Bijlage 2 - Memo gezondheidsbeleid Gezondheidsnota Eindhoven 2022-2025

1. Inleiding en opdracht Eindhoven wil een stad zijn met vitale inwoners: mensen die goed in hun vel zitten, zich fit voelen en gezond zijn. Eindhoven is vastbesloten om een trendbreuk in gezondheid teweeg te brengen vóór en mét de inwoners, partners en bedrijven in Eindhoven. De vraag aan Slimmer Leven is om de rol van kwartiermaker te vervullen. De kwartiermaker werkt samen met de ambtelijke organisatie en belangrijke stakeholders toe naar een integraal, gedragen en preventief gezondheidsbeleid, gericht op leefstijlfactoren en de sociale en fysieke leefomgeving, participatie, schuldenproblematiek en toegang tot voorzieningen. In deze memo wordt een diagnose gesteld op basis van de huidige situatie en worden aanbevelingen gedaan ten behoeve van het gezondheidsbeleid voor de gemeente Eindhoven. 2. Diagnose: veel energie biedt kansen voor nieuw gezondheidsbeleid Er is veel aandacht voor het thema gezondheid, zowel landelijk, regionaal als lokaal. Mede door Corona is de bewustwording dat gezondheid en leefstijl van belang zijn voor welbevinden, welzijn en welvaart groter geworden. Dit blijkt ook nadrukkelijk uit Blik op Eindhoven vanuit Brede Welvaart. Veel partners en netwerken willen een steentje bijdragen om de gezondheid van (kwetsbare) inwoners te verbeteren, maar de inspanningen vinden tot op heden vaak versnipperd plaats, waardoor impact verloren lijkt te gaan.

Partners hebben behoefte aan een gemeente die de beweging aanjaagt, de verbinding legt en verantwoordelijkheid voor een regiovisie pakt. Het ontwikkelen van een nieuw en integraal gezondheidsbeleid op basis van de nieuwste data en laatste inzichten gaat een significante bijdrage leveren aan het doorbreken van de neerwaartse trends en cijfers. 3. Aanbevelingen voor gezondheidsbeleid De huidige aanpak heeft de afgelopen 20 jaar wel geleid tot een hogere levensverwachting, maar het aantal jaren in goede gezondheid stijgt niet evenredig mee. Om een doorbraak te realiseren en het aantal gezonde jaren te vergroten en de gezondheidsverschillen te verkleinen, moet het dus anders: Een brede blik op gezondheid, integrale samenwerking, positief en gebiedsgerichte benadering, inzetten op het benutten van het gezondheidspotentieel en een gemeente die verantwoordelijkheid neemt. Brede blik op gezondheid Als het gaat over de brede blik op gezondheid wordt vaak gebruik gemaakt van het concept van Positieve Gezondheid.

Dit wordt door de grondlegster Machteld Huber omschreven als: ‘als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’ Gezien de brede kijk op gezondheid, de brede toepasbaarheid van en grote bekendheid met dit concept is het aan te raden dit als uitgangspunt te hanteren en daarnaast te leren van de zogenaamde Blue Zones. Integrale samenwerking Om een zo groot mogelijk effect te hebben op goed ervaren gezondheid en de negatieve gezondheidstrends te doorbreken, is een andere manier van werken nodig. Door sectorale programma’s en doelen te koppelen aan integrale gezondheid, kan meer impact gerealiseerd worden. Gezondheid zou in elk beleidsterrein als overweging meegenomen moeten worden, zoals ook de Health in all policies benadering aangeeft. De uitkomst van integrale samenwerking is dat ook

omgevingsaspecten onderdeel worden van het gezondheidsbeleid, zodat alle inwoners er bewust en onbewust te maken krijgen met gezondheid stimulerende initiatieven. Positieve en gebiedsgerichte benadering Een positieve benadering. Uitgaan van wat mensen wél kunnen om inwoners te verleiden gezonde keuzes te maken. De leefwereld van de inwoners centraal stellen en gezondheid naar de mensen toe brengen om gezonde keuzes makkelijker, leuker en goedkoper te maken in het dagelijks leven (community) van inwoners: thuis, in de wijk, op het werk, onderweg, op school en bij de verenigingen. Gezondheidspotentieel benutten Om een toename van het aantal jaren in goed ervaren gezondheid te realiseren, kan de gemeente het beste inzetten op het benutten van het gezondheidspotentieel. Op basis van data en behoeften gericht werken aan het verkleinen van de gezondheidsverschillen van kwetsbare groepen en aan het vergroten van de gezondheidswinst (extra jaren in goed ervaren gezondheid) voor iedereen. Verantwoordelijkheid en rol als gemeente Het realiseren van de trendbreuk is een enorme ambitie en uitdaging. Niemand kan dat alleen. De ambities moeten samen met inwoners en partners gerealiseerd worden. Daar heeft de gemeente een belangrijke rol in, maar niet als enige. Het is daarom van belang om scherp te blijven op de rol van de gemeente.

Rollen die van een gemeente verwacht mogen worden: Rolmodel: voer als onderdeel van het ecosysteem het integrale gezondheidsbeleid door in de communities waar je als gemeente invloed op hebt, zoals Gezondheid in all policies, de inrichting van groene en gezonde publieke ruimten en als werkgever voor je medewerkers. Aanjager: als aanjager van de beweging, zet de gemeente zich in om gezondheid leuker, makkelijker en goedkoper te maken voor de inwoners. Verbinder: zorg dat er meer impact gerealiseerd wordt door initiatieven en netwerken slim met elkaar te verbinden en elkaar te laten versterken. Versterker/ facilitator: soms kun je optreden als facilitator door mensen, geld of netwerk in te zetten om goede initiatieven verder te helpen en te versterken. 4. Vervolg Een belangrijke eerste stap is om te komen tot een breed gedragen gezondheidsnota, waarbij bovenstaande adviezen zijn meegenomen. Minstens net zo belangrijk is het echter om aan de slag te gaan met de uitvoering. Concrete acties op korte termijn (2021) en een uitvoeringsagenda voor de periode 2022 t/m 2025, waarbij scherpe keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden gesteld. Om te komen tot een uitvoeringsplan dat past bij Eindhoven, wordt de input vanuit Blik op Eindhoven gebruikt en worden gesprekken met (vertegenwoordiging van) inwoners en partners uit de stad gepland.