Document · PDF

Bijlage 1 - Toepassing leidraad omgang Knoop XL

Gemeenteraad 21 juli 2022, gemeente EindhovenBij agendapunt: Raadsvoorstel met twee nadere toelichtingen Uitwerking publiek belang gebiedsontwikkeling Fellenoord7.377 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Eindhoven Internationale Knoop XL Toepassing ‘leidraad omgang Knoop XL’

8 juni 2022

Doel document •

In voorliggend document is het programma Eindhoven Internationale Knoop XL uitgewerkt aan de hand van de stappen zoals geformuleerd in de ‘leidraad omgang KnoopXL’.

•

Voorliggend document heeft betrekking op het WAAROM en het WAT, ofwel de eerste 7 stappen van de leidraad en de eerste helft van stap 8. De overige stappen hebben betrekking op de organisatorische invulling, ofwel het HOE. De uitwerking hiervan volgt in een later stadium.

•

De stappen 1 t/m 8 (tot de helft) zijn stapsgewijs uitgewerkt in voorliggend document. Aan het einde van stap 1 (op pagina’s 13 – 15) is de exacte scope van voorliggend document nader geduid.

Stappen leidraad

Scope dit document

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 3

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

p. 5

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

p. 17

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

p. 27

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

p. 33

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

p. 41

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

p. 47

Ken de kosten en baten.

p. 50

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

p. 55

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL.

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 5

Grondslag & basis Eindhoven Internationale Knoop XL Bij de toepassing van stap 1 van de leidraad zijn in dit hoofdstuk de beleidsdocumenten en overeenkomsten in kaart gebracht die ten grondslag liggen aan het programma Eindhoven Internationale Knoop XL (EIK XL) en in de periode vanaf 2014 zijn opgesteld en vastgesteld. In onderstaand overzicht is dit in de tijd gezet en is aangegeven op welk schaalniveau (Rijk, provincie, gemeente) het betreffende document betrekking heeft. Op de volgende pagina’s is e.e.a. nader toegelicht. Vanaf pagina 12 is bovendien de scope en de opbouw van het programma geduid.

2014

2015

2016

Gemeente Eindhoven

2018

2019

2020

Zoekgebied NOVI

Rijk

Provincie NoordBrabant

2017

Gebiedsvisie Brainport City

EIK XL toplocatie in de REOS (Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie)

Prioritaire opgave in Brabantse Brainport SleutelWoon- SOK Nationale opgave deal EIK XL Actiea regio Rijkgenda EHV regio

2021

MIRTonderzoek Verstedelijking & Bereikbaarheid Brainport-regio

Omgevingsvisie EHV

Samenwerkingsagenda EHV-provincie

Ontwikkelvisie Fellenoord 6

Grondslag & basis Eindhoven Internationale Knoop XL Rijk, provincie en regio werken sinds 2014 samen aan de realisatie van de gebiedsvisie Brainport City (vastgesteld in het BO MIRT, 2014). Deze visie geeft een toekomstperspectief op de wijze waarop Brainport Eindhoven internationaal kan blijven opereren. Brainport moet een schaalsprong maken, wat stedelijkheid betreft, om toekomstbestendig te blijven en aantrekkelijker te zijn voor talent. Doelen zijn verbetering van de agglomeratiekracht, verbetering van de bereikbaarheid en versterking van het vestigingsklimaat van Brainport Eindhoven als nationale Mainport. De ontwikkeling van EIK XL geeft invulling aan deze doelen.

De REOS (ruimtelijke economische ontwikkelstrategie) van de drie economische kerngebieden; de Noordelijke Randstad, de Zuidelijke Randstad en de Brainport Eindhoven is vastgesteld in het BO MIRT 2016. Hierin is Eindhoven Internationale Knoop XL opgenomen als toplocatie van nationale betekenis.

Grondslag & basis Eindhoven Internationale Knoop XL Eindhoven Internationale Knoop XL is opgenomen in de Eindhoven Internationale Knoop XL is

NOVI (Ontwerp Nationale Omgevingsvisie, juni 2019,

aangemerkt als Brabantse sleutelopgave

ministerie van BZK) als één van de zoekgebieden voor

(MIPP Sleutelprojecten, 2018, provincie

grootschalige ontwikkellocaties.

Noord-Brabant).

Aansluitend op de BNA en als belangrijke pijler van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, zijn afspraken gemaakt over de aanpak van In 2016 kreeg de Brainport Eindhoven de mainport status.

de regionale woonopgave in de Woondeal

In het verlengde is de Brainport Nationale Actieagenda

tussen BZK-Stedelijk Gebied Eindhoven-

(BNA) opgesteld en in juli 2018 ondertekend door Rijk en

provincie Noord-Brabant in maart 2019. De

regio. Met deze actieagenda slaan Rijk en regio langjarig de

Woondeal bevat afspraken over het

handen ineen voor behoud en versterking van de kracht

versnellen van de woningbouw, specifieke

van de regio t.b.v. de internationale concurrentiepositie van

versnellingslocaties (waaronder EIK XL) en de

Nederland. In de BNA is EIK XL is als één van de 10

beschikbaarheid van betaalbaar

prioritaire opgaven benoemd.

woningaanbod. 8

Grondslag & basis Eindhoven Internationale Knoop XL Eindhoven Internationale Knoop XL een van de hoofdopgaven in het MIRTonderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainportregio. Het MIRTonderzoek (meerjarenprogramma infrastructuur, ruimte en transport) is

Provincie Noord-Brabant en gemeente

vastgesteld in november 2020 en is gericht op verstedelijking en mobiliteit.

Eindhoven willen samen de strategische

Het geeft inzicht in de knelpunten en de potentie van Brainport. Daarbij zijn

opgaven van Brainport Eindhoven

de gebiedsontwikkeling Fellenoord en de doorontwikkeling van de

aanpakken, met als doel om de

Multimodale Knoop Eindhoven Centraal (Spoorse zijde en regionaal OV) als prioritaire opgaven aangemerkt.

realisatiekracht te versterken. Dit wordt bestendigd in de Samenwerkingsagenda ‘Hart van Brainport Eindhoven’, vastgesteld in colleges van GS en B&W op 30 maart 2021. EIK XL is hierin benoemd als één van de 5 majeure projecten.

