Bijlage 2 - Bijlagen bij rapport Radar Advies
Tekst van het document
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven 17 april 2024
Bijlage 1 Proces .......................................................................................................................................................................... 2 Bijlage 2 Wensen en behoeften van inwoners en professionals .............................................................. 5 Bijlage 3 Over het T-profiel ................................................................................................................................................ 7 Bijlage 4 Kansen en risico's ............................................................................................................................................. 8 Bijlage 5 Uitwerking van rolverdeling Werk en Inkomen ............................................................................. 11 Bijlage 6 Uitwerking van de toetsingscriteria ..................................................................................................... 14 Bijlage 7 Bronnen .................................................................................................................................................................. 33
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 1
Bijlage 1 Proces Organisatie Het programma vereenvoudiging sociaal domein is in opdracht van de gemeente Eindhoven tot stand gekomen en ontwikkeld door het Programmateam in co-creatie met- en onder de verantwoordelijkheid van RadarAdvies. Zij werkten hierbij samen met Foundation We Are. Het programmateam is samengesteld door de gemeente Eindhoven en bestaat uit Zij zijn werkzaam binnen de gemeente, WIJeindhoven en het netwerk Werk en Inkomen. Het projectteam van RadarAdvies begeleidde het proces, faciliteerde de participatie van alle stakeholders en bracht een onafhankelijke blik van buiten in op de samenwerking en inrichting van het brede sociaal domein. Het projectteam bestaat uit Peter de Visser, Iris Kingma, Laura Redeker Dewi Delhoofen, Marjon Breed en Lisa van Dijck (in wisselende samenstelling). Foundation We Are, een Eindhovens social design collectief, bracht als samenwerkingspartner van RadarAdvies de creativiteit in het proces vanuit de principes van Social Design en Design Thinking. Social designers uit Eindhoven, verbonden aan Foundation We Are, draaiden mee in de bijeenkomsten en gesprekken met stakeholders en speelden een belangrijke rol bij het vertalen van alle inhoud en de uitwerkingen naar duidelijke scenario’s. Stuurgroep Deelproducten zijn ter vaststelling voorgelegd aan de ambtelijke en bestuurlijke stuurgroep.
In de stuurgroep zit de bestuurder van WIJeindhoven en de directeur sociaal domein van de gemeente Eindhoven. De programma manager van de gemeente rapporteert aan de stuurgroep over de aanpak, voortgang en resultaten. De directeur van Ergon sluit afhankelijk van de agenda ook regelmatig aan in de stuurgroep. Klankbordgroep De klankbordgroep kijkt en denkt mee op het proces en of alle perspectieven gehoord en meegenomen worden. De klankbordgroep bestond uit ca. 10 mensen, waaronder inwoners, raadsleden en professionals uit het brede sociaal domein. Hen is gevraagd om tijdens het traject te reflecteren op deelproducten en om gevraagd en ongevraagd feedback te geven op de manier waarop we de participatie van alle stakeholders vormgaven. Het is nadrukkelijk geen stuurgroep, er vond geen besluitvorming plaats. Processtappen IST – in kaart brengen van de huidige situatie Voor het gesprek over de gewenste situatie heeft de gemeente Eindhoven de knelpunten uit de huidige situatie scherper in beeld gebracht. Tijdens deze fase is een ‘startfoto’ opgesteld, waarna het gesprek over mogelijke scenario’s gerichter gevoerd kon worden. Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 2
Er is een documentenonderzoek uitgevoerd om de organisatiestructuur en werkwijze in Eindhoven helder te krijgen. Ook is met inwoners, professionals en gemeente gesproken als verrijking van het documentenonderzoek. Er is o.a. gevraagd naar: Hoe is de klantreis nu georganiseerd en waar raken afzonderlijke klantreizen elkaar? Hoe ziet de ideale klantreis eruit? Wat gaat goed, wat kan beter? Wat zijn mogelijke alternatieven (organisatie, rollen, taken en verantwoordelijkheden)? Wat zijn argumenten voor of tegen verschillende oplossingen? Het resultaat is een overzicht van wat al bekend is van de IST-situatie en een eerste beeld van mogelijke alternatieve scenario’s. Op basis van alle input uit de oriëntatiefase zijn de visie, het toetsingskader en de bouwstenen voor de scenario’s opgesteld. Deze deelproducten zijn besproken met het programmateam en in de klankbordgroep; waaruit verdiepingsvragen ontstonden. SOLL - Verkennen van de gewenste situatie Sessies inwoners en professionals Daarop volgden sessies met inwoners en professionals, waarin is voortgebouwd op de vastgestelde IST-situatie, de startfoto en de grove scenario’s die opgezet zijn in de vorige fase. We toetsen of mensen de startfoto en de verbetermogelijkheden herkennen en verzamelen input om de bouwstenen van de scenario’s te vullen.
