdallandschap. Het fietspad dat nu langs het museum loopt moet worden verplaatst. Deze zou de lijn kunnen volgen van een historisch pad tussen de Boutenslaan en de Genneperweg en krijgt daarmee meer cultuurhistorische betekenis. Wij zoeken graag samen met de werkgroep en RHDHV naar een passende oplossing hiervoor en hebben afgesproken met RHDHV dat zij hiervoor een voorstel opnemen in het inrichtingsplan.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

14

Uitgangpunten voor de inrichting van het museumpark Randen Wat willen we bereiken? • • •

Inrichting van het museum is zodanig, dat wanneer je bij het museum aankomt, je het gevoel hebt dat je in de Genneper Parken bent. Het museumpark (niet-openbare gedeelte) is volledig afsluitbaar en tegelijkertijd gaat het op in de omgeving. De inrichting van de randen draagt bij aan het verbinden van de twee parkdelen aan beide zijden van de Boutenslaan.

Hoe doen we dat? Het museumpark wordt op een zo natuurlijk mogelijke manier onderdeel van haar omgeving. Dat betekent dat we ‘zachte overgangen’ creëren tussen het museumpark en de Genneper Parken. Het museumpark wordt afsluitbaar, waarbij we kiezen voor landschappelijke kavelbegrenzingen die horen bij het beekdal zoals houtsingels en struweelhagen, waar dat mogelijk is (zie bijlage 1). Het gebouw zal op een natuurlijke manier opgaan in de rand en onderdeel vormen van die rand. Door het aanbrengen van een groen dak draagt ook het gebouw, zowel visueel als ecologisch, bij aan de verbinding tussen de beide parkdelen. Door het creëren van zichtlijnen, doorkijkjes en vensters leggen we een visuele relatie met het omliggende landschap. Ook andersom, kan men vanuit de Genneper Parken af en toe een glimp opvangen van het museum. Parkeren lossen we op aan de rand van de Genneper Parken, de parkeerplaats zelf wordt groen ingepast. Waar mogelijk kiezen we verhardingen die (deels) groen zijn of halfverharding. Ook onderzoeken we de mogelijkheid om het deel van de parkeerplaats dat uitsluitend bij piekmomenten in gebruik is, als groene parkeerweide in te richten. In het museumpark Wat willen we bereiken? •

• •

De herkenbaarheid van het beekdallandschap wordt met de nieuw inrichting versterkt. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de cultuurhistorische achtergrond van het landschap van de Genneper Parken. Het museum draagt door een zorgvuldige landschappelijke inrichting bij aan de groene dooradering van de Genneper Parken. Het museumpark bestaat uit oude (reeds bestaande) delen en nieuwe delen die samen als één geheel worden beleefd. Een eenduidige inrichting van de parkomgeving zorgt voor herkenbaarheid en een vertrouwde basis, waarbinnen het contrast tussen historisch en high tech soms in één oogopslag wordt beleefd.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

15

• • •

De parkomgeving is geschikt voor de doelgroepen van het museum, waaronder kinderen, ouderen en mindervaliden en visueel beperkten. Zowel informatief als avontuurlijk als het gaat om de landschappelijke belevingscomponent. In het park wordt door de natuurlijke soortenrijkdom te vergroten tevens de biodiversiteit vergroot.

Hoe doen we dat? Gebiedseigen beplantingen: in het museumpark brengen we landschappelijke en/of cultuurhistorische elementen terug of brengen we nieuwe aan. Hierbij denken we aan elzensingels, houtwallen en bloemrijk grasland. We maken daarbij gebruik van gebiedseigen beplantingstypes en soorten. Groene en blauwe elementen worden via extensief natuurlijk beheer onderhouden. Zonering: de parkomgeving bevat verschillende zones: drukke en minder drukke. De parkomgeving moet naast uitdagende omgevingen ook prikkelarme, ontspannende plekken bevatten voor bezoekers en personeel. Ook zijn er plekken waar niemand komt en de natuur rustig zijn gang kan gaan. Met het oog op zo min mogelijk ecologische verstoring brengen we een minimale verlichting en straatmeubilair aan, alleen dat wat nodig is om veilig je weg te vinden. In het ontwerp wordt een centrale, groene ruimte (arena) opgenomen van ca. 2000m2. De centrale ruimte voelt door toepassing van verschillende materialen desondanks intiem en organisch. Het is denkbaar dat de ruimte op rustige dagen door middel flexibele inrichtingselementen optisch verkleind en anders gebruikt wordt. Onverharde paden: Het merendeel van de paden in het huidige preHistorisch Dorp is onverhard. Ook in het nieuwe gedeelte trekken we die gedachte door.