De Samenwerkingsovereenkomst Rijk-Regio EIK XL beschrijft de ambities, de doelen en de samenwerking tussen het Rijk en de regio voor het Programma Internationale Knoop XL. Deze samenwerkingsovereenkomst is ondertekend tijdens het Strategisch Bestuurlijk Overleg MIRT 2019.

Grondslag & basis Eindhoven Internationale Knoop XL Ontwikkelvisie en ontwikkelkader Fellenoord – Internationale Knoop XL: beschrijft de ambitie en doelen voor de gebiedsontwikkeling en bijbehorende binnenplanse infra-projecten voor het gebied ‘Fellenoord’ binnen het programma Internationale Knoop XL gelegen aan de noordkant van station Eindhoven Centraal. Deze Ontwikkelvisie en het Ontwikkelkader zijn door de gemeente en de provincie in samenspraak met alle stakeholders opgesteld. De Ontwikkelvisie en het Ontwikkelkader zijn op 16 Omgevingsvisie gemeente Eindhoven: Op 16 juni 2020 is met de

maart 2021 unaniem vastgesteld door de gemeenteraad van

Omgevingsvisie ‘Eindhoven: Kloppend hart van brainport’ een integrale

Eindhoven en GS van de provincie NB. Deze documenten

visie voor de fysieke leefomgeving vastgesteld. Deze integrale en

vormen het kader voor de gebiedsontwikkeling van

verbindende visie brengt focus aan bij het inrichten van Eindhoven. In de

Fellenoord. De maatschappelijke belangen en doelen zijn in

omgevingsvisie is Eindhoven Internationale Knoop aanwezen als dé plek

deze documenten geconcretiseerd en opgenomen in stap 4

waar de transformatie van Eindhoven het meest zichtbaar wordt. De

van deze leidraad. Daarin zijn ze doelen bovendien vertaald in

opgave vraagt om een integrale, langjarige en brede aanpak, waarbij alle

Kritische Prestatie Indicatoren om bij de ontwikkeling van

stedelijke opgaven worden geïntegreerd in één gebied.

Fellenoord de effecten te kunnen meten en monitoren. 10

Scope en opbouw programma Eindhoven Internationale Knoop XL Het Programma Eindhoven Internationale Knoop XL bestaat grofweg uit drie onderdelen.

Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord: dit betreft de integrale

gebiedsontwikkeling aan de noordzijde van het station. Dat is inclusief de herprofilering van de Fellenoord tot stadsboulevard, de voetgangersbrug over het spoor, investeringen om het gebied klimaatadaptief te maken en investeringen in het Dommeldal. De vastgestelde ontwikkelvisie Fellenoord wordt momenteel uitgewerkt door de gemeente en de provincie in samenspraak met alle stakeholders.

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid

sporen

2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal: dit betreft de herontwikkeling

van busstation Neckerspoel en station Eindhoven Centraal. Momenteel wordt de multimodale knoop gezamenlijk uitgewerkt door de gemeente, de provincie, het Rijk, ProRail en NS. 3. Projecten stationsgebied Zuid: dit betreft projecten die reeds in

ontwikkeling en uitvoering zijn in het gebied ten zuiden van het station (ondergrondse fietsenstalling, District E, Stationsweg, herinrichting Stationsplein, Lichthoven). 11

Geografische scope ontwikkeling Internationale Knoop XL Het gebied binnen de rode stippellijn is de scope van het programma EIK XL. De gebiedsontwikkeling Fellenoord heeft betrekking op ontwikkelingen binnen de witte lijn. Het groene vlak heeft betrekking op de ontwikkeling van Multimodale Knoop Eindhoven Centraal. De lopende projecten aan de zuidzijde van het station liggen in het gele vlak aan de zuidzijde van het spoor.

Internationale knoop XL Busstation Neckerspoel

Gebiedsontwikkeling Fellenoord Multimodale knoop Eindhoven Centraal

Dommelpassage

Projecten stationsgebied Zuid

Capaciteitsuitbreiding station Eindhoven Centraal

Versnipperd eigendom in handen tientallen eigenaren Cluster 1A Cluster 1B Cluster 2 Cluster 3 Cluster 4 Cluster 5 Cluster 6 Cluster 7 Cluster 8 Cluster 9 Cluster 10

WTC west WTC oost Holiday Inn V.d. Heuvellaan / Rabobank Eindje / Stroomhuis Voormalige beurslocatie Stationsplein noord Kennedy Business centre KPN locatie Dorgelolaan Campus

Cluster 11

Montgomerylaan

Het eigendom in het gebied Fellenoord en het stationsgebied Zuid is sterk versplinterd en in handen van enkele tientallen eigenaren. Dit varieert van de gemeente, gebruikers, beleggers tot ontwikkelaars. De gemeente bezit het openbaar gebied en de grond onder de infrastructuur. De gronden onder het spoor en het station zijn in handen van Prorail en NS.

Stand van zaken onderdelen programma EIK XL Visie & planvorming

Ontwikkeling & realisatie

Beheer & gebruik

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid 1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord: Sinds 2019 is gewerkt aan visie- en planvorming van Fellenoord. De ontwikkeling van Fellenoord gaat een nieuwe fase in. Van visie- en planvorming op hoofdlijnen gaan we nu naar concrete ontwikkeling en realisatie. Dit is een logisch moment om met de toepassing van de leidraad ‘omgang Knoop XL’ een stevige basis te leggen voor de rolneming van de raad in de ontwikkeling en realisatie van Fellenoord. In voorliggend document is dat uitgewerkt voor het ‘WAAROM’ en het ‘WAT’, ofwel de eerste 7 stappen van de leidraad en de eerste helft van stap 8. De overige stappen hebben betrekking op de organisatorische invulling, ofwel het ‘HOE’. De uitwerking hiervan volgt in een later stadium.