Daarnaast gaat het ook om het gezamenlijk maken van een SWOT-analyse op de grove scenario’s die geschetst zijn in de vorige fase. Radar heeft samen met Foundation We Are een methode ontwikkeld waarmee inwoners en professionals gezamenlijk de ideale route naar hulp en ondersteuning doorlopen. Om te zorgen dat we met deze methode van ‘klantreizen’ de juiste input zouden ophalen, is deze methode in drie ‘proefsessies’ met inwoners, professionals uit de uitvoering en het programmateam doorontwikkeld. Tijdens de SOLL sessies die volgden is het dienstverleningsmodel uitgedacht vanuit de ideale route van een inwoner (persona). Op deze manier heeft het gesprek over operationele (on)mogelijkheden plaatsgevonden en is kennis over de uitvoering geborgd. In de sessies doorliepen we met een mix van inwoners en uitvoerende professionals de route van een persona door één van de drie geschetste scenario’s. Bij iedere stap van de route door de dienstverlening doorleven ze de ideale situatie en de consequenties van de inrichtingskeuzes die onder elk scenario liggen. Vragen die beantwoord zijn tijdens de SOLL sessies zijn:
Wat is het ideale klantproces in scenario x? Waar kan het nog beter voor de inwoner en voor de professional? Wat vraagt om nadere uitwerking? Waar is het scenario inconsequent? Welke elementen ontbreken in het scenario? Wat zijn de risico's en wat zijn de kansen? Wat is er nodig om alle punten uit de sociale zeven waar te maken? Hoe worden de 10 aandachtspunten uit de IST getackeld?
Om professionals en inwoners uit te dagen om anders te denken dan dat ze altijd gedaan hebben, zijn de principes en methoden van social design en design thinking gebruikt. Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 3
Foundation We Are, een Eindhovens social design collectief, bevordert collaboratieve ontwerptechnieken waarbij deskundigheid wordt gecombineerd met creatief denken om innovatieve oplossingen te genereren. Inwoners en professionals namen deel aan twee bij elkaar horende sessies. In totaal hebben er 5 sessies plaatsgevonden. De deelnemers bestonden uit 28 inwoners en 47 uitvoerende professionals, waarvan 24 van de gemeente Eindhoven (incl. servicebureau en regieteam), 5 van Ergon en 19 van Wij Eindhoven. De professionals die deelnamen zijn specialist of medewerker wat betreft diverse wijken in Eindhoven (o.a. Acht en Aanschot, Strijp, Meerhoven, Gestel, Stratum, Woensel zuidwest, Woensel oost Tongelre, centrum) en wat betreft diverse thema’s (o.a. inkomen, participatie, voorzieningen, budgetcoach, schuldhulpverlening, WMO, jeugd, migratie, fraudebestrijding). Verdiepingssessies Naar aanleiding van de sessies met inwoners en professionals zijn de scenario’s verder aangescherpt, en zijn kansen en risico’s (zie bijlage 7) en verdiepingsvragen gedefinieerd die beantwoord moesten worden om te komen tot realistische en haalbare scenario’s. Tijdens verdiepingssessies stonden deze risico’s, kansen en verdiepingsvragen centraal. Deelnemers van de verdiepingssessies waren onder andere: ondervertegenwoordigde inwoners (o.a. jeugd en anderstalige inwoners), uitvoerende professionals (o.a.
netwerk werk & inkomen, onderwijs, leerplicht, migratie, armoede, schulden, gemeentelijk regieteam, WIJ Eindhoven, handhaving, servicebureau, sociale basis en inburgering), en experts wat betreft gemeentelijke organisatie (o.a. van de VNG, Movisie, Divosa, en andere gemeenten zoals Utrecht, Leeuwarden, Schiedam en Helmond).