De hoofdroute door het park, waarover vonken kunnen worden verplaatst, zullen voldoende breed en verhard zijn. Dit geeft tevens de garantie het park altijd goed toegankelijk is voor mindervaliden en mensen met kinderwagens. Alle overige paden kunnen onverhard of halfverhard blijven. Groencompensatie Wat willen we bereiken? • Compensatie in het kader van de boswet en groenblauwe mantel vindt plaats in of nabij het museumpark. • Met groencompensatie wordt kwaliteit toegevoegd aan de Genneper Parken.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

16

Hoe doen we dat? We zetten in op zowel groene oplossingen binnen het beoogde museumterrein als daar buiten. Buiten het museumterrein: In onderlinge afstemming tussen onze landschapsarchitect en RHDHV wordt een ontwerp gemaakt, waarbij het museumterrein zo natuurlijk mogelijk aansluit op het andere deel van het verkeersschoolterrein. Doel is om een groot groen openbaar gebied aan Genneper Parken toe te voegen. Waar de gemeente leidend is in het landschappelijk ontwerp en zorgt draagt voor de basis, denk hierbij onder andere aan asfalt eruit en padenstructuur erin, neemt Eindhoven Museum de beplanting voor haar rekening. Dat doen we op de volgende wijze: •

•

•

•

We kiezen voor inheemse planten die passen bij het gebied in overeenstemming met het landschappelijk ontwerp. We vragen hierbij advies aan de KNNV en Trefpunt Groen. Deze partijen hebben de expertise en kennis van het gebied. Zij weten welke soorten de grootste bijdrage leveren aan de biodiversiteit waarmee Genneper Parken in ecologisch opzicht het meest verrijkt wordt. Het doel is om zoveel veel mogelijk biodiversiteit te realiseren op het beschikbare oppervlak. Het gaat daarbij om meer dan vierkante meters. Dat komt in het landschappelijk ontwerp naar voren én in de diversiteit van de beplanting die het museum levert, zodat we zo hoog mogelijke biodiversiteit realiseren per vierkante meter. Daarbij voegen we ook elementen toe die de diversiteit van het faunaleven bevorderen, zoals vleermuiskasten en insectenhotels. In dat opzicht biedt het asfalt vrijmaken van de verkeersschool ook kansen om arme zandgrondbiotopen. Juist de voedselarme biotopen staan in Genneper Parken en in de omliggende regionale groengebieden onder druk. Het aanplanten doen we samen met onze medewerkers, vrijwilligers en iedereen die mee wil helpen. We organiseren plantdagen, waarbij we de buurt betrekken. Het nieuwe stuk Genneper Parken ontstaat met de omgeving door samen te planten, geheel in de geest van VONK* van samen maken. Zo ontstaat er niet alleen een mooi stuk openbaar groen.

We versterken meteen het eigenaarschap van de omgeving door die bij de aanplant te betrekken. We kiezen voor jonge aanplant, omdat: o Jonge planten tijdens hun groei veel CO2 vastleggen. Omdat we een bio-based museumgebouw van CLT (cross laminated timber) willen realiseren, worden daar bomen voor gekapt die in het museum als CO2 opslag fungeren. We willen echter een stap verder gaan door direct naast het museum nieuwe aanplant aan te brengen. Daarmee levert de bouw van het museum op termijn zelfs een positieve bijdrage aan CO2 reductie. o Jonge aanplant creëert een jong natuurlijk landschap dat kan evolueren. De ontwikkeling van het landschap door de jaren heen biedt thuis aan allerlei soorten planten en dieren in de loop van de tijd . Zo zullen in de eerste jaren eenjarige wilde planten meer plek hebben om geleidelijk plaats te maken voor steeds grotere wordende struiken en bomen, waardoor meer struweel ontstaat. o Jonge aanplant betaalbaar is en realiseerbaar binnen het investeringsbudget van VONK*

