Bijlage 1a (openbaar) - Raadsbrief van 11 december 2025
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 8081064_03 Dossiernummer 25.49.104 B&W beslisdatum 02 december 2025
Raadsbrief Onderwerp: Rijksmuseum Eindhoven
Aan de leden van de gemeenteraad, Al jaren ijveren wij, samen met onze partners uit de Brainportregio, voor een toonaangevend museum met internationale uitstraling en voor een breed publiek, een ‘Rijksmuseum onder de rivieren’. De kans om deze ambitie te realiseren is nog nooit zo groot geweest. Voorjaar 2025 hebben het Rijksmuseum en de gemeente afgesproken een verkenning uit te voeren naar de haalbaarheid van een Rijksmuseum Eindhoven, een dependance van een van de beroemdste musea ter wereld met zijn toonaangevende collectie van ruim één miljoen objecten. Deze verkenning laat zien dat onder nader uit te werken condities een Rijksmuseum kan worden gerealiseerd, in het hart van onze stad. De verkenning heeft geleid tot een met het Rijksmuseum overeengekomen Letter of Intent (LoI).
Argumenten Rijksmuseum Eindhoven is de beoogde topvoorziening die het woon- en leefklimaat van regio en stad versterkt, het nieuwe stadshart Fellenoord inclusief Woensel Zuid een nieuw icoon geeft en cultureel verrijkt Voor Eindhoven betekent het Rijksmuseum Eindhoven de toevoeging van een topvoorziening van formaat, die alles in zich heeft: - zijn collectie in een nieuwe context en vanuit het perspectief van Eindhoven als stad van makers, innovatie en technologie te tonen; - samen te werken met de hier aanwezige technologiebedrijven (zoals ASML, Philips en VDL), onderwijs- en culturele instellingen (zoals TU/e, DAE, Sint Lucas en Van Abbemuseum) en organisaties (zoals DDF); - een breed publiek uit Eindhoven en ver daarbuiten aan te trekken met initiatieven voor o.a. scholieren, studenten, gezinnen, nieuwkomers en zij die al jaren in de regio Eindhoven wonen; - het woon- en leefklimaat van regio en stad te versterken; - in het nieuwe stadshart Fellenoord inclusief Woensel Zuid een icoon toe te voegen, daarmee - het stadsdeel Woensel-Zuid op te tillen met een hoogwaardig cultureel aanbod, dat open en breed toegankelijk is voor álle inwoners, bijdraagt aan de inclusieve stad en letterlijk Woensel verbindt met centrum van Eindhoven, en niet in de laatste plaats
Inboeknummer -
8081064_03
het Dommelpark een ankerpunt te geven, te verrijken en hoogwaardig in te richten met een Rijksmuseum en eventuele beeldentuin.
De LoI is de eerste stap om te komen tot een Rijksmuseum Eindhoven. Na het kerstreces leggen wij deze aan uw raad voor wensen en bedenkingen voor De LoI bevat (i) de voorgenomen locatie van het Rijksmuseum Eindhoven en de uitgangspunten van de beoogde samenwerking en (ii) de intentie om deze uitgangspunten uiterlijk 1 december 2026 (‘go/no go’) verder uit te werken in bindende afspraken (zie hierna onder planning en uitvoering). Eerste belangrijke vervolgstap is dat uw raad zich kan uitspreken over de LoI, daaraan verder richting kan geven, wat wij in de uitwerking kunnen meenemen ten behoeve van een mogelijke samenwerkingsovereenkomst. De LoI zal dan ook direct na het kerstreces voor wensen en bedenkingen aan uw raad worden voorgelegd. De voorgenomen locatie is gelegen in het (verder te ontwikkelen) parkachtig en groene gebied om en nabij de rivier de Dommel, ter hoogte van De Bunker, deels op en nabij de huidige John F. Kennedylaan.
Belangrijke uitgangspunten zijn, dat: - Rijksmuseum Eindhoven een waardevolle aanvulling is op de bestaande culturele infrastructuur en voorzieningen in de regio Eindhoven en daarmee de samenwerking ontwikkelt; - De gemeente zich inspant om, in nauwe samenwerking met het Rijksmuseum, een stedenbouwkundige visie, een gebouwontwerp en vervolgens een omgevingsplan voor het Rijksmuseum Eindhoven op de voorgenomen locatie te (doen) ontwikkelen, ingepast in het verkeerscirculatieplan en het Dommelpark, en daartoe: (i) de oostelijke rijbaan van de John F. Kennedylaan ter plaatse bundelt en opschuift naar de westzijde (de exacte vormgeving en inrichting is nog een ontwerpopgave); (ii) ten minste een zichtlijn/verbinding en aantrekkelijke en aaneengesloten looproute creëert vanaf Eindhoven Centraal door het Dommelpark naar het Rijksmuseum Eindhoven; (iii) het Rijksmuseum Eindhoven opneemt in het park (incl. eventuele beeldentuin) en (iv) het geplande tijdelijke busstation op de kop van de Kennedylaan, tijdelijk -tot om en nabij 2038/2039- in stand houdt en erna verwijdert; - De bouw- en exploitatiekosten door of vanwege de gemeente worden gedragen.