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 4
Bijlage 2 Wensen en behoeften van inwoners en professionals Wensen en behoeften van inwoners Inwoners hebben zich tijdens verschillende bijeenkomsten en gesprekken verplaatst in verschillende persona’s.. Zij werden gevraagd om vanuit deze persona te redeneren hoe zij het liefst geholpen willen worden, waarbij ze zich ook baseerden op hun eigen ervaringen en voorkeuren. De quotes hieronder komen van inwoners en zijn opgetekend in de verslagen van de sessies. Ze geven kleuring aan de wensen en behoeften van inwoners. Simpele hulpvraag Inwoners waren het er over eens dat het voor alle persona’s fijn is om één contactpersoon de hebben . “Fijn dat je als inwoner nu altijd iemand als ‘anker’ hebt waar je altijd naartoe kan gaan.” Tegelijk onderscheiden inwoners per persona verschillende behoeften in het contact. Zo heeft Saanvi volgens inwoners vooral behoefte aan duidelijke (online) informatie, zodat zij de rolstoel gemakkelijk kon aanvragen. “Ik begin met zoeken op de website van de gemeente. Daar zou makkelijk te vinden moeten zijn waar ik moet zijn. ”Sofie heeft daarentegen juist behoefte aan uitnodigende informatie via offline kanalen: “Als je eenzaam, oud en niet digivaardig bent, hoe kom je dan aan informatie?” Verder ligt voor Sofie de nadruk op laagdrempelig contact, bijvoorbeeld met een ervaringsdeskundige of vrijwillig maatje.
“Je praat veel makkelijker tegen een ervaringsdeskundige dan tegen een professional.” Hoewel haar enkelvoudige hulpvraag simpel is, is het voor Sofie ook van belang dat ze serieus genomen wordt in haar roep om professionele hulp. “Als je een hulpvraag stelt moet je serieus genomen worden. Dus niet een antwoord als ‘ik hoor jou, jij kunt het zelf, dus wij helpen je niet verder’. Als ik het zelf gekund had, stelde ik toch geen vraag?” Complexe hulpvraag Inwoners schatten in dat er méér nodig is voor de persona’s met een complexere hulpvraag. Waar Sofie graag door een ervaringsdeskundige of vrijwillig maatje geholpen wordt, wil Kadir liever dat er professionals worden betrokken voor zijn hulpvragen. “Als ik echt een pittige vraag heb wil ik niet naar een vrijwilliger, anders kan ik het ook zelf wel oplossen.”. Verder heeft Kadir volgens inwoners vooral behoefte aan hulpverleners die hem informeren over de stappen die komen gaan. “Je wil licht aan het eind van de tunnel. Een duidelijke tijdlijn zorgt voor meer rust omdat je weet dat er hulp komt.” Daarbij is het voor Kadir belangrijk dat de professionals vanuit verschillende leefdomeinen met elkaar samenwerken en initiatief nemen. “Ik wil ook kunnen leunen en niet altijd zelf het initiatief hoeven te nemen.” Tegelijkertijd wil Kadir de tijd krijgen om met behulp van zijn eigen netwerk duurzame oplossingen door te voeren.
“Ik heb liever niet dat een professional te vaak langskomt, maar mij de tijd geeft om na te denken over de punten die we hebben besproken. Dan kan ik ook mijn situatie in kleine stapjes zelf verbeteren. Ik hoef geen snelle oplossing. De professional moet de tijd en ruimte krijgen om met mij op zoek te gaan naar duurzame oplossingen.” Bert stelt zelf geen hulpvraag, maar krijgt te maken met hulpverlening naar aanleiding van signalen uit de buurt. Voor hem is het vooral van belang dat de hulpverlener verder kijkt dan alleen de signalen. “Ik wil dat de hulpverlener is geïnteresseerd in mij als individu. Niet mij in een hokje plaatsen waar ik mezelf helemaal niet bij voel horen.” Bert heeft bovendien extra tijd en aandacht nodig voordat hij zich comfortabel voelt om mee te werken aan duurzame oplossingen. “Professionals verwachten dat je meteen je verhaal doet, maar dat doe ik niet als ik diegene niet ken.”