Memo Kaders VONK* Maart 2021

17

Binnen het museumterrein Binnen het museum terrein werken we vanuit het uitgangspunt dat we bestaand groen zoveel mogelijk in tact laten. Compensatie in het kader van de boswet zal daardoor zeer beperkt zijn. Waar dat wel nodig is, doen we dat vanzelfsprekend. Verharding en gebouwen worden zo ingepast dat zoveel mogelijk groene ruimte overblijft. Dat doen we door: •

•

•

•

•

Parkeervlakken en het nieuwe museumgebouw zoveel mogelijk te realiseren op de thans geasfalteerde delen van het verkeersschoolterrein. Het parkeerterrein zal uit half verharding bestaan om waterinfiltratie mogelijk te maken. Om de parkeervakken zullen heggen of andere beplanting worden aangebracht, zodat het parkeerterrein niet één vlakte Figuur 4 Referentiebeeld parkeerterrein is, maar landschappelijk door groene elementen onderbroken. De huidige locatie waar nu kantoor- en opslagcontainers in het preHistorisch Dorp staan wordt vrij gemaakt voor groen. Op die manier wordt binnen het huidige museumpark 300m2 groen toegevoegd. Versterking van het bestaande groen door toevoeging van landschapselementen, die van hoog ecologische waarde zijn en refereren aan het 19e eeuwse cultuurlandschap, zoals houtwallen en heggen. Het nieuwe museumgebouw van tenminste 1000 m2 groen dak te voorzien.

Met een eenvoudige rekensom laten we zien dat er in de nieuwe situatie meer groen en minder verharding komt dan in de huidige situatie: Wat verdwijnt er? Op het terrein van de verkeerschool gaat alle verharding en bebouwing weg: -12.000m2 In het bestaande preHistorisch Dorp verdwijnt de smederij, kantoor en opslag: -360m3 Wat komt er terug? Verhard oppervlak t.b.v. bebouwing, parkeerterrein, terras, hoofdparkroute: ca. 10.000m2 De hoeveelheid groen neemt toe van ca. 20.000m2 t.o.v. de huidige schapenweide naar bijna 24.000m2 groen in verschillende vormen, waarvan ca. 10.000 openbaar groen. M.a.w. de hoeveelheid verhard oppervlak neemt met 2.000m2 (20%) af en de hoeveelheid groen neemt met 4.000m2 (20%) toe. Daarbij krijgt tenminste de helft van het terrein van de verkeersschool (circa 1 ha) een openbaar karakter.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

18

Ontsluiting Het aantal bezoekers van het museum zal stijgen. Daarbij zal het museum jaarrond open zijn (nu is het museum 7 maanden per jaar open). De hoeveelheid verkeer van- en naar het museum op de Boutenslaan zal daardoor toenemen. Zoals adviesbureau ZKA berekend heeft stijgt het aantal bezoekers van gemiddeld 170 - 331 per dag in de huidige situatie naar 471 met VONK*. Piekmomenten vormen de weekenden met name in de maanden april - september, waar een toename is voorzien van de huidige 331 bezoeken naar 638 bezoeken. De cijfers voor VONK* zijn inclusief bezoek aan de openbare horeca. De huidige infrastructuur m.b.t. de verkeersbewegingen is hierop berekend. Om de impact hiervan in beeld te brengen en waar nodig maatregelen te bepalen, is nader verkeerskundig onderzoek nodig. Dit is in de volgende fase voorzien. We hebben echter in stadium wel al een aantal uitgangspunten bepaald om de doorstroming en parkeerdruk in goede banen te leiden en een indicatie te kunnen geven of het aantal voorziene parkeerplaatsen toereikend is. Het uitgangspunt is dat ook bij piekdagen voorkomen wordt dat parkeren in de woonwijken rondom het museum plaatsvindt. Dat gaan we op de volgende manier doen, namelijk: • Betaald parkeren op het parkeerterrein van het museum.