Het Rijksmuseum ondersteunt de gemeente bij het zoeken van externe financiering; - De programmering door het Rijksmuseum plaatsvindt; - Vooruitlopend op de ingebruikneming van het Rijksmuseum Eindhoven gezamenlijk activiteiten worden ontwikkeld, waarmee het museum al aanwezig is in de stad. De verkenning die ten grondslag ligt aan de LoI bevat een goed onderbouwde businesscase Aan de Verkenning ligt een businesscase ten grondslag (niet openbaar). De bouwkosten worden geraamd op om en nabij €80 mln. Met een onzekerheidsmarge van €1,5 mln, houden we nu rekening met exploitatiekosten om en nabij €11,5 mln; tussen de € 10 mln en € 13 mln. De businesscase is door ons robuust bevonden. Zij biedt voldoende redenen om tot nadere uitwerking over te gaan. De vertrouwelijke bijlagen ervan ontvangt uw raad bij ons voorstel voor wensen en bedenkingen. Kanttekeningen De bouw- en exploitatie van Rijksmuseum Eindhoven gaat om stevige investeringen vragen De investeringen voor de bouw kunnen we verdelen over een periode van 50 jaar en de exploitatiekosten van het Rijksmuseum Eindhoven zijn pas voorzien over 6-8 jaar, we hebben kortom tijd om te sparen. Wij staan er ook niet alleen voor. Met ondersteuning van het Rijksmuseum gaan we de samenwerking zoeken met (regionaal) bedrijfsleven, fondsen en sponsoren van het 2
Inboeknummer
8081064_03
Rijksmuseum Eindhoven. ASML heeft inmiddels de intentie uitgesproken zich langjarig te willen verbinden aan het Rijksmuseum Eindhoven, samen met de gemeente. Wij verwachten dat meerdere (in de regio gewortelde) bedrijven volgen. Ook de provincie en het Rijk zullen we benaderen. In de uitwerkingsfase wordt dit duidelijk. Realisatie van Rijksmuseum Eindhoven kent afhankelijkheden ten gevolge van de transformatie van de stad, dat om nadere besluiten van college en uw raad zal vragen De LoI is een eerste stap in een lang traject tot mogelijke realisatie. Dat traject kent meerdere afhankelijkheden. In de uitwerkingsfase worden deze nader in beeld gebracht, incl. oplossingsrichtingen.
Zonder volledig te zijn, noemen we hier (i) de inrichting van het Dommelpark met een Rijksmuseum waarbij de aanwezige ecologische waarden (‘beschermde oevers’) worden beschermd en versterkt, (ii) de nabije gebiedsontwikkeling Fellenoord, (iii) de nieuwe (gefaseerde) verkeerscirculatie ter plaatse (ter uitvoering van het VCP), waaronder met name de (wijze van) herinrichting van de Kennedylaan, de positionering van het tijdelijke busstation op de kop van de Kennedylaan (gedurende de bouwfase van het nieuwe ondergrondse busstation onder Eindhoven Centraal), (iv) het omgaan met parkeren en logistiek, (v) de toekomstige ontwikkeling van Park Hilaria, en (vi) de (tijdige) verwerving van de gronden, die nu in eigendom zijn van de TU/e. Veel van deze ontwikkelingen vragen nog om college- en raadsbesluiten. Planning en uitvoering Naast dat wij uw raad de LoI voor wensen en bedenkingen voorleggen, starten wij parallel de uitwerking, zodat u uiterlijk 1 december 2026 een samenwerkingsovereenkomst kan worden voorgelegd.
De uitwerking betreft in ieder geval: (i) de ontwikkeling, het ontwerp en de bouw van het Rijksmuseum Eindhoven op de voorkeurslocatie; (ii) het bereiken van overeenstemming over een langjarige exploitatie van het Rijksmuseum Eindhoven; (iii) de planning; (iv) de nadere afspraken over de vormgeving en governance van de organisatie die het Rijksmuseum Eindhoven gaat beheren en exploiteren; (v) de nadere afspraken met bestaande culturele instellingen in de stad/regio; (vi) de nadere afspraken met sponsoren en subsidienten van (de exploitatie) van het Rijksmuseum Eindhoven, en (vii) de eventuele programmering en/of gebiedsgerichte activiteiten in de periode tot aan de ingebruikneming van het Rijksmuseum Eindhoven. De daarvoor te maken kosten, geraamd op €500.000,--, brengen wij ten laste van de reserve Strategische investeringen. Daartoe ontvangt uw raad separaat een begrotingswijziging. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
Secretaris
Bijlage(n): Letter of Intent en Verkenning Rijksmuseum Eindhoven
3