Bijlage 2 - financiële consequenties uitgebreid

Bijlage financiële consequenties uitgebreid In deze bijlage worden eerst de financiële consequenties van dit 16 jarig IHP voor de gehele looptijd op hoofdlijn toegelicht. Vervolgens worden de financiële consequenties voor de eerste termijn toegelicht. SPIL ruimten vallen buiten het (financiële) kader onderwijshuisvesting en zijn daarom niet meegenomen in de financiële doorrekening van het 16 jarig IHP Onderwijshuisvesting als geheel. Wel zijn de financiële consequenties voor SPIL ruimten meegenomen in de nadere uitwerking van de eerste termijn van het IHP. Op deze manier is geborgd dat ook voor SPIL ruimten de benodigde financiële besluiten worden voorgesteld. Ten slotte wordt in deze bijlage de werking van het gesloten financiële systeem voor onderwijshuisvesting toegelicht. Financiële consequenties gehele looptijd 16 jarig IHP Onderwijshuisvesting (excl. SPIL): Voor uitvoering van het IHP onderwijshuisvesting dient de gemeente conform de financiële verordening (1) activeerbare en (2) niet activeerbare kosten te maken. Ad. 1 Activeerbare kosten Activeerbare kosten worden ook wel investeringen genoemd, deze worden geactiveerd en afgeschreven. De activeerbare kosten voor dit IHP zijn geraamd op € 452 miljoen (afgerond). De jaarlijkse lasten die hieruit voortkomen betreffen rente- en afschrijvingslasten.

Deze lasten worden gedekt uit het structurele budget op de stelpost kapitaallaten onderwijshuisvesting. De kapitaallasten die voortkomen uit dit IHP lopen op tot structureel € 12,6 miljoen in 2041. In onderstaande grafiek is het verloop van het budget op deze stelpost weergegeven. De bovenste lijn weerspiegelt het beschikbare budget, de middelste lijn toont het benodigde budget en de onderste lijn betreft het saldo tussen het beschikbare en het benodigde budget. Hieruit valt op te maken dat het beschikbare budget op de stelpost kapitaallasten toereikend is voor de investeringsopgave voor uitvoering van dit IHP.

Ad 2. Niet activeerbare kosten Op basis van de 16-jarige financiële doorkijk zijn de niet activeerbare kosten geraamd op € 35 miljoen (afgerond), deze kosten worden incidenteel gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs. De uitkomst van de 16-jarige financiële doorkijk resulteert in een tekort in de reserve in de periode 2032 – 2038. De 35 miljoen is een optelling van meerdere jaren en in de bijlage niet als totaal bedrag herkenbaar. De kosten zijn

2

verwerkt in het langjarige verloop van de reserve. We blijven het verloop van de reserve monitoren en indien richting 2032 blijkt dat er toch een knelpunt in de reserve gaat ontstaan zal dit t.z.t. worden ingebracht in het kadernota proces. Het is de verwachting dat het berekende tekort in de reserve vanaf 2032 reeds dit jaar is gecompenseerd door een positief exploitatie resultaat. Omdat boekjaar 2024 nog niet is afgerond kunnen we dat nu nog niet verwerken.

Financiële consequenties 1e termijn 16 jarig IHP: De totale kosten (wel- en niet te activeren) voor de 1e termijn van het 16 jarig IHP onderwijshuisvesting bedragen afgerond € 236 miljoen (incl. SPIL) en worden in de periode 2025 – 2031 gerealiseerd. In onderstaande tabel is dit weergegeven en in het vervolg van deze bijlage wordt dit uitgebreider toegelicht.

Ad 1. Investeringsopgave onderwijshuisvesting en dekking kapitaallasten

2

3

De m2 behoefte is bepaald op basis van het verwacht aantal leerlingen (peildatum 2038, bouwen voor ambitie). Vervolgens is beoordeeld of een school moet worden vervangen, gerenoveerd of uitgebreid. In onderstaande tabel staan de scholen die in de scope van de eerste termijn van het IHP vallen. Per school is weergegeven om wat voor school het gaat (PO of VO), wat het uitganspunt qua leerlingaantallen is, wat de m2 behoefte is, of het gaat om vervanging, renovatie of uitbreiding en wat het geprognosticeerde jaar van oplevering is. Zoals reeds aangegeven wordt er qua leerlingaantallen, m2’s en/ of planning mogelijk nog geschoven tussen scholen.

Het investeringsbedrag per school is bepaald o.b.v. bekostiging per m2 aangevuld met een opslag voor bijkomende kosten en een opslag voor projectleiding. In onderstaande tabel is dit weergegeven.