Stand van zaken onderdelen programma EIK XL Visie & planvorming

Ontwikkeling & realisatie

Beheer & gebruik

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal: de herontwikkeling van busstation Neckerspoel en station Eindhoven Centraal zit momenteel in de visie- en planvormingsfase. De verwachting is dat de uitwerking van de Multimodale Knoop in 2023 ver genoeg is om naar de volgende fase te gaan. In het verlengde is de leidraad in voorliggend document toegepast voor stap 1 t/m 3. De loop van 2023 is een logisch moment om de leidraad ‘omgang Knoop XL’ toe te passen vanaf stap 4 en verder, als basis voor een gesprek over de rolneming van de raad bij de herontwikkeling van de Multimodale Knoop Eindhoven Centraal. 15

Stand van zaken onderdelen programma EIK XL Visie & planvorming

Ontwikkeling & realisatie

Beheer & gebruik

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid

3. Projecten stationsgebied Zuid: De projecten in het stationsgebied Zuid zijn reeds lange tijd in ontwikkeling en uitvoering. In het verlengde is de leidraad in voorliggend document toegepast voor stap 1 t/m 3. In het najaar wordt over de stand van zaken en voortgang van de projecten in stationsgebied Zuid gerapporteerd. 16

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 17

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Bij toepassing van stap 2 van de leidraad is vanuit de urgentie van Brainport Eindhoven het probleem, de inzet en de ambitie voor het programma Eindhoven Internationale Knoop XL uitgewerkt. Vervolgens is dat vertaald in maatschappelijke opgaven waaraan het programma een bijdrage levert en in drie concrete doelstellingen waar het programma invulling aan geeft. Dit is uitgewerkt in het Plan van Aanpak Rijk-regio1 en bestendigd in de Samenwerkingsovereenkomst Rijk-Regio2. Op de volgende pagina’s zijn de onderstaande blokjes nader uitgewerkt.

Probleem

Inzet

Ambitie

1. Plan van Aanpak Programma Internationale Knoop XL, vastgesteld in SBO MIRT 2019 2. Samenwerkingsovereenkomst Rijk-regio Programma Internationale Knoop XL, ondertekend in SBO MIRT 2019

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Brainport Eindhoven is bezig met een indrukwekkende groeispurt: meer bedrijven, meer banen, meer inwoners, een groot en toenemend verdienvermogen. De groei heeft ook een keerzijde: een toename van de mobiliteit en een toenemende druk op de woningmarkt, op de leefbaarheid en op de leefkwaliteit in de stad.

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Wil Brainport Eindhoven zijn aantrekkingskracht behouden en versterken, dan is substantiële verbetering nodig van de agglomeratiekracht, de connectiviteit, het vestigings- én leefklimaat. De inzet is gericht op een vergaande transitie naar een duurzaam mobiliteits- en stedelijk systeem. Dat gebeurt door te verstedelijken nabij OV, de versterking van

het OV &

knooppunten en de verbetering van fietsinfrastructuur. Daardoor kunnen we het landschap rondom Eindhoven zijn unieke groene kwaliteit laten behouden. Om aan deze opgaven invulling te geven werken Rijk en regio al geruime tijd samen aan de ontwikkeling van Eindhoven Internationale Knoop XL. Het brandpunt in de ontwikkeling van Brainport City.

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Eindhoven Internationale Knoop XL is een gebied waar de propositie van Brainport Eindhoven tot leven komt: de combinatie van techniek, kennis en design. Een plek waar ruimte is voor creatieve industrie, high tech en kennisinstellingen, waar mensen elkaar ontmoeten en uitwisseling plaatsvindt, en waar de economische krachten van Eindhoven vervlochten raken. Het gebied staat in verbinding met Eindhoven en de regio. Een gebied met ruimtelijke kwaliteit die deze samenkomst van de linker- en rechterhersenhelft (van bèta en creatief brein) ondersteunt. Met laboratoria, broedplaatsen en ruimte voor experimenteren in het gebied. Een plek voor hoogstedelijk wonen en werken, met voorzieningen van wereldformaat. Verdichting gaat hier hand in hand met vergroening. De kwaliteit van leven en verblijven is hier hoog. Internationale Knoop XL is een knooppunt in de Noord-Europese deltaregio door uitstekende multimodale bereikbaarheid. Vanuit hier ben je snel verbonden met de omliggende regio, de Randstad, de rest van Nederland, Duitsland en België. 21

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

1. Versterken brede welvaart en economische draagkracht van de Brainport en de Nederlandse economie door het versterken van de internationale concurrentiepositie. 2. Het bijdragen aan de inclusieve samenleving, door het bieden van wonen, werken en voorzieningen voor iedereen. 3. Verbeteren van de leefomgeving door te zorgen voor een aantrekkelijk, gezond en levendig gebied dat in verbinding staat met de stad. 4. Een impuls geven aan de bereikbaarheid in de vorm van excellente multimodale verbindingen. 5. Het realiseren van de klimaatdoelen via de energietransitie en klimaatadaptatie.

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Realiseren duurzame stedelijke schaalsprong We bouwen voor de woningbouwopgave van Eindhoven en daarmee voor alle Eindhovenaren. Ook bieden we een aantrekkelijk hoogstedelijk woon- en werkmilieu aan dat noodzakelijk is om talent te kunnen binnenhalen en te kunnen vasthouden. Internationale Knoop XL moet een plek worden die bruist en leeft met voorzieningen van wereldformaat en veel stedelijk groen zodat wonen, werken, studeren en recreëren in hetzelfde gebied mogelijk zijn. 

Duurzame verstedelijking in de vorm van verdichting rond het station;



Functiemenging van wonen, werken, studeren en recreëren dat resulteert in een gebied dat 24/7 leeft;



Een gebied dat in verbinding staat met de stad en waar de verschillende onderdelen van de stad samen komen;



Een hoogstedelijk woonmilieu met levendige horeca, winkels, events en voorzieningen van wereldformaat;



Een gedifferentieerd woonmilieu voor verschillende doelgroepen en segmenten die bijdragen aan de woningbouwopgave van de regio Eindhoven;



Gedifferentieerde werkgelegenheid voor de top van de markt, voor startups, designers, maar ook voor de basis van de arbeidsmarkt;



Aantrekkelijke openbare ruimte met vergroening van het gehele gebied, met de Dommelvallei als drager en lineair stadspark;



Een klimaatadaptief gebied dat in staat is om extreme weersomstandigheden (in de openbare ruimte) op te vangen;



Een gebied dat bijdraagt aan het behalen van de klimaatdoelstellingen.

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Verstevigen voedingsbodem innovatieve topregio De Internationale Knoop XL vormt de ontmoetingsplek, laboratorium en showroom van Brainport Eindhoven. Ontmoeting, uitwisseling, innovatie en experiment staan centraal. Om dit te bereiken wordt ingezet op. 