Een parkeerkaart van bijvoorbeeld € 5 euro is voor museumbezoekers acceptabel, terwijl dit horecabezoekers juist stimuleert om met ander vervoer te komen. • Voor piekmomenten gaan we werken met online parkeerreserveringen gekoppeld aan de etickets met tijdsloten, zoals in de paragraaf bezoekersstromen eerder is toegelicht. Hierdoor kunnen we de komst en vertrek van bezoekers bijsturen. Als de beschikbare capaciteit vol is, verwijzen we bezoekers automatisch door naar het parkeerterrein aan de Antoon Coolenlaan. Tevens wijzen we bezoekers op OV-arrangementen, zoals een treinreis in combinatie met de OV-fiets. Onze website zal de bezoeker attenderen op een aantrekkelijke groenfietsroute vanaf het station naar het museum. De fietstocht wordt onderdeel van de beleving. • Om te voorkomen dat bezoekers alsnog in de buurt gaan parkeren, zijn wij een voorstander van invoering van betaald parkeren in het bredere gebied rondom het museum. We realiseren ons heel goed dat hiervoor draagvlak en instemming van de omwonenden en de gemeente nodig is. We willen dit graag verder verkennen. • Indien betaald parkeren niet haalbaar of wenselijk is, zou de parkeerduur aan de ventweg bij de Boutenslaan ook beperkt kunnen worden tot een maximaal 1 of 2 uur, waardoor het voor museumbezoekers niet aantrekkelijk is om daar de auto te parkeren.

Lang parkeren in de directe omgeving van het museum wordt zo voorkomen. De ontsluiting van het museumpark voor bezoekersverkeer zal, conform de huidige situatie hoofdzakelijk via de Boutenslaan plaatsvinden. Bezoekers worden via bebording naar het parkeerterrein van het museum geleid. Op piekmomenten zal een deel van de bezoekers die per auto komt parkeren op de parkeerplaats bij de Antoon Coolenlaan. Zij zullen te voet of (leen)fiets door de Genneper Parken het museum bereiken. In samenwerking met de gemeente zorgen we voor goede bewegwijzering, zodat bezoekers op de hoofdpaden blijven en kwetsbare en stillere delen van de Genneper Parken ontzien worden.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

19

Het museum streeft ernaar laad- en los verkeer vanaf de Boutenslaan te laten plaatsvinden, zodat er geen verkeersbewegingen in het park/in de Genneper Parken meer zijn. Of dit mogelijk is, hangt uiteraard samen met de locatie van het nieuwe entreegebouw. Ook daarvoor is het streven deze in het zicht van de Boutenslaan te realiseren. Dit draagt bij aan de vindbaarheid van het museum. Vertrekkend autoverkeer in westelijke richting kan – conform huidige situatie – via de tunnel Albertingk Thijmlaan, via de oprit t.h.v. het tankstation de Boutenslaan op te rijden of via de Buskenhuetstraat naar de Gestelsestraat en daar bij verkeerslicht de Ring op. Vertrekkend autoverkeer in oostelijke richting kan ter hoogte van de Johan Verstersstraat de Boutenslaan weer op. Een deel van de bezoekers komt op de fiets. Daarnaast hebben we te maken met (recreatief) fietsverkeer in en om de Genneper Parken. We streven ernaar om de verschillende verkeersstromen rondom het museum zoveel mogelijk te ontvlechten. Parkeerbehoefte De parkeerbehoefte hangt samen met de precieze invulling van de gebouwen en de totale oppervlakte van het museumpark. Volgens de Nota Parkeernormen van de gemeente Eindhoven (2019) zijn voor de uitbreiding van het museum en de toevoeging van de horeca circa 80 extra autoparkeerplaatsen nodig. Hierbij is uitgegaan van 2.500 m2 BVO extra voor het museum. Functie

Aantal

Museum

2500m2 (incl. smederij) 6001m2 10 (incl. terras)

Horeca

Autoparkeren Norm per 100 m2 0,8

TOTAAL

Fietsparkeren Parkeerbehoefte Parkeerbehoefte Norm per auto fiets 100m2 1,2 20 30