Op basis van bovenstaande onderbouwing is in de tabel onder deze alinea weergegeven wat het investeringsbedrag per school is. Zoals uit bovenstaande onderbouwing valt op te maken is het investeringsbedrag bepaald o.b.v. de bepaalde m2 behoefte, het soort school (PO of VO), de bekostiging per m2 en de opslagen.

3

4

Aanvullend op het hierboven toegelichte investeringsbedrag per school wordt in dit raadsvoorstel tevens investeringsbudget gevraagd voor de bouw van gymzalen en aanschaf van mobiele schoolgebouwen. o Gymzalen (vervanging en nieuwbouw). Het gaat om 12 gymzalen, dit aantal is bepaald o.b.v. de prognose ontwikkeling leerlingaantallen. 100% ENG? [ser] o Aanschaf drie mobiele schoolgebouwen. Behoefte bepaald o.b.v. het aantal projecten die in de eerste vier jaar moeten worden gerealiseerd. In onderstaande tabel is weergegeven wat het benodigde investeringsbedrag is voor deze onderdelen.

Ten slotte wordt in dit raadsvoorstel m.b.t. onderwijshuisvesting investeringsbudget gevraagd voor een aantal overige zaken, deze zijn in onderstaande tabel samengevat. Er waren nog 2 lopende afspraken die in dit IHP zijn verwerkt (zie argument 1.8 van het raadsvoorstel). Het betreft vergoedingen aan de schoolbesturen SECVO en SILFO in verband met op eigen kosten gerealiseerde uitbreiding die in de 1e termijn worden vergoed door de gemeente. Conform de verordening onderwijshuisvesting1 worden de kredieten voor lopende projecten aangepast naar aanleiding van aangepaste normbedragen. De kredieten worden automatisch verhoogd met de standaard indexering (3,5% dit jaar). De ophoging met de toeslagen voor flexibel- en ENG-bouwen worden echter expliciet besloten in het IHP. Daarom zijn deze kosten in het programma opgenomen.

1

Verordening huisvesting gemeente Eindhoven 2021

4

5

Hiermee komt de totale investeringsopgave voor onderwijshuisvesting voor de 1e termijn van het 16 jarig IHP afgerond op € 197 miljoen (excl. SPIL). In onderstaande tabel wordt de investeringsopgave samengevat weergegeven:

De kapitaallasten die voort vloeien uit bovengenoemde investeringsopgave worden gedekt uit de stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting. Voor de periode 2026 – 2032 is in onderstaande tabel weergegeven wat de kapitaallasten zijn die voortvloeien uit bovengenoemde investeringsopgave en wat het effect van de investeringsopgave is op het budget op de stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting.

Ad 2. Onderwijshuisvesting wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur Indien er sprake is van een wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur van een school, heeft de BBV de stellige uitspraak gedaan dat de resterende boekwaarde van de school (excl. grond) over de gewijzigde verwachte toekomstige gebruiksduur moet worden afgeschreven. De hieruit voortkomende hogere kapitaallasten voor de resterende afschrijftermijn worden gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs.

5

6

In onderstaande tabel zijn de extra te dekken kapitaallasten per school en per jaar weergegeven. Daarnaast is in onderstaande tabel het incidentele voordeel op de kapitaallasten van € 927.000 n.a.v. het terugdraaien van de schattingswijziging van de levensduur van het schoolgebouw aan de Flotowlaan 1. Tevens is in bijlage 4 een lijst met de betreffende activa per locatie opgenomen.

Ad 3. Onderwijshuisvesting niet activeerbare bijkomende kosten Dit gaat om kostenposten zoals asbestsanering en verhuiskosten. De bedragen zijn inschattingen op basis van reeds gerealiseerde projecten. Het totaal van de ingeschatte bedragen deze kosten is ongeveer € 8 miljoen in de periode 2025 – 2031. Voor een juiste en volledige weergave van de financiële consequenties zijn deze verwachte kosten hier benoemd. Echter, omdat de omvang en timing van deze kosten nog onvoldoende nauwkeurig bepaald kan worden zijn deze kosten geen onderdeel van bijgaande begrotingswijziging. De totale kosten die t.b.v. de eerste termijn gedekt worden uit de Reserve Huisvesting Onderwijs bedragen daarmee afgerond € 9 miljoen. 999k in verband met versnelde afschrijvingen (ad 2) en de hierboven weergegeven 8 miljoen), de financiële ruimte in de reserve is hiervoor toereikend. In bijlage 3 is het verloop overzicht van de reserve toegevoegd.