Ontmoetingsplek van Brainport Eindhoven voor mensen vanuit Eindhoven en van ver daarbuiten.



Laboratorium van Brainport Eindhoven om te experimenteren met de thema’s van de toekomst: energietransitie, smart mobility, circulariteit, klimaatadaptatie en gezondheid.



Showroom om de propositie van Brainport Eindhoven te tonen aan iedereen die het gebied bezoekt.



Experimenteerruimte om oplossingen en innovaties voor de stad van de toekomst toe te passen, te testen en te verbeter en.



Plekken waar innovatieve bedrijven en creatieve industrie zich kunnen vestigen, zoals broedplaatsen en ateliers.



Een gebied waar design, techniek en kennis elkaar ontmoeten en versterken. Met voorzieningen om ontmoeting en uitwisseling tussen bedrijven, kennisinstellingen en bezoekers te faciliteren.

Inzet, ambitie en doel programma Eindhoven Internationale Knoop XL Probleem

Inzet

Ambitie

Bijdrage maatschappelijke opgaven

Drie concrete doelstellingen

Aantrekkelijk houden van vestigingsklimaat door optimale (internationale) connectiviteit We bouwen aan een duurzaam OV systeem waar de hele regio van profiteert. Tevens zijn adequate en optimale verbindingen met andere economische kerngebieden cruciaal om het succes van de Brainport Eindhoven toekomstvast te schragen. Internationale Knoop XL vormt de hoogwaardige toegangspoort en overstapmachine van en naar de Brainport. 

Eindhoven transformeert naar een fiets en OV georiënteerd mobiliteitssysteem: duurzaam en toegankelijk. Internationale Knoop XL vormt het hart van dit systeem.



(inter)nationale verbindingen met de omliggende kernregio’s in Nederland en waar nodig met de ons omringende landen. Het gaat hierbij om de verbindingen vanuit de Internationale Knoop XL met de Randstad en aansluiting op de bestaande hogesnelheidsnetwerken in de ons omringende landen Duitsland en België.



Optimale multimodale, slimme en duurzame verbindingen met de luchthaven alsook de toplocaties en campussen in de regio.



Een knooppunt waar de overstap tussen modaliteiten wordt gefaciliteerd, inclusief passende voorzieningen om de overstap te faciliteren. Hierbij zijn het OV, de fiets, voetganger en slimme mobiliteitsoplossingen de primaire dragers van het mobiliteitssysteem in het gebied. 25

Samenvatting programmadoelen & criteria Eindhoven Internationale Knoop XL Doelen

Realiseren Duurzame stedelijke schaalsprong

Ambitie Eindhoven Internationale Knoop XL

Verstevigen voedingsbodem innovatieve topregio

Aantrekkelijk houden van vestigingsklimaat door optimale (internationale) connectiviteit

Criteria

    

Functiemenging Hoogstedelijk (woon)milieu Mate van verdichting Gedifferentieerde werkgelegenheid Gedifferentieerd woonmilieu

     

Verbinding met de stad Aantrekkelijke openbare ruimte Levendige openbare ruimte Klimaatadaptief gebied Bijdrage klimaatdoelstellingen mobiliteit Bijdrage klimaatdoelstellingen gebied

 

Ontsluiting stationsgebied OV, fiets en voetganger primaire dragers mobiliteitssysteem gebied

  

Ontmoetingsplek en showroom Ruimte voor innovatieve start-ups en creatieve industrie Vestiging innovatieve bedrijven

  

Laboratorium Experimenteerruimte Techniek & design

 

(Inter)nationale verbindingen met omliggende kernregio’s Adequate verbinding Eindhoven Airport



Optimale regionale verbindingen

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 27

Partners & stakeholders Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

•

Bij toepassing van stap 3 van de leidraad is een overzicht opgenomen van alle relevante partners en stakeholders. Bovendien is beschreven op welke wijze deze stakeholders zijn betrokken.

•

Het Programma Eindhoven Internationale Knoop XL bestaat – zoals geschetst in stap 1 – uit verschillende onderdelen. Deze onderdelen zijn schematisch weergegeven in de figuur hiernaast. De voorbije periode is voor elk onderdeel nauw samengewerkt met partners en stakeholders.

•

In het overall programma EIK XL werken de gemeente Eindhoven, de provincie Noord-Brabant en de ministeries van BZK en IenW nauw samen. Op de volgende pagina’s is per onderdeel toegelicht wie de belangrijkste partners en verantwoordelijken zijn van de projecten binnen het programma.

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid

sporen

Publieke samenwerking Programma EIK XL

Partners & stakeholders gebiedsontwikkeling Fellenoord Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

•

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal

De gemeente en de provincie voeren de regie op de gebiedsontwikkeling Fellenoord. Daarbij werken zij nauw samen met het ministerie van BZK. Deze partijen zorgen voor dekking van het publieke tekort. Bij de ontwikkeling van het gebied wordt samengewerkt met tientallen gebiedspartijen. Plannen komen in nauwe samenspraak met eigenaren, ontwikkelaars, gebruikers, netbeheerders en het waterschap tot stand.

Regie op gebied Fellenoord

sporen

Gebiedspartijen o.a.

3. Projecten Stationsgebied Zuid

Partners & stakeholders Multimodale Knoop Eindhoven Centraal Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal

sporen

•

De integrale uitwerking van de multimodale knoop Eindhoven Centraal gebeurt door de betrokken sleutelpartijen. Dat zijn de gemeente Eindhoven, de provincie Noord-Brabant, Prorail, NS en het Rijk (de ministeries van IenW en BZK).

•

Bij de uitwerking van de multimodale knoop vindt afstemming plaats met de regionale vervoerder Hermes en met de eigenaar van gebouw Noordzicht.

Regie & uitwerking

Afstemming/input

3. Projecten Stationsgebied Zuid

Partners & stakeholders projecten Stationsgebied Zuid Programma Eindhoven Internationale Knoop XL

1. Gebiedsontwikkeling Fellenoord 2. Multimodale knoop Eindhoven Centraal 3. Projecten Stationsgebied Zuid

•

Er zijn verschillende projecten reeds in ontwikkeling en uitvoering in het gebied ten zuiden van het station.

•

Het betreft onder meer de ondergrondse fietsenstalling aan de Zuidzijde, District E, Lichthoven/the Edge en de herinrichting van de Stationsweg en het Stationsplein. Voor elk project zijn afzonderlijke partijen verantwoordelijk.