5,8

60

35

80

65

Er zijn 38 parkeerplaatsen op het parkeerterrein bij de verkeersschool. Op dit moment worden deze door zowel bezoekers van de verkeersschool als het museum gebruikt. Wanneer de verkeerstuin vervalt, komt een deel van de parkeerruimte – ongeveer de helft, dus 16 parkeerplaatsen – vrij, die in de nieuwe situatie ook door museumbezoekers kan worden gebruikt. Derhalve gaan we uit van een aanvullende behoefte van (80-16) 64 nieuwe parkeerplaatsen, die op het terrein van het museum wordt gerealiseerd. We voorzien een landschappelijk ingepaste parkeerplaats aan de rand van de Genneper Parken. De exacte ligging/oriëntatie en inpassing zullen we in samenspraak met de werkgroep in de VO-fase bepalen. Samen met de gemeente en RHDHV onderzoeken we of het wenselijk is om het huidige parkeerterrein voor de verkeersschool te handhaven, of één of meerdere nieuwe parkeerterrein(en) te realiseren op het moment dat het verkeersschool heringericht gaat worden voor openbaar groen en de museumuitbreiding. Hierbij bestaat de mogelijkheid om betaald parkeren op eigen terrein in te voeren. De wens vanuit het museum is om betaald parkeren (ook) in de omgeving in te voeren, mits daarvoor draagvlak is in de buurten. Hiermee willen we autoverkeer 1

300m2 inpandige horeca maakt tevens onderdeel uit van de 2500m2 BVO genoemd onder museum

Memo Kaders VONK* Maart 2021

20

voor de museumhoreca ontmoedigen en museumbezoekers stimuleren om met andere vervoersmiddelen te komen. De benodigde parkeerplaatsen voor bezoekers worden dus volledig op parkeerterrein(en) aan de Boutenslaan voorzien. Daarbij dient wel opgemerkt te worden dat de geldende parkeernomen niet altijd een adequaat antwoord geven op hoe de parkeerbehoefte is op piekmomenten. Wanneer het gemiddelde bezoekersaantal van 638 dat ZKA voor museumbezoek en horeca samen heeft berekend voor de piekmomenten afgezet wordt tegen het percentage bezoekers dat per auto komt, is de parkeerbehoefte in het worst case scenario totaal 127,6 plaatsen. Dat is berekend op basis van dat 70%2 van de bezoekers met de auto komt en er per auto gemiddeld 3,53 personen vervoerd worden. •

Het effect van maatregelen om bezoekers te spreiden met e-tickets en tijdsloten is niet meegerekend. Niet alle benodigde parkeerplekken zullen daarom op hetzelfde moment gebruikt worden, waardoor in de praktijk de beschikbare 126 parkeerplaatsen (64 voorzien op eigen terrein, 38 bestaande plekken voor verkeersschool en 24 plekken na herinrichting ventweg Boutenslaan) toereikend zullen zijn. We zijn uitgegaan van een worstcase scenario, omdat hierbij horecabezoek gelijk is getrokken met museumbezoek. De eerder beschreven maatregelen van het museum zijn er juist op gericht om horecabezoek per auto zoveel mogelijk te ontmoedigen.

•

De hier bovengeschetste cijfers zijn een indicatie. Eindhoven Museum zal een verkeerskundig onderzoek uitvoeren om verder inzicht te krijgen. Bij de renovatie van de Boutenslaan is tevens een aantal formele openbare parkeerplaatsen rondom het museum voorzien. Tussen de tunnel (Alberdingk Thijmlaan) en de verkeersschool gaat het om 24 parkeerplaatsen. Daarnaast kan – zoals ook in de huidige situatie - zowel aan de noord- als zuidzijde van de Boutenlaan (half) op de rijbaan worden geparkeerd. Deze openbare parkeerplaatsen bieden een buffer bij piekmomenten en evenementen, in het geval de ‘eigen’ capaciteit niet voldoende is. Dat geldt ook voor de parkeerplaats aan de Antoon Coolenlaan. Deze ligt op 1,2km afstand van het museum. Mogelijkheden die onderzocht kunnen worden om het aantal benodigde nieuwe parkeerplaatsen te verkleinen en het vervoer per fiets of OV te vergroten zijn: • • •

Bushalte bij het museum: op dit moment is er geen lijnbushalte op loopafstand van het museum. Het museum kan dan OV-arrangementen aanmoedigen. Shuttle vanuit P+R. Dit is wellicht tijdens evenementen een optie. Reguliere shuttle vanuit P+R langs hotspots in Eindhoven, die dan ook het museum aan doet.