Ad. 4 SPIL investeringsopgave en dekking kapitaallasten en overige lasten Het investeringsbedrag per m2 is bepaald o.b.v. kosten per m2 aangevuld met een opslag voor bijkomende kosten. Voor SPIL financiert de gemeente de gehele toeslag ENG omdat deze investering budgetneutraal (verrekend in huur). In onderstaande tabel is de opbouw van het investeringsbedrag SPIL weergegeven.

6

7

De behoefte aan m2’s SPIL is bepaald o.b.v. de uitgangspunten één SPIL ruimte is 120 m2 en één SPIL ruimte per 92 PO leerlingen. Op basis van deze uitganspunten is in onderstaande tabel de weergegeven wat de investeringsopgave voor SPIL ruimtes is.

Uitgaande van het jaar van oplevering zijn de kapitaallasten, de overige exploitatielasten en huren voor de periode 2029 – 2032 als volgt:

7

8

Het negatieve (of positieve) saldo wordt jaarlijks verrekend met de exploitatie spil (taakveld Onderwijshuisvesting, deeltaakveld SPILcentra) Ad. 5. SPIL wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur Eerder in deze bijlage is toegelicht dat de BBV voorschrijft dat activa versneld moeten worden afgeschreven bij een wijziging van de verwachte toekomstige gebruiksduur. Voor SPIL activa is het effect hiervan weergegeven in onderstaande tabel:

Werking van het gesloten financiële systeem voor onderwijshuisvesting: Voor onderwijshuisvesting is er sprake van een semi-gesloten financieel systeem. Onderwijshuisvesting heeft haar eigen exploitatie en reserve. Exploitatieresultaten op deeltaakveld 4.201 ontwikkeling en financiering reguliere onderwijshuisvesting worden op jaarbasis afgewikkeld met de reserve huisvesting onderwijs. Er is sprake van een semi-gesloten financieel systeem omdat de exploitatiebudgetten jaarlijks (conform gemeente brede systematiek) worden geïndexeerd met dekking vanuit de algemene middelen. Daarnaast zijn bij de Kadernota- en Begroting 2025 de exploitatie intensiveringsmiddelen toegekend (2026: 0.5 mln., 2027: 1 mln., 2028: structureel 1.5 mln. en vanaf 2029 jaarlijks structureel 900k). Voor het gemak wordt vanaf hier wel gesproken over het gesloten systeem. Binnen het gesloten systeem is het belangrijkste exploitatiebudget het budget voor dekking van kapitaallasten, dit structurele budget staat op de stelpost kapitaallasten. Dit budget is bedoeld voor de dekking van afschrijvings- en rentelasten n.a.v. gepleegde investeringen. Op dit budget zijn ook de intensiveringsmiddelen uit de Kadernota- en Begroting 2025 geland.

De reden dat dit het belangrijkste budget is binnen het gesloten systeem wordt hieronder toegelicht: De financiële consequenties van een investering dienen binnen het gesloten systeem gedekt te worden. Wanneer de uitvoering van een investering duurder is dan verwacht of vertraagd heeft dit ook consequenties voor het budget op de stelpost kapitaallasten en het gesloten systeem. Dit leidt tot de volgende financiële consequenties: 1.

Stelpost kapitaallasten: a. Duurder: Hogere investeringen leiden tot hogere kapitaallasten en daarmee tot een hogere uitputting van de stelpost kapitaallasten en dus minder ruimte voor toekomstige investeringen. Het is dus zaak om scherp toe te blijven zien op de kosten. Knelpunten dienen immers binnen het gesloten systeem opgelost te worden. (scenario goedkoper is tegenovergesteld) b. Vertraging: Inzet van budget stelpost kapitaallasten vertraagd. Kapitaallasten nemen elk jaar af i.v.m. lagere rentelasten en dat voordeel komt ten gunste van de stelpost kapitaallasten en kan worden ingezet voor nieuwe investeringen. Vertraging in projecten kan er daardoor toe leiden dat het budget in de stelpost kapitaallasten niet toereikend is voor nieuwe projecten.

8

9

2.

Met name als de vertraging in projecten zich opstapelt. Het is dus zaak om de voortgang in de uitvoering van projecten erin te houden. Reserve: Bij vertraging een incidenteel positief resultaat op kapitaallasten dat wordt gestort in de reserve.

Het gesloten systeem kent daarmee twee kanten, enerzijds dienen knelpunten binnen het gesloten systeem te worden opgelost, anderzijds kunnen voordelen binnen het gesloten systeem worden ingezet.

9