Projecten District E sporen

Lichthoven

Fietsenstalling Zuid

Stationsplein

Stationsweg

Placemaking & participatie Het programma Eindhoven Internationale Knoop XL krijgt in nauwe samenspraak met alle stakeholders vorm. Dat gebeurt conform de Leidraad Participatie & Omgevingsvergunning en bij het doorlopen van de juridisch planologische procedures. Bij de ontwikkeling van Fellenoord krijgen participatie en placemaking op verschillende manieren invulling: • Ontwikkelvisie Fellenoord: De Ontwikkelvisie voor Fellenoord is opgesteld met alle relevante stakeholders. Zo is de Ontwikkelvisie uitgewerkt aan de hand van gebiedsateliers met eigenaren, huurders, gebruikers, spoorse partijen en andere stakeholders in het gebied. Een concept Ontwikkelvisie is voor reflectie voorgelegd aan deze partijen en andere relevante partners zoals Trefpunt Groen en Van Abbestichting hebben input geleverd. • Uitwerking Ontwikkelvisie: Momenteel wordt de Ontwikkelvisie uitgewerkt met relevante stakeholders. Zo wordt er met zogenaamde ‘frontrunners’ gewerkt aan de invulling van hun plot. Rond thema’s als programma, klimaat, en mobiliteit worden themagewijs gesprekken gevoerd met partners in de stad en in het gebied zoals de Green Business Club. Verder zijn en worden er gebiedsateliers georganiseerd met stakeholders. Er wordt toegewerkt naar een gebiedscoalitie. Recent heeft in het kader van de MER de Notitie Reikwijdte en Detailniveau ter visie gelegen voor zienswijzen.

• Placemaking en participatie: Knoop XL heeft een inspiratieboek placemaking en participatie. Dit boek biedt inspiratie en adviezen aan ontwikkelende partijen voor de inrichting en vormgeving van het gebied. De input is opgehaald tijdens verschillende evenementen en cocreatie-sessies met bezoekers, bewoners en betrokkenen zoals op de Dutch Design Week. Sinds begin dit jaar is de kiosk op het Stationsplein ingericht als bezoekerscentrum voor Knoop XL.

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 33

Maatschappelijke belangen en gewenste effecten Vanaf stap 4 wordt ingezoomd op het onderdeel gebied Fellenoord. Bij de toepassing van stap 4 van de leidraad zijn de programmadoelen voor Eindhoven Internationale Knoop XL uit stap 2 vertaald naar principes voor de ontwikkeling van het gebied Fellenoord. Vervolgens zijn de principes vertaald in Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s). De KPI’s zijn geformuleerd op basis van de in de Ontwikkelvisie1 genoemde normen en streefwaarden. Op de volgende pagina’s zijn de principes en bijbehorende KPI’s uitgewerkt.

Gemixt gebied met programma wonen, werken en voorzieningen. TDK (Technologie, Design, Kennis) als dragende identiteit van het gebied. Nadruk op actieve en duurzame vormen van mobiliteit en deeloplossingen auto. Klimaatadaptief met veel water, groen, hittebestendigheid en biodiversiteit. Energieneutraal met voeding uit duurzame bronnen en warmtenet. Ruimtes, routes en maatschappelijke voorzieningen voor nieuwe én bestaande stad.

1. Ontwikkelvisie en Ontwikkelkader Fellenoord, Internationale Knoop XL, d.d. 16 maart 2021

Gemixt gebied met programma wonen, werken en voorzieningen Gemixt gebied met een woon-, werk- en voorzieningenprogramma conform verdeling in de ontwikkelvisie en het ontwikkelkader. Bouwen voor goede mix van bewoners. Voor huidige Eindhovenaren én voor nieuwkomers. Voor jong en oud, voor arm en rijk. Indicatoren op basis van het ambitieprogramma1 hiervoor zijn:  740.000 m2 bvo nieuwbouwprogramma met aandacht voor specials en inzet op een verdeling van 70% wonen (ca. 6000-7000 woningen), 15% voorzieningen, 15% werken. 

20% sociale huur in m2 bvo (ca. 30% van het aantal woningen), 15% middenhuur laag, 15% middenhuur hoog, 5% dure huur, 20% goedkope koop, 15% middeldure koop, 10% dure koop.



Inzet op gemiddeld 7,5% maatschappelijke voorzieningen en specials per cluster.

1. In de ontwikkelvisie wordt ook rekening gehouden met een basisscenario. Dit scenario bevat 620.000 m2 bvo nieuwbouw waarvoor eenzelfde verdeling van woningsegmenten en functiemix geldt.

TDK als dragende identiteit van het gebied TDK (Technologie, Design en Kennis) als dragende identiteit van het gebied: 

Cross-overs tussen design, kennis, techniek, markt, onderwijs en overheid. Uitgangspunt om 5% van het totaalprogramma uit de ‘Eindhovense werkvloer’ te laten bestaan (startups en scale-ups, innovatieve ondernemers en laboratoria/experimenteerruimte).



Ruimte voor innovatie en nieuwe economie: gebied stimuleert ontmoeting tussen mensen door voorzieningen en hoogwaardige en groene openbare ruimte. Het plintenprogramma en de openbare ruimte krijgen zoveel als mogelijk een TDK-uitstraling.

Nadruk op actieve en duurzame vormen van mobiliteit en inzet op deelmobiliteit Gebied met nadruk op actieve en duurzame vormen van mobiliteit en inzet op deeloplossingen voor de auto: 

Uitgangspunt is inzet op deelmobiliteit, collectieve parkeer-oplossingen (per 20 woningen 1 deelauto en 2 andere deelvoertuigen) en aantrekkelijke alternatieven voor de eigen auto (lopen, fietsen, OV), waarbij het gebruik van deelauto’s de parkeerbehoefte nog 20% verder reduceert.



Gemiddelde parkeernorm van 0,35 parkeerplaats per woning (conform Ontwikkelvisie) en 1 parkeerplaats per 400m2 programma (incl. dubbelgebruik).



Max. 50% van de parkeerplekken binnen een ontwikkelcluster realiseren, minimaal 50% van de parkeerplekken gebiedsgericht oplossen, bij voorkeur aan de randen van het gebied.

