Bijlage 2 bij nadere toelichting - TGE - brief gemeenteraad Eikenburg jan24

Eindhoven, 18 januari 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Namens Trefpunt Groen Eindhoven schrijf ik over het bestemmingsplan ‘Buitengebied Eikenburg’ (2022-06-23) dat momenteel in de Raad wordt besproken. In deze brief heb ik verschillende zorgen die ik graag met jullie wil delen.

1. In maart 2022 heeft TGE een positief advies geschreven voor dit bestemmingsplan. Naar aanleiding van de eerste meningsvormende raadsvergadering over dit bestemmingsplan in december 2023 zijn wij benaderd door vleermuisdeskundigen van Vleermuiswerkgroep Noord Brabant die ons van nieuwe informatie hebben voorzien over het belang van Eikenburg en haar bossen voor deze beschermde soorten. Eikenburg wordt beschouwd als de 'kraamkamer' van vleermuizen van het zuidelijk deel van Eindhoven. Het gebied is dus voor vleermuispopulaties in het hele omliggende gebied heel belangrijk. Zes verschillende vleermuissoorten hebben hier meerdere kraamkolonies, het is een belangrijk voedsel- en foerageergebied en er zijn verschillende overwinteringsplaatsen. Verschillende ecologische factoren dragen bij aan dit belang: 1) de aanwezigheid van grote, oude bomen met holtes die de vleermuizen bezetten met hun kolonies; 2) de historische bomenlanen die dienen als foerageergebied en voor de vleermuizen om hun weg te vinden in het landschap; 3) de vijver waar ze op insecten jagen en water drinken. Maar het belangrijkste is waarschijnlijk de rust van het hele landgoed. Door de verschillende huidige functies van Eikenburg (zorg, sport, onderwijs) is het alleen overdag druk.

'S nachts is het hele gebied vrijwel leeg van mensen, wat rust garandeert voor deze soorten (en ook voor verschillende soorten marterachtigen, welke ook nachtdieren zijn). De verlichting 's nachts is ook minimaal. De huidige bewoners zijn, gezien hun eigen omstandigheden, terughoudend en veroorzaken 's nachts geen overlast. Met de uitbreiding van de functie 'wonen', en dus met de bouw van twee woonclusters, is er kans op verkeer en aanwezigheid van mensen op elk moment van de dag. Er komt ook meer verlichting buiten, rond de huizen en op de toegangswegen (en ook binnen in de huizen, die door de ramen naar buiten schijnt). Bewoners kunnen huisdieren meenemen, wat een andere bron van verstoring zal zijn. Van de twee geplande woonclusters is de cluster in het zuiden, die voorziet in de bouw van 8 tiny houses, degene die ons het meeste zorgen baart. De huisjes zullen grenzen aan een van de belangrijkste bomenlanen waar vleermuizen foerageren en waar zich meerdere kraamkolonies van verschillende soorten bevinden. De aanwezigheid van mensen 's nachts, de verlichting buiten en in de huisjes, het lawaai dichtbij en de mogelijke aanwezigheid van huiskatten kunnen ernstige gevolgen hebben voor deze kolonies en daarmee voor de vleermuispopulaties in het hele Tongelreepdal en Dommeldal. Alle vleermuissoorten zijn beschermd onder Rijks en Europese wetgeving omdat ze ernstig bedreigd zijn.

Volgens de Wet Natuurbescherming is het ook verboden om deze soorten te verstoren.