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 5
Wensen en behoeften van professionals In dezelfde sessies als de inwoners kwamen ook professionals aan het woord. Aan de hand van de dienstverleningsroute van de persona’s, bespraken we wat er voor de professional belangrijk is om de inwoner zo goed mogelijk te kunnen helpen. Informatie Professionals willen geen overdrachtsdossiers maar samen met andere professionals kunnen werken vanuit één online dossier, waarvan de inwoner eigenaar is. Verder willen professionals helderheid over wie waarvan is. “Als ik in een loket zit waar iemand met een brede en complexe vraag komt, wil ik in een systeem snel kunnen vinden waar ik de inwoner naartoe kan sturen. Ik wil de inwoner wel verder kunnen helpen, en daar heb ik informatie voor nodig.” Contact Professionals willen ook voldoende tijd om (persoonlijk) contact te hebben met inwoners en om zorgvuldig te werk te kunnen gaan. “Er moet alle ruimte zijn, zowel voor de hulpverlener als hulpvrager om te investeren in contact. En iemand moet ook meerdere keren hetzelfde rondje mogen lopen als dat nodig is om verder te kunnen komen bij zijn vraag.” Afstemming Professionals willen gemakkelijk toegang tot hulplijnen. Zij willen bijvoorbeeld zonder (of voorafgaand aan) een indicatie kunnen afstemmen met specialisten. “Eén professional kan nooit alles weten. Je hebt hoe dan ook verschillende mensen nodig die elkaar aanvullen.
Dat vergt goed samenwerken en zorgen dat de inwoner hier geen last van heeft.” “Als ik van elk ding moet navragen of ik toestemming mag, dan kan ik niet fijn samenwerken. Dus ik moet wel ruimte krijgen om zaken ook te kunnen regelen. Maar er moet wel een soort klankbord zijn (…) of ik het wel goed doe voor de inwoner, om te toetsen of de stappen die we zetten, goed zijn om te nemen. Zodat niet alle verantwoordelijkheid bij mij ligt.” Regie Tot slot willen professionals samen met de inwoner de behoeften en mogelijkheden in kaart brengen, om zo goed in te kunnen schatten wat de inwoner zelf (met behulp van netwerk) kan en waarbij professionele ondersteuning nodig is. “Ik moet de vrijheid hebben om maatwerk te bieden. Ik wil dat de inwoner regie kan houden en kan aangeven waar hij of zij het meest bij geholpen is. Dat wil ik samen ontdekken en kunnen bieden. Daarvoor heb ik nodig dat ik goed weet wat er mogelijk is, zodat ik dit kan afwegen samen met de inwoner.” Eén contactpersoon Over de wens van inwoners om één contactpersoon te hebben, zeggen professionals dat zij dit begrijpen, maar ook dat dit niet altijd makkelijker is voor de professional. Het vraagt een andere manier van afstemming en samenwerking: “Je wil meer inzicht in elkaars werk en wat je al besproken hebt met de inwoner.”
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 6
Bijlage 3 Over het T-profiel In alle scenario's wordt, soms op verschillende plekken, gewerkt met zogenaamde Tprofielen. Een T-shaped professional is iemand met brede basiskennis en -competenties (de ligger op de T) en een diepteprofiel met specifieke expertise (de staander van de T) (Movisie, 2019). Tot de brede basis hoort dat een professional een brede en scherpe vraagverheldering kan doen en de competenties bezit om passende oplossingen te zoeken voor verschillende soorten problemen van inwoners. Het diepteprofiel kenmerkt de expertise van de professional op één of mogelijk meerdere leefdomeinen (lichamelijke gezondheid, dagelijks functioneren, inkomen, participatie, opvoeden en opgroeien, veiligheid, en psychische gezondheid). Binnen een team werken professionals met expertise op de verschillende leefdomeinen. Werken met het T-profiel betekent dat je verschillende taken op 1 plek kunt beleggen zodat je inwoners goed kunt ondersteunen. Vragen en problemen lopen in het dagelijks leven namelijk vaak door elkaar. Ook zorgt het ervoor dat iedereen vanuit dezelfde grondhouding en met dezelfde basisset aan competenties inwoners tegemoet treedt. Zo maak je passende ondersteuning en maatwerk mogelijk zonder dat het willekeurig en onsamenhangend wordt. Ieder het zijne.