Klimaatadaptief met veel water, groen, hittebestendigheid en biodiversiteit Klimaatadaptieve clusters en openbare ruimte met ruim aandacht voor water, groen, hittebestendigheid, circulariteit en biodiversiteit: 

Uitgangspunt is 8m2 groen per woning.



Minimaal 10% van het BVO (m2) van niet-woonfuncties is groen.



Uitgangspunt is 60mm waterberging per m2 verhard oppervlak.



De minimale afstand tot een koele plek bedraagt maximaal 300 meter.



Uitgangspunt is een ruimtelijke inrichting die zorgt voor afname van het hitteeffect of voorkomt dat het effect toeneemt.



Aanleg van een stads- en landschapspark (Dommeldal) voor natuur, sport en recreatie met ecologische verbindingszone (EVZ) van minimaal 50m breed.



Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers op dit thema en (innovatieve) oplossingen stimuleren. 38

Energieneutraal met voeding uit duurzame bronnen en warmtenet Een zo energieneutraal mogelijk gebied: 

Uitgangspunt is een zo laag mogelijk energieverbruik en 100% voeding vanuit duurzame bronnen.



Uitgaan van een collectief warmtenet.



Maximale opwek van duurzame energie in het gebied zelf.



Inzetten op het vergroten van het bewustzijn bij ontwikkelaars en gebruikers en (innovatieve) oplossingen stimuleren.

Ruimtes, routes en maatschappelijke voorzieningen voor nieuwe én bestaande stad De sociale en verbonden stad 

Uitgangspunt is goed bereikbare maatschappelijke voorzieningen (7,5% totale programma, waaronder 1 basisschool en 1 à 2 gezondheidscentra). die bewoners van Knoop XL en omliggende wijken zoals Woensel Zuid bedienen



Uitgangspunt is in totaal 9 plekken (speelpleinen voor diverse doelgroepen en interessante verblijfsplekken) voor dagelijkse gebruikers van het gebied



De bestaande noord-zuid verbindingen zoals de Kruisstraat/ Lardinoisstraat worden opgewaardeerd en zorgen voor optimale doorwaadbaarheid van het gebied en verbinding met omliggende wijken.



Toevoegen van een loopbrug over het spoor tussen ‘t Eindje en de politiekavel.



Herprofilering van de Fellenoord tot aantrekkelijke stadsboulevard conform ambitie ontwikkelvisie.

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 41

Doel & hoofdactiviteiten Ook in deze stap 5 wordt ingezoomd op het onderdeel gebied Fellenoord. Bij de toepassing van stap 5 van de leidraad zijn de activiteiten omschreven om het gebied tot ontwikkeling te brengen in lijn met de Ontwikkelvisie en het Ontwikkelkader. Hoofdactiviteiten: 1.

Sturing geven aan de herontwikkeling van het gebied door middel van de realisatie van de ambities en doelen zoals opgenomen in de Ontwikkelvisie Fellenoord-Internationale Knoop XL. Dit betreft op hoofdlijnen de ontwikkeling van een aantrekkelijk gebied, met de daarbij horende ambities voor volume, programma, energie, klimaatadaptatie, mobiliteitstransitie en placemaking.

Sturen op de optimalisatie van de publieke grondexploitatie, borgen van de opbrengst van het kostenverhaal en het Fonds Bovenwijks.

Gefaseerde ontwikkeling Fellenoord • Cluster 1A Cluster 1B Cluster 2 Cluster 3 Cluster 4 Cluster 5 Cluster 6 Cluster 7 Cluster 8 Cluster 9 Cluster 10

WTC west WTC oost Holiday Inn V.d. Heuvellaan / Rabobank Eindje / Stroomhuis Voormalige beurslocatie Stationsplein noord Kennedy Business centre KPN locatie Dorgelolaan Campus

Cluster 11

Montgomerylaan

•

Binnen het plangebied Fellenoord zijn zogenaamde ‘ontwikkelclusters’ te onderscheiden. Deze zijn in de figuur hiernaast schematisch weergegeven. Elk cluster heeft een eigen ontwikkeltempo mede afhankelijk van de eigenaar. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in clusters die direct ontwikkeld kunnen worden, clusters waarvoor randvoorwaarden moeten zijn ingevuld (o.a. zicht op de invulling van de Multimodale Knoop) en clusters die afhankelijk zijn van infrastructurele ingrepen (o.a. herprofilering Fellenoord tot stadsboulevard). Om de integraliteit en kwaliteit in het gebied te waarborgen vindt publieke sturing plaats op samenhangende clusters met programmatische, ruimtelijke en financiële spelregels. Op de volgende pagina is dit uitgewerkt. 43

Sturen vanuit een publiek kader op samenhangend gebied

De ontwikkelvisie Fellenoord vormt het inhoudelijk kader voor de gebiedsontwikkeling.

Ontwikkelvisie wordt uitgewerkt in raamwerk openbare ruimte en clusterpaspoorten: kaders waarbinnen eigenaren een cluster tot ontwikkeling kunnen brengen.

Clusterpaspoorten zijn belangrijk toetskader voor de verdere planuitwerking in stedenbouwkundige plannen, voorlopig ontwerpen en bestemmings-/ omgevingsplannen.

Een Plan-MER wordt opgesteld door de gemeente en toegevoegd aan het eerste ruimtelijke besluit. 44

Concrete activiteiten (1) 

Met plan MER, raamwerk openbare ruimte en clusterpaspoorten creëren van het raamwerk waarbinnen gebied tot ontwikkeling kan worden gebracht. In het verlengde verstrekken vergunningen en vaststellen bestemmings/omgevingsplannen.



Zorgdragen realisatie gewenst volume en gemengd programma. En daarbij borgen dat verevening plaats kan vinden tussen clusters en tussen verschillende programmaonderdelen.



Realisatie raamwerk openbare ruimte in het plangebied, inclusief het inrichten van de bovenwijkse voorzieningen. Ter voorbereiding op de realisatie betreft het ook het aanvragen van vergunningen en uitvoeren andere juridisch planologische procedures t.b.v. aanleg openbare ruimte.



Borgen dat er na oplevering het gebied en de openbare ruimte tot in lengte van jaren aantrekkelijk en hoogwaardig blijven.

Concrete activiteiten (2) 

Begeleiding planvorming en acquireren marktpartijen (incl. planbeoordeling).