2

Dit percentage is berekend op basis van het landelijk gemiddelde voor recreatieve attracties en het percentage bezoekers dat in de huidige situatie naar het preHistorisch Dorp met de auto komt. 3 Het aantal passagiers per auto voor bezoek aan recreatieve attracties wordt in verschillende benchmarks op 3 tot 4 geraamd. Er is gekozen het gemiddelde als uitgangspunt te nemen. Memo Kaders VONK* Maart 2021

21

4. Financieel De investeringskosten voor de ontwikkeling van VONK* zijn begroot op € 8.000.000,-- excl. BTW. Deze begrote kosten zijn volledig gedekt vanuit de bijdrage van Regiodeal Brainport Eindhoven en overige cofinanciering (sponsoring, subsidies en lening). In de ontwikkelbegroting is een post van € 200.000,-- excl. BTW opgenomen als bijdrage aan het erfpachtvrij maken van het Leeuw terrein. Daarnaast is voorzien in een bijdrage van € 50.000,-- excl. BTW aan de gemeentelijke apparaatskosten voor deze ontwikkeling. Deze bijdrage staat los van de gemeentelijke legeskosten, waarin in onze investeringsbegroting uiteraard ook is voorzien. Tenslotte is in de investeringsbegroting voorzien in de kosten van de groencompensatie, zoals eerder beschreven in deze notitie. Hierbij wordt opgemerkt dat met de voorziene groencompensatie maatregelen ervan uit wordt gegaan dat wordt voldaan aan de eisen die de provincie hiertoe stelt en dat geen aanvullende investeringen in de directe omgeving of elders benodigd zijn. De gemeente levert het gehele Leeuw terrein bouwrijp op geschikt voor toekomstig gebruik. De jaarlijks te betalen erfpacht is gebaseerd op een kostendekkend tarief voor het bouwrijp maken en is begroot op minimaal € 25.000,-- per jaar en maximaal € 45.000,-- voor het gehele nieuw in te richten terrein.

Hiermee is in de exploitatiebegroting van het Eindhoven Museum rekening gehouden. Een exacte erfpachtsom binnen deze bandbreedte kan worden vastgesteld wanneer de kostenraming voor het bouwrijp maken door de gemeente is vastgesteld. De erfpachtovereenkomst wordt in principe aangegaan voor 25 jaar. De verdere uitwerking van de erfpachtovereenkomst wordt in gezamenlijk overleg ter hand genomen in de komende periode.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

22

5. Omgevingsproces Te nemen stappen op hoofdlijnen De komende periode nemen wij de volgende stappen:

De realisatie van VONK* is voorzien in 2024.

Samenwerking met de omgeving Het opstellen en uitwerken van het ontwerp doen we niet alleen. Samen met de bevoegde gezagen én de omgeving werken we stapsgewijs naar een gedragen eindresultaat. We werken samen op drie niveaus: 1.

2.

3.

Kerngroep. Deze groep bestaat uit gemeente, Provincie Noord Brabant en Waterschap de Dommel. De gemeente is eigenaar van de gronden. In het kader van de ligging in de groeneblauwe mantel en aan de oever van de Vleut sluiten Provincie en Waterschap aan. De partijen zijn kaderstellend en richtinggevend en zoeken samen met het museum naar de juiste invulling op gebieds- en inrichtingsniveau. Werkgroep. Deze groep bestaat uit een vertegenwoordiging van de belangrijkste omgevingspartijen en bewoners en is nauw betrokken bij de totstandkoming van de scenario’s en straks het ontwerp voor het museumpark. De werkgroep denkt vanuit verschillende belangen en optieken mee over ontwikkelrichting van VONK*. De deelnemers brengen gebiedskennis in, gericht op een zo maximaal mogelijke inpassing van het plan in de omgeving(ecologisch, cultuurhistorisch, recreatief etc.). Tevens koppelen zij tussentijdse resultaten terug naar de achterban, waardoor we tijdens het proces kunnen anticiperen op gevoelens die daar leven. Deelnemers zijn: Henri van Abbestichting, Trefpunt Groen, Vertegenwoordiging wijken Florapark en Rapelenburg, Vrienden van Gennep, Genneper Hoeve, Dahliatuin KNNV, Erfgoedhuis, Vertegenwoordiging onderwijs, Vertegenwoordiging museumvrijwilligers die in de buurt wonen. Brede omgeving.