Ook als je taken op verschillende plekken belegt of meer vanuit ketens organiseert geldt dat je op alle plekken, in ieder geval in de eerste lijn en toegang, met een T-profiel moet werken om de sociale 7 te kunnen realiseren.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 7
Bijlage 4 Kansen en risico's Naar aanleiding van sessies met inwoners en professionals waarin ideale klantreizen zijn doorlopen, zijn onderstaande kansen en risico’s per scenario geformuleerd. Deze kansen en risico’s zijn tijdens verdiepingssessies besproken om te verkennen hoe risico’s verkleind konden worden en zo de scenario’s aan te scherpen.
Scenario 1 Kansen :
De inwoner zit meteen met een medewerker aan tafel met specifieke (wet- en regel) kennis en ervaring die past bij zijn specifieke vraag; Vanuit de in de uitvoering geïntegreerde toegang kan indien nodig direct een beschikking worden afgegeven (geen knip WIJeindhoven-Servicebureau of WIJeindhoven-Ergon); Vanuit de medewerkers bezien is de casusregie duidelijker geregeld. Als de integrale casusregisseur een medewerker vanuit de keten Werk en Geld overruled is het wel belangrijk om daarvan te leren. Het doel is dat dit zo min mogelijk voorkomt zodat beide perspectieven tot hun recht komen; Uitvoering werk, inkomen wordt geïntegreerd in één team en taken SB worden geïntegreerd in teams Opvoeden en Gezin en Zelfstandig Leven, Wonen. Omdat schulden en armoede in vrijwel alle gevallen in combinatie voorkomt met vragen op andere leefgebieden, zijn die onderwerpen in dit scenario ondergebracht in de teams Opvoeden en Opgroeien en Zelfstandig Wonen & Leven en Gezondheid. Daarmee komen ook taken als vroegsignalering schulden en budget coaching bij deze teams te liggen. Budgetbeheer en de specialisten schulddienstverlening die de schuldsanering uitvoeren komen wel in het team werk en geld. Deze taken passen niet goed bij het T-profiel uit de twee andere ketenteams.
Activering gericht op (in de toekomst) betaald werk is de verantwoordelijkheid van het team Werk en Geld, activering gericht op meedoen in maatschappij zit in de andere twee teams.
Risico’s :
Risico is dat mensen zich melden met een specifieke werk- en geld vraag waar wel meer speelt en dan niet de gepaste ondersteuning krijgen. Hoe voorkomen we dat mensen uit beeld raken, er is nu al een hoge no-show en uitval bij participatie- en re-integratietrajecten; Integratie van verschillende diensten en leefgebieden in ketengerichte teams betekent dat professionals van huidige afdelingen op een andere manier moeten gaan samenwerken (werk & inkomen). Inwoners met een complexe hulpvraag ontvangen vanuit twee verschillende ketens ondersteuning. Risico bestaat dat er teveel vanuit de keten en te weinig integraal gekeken wordt naar de vraag van de inwoner. Belangrijk om te blijven sturen op inwoner centraal en juiste afstemming tussen de ketens.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 8
Scenario 2 Kansen:
Voor de inwoner is er één duidelijke ingang voor ondersteuningsvragen. Ze kunnen met al hun vragen terecht op één plek, één website, één telefoonnummer etc.; Het toegangsteam leidt de inwoner na een eerste snelle inschatting direct door naar de plek waar passende ondersteuning plaatsvindt, het toegangsteam kan ook indiceren; Er is één plek waar alle vragen binnen komen en toegang verleend wordt tot of het Team Toegang en Uitvoering Meervoudig Complex of tot andere voorzieningen of dienstverlening. Dit biedt sturingsmogelijkheden voor de gemeente.