Contractuele afspraken maken met marktpartijen t.b.v. te realiseren programma, borgen kostenverhaal en Fonds Bovenwijks.



Samenwerking tussen gebiedspartijen organiseren en stimuleren (incl participatie, marketing & placemaking).



Aanjagen en stimuleren komst collectieve voorzieningen op gebiedsniveau op het vlak van energie, mobiliteit en plinten.



Voeren financiële regie op de businesscase ontwikkeling gebied en zorgdragen voor afdekken publieke tekort.



Afstemmen met grootschalige infrastructurele ingrepen in en om het plangebied, in het bijzonder betreft dit de toeleidende infrastructuur naar het busstation Neckerspoel en de ingrepen op en rond de multimodale knoop.

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 47

Tientallen private partijen aan de lat voor ontwikkeling In stap 6 van de leidraad is – ook specifiek voor het gebied Fellenoord – omschreven welke rol private partijen en georganiseerde burgerlijke partijen spelen bij de ontwikkeling van het gebied.

Cluster 1A Cluster 1B Cluster 2 Cluster 3 Cluster 4 Cluster 5 Cluster 6 Cluster 7 Cluster 8 Cluster 9 Cluster 10

WTC west WTC oost Holiday Inn V.d. Heuvellaan / Rabobank Eindje / Stroomhuis Voormalige beurslocatie Stationsplein noord Kennedy Business centre KPN locatie Dorgelolaan Campus

Cluster 11

Montgomerylaan

•

KnoopXL is een omvangrijk gebied met veel verschillende clusters, met vaak al bestaand vastgoed en verschillende private grond- en vastgoedeigenaren. Deze private partijen staan in principe aan de lat om – binnen de door de gemeente gestelde kaders – hun eigendom tot ontwikkeling te brengen.

•

De 11 clusters bestaan uit ontwikkelvelden (zie figuur). Ontwikkelvelden bestaan uit één plot (kavel) met één enkele eigenaar (of consortium van eigenaren) of uit meerdere plots (kavels) en dus ook meerdere eigenaren.

•

Cruciaal is dat elk cluster in onderlinge samenhang moet worden ontwikkeld. Dat betekent dat de private eigenaren van de plots in de ontwikkelvelden waar dat cluster uit bestaat, samen moeten werken. Het benodigd (detail)niveau van samenwerking verschilt per cluster.

•

Georganiseerde burgerlijke partijen spelen – gegeven de complexiteit en financiële omvang – geen rol in de gebiedsontwikkeling. Vanzelfsprekend worden zij wel actief betrokken bij de invulling van het gebied.

Samenwerking met private partijen De ontwikkelvisie borgt per cluster de ruimtelijke samenhang en kwaliteit door middel van heldere spelregels: ruimtelijke kaders en randvoorwaarden die relatief strak worden geformuleerd, zodat de overall gebiedskwaliteit wordt bewaakt en het gebied praktisch gezien goed zal kunnen functioneren. Ook worden per cluster de programmatische kaders mee gegeven ter nadere invulling en met de nodige flexibiliteit. Uitgangspunt is dat binnen dat programma meer en minder opbrengende functies (‘zoet-zuur’) worden gemengd, zodat overal een haalbare ontwikkeling aan de orde is.

Kaders richting private partijen hebben betrekking op: • Stedenbouwkundige inpassing • Kwaliteit openbare ruimte • Programma (incl. sociale huur, maatschappelijke voorzieningen etc.) • Mobiliteitsoplossing • Duurzaamheid/circulariteit • Financiële randvoorwaarden • Fasering in relatie tot omgeving

In situaties waarbij de gemeente in een cluster een grondpositie (plot) heeft, of krijgt door verlegging van infrastructuur, is per situatie de afweging hoe hiermee om te gaan. Is het een zelfstandig ontwikkelbaar bouwveld op grond van de gemeente dan kan zij er voor kiezen om dit 1-op-1 te verkopen danwel een tender uit te schrijven. Is de ligging van de plot complexer en is samenwerking met de aanpalende eigena(a)r(en) nodig, dan kan de rolneming– in voorkeursvolgorde – uiteen lopen van: • •

Tenderen grondpositie aan eigenaar binnen ontwikkelveld of cluster, of aan een derde partij; Actief participeren in risicodragende samenwerking en grondexploitatie (PPS/ GEM) met andere eigena(a)r(en) of met nader te selecteren derde partij (al dan niet via tender te selecteren).

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 50

Kosten en baten programma Eindhoven Internationale Knoop XL Bij de toepassing van stap 7 van de leidraad zijn de kosten en baten voor de gebiedsontwikkeling Fellenoord als onderdeel van het programma Eindhoven Internationale Knoop XL in beeld gebracht. Hierbij dient te worden aangetekend dat: 1. De gehanteerde bedragen zijn gebaseerd op de bedragen uit de Ontwikkelvisie (prijspeil 2020, exclusief BTW). 2. Diverse onderdelen momenteel nader worden uitgewerkt, op basis waarvan bedragen in de komende periode specifieker kunnen worden geraamd. Daarbij vragen recente kostenstijgingen specifiek om herijking van bouwkostenramingen. 3. Er momenteel gesprekken lopen met het Rijk over mede-bekostiging van het publieke tekort. Tijdens het BO Leefomgeving in juni en het BO MIRT in het najaar ontstaat meer zicht op welk deel van het publieke tekort gedekt wordt vanuit het Rijk. 4. Op basis van de punten 1 t/m 3 wordt de businesscase de komende maanden herijkt en aangescherpt.

Randvoorwaardelijke investeringsprojecten Om het gebied tot ontwikkeling te brengen zijn strategische investeringsprojecten nodig. Het totaal van deze investeringsprojecten is geraamd op € 770 mln. Het betreft de herinrichting van Fellenoord, de multimodale knoop, de voetgangersbrug over het spoor, klimaatadaptatie, natuurontwikkeling in het Dommeldal en de herinrichting van de ring Eindhoven. Deze onderdelen worden in de komende periode nadere uitgewerkt en specifieker geraamd. Een viertal investeringen liggen binnen het plangebied Fellenoord en zijn randvoorwaardelijk voor de ontwikkeling van het gebied. mln. € Herprofilering en herinrichting Fellenoord tot stadsboulevard

106

Voetgangersbrug over spoor Eindje - Politiekavel.