Iedereen die interesse heeft in de plannen of zich betrokken voelt bij het gebied kan gedurende de ruimtelijke verkenning participeren. Deze groep is groot en divers: van buurtbewoners tot raadsleden tot lokale pers.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

23

Betrokkenheid van de Kern- en Werkgroep Met de zowel de kerngroep als de werkgroep werken we in integrale werksessies toe naar scenario’s en daarna naar een uitgewerkt schetsontwerp en voorlopig ontwerp. Een werksessie bestaat over het algemeen uit twee delen: 1. Een informatief deel, waarin men o.l.v. het museum terugblikt op de voorgaande sessie en aangeeft wat met de opgehaalde input is gedaan. Presentatie van/toelichting op het werk van de landschapsarchitect. 2. Een interactief deel, waarin deelnemers input vanuit hun achterban leveren op vooraf toegestuurde stukken, vragen stellen, meetekenen op het ontwerp etc. De volgende sessies hebben reeds plaatsgevonden:

Mei – juni 2020

Juli 2020 Augustus 2020

November 2020

December 2020

• • •

Kerngroep Individuele gesprekken met gemeente, waterschap en provincie: ophalen beleidskaders, eisen, wensen etc. Sessie 1: bouwstenen Sessie 2 (met projectgroep gemeente): bouwstenen Sessie 3: landschappelijke analyse, verkennen scenario’s Sessie 4: bespreken en aanscherpen scenario’s

Mei – september 2020

Oktober 2020 November 2020

December 2020

Januari 2021

Werkgroep Individuele gesprekken met stakeholders: ophalen beleidskaders, eisen, wensen etc. Samenstellen werkgroep Sessie 1: landschappelijke analyse, verkennen scenario’s Sessie 2: bespreken en aanscherpen scenario’s Informatiebijeenkomst scenario’s voor brede achterban

Stukken worden voorafgaand aan de sessie gedeeld en besproken met de achterban Van iedere sessie wordt een verslag gemaakt. Deze verslagen zijn openbaar, op te vragen bij de projectleider. Deelnemers kunnen ook tussen sessies input leveren, deze wordt – indien relevant – schriftelijk met de groep gedeeld.

Inspraak vanuit de brede omgeving We stemmen op verschillende manier af met de bredere omgeving: • Via reguliere updates in de klankbordgroep Genneper Parken. Bovendien wordt alle uitgaande communicatie van VONK* ook via de KGB verspreid onder de deelnemers. • Via een nieuwsbrief in wijken die bij belangrijke ijkmomenten wordt verspreid • Via de website: algemene informatie over de stavaza VONK*, scenario’s, verslagen van informatiebijeenkomsten, Q&A • Via informatiebijeenkomsten: in ieder geval inspraak bij scenario’s, schetsontwerp en concept voorlopig ontwerp. Hebben zowel een informerend als interactief karakter, omgeving kan vragen stellen en input leveren op de scenario’s cq. Ontwerp.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

24

De volgende informatiebijeenkomsten en communicatiemomenten hebben reeds plaatsgevonden: Januari 2020 Mei – september 2020 September November 2020 Januari 2021

Informatiebijeenkomst in het kader van het voornemen om het preHistorisch Dorp uit te breiden, toelichting op het bidbook Individuele gesprekken met omgevingspartijen Toelichting Klankbordgroep Genneper Parken: Update stand van zaken, start ruimtelijke verkenning Nieuwsbrief in de omliggende wijken Informatiebijeenkomst in het kader van de scenario’s

Stand van zaken tot nu toe: wat hebben we tot dusver opgehaald? In januari 2020 heeft een eerste informatiebijeenkomst voor de brede omgeving plaatsgevonden. Hierin is het voornemen van de uitbreiding alsmede het bidbook voorgelegd aan de omgeving. In de periode maart-oktober 2020 hebben individuele gesprekken plaatsgevonden met o.a. buurtvereniging Genneperzijde en andere belangenverenigingen. Een aantal daarvan zijn ingestapt in de werkgroep, anderen kozen ervoor via de klankbordgroep Genneper Parken te worden geïnformeerd. Tijdens de gesprekken zijn allereerst de kaders voor ontwikkeling in beeld gebracht, aangevuld met wensen en kansen. Er is een landschappelijke analyse uitgevoerd, die met kern- en werkgroep is gedeeld en daarna aangescherpt. Daarna zijn mogelijke scenario’s voor de locatie verkend en uitgewerkt. Gaandeweg bleek voor een scenario waarbij aan beide zijden van de Vleut wordt gebouwd, technisch en ruimtelijk complex en door een aantal groepen niet wenselijk geacht. Dit scenario is daarom niet verder uitgewerkt, twee andere scenario’s wel. In november 2020 hebben wij de omgeving via een nieuwsbrief hierover geïnformeerd. De twee overgebleven scenario’s zijn in januari 2021 voorgelegd aan de omgeving. In januari 2021 heeft een tweede bijeenkomst plaatsgevonden.