Risico's:
Is het wel mogelijk om zo’n brede toegangsfunctie binnen één functie uit te voeren? Een medewerker moet dan weten wat er te halen valt in de sociale basis, eerste lijn, de wetten kennen en alle aanvullende ondersteuning in de 2e lijn. Oplossing: werken met meerdere T-profielen toegang binnen één team Er is een scheiding tussen toegang en uitvoering. Landelijk onderzoek naar jeugdteams wijst uit dat sterke lokale teams waar zowel toegang als uitvoering plaatsvindt, effectief zijn. In het team meervoudig complex is toegang en uitvoering wel geïntegreerd en vindt ondersteuning op alle leefgebieden plaats conform het landelijk toekomstscenario jeugd; Er zijn twee plekken waar toegang tot (aanvullende) ondersteuning verleend wordt. Bij het toegangsteam en bij team meervoudig complex. Het sturen vanuit de gemeente op (het beperken van) de toegang vanuit team meervoudig complex is mogelijk ingewikkeld omdat deze bevoegdheid bij de uitvoering binnen dit team is belegd; Als de druk op het toegangsteam groot is, kan de reflex ontstaan om sneller door te zetten naar team meervoudig complex.
Scenario 3 Kansen:
Inwoners kunnen met al hun vragen terecht op één plek, één website, één telefoonnummer etc. De inwoner hoeft één keer zijn/haar verhaal te doen en heeft altijd een vast contactpersoon (vertrouwenspersoon). Er bestaan geen diverse routes en plannen naast elkaar. De toeleiding naar betaald werk is een belangrijk resultaatgebied van het sociaal domein. Door alle taken en instrumenten die de gemeente daarvoor inzet op één plek te integreren kunnen betere resultaten worden gehaald. Mogelijk daarom jobcoaching ook onderbrengen in de integrale organisatie en toevoegen aan functie T-shaped professional? Ook kan een verbinding gemaakt worden met Huis naar Werk door bijvoorbeeld vanuit dezelfde locaties te gaan werken in de wijk. Alle taken rondom jongeren (doorstroompunt, toeleiding naar werk, reguliere begeleiding) zitten bij één organisatie. Het is dan makkelijker om binnen deze organisatie één integraal werkend team gericht op jongeren te maken. Dit team Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 9
werkt vanuit de plekken waar jongeren komen en sluit aan bij de leefwereld van jongeren. Alles wordt in samenhang worden opgepakt door hetzelfde team.
Risico’s:
Taken (nieuwe) Participatiewet zijn niet te mandateren naar een organisatie buiten de gemeente (uitgezonderd gemeenschappelijke regelingen); Oplossing: gemeenteambtenaren als T-profiel participatie in de teams plaatsen, maar in dienst laten van de gemeente. Je zou hen in een apart team binnen de integrale organisatie kunnen plaatsen. De toegang tot de bijstand en bijvoorbeeld de uitvoering van schuldsanering zijn ook lastig (of zelfs onmogelijk) om buiten de gemeente te beleggen. Die taken kun je daarom ook binnen de gemeente laten op de plek waar ze nu ook zitten. Als er geen goede doorstroom plaatsvindt, bestaat het risico dat er wachtlijsten ontstaan. Sturing en beheersing kan lastig zijn omdat veel taken in één integrale organisatie zijn ondergebracht. Als deelresultaten achterblijven is het moeilijk om gericht op dat deel bij te sturen. Oplossing: inzicht in processen en data en een heldere sturingsstrategie zodat je ook in de integrale organisatie kunt sturen op deelprocessen. Dat vraagt verbetering van datakwaliteit. Dit scenario lijkt het meest op de visie die beschreven staat in het rapport Eindhoven de Sociaalste (2011). Eindhoven is er eerder niet in geslaagd deze visie in de volle breedte te implementeren. Oplossing/verschil: de transformatie is nu veel breder gedragen en krijgt op veel meer plekken in de lokale maatschappij concreet vorm dan in 2015.