Maatregelen t.b.v. klimaatadaptatie

Natuurontwikkeling Dommeldal

Multimodale knoop (busstation, fietsenstalling etc.)

533

Aanpassing ring (rondweg) Eindhoven

100

Totaal

770

137 Binnenplanse investeringsprojecten

Business case Fellenoord De businesscase voor de gebiedsontwikkeling van Fellenoord is gebaseerd op een grondexploitatie, die uiteenvalt in twee delen: 1.) de grondexploitatie kostenverhaal en 2.) de grondexploitatie van de publieke gronden. De eerste heeft betrekking op de ontwikkeling van niet publieke gronden door private initiatiefnemers. De tweede heeft betrekking op de ontwikkeling van publieke gronden. Het kostenverhaal wordt gebruikt voor dekking van publieke investeringen in de openbare ruimte en ter dekking van publieke plankosten. Bovendien is een afdracht voorzien aan het gemeentelijke Reserve Bovenwijkse voorzieningen. De verwachting is de gebiedsontwikkeling Fellenoord resulteert in een positief resultaat, waarbij een risicobuffer wordt gehanteerd. Wanneer de opbrengst wordt verdisconteerd met de benodigde binnenplanse investeringsprojecten (zie vorige pagina), dan resteert een publiek tekort van € 80 – 104 miljoen. mln. € Opbrengst kostenverhaal ontwikkelvelden t.b.v. openbare ruimte & publieke plankosten

Opbrengst kostenverhaal ontwikkelvelden t.b.v. Reserve Bovenwijkse Voorzieningen.

Randvoorwaardelijke projecten in plangebied Verwacht resultaat gebiedsontwikkeling Fellenoord

mln. € Grex

-/- 137 57

Risico lagere (hogere) opbrengst gebiedsentiteit

-/- 24

Publiek tekort Fellenoord

80 - 104

Dekken publiek tekort De gemeente en de provincie gaan zich gezamenlijk inzetten om mede-bekostiging van de resterende bekostingsopgave van de strategische investeringsprojecten te organiseren. Voor wat betreft strategische investeringsprojecten die raken aan de ontwikkeling van het gebied wordt daarbij onder meer gekeken naar de Woningbouwimpuls (WBI) en de 14 grootschalige woningbouwgebieden-aanpak van het Rijk. Daarbij is er recent reeds een Woningbouwimpuls-bijdrage van € 23 mln. toegekend aan de gebiedsontwikkeling in het kader van Eindhoven Internationale KnoopXL. Voor wat betreft de multimodale knoop wordt onder meer gekeken naar het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT), bijdragen van NS en Prorail. Daarnaast wordt gekeken naar de Europese Commissie. Bovendien wordt bekeken wat via nader te verkennen methoden van ‘alternatieve bekostiging’ kan worden gedekt.

Stappen leidraad 1

Creëer inzicht in Knoop XL.

Zorg voor een gedeelde toekomstvisie en probleemstelling.

Handel in voortdurende dialoog met de stakeholders.

Identificeer maatschappelijke belangen en gewenste effecten.

Stel vast welke activiteiten nodig zijn.

Breng in kaart welke rol de private sector of burgerinitiatieven kunnen spelen.

Ken de kosten en baten.

Bepaal de publieke belangen en de daarbij behorende acties van de gemeente.

Werk de organisatie van de gemeentelijke activiteiten uit.

Organiseer de rolneming van de raad.

Organiseer periodieke evaluaties van de leidraad Knoop XL. 55

Publieke belangen Ook bij de toepassing van het eerste gedeelte van stap 8 van de leidraad wordt ingezoomd op de gebiedsontwikkeling Fellenoord. Daarbij gaat het om het in beeld brengen van de publieke belangen en de taken die daaruit voortvloeien (het ‘waarom’ en het ‘wat). De uitwerking van het tweede gedeelte van stap 8 (het ‘hoe’) volgt later. Het eigendom in Fellenoord is versnipperd over tientallen private eigenaren. Het is de ambitie om het gebied in samenhang te ontwikkelen tot een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied met passende voorzieningen. Naast een kwalitatief hoogwaardige, groene openbare ruimte en goede aansluiting op de omliggende wijken, gaat het daarbij om integrale sturing op thema’s als energie, klimaatadaptatie, mobiliteit, natuurontwikkeling en (ondergrondse) infrastructuur. Het is een publiek belang om de integraliteit en samenhang in de ontwikkeling van het gebied duurzaam te borgen. Zonder stevige publieke regie komt dit niet tot stand. Daarbij is het van belang om te borgen dat het gebied Fellenoord conform de geformuleerde principes en bijbehorende KPI’s – zoals uitgewerkt in stap 4 van deze toepassing van de leidraad – wordt ontwikkeld en geëxploiteerd.

Borgen publieke belangen De gemeente dient te zorgen dat: 1. Het gebied Fellenoord conform de Ontwikkelvisie wordt gerealiseerd, waarbij met programmatische, ruimtelijke en financiële spelregels de integraliteit en kwaliteit in het gebied tot in lengte der tijden wordt gewaarborgd. 2. De publieke grondexploitatie wordt geoptimaliseerd en de opbrengst van het kostenverhaal wordt gegarandeerd om het publieke tekort zoveel mogelijk af te dekken.

In het verlengde van hetgeen is uitgewerkt in stap 5 van deze toepassing van de leidraad gaat het daarbij concreet om de volgende taken/bevoegdheden: 



Zorgdragen realisatie gewenst volume en gemengd programma. En daarbij borgen dat verevening plaats kan vinden tussen clusters en tussen verschillende programmaonderdelen.



Begeleiding planvorming en acquireren marktpartijen (incl. planbeoordeling).



Contractuele afspraken maken met marktpartijen t.b.v. te realiseren programma, borgen kostenverhaal en Fonds Bovenwijks.



Samenwerking tussen gebiedspartijen organiseren en stimuleren (incl participatie, marketing & placemaking).



Aanjagen en stimuleren komst collectieve voorzieningen op gebiedsniveau op het vlak van energie, mobiliteit en plinten.



Voeren financiële regie op de businesscase van de ontwikkeling van het plangebied en zorgdragen voor afdekken publieke tekort.



Borgen dat na oplevering het gebied en de openbare ruimte tot in lengte van jaren aantrekkelijk en hoogwaardig blijven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11787782/1