2. Een van de zorgen die TGE in haar advies al heeft geuit, heeft te maken met de compensatie voor de te kappen bomen en de te verwijderen gebieden uit het NNB. Als we alleen kijken naar de balans in oppervlakte, dan zal er inderdaad een toename zijn van de hoeveelheid groen binnen Eikenburg en een waarschijnlijke afname van verhardde gebieden. Het behoud van de aanwezige natuurwaarden (waarvan de vleermuisgemeenschap het beste voorbeeld is) en de kwaliteit van deze nieuwe groengebieden is echter net zo belangrijk, zo niet belangrijker. Hoewel er nieuwe groengebieden worden aangelegd - met bestemming 'Natuur' - wordt geen van deze gebieden toegevoegd aan het Natuur Netwerk Brabant. Met andere woorden, de oppervlaktebalans binnen het NNB zal weer afnemen. Wat dit laatste punt betreft, iets dat relevant lijkt: hoewel dit bestemmingsplan nog niet is goedgekeurd door de gemeenteraad, heeft de provincie deze zones al verwijderd van haar NNB-kaart (zie afbeelding 1 als bijlage). Dit lijkt me opmerkelijk en een omkering van hoe het proces zou moeten verlopen. De documentatie bij het bestemmingsplan vermeldt dat de parkeerplaats ten westen van het gebouw Pannenhoef-Lemenhoef zal verdwijnen en zal worden omgevormd tot bos. Het zal daarom een van de compensatiegebieden zijn.

In tegenstelling tot het parkeerterrein ten zuiden van de huidige zwembaden, blijft dit parkeerterrein in het voorliggende bestemmingsplan echter als Enkelbestemming ‘Gemengd’ en wordt het niet omgezet naar Enkelbestemming ‘Natuur’ (zie afbeelding 2 als bijlage).

3. Een laatste punt dat pas gecontroleerd kon worden nadat het bestemmingsplan online beschikbaar kwam. In de zuidwestelijke hoek van het plan is een gebied gemarkeerd met Enkelbestemming 'Natuur', Functieaanduiding 'specifieke vorm van natuur - moestuin' (zie kaart in afbeelding 3 als bijlage). Dit gemarkeerde gebied omvat echter ook een klein groeiend bos. Als het plan is om het bos te behouden, moet het bestemmingsplan worden gewijzigd zodat 'moestuin' niet als functieaanduiding wordt opgenomen. Dit garandeert de verjonging van de bossen van Eikenburg. Als het de bedoeling is om de kleine bomen te kappen om de moestuin te vergroten, dan zijn we het daar niet mee eens.

Op basis hiervan overwegen we: 1. Dat de toevoeging van woningen binnen Landgoed Eikenburg de populaties van de 6 vleermuissoorten die hier hun kraamkolonies hebben in gevaar kan brengen. Dit zou beschouwd kunnen worden als een overtreding van de soortenbescherming onder de Wet Natuurbescherming. 2. Met name het zuidelijke cluster (van 8 tiny houses) ligt te dicht bij een zeer belangrijk gebied voor vleermuizen, en deze ligging moet worden heroverwogen. 3. De bestemmingen van twee zones moeten worden gecorrigeerd: a. De parkeerplaats ten westen van het gebouw Pannenhoef-Lemenhoef als Enkelbestemming Natuur

b. Het bos aan de zuidzijde als enkelbestemming Natuur zonder functieaanduiding 'specifieke vorm van natuur - moestuin'.

Alvast bedankt voor jullie aandacht voor deze zaak. Met vriendelijk groeten,

Namens Trefpunt Groen Eindhoven, Nuno Curado – Coördinator 18 januari 2024

nuno@trefpuntgroeneindhoven.nl

Bijlage – Afbeeldingen

Figuur 1 - Gebieden tot nu toe verwijderd van NNB binnen Landgoed Eikenbug (in rood met blauwe randen). Oranje cirkel: gebied verwijderd voor de aanleg van de 'rondweg'.

Figuur 2 - Locatie van de huidige parkeerplaats ten westen van het gebouw Pannenhoef-Lemenhoef, een gebied dat wordt omgevormd tot bos, maar dat nog geen Enkelbestemming 'Natuur' heeft.

Figuur 3 - Bosgebied gemarkeerd als 'specifieke vorm van natuur - moestuin' in het voorgestelde bestemmingsplan.