De sociale basis is ook sterker. Om het nu wel te laten werken is het noodzakelijk dat de tweede lijn taakgericht wordt ingekocht op basis van (grotendeels) lumpsum. Bovendien moet de gemeente meer de systeemverantwoordelijkheid nemen en toetsen of iedereen (binnen de gemeente, de integrale organisatie, sociale basis, tweede lijn) conform de sociale 7 werkt en resultaten in samenhang bereikt worden. Als iets niet goed gaat moet de gemeente meer dan in het verleden de tijd nemen voor goede analyse en onderzoek naar de oorzaak, de uitvoerder aanspreken op uitvoering van hun taak en verantwoordelijkheid en trouw blijven aan het model. Tot slot moeten er vanaf de start hulplijnen zijn waar medewerkers uit de eerste lijn een beroep op kunnen doen, zonder dat hun mandaat om bijvoorbeeld te beschikken daardoor wordt aangetast.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 10
Bijlage 5 Uitwerking van rolverdeling Werk en Inkomen Binnen Werk en Inkomen is de afgelopen jaren sterk ingezet op de verbetering van de samenwerking. Dat is goed gelukt. Gezien de complexiteit van het netwerk is de stap naar vereenvoudigen de meest logische. Voor inwoner én professional. Het resultaat in de toeleiding naar werk kan beter. Ook kunnen we onze gezamenlijke potentie beter inzetten in een meer eenvoudige route. De rol van de professional werk & geld of inkomen & participatie moet nadat een keuze voor een scenario is gemaakt nader worden uitgewerkt. Belangrijk is dat de uiteindelijke invulling aansluit bij de randvoorwaarden die zijn gesteld vanuit het programma. Ongeacht het scenario is de intentie om aan de voorkant werk en geld (inkomen en participatie) dichter bij elkaar te brengen. Daarom combineren we in alle scenario's het mandaat op besluit inkomen en besluit werk in eén functie. Vanuit deze functie vindt onderzoek op inkomen plaats en wordt (mogelijk) regie gevoerd op het verdiepende onderzoek dat ingezet wordt om te kijken welke mogelijkheden en belemmeringen er zijn voor werk en/of participatie. Op basis van het onderzoek neemt de professional een besluit. Door deze rollen integraal te vervullen aan de voorkant, maak je vaart aan het begin van dit proces.
Dit is van belang omdat de inwoner met een vraag over inkomen en werk over het algemeen in een stressvolle situatie zit. Hierbij wil je vaart maken binnen de kaders van een goed onderzoek. De inschatting van participatiemogelijkheden gaat zo van één gezamenlijk gesprek naar een ‘assessment’ dat afhankelijk van de behoefte en complexiteit maximaal 6 weken in beslag neemt. Dit kan uit verschillende elementen bestaan zoals een belastbaarheidsonderzoek of een capaciteitentest. Deze manier van werken sluit aan bij de binnen het netwerk W&I opgedane leerervaringen in de afgelopen jaren. Als mensen niet direct aan het werk kunnen starten we met een breed onderzoek waarin we de talenten van de inwoner goed in beeld brengen. Ook onderzoeken we mogelijke belemmeringen en pakken we deze aan. Hiermee krijgt de inwoner en professional een goed beeld van de mogelijkheden van de inwoner. Op basis daarvan krijgt de inwoner indien nodig de best passende ondersteuning. Dit alles om richting duurzaam werk te kunnen ontwikkelen. In onderstaande plaatjes een aanzet hoe de verschillende taken vanuit de keten W&I in de verschillende scenario's zouden kunnen landen. Na de keuze voor een scenario vraagt dit nadere afstemming en verdieping.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 11
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 12
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 13
Bijlage 6 Uitwerking van de toetsingscriteria Onderstaand treft u de uitwerking per toetsingscriterium van de score die vanuit het team van RadarAdvies aan elk scenario is gegeven. Radar heeft haar scores mede bepaald aan de hand van de input die in de verschillende sessies vanuit inwoners, professionals en andere betrokkenen is gegeven. De cijfers geven geen absolute waarheid aan, maar reflecteren de mening van Radar. In het schema staat bij elk criterium aangegeven op welke punten RadarAdvies heeft gelet. In de toelichting van de score staat de redenering beschreven die het team van RadarAdvies heeft gemaakt per deelonderwerp. Deze leidt tot een conclusie (dikgedrukt) die RadarAdvies vervolgens heeft uitgedrukt in een cijfer. Een hoog cijfer is niet per definitie beter dan een laag cijfer. Dat hangt af van het criterium en van welke weging iemand aan een criterium geeft. Bijvoorbeeld bij het criterium personele impact staat een hoger cijfer voor een grotere impact. Omdat alle scenario’s in combinatie met de generieke maatregelen leiden tot vereenvoudiging is, in de redenering van RadarAdvies, een zo laag mogelijke impact in dit geval positief. Een lager cijfer is bij dat criterium daarmee beter. Toetsingscriterium A: Draagvlak inwoners Toelichting Uit de ontwerpsessies komen een aantal duidelijke wensen van inwoners naar voren.
Deze vormen het uitgangspunt voor dit toetsingscriterium en zijn in 4 subcriteria gevat. De score bij dit criterium is een interpretatie van de input die we vanuit inwoners hebben gekregen tijdens de ontwerp- en verdiepingssessies. In totaal hebben we circa 60 inwoners gesproken. In februari en maart spreekt het programmateam nog andere groepen inwoners om het draagvlak voor de verschillende scenario’s verder te toetsen Wat nemen we niet mee in de weging:
Inwoners met een eenvoudige vraag die digitaal afgehandeld kan worden. In alle scenario's wordt de digitale route voor dit soort vragen vereenvoudigd. Inwoners die een of meerdere complexe hulpvragen hebben èn niet in staat zijn om zelf regie te voeren. Elk scenario biedt een passende oplossing specifiek voor deze groep.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 14
Toetsingscriterium B: Draagvlak professionals Toelichting Welke professionals worden blij van welk scenario? Worden de professionals blij van de voorgestelde vereenvoudiging en de veranderingen die dit voor hen met zich meebrengt? Lost de vereenvoudiging iets op waar ze op dit moment last van hebben? We groeperen de professionals en schatten het draagvlak in per groep voor ieder scenario. We hebben het over professionals die nu werkzaam zijn bij:
Uitvoerende afdelingen binnen de gemeente Eindhoven Servicebureau Ergon WIJeindhoven
Wat nemen we niet mee in de weging: De tijd en moeite die het kost om een scenario te implementeren. En voor de duidelijkheid, het gaat hier niet om professionals van aanbieders aanvullende ondersteuning (tweede lijn) of de sociale basis. Let op: de score bij dit criterium is een interpretatie van de input die we vanuit professionals hebben gekregen tijdens de ontwerp- en verdiepingssessies. In totaal hebben we circa 50 professionals gesproken. We hebben professionals van verschillende teams en organisaties gesproken die van elkaar afwijkende meningen hebben. Om toch tot een score te komen hebben we deze gecombineerd.
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 18
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 30
Bijlage 7 Bronnen CBS StatLine (2022). Bevolking 15 tot 75 jaar; opleidingsniveau, wijken en buurten, 2021. https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85372NED/table?ts=1692263833472 Centraal Bureau voor de Statistiek [CBS], Centrum voor Beleidsstatistiek [CvB], Urban Data Centers [UDC] Eindhoven (2023). Loonongelijkheid, baanontwikkeling, gemiddeld inkomen en vermogen in de gemeente Eindhoven, 2014-2021. https://www.cbs.nl//media/_excel/2023/23/udc-eindhoven_loonongelijkheid-baanontwikkeling-inkomenvermogen-2014-2021.xlsx Gemeente Eindhoven (2020; 2023). Basisregistratie Personen [BRP]. https://eindhoven.incijfers.nl/jive Movisie (2019). Wat moet de T-shaped professional wel en niet weten? https://www.movisie.nl/artikel/wat-moet-t-shaped-professional-wel-niet-weten Pianoo expertisecentrum aanbesteden (2020). Handreiking quasi inbesteden in het sociaal domein, programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein. https://www.pianoo.nl/nl/handreiking-quasi-inbesteden-het-sociaal-domein Provincie Noord-Brabant (2020). Provinciale prognose. https://bevolkingsprognose.brabant.nl/ Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu [RIVM] (2020). Toekomstverkenning zorguitgaven 2015-2060. https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2020-0059.pdf Sociaal en Cultureel Planbureau [SCP] (2023). Zicht op zorgen.
https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2023/05/31/zicht-op-zorgen Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid [WRR] (2021). Kiezen voor houdbare zorg. https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2021/09/15/kiezen-voor-houdbare-zorg
Bijlagen bij adviesrapport 3 scenario’s voor vereenvoudiging Sociaal Domein Eindhoven - februari 2024 Vereenvoudiging Sociaal Domein - 33