Ruim 70 belangstellenden werden via een Zoombijeenkomst geïnformeerd over het idee achter het nieuwe museumconcept, de aanpak en de ruimtelijke scenario’s. Deelnemers konden zowel vooraf als tijdens de bijeenkomst vragen stellen en opmerkingen maken. De avond resulteerde in een grote hoeveelheid opmerkingen, ideeën en suggesties. Veel vragen gingen over de locatiekeuze (waarom in de Genneper Parken?). Hierbij hebben we de resultaten gedeeld uit de haalbaarheidsstudie die in 2019 is uitgevoerd, waarbij de Genneper Parken als enige en meest geschikte locatie uit de bus kwam. Ook hebben we verwezen naar het collegebesluit om deze locatie nader te onderzoeken, dat naar aanleiding van de haalbaarheidsstudie is genomen. De scenario’s vormen een eerste stap om te kijken waar in de Genneper Parken een uitbreiding het beste plaats kan vinden. De twee scenario’s zijn aan de deelnemers voorgelegd. De helft heeft een voorkeur uitgesproken voor scenario 1, twee deelnemers kozen voor scenario 2 en de overige 33 hebben geen voorkeur aangegeven. Van een deel van deze laatste groep weten we dat zij het museum liever niet in de Genneper Parken zien uitbreiden. Ook zijn er zorgen over het toenemende aantal bezoekers.

Hoe wordt overlast van autoverkeer in de wijken voorkomen? Ons antwoord hierop is dat alle parkeerplaatsen die nodig zijn – aanvullend op de reeds aanwezige parkeerplaatsen – worden ingepast op het beoogde terrein van het museum. Museumbezoekers worden hier via bewegwijzering naartoe geleid. Bij pieken verwijzen we al bij het online reserveren van een kaartje naar de parkeerplaats aan de Antoon Coolenlaan.

Memo Kaders VONK* Maart 2021

25

Een andere zorg is dat met de komst van VONK* de hoeveelheid groen in de Genneper Parken afneemt en dat natuurwaarden verdwijnen. Het omgekeerde is juist het geval: met het verdwijnen van de verkeersschool ontstaat juist een kans om meer openbaar groen te realiseren dan er nu is. We begrijpen dat het lastig is dit te laten zien, omdat we nog geen ontwerp hebben gemaakt. Tijdens de bijeenkomst wijzen we erop dat er nog een ontwerpfase volgt, waarin we deze ambitie – in samenwerking met de gemeente en RHDHV - concreet zullen maken. Hierbij is het uiteraard op meerdere momenten nog mogelijk voor omwonenden om mee te kijken en suggesties te doen om het ontwerp nóg beter te maken. Tijdens een overleg met de buurtverenigingen – in het bijzijn van de gemeente - begin maart 2021 gaan we verder in gesprek over de eerder genoemde zorgen die er zijn vanuit de wijken op het gebied van groen, parkeren en druk op het park. Daarbij wordt door de buurtverenigingen aan de gemeente gevraagd om een integrale visie op ontwikkelingen in de Genneper Parken. Vanuit bewoners bestaat de zorg dat met het nu toestaan van een ontwikkeling zoals VONK* de deur wordt open gezet voor meer ontwikkelingen in de toekomst. Er wordt gepleit voor het vastleggen van afspraken waarin de ontwikkelruimte wordt beperkt.

Vervolgstappen In maart 2021 informeren we de kern- en werkgroep over het kader en vervolgstappen die we het komende jaar willen maken en starten we met het opstellen van ontwerpen voor museumpark en gebouw. Voor de aankomende periode – bij de uitwerking van het schets- en voorlopig ontwerp – blijven we dezelfde werkwijze hanteren. We willen de kern en werkgroep en brede omgeving op verschillende momenten betrekken: