Bijlage 1 - Sharing the Vibes Samen naar een bruisend Eindhoven visie

sharing the vibes Juli 2024

Samen naar een bruisend Eindhoven

Inhoud Voorwoord Context / leeswijzer Uitgangspositie en belang van een bruisend Eindhoven Bruisend Eindhoven, dag én nacht Op weg naar een bruisend Eindhoven ‘Samen morgen mooier maken’ Startnotitie ‘Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven’ Uitgangspunten Inhoudelijke thema’s Totstandkoming analyse, visie en participatie Onderzoek en Analyse Enquêtes onder bewoners en ondernemers Kernteam en Klanbordgroep Verdiepende Participatiesessie ‘Sharing The Vibes’ Verwerking van Opmerkingen en Input Kansen voor een Bruisend Eindhoven Eindhoven kan meer bruisen Aandacht voor iedereen Ondernemers krijgen Meer Vrijheid om te Ondernemen De Binnenstad en Strijp-S als Hoofdconcentratiegebieden Collectief Horecaverbond

Definitie ‘bruisend’ volgens Van Dale brui·send (bijvoeglijk naamwoord) 1 vol activiteit; = levendig

03 04 05 06 07 07 08 09 10 11 12 12 13 14 14 15 16 16 17 17 17

Nachtvisie Waarom een Nachtvisie? De nachtelijke identiteit van Eindhoven De visie van Eindhoven op Nachtcultuur Potentie van de Nacht(cultuur) Versterken van Nachtcultuur Creatieve makers en organisatoren Opleidingen Visuals en grafische kunst Organisatoren Inzichten uit het veld (Inter)nationale voorbeelden van Nachtcultuur Nationale voorbeelden Internationale voorbeelden Acties voor de Nachtcultuur in Eindhoven Van ambitie naar actie Visie en Beleid voor een Bruisend Eindhoven Acties voor een bruisend Eindhoven Financiën Inleiding Koppeling aan acties Indicatieve verdeling van incidentele middelen Indicatieve verdeling van structurele middelen

20 21 21 23 23 24 25 25 25 25 25 27 27 27 28 29 30 31 36 37 37 38 39

Bijlage A: Analyserapport BRO Bijlage B: Visiedocument BRO Bijlage C: Kennisdocument Nachtcultuur Studio Sociaal Centraal Bijlage D: Terrasregels Eindhoven

Sharing the Vibes

02

Voorwoord Onze visie op een bruisend Eindhoven onthult nieuwe mogelijkheden en kansen die dankzij de gezamenlijke inspanning van ondernemers in de uitgaanswereld een welverdiende plaats hebben gekregen. Hun vermogen om zich aan te passen aan onverwachte situaties en hun doorzettingsvermogen in het overwinnen van diverse uitdagingen zijn bewonderenswaardig. Het is bemoedigend om te zien hoe de hele breedte van de uitgaanswereld betrokken was bij het vormgeven van deze visie. Zowel de horeca, (nacht)cultuur, evenementen, detailhandel als andere vrijetijdssectoren spelen een essentiële rol in de levendigheid en aantrekkelijkheid van onze stad. Niet alleen dragen ze bij aan onze economie door bezoekers aan te trekken en banen te bieden, maar ze streven ook naar duurzaamheid en inclusie, waarden die steeds belangrijker worden in een snelgroeiende en open stad. De Eindhovense nachtcultuur vormt een belangrijk onderdeel van deze visie. Het nachtleven van Eindhoven biedt een platform voor zelfexpressie, artistieke ontwikkeling en culturele uitwisseling. Het is een tijd waarin nieuwe generaties kennismaken met kunst en cultuur, waar ervaringen worden gedeeld en waar ideeën gedijen. Deze visie omarmt de nacht als een essentieel onderdeel van het bruisende karakter van onze stad. Tegelijkertijd erkennen we het belang van een evenwichtige balans tussen levendigheid en leefbaarheid.

Een bruisende stad moet niet alleen dynamisch zijn, maar ook leefbaar voor al haar bewoners. Daarom is het essentieel dat we blijven streven naar een stad waarin levendigheid en leefbaarheid hand in hand gaan, waar mensen veilig en comfortabel kunnen wonen, werken en genieten van alle voorzieningen die Eindhoven te bieden heeft. Deze visie is geen statisch document; het is een gezamenlijke inspanning van de stad en zal ook gezamenlijk worden uitgevoerd. Samen staan we voor grote uitdagingen, waarbij ondernemers in de uitgaanswereld, waaronder de nachtcultuur, een cruciale rol spelen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat Eindhoven een stad blijft waar iedereen de kans krijgt om mee te doen? Een toekomstbestendige bruisende stad is niet alleen een plek waar mensen samenkomen, maar waar ook ervaringen worden gedeeld en ideeën worden uitgewisseld. Het is een plek waar de bruisende energie voelbaar is voor iedereen, zowel overdag als in de nacht - Sharing the Vibes!

Monique Esselbrugge Wethouder gemeente Eindhoven Beeld: Gijs Kooijmans

Sharing the Vibes

03

Context / leeswijzer Voor het ontwikkelen van Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven en het komen tot een toevoeging op het bestaande horecabeleid hebben we uitgebreide gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers uit verschillende sectoren, onder wie horecaondernemers, bewoners, brancheorganisaties, (nacht)cultuur, detailhandel en onafhankelijke organisatoren. Daarnaast hebben we diverse sessies georganiseerd waarbij verschillende thema’s aan bod kwamen, zoals ruimtelijke mogelijkheden, talentontwikkeling, het experiment publiekservaring, levendigheid en leefbaarheid en toekomstperspectieven. Veiligheid, vergunningen, stadsontwikkeling en volksgezondheid zijn ook uitvoerig besproken. Binnen de gemeente is de sector vanuit verschillende beleidsterreinen benaderd, wat heeft geleid tot het formuleren van ambitieuze doelstellingen. Er is input verzameld door middel van een tweetalige vragenlijst over het uitgaansleven, via sociale media verspreid onder de inwoners, bezoekers en ondernemers van Eindhoven. Daarnaast hebben we overleg gevoerd met andere steden waar nachtcultuurbeleid een belangrijk onderwerp is.

Naast de aspecten van het regulier uitgaansleven, is er in deze visie ook specifiek aandacht voor ‘nachtcultuur’.Het initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’, dat in oktober 2021 door de raad werd vastgesteld, markeert een belangrijk ijkpunt voor de nachtcultuur in Eindhoven. Dit bracht tevens een structurele samenwerking tot stand tussen de gemeente en belangrijke stakeholders in de uitgaanssector, zoals Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Stichting Horeca Eindhoven (SHE) en Reuring Strijp-S, gezamenlijk met het Nachtcollectief Eindhoven. Deze samenwerking heeft geresulteerd in concrete acties, waaronder het toewijzen van meer ‘Verlaatjes’ en het vereenvoudigen van procedures om het nachtleven te versterken. Bovendien is de pilot met 24-uursontheffingen uitgebreid, waardoor horecaondernemers meer ruimte hebben gekregen om te innoveren en in te spelen op de behoeften van de stad en haar inwoners. Binnen de visie heeft de positieve evaluatie van deze acties tot een verdere verruiming geleid, waarbij dit beleid is bestendigd.

Beeld: Stephen van Bokhoven

Deze initiatieven worden ondersteund door het bestuursakkoord 2022-2026, waarin de ambitie is uitgesproken om het nachtleven te versterken en innovatie te stimuleren. Financiële middelen zijn beschikbaar gesteld om deze doelstellingen te realiseren. Uiteindelijk streven we ernaar dat het bruisend Eindhoven en met name de nachtcultuur een integraal onderdeel worden van het beleid van verschillende afdelingen binnen de gemeente, zoals Cultuur, Economische Zaken en Openbare Orde & Veiligheid.

Sharing the Vibes

04

Uitgangspositie en belang van een bruisend Eindhoven

Beeld: Tom Doms

In dit hoofdstuk worden de uitgangspositie van Eindhoven en het belang van een bruisende stad verkend. De focus ligt op de startnotitie ‘Sharing The Vibes - Visie op een bruisend Eindhoven’ die de basis vormt voor het beleid om Eindhoven levendig en uitnodigend te maken, zowel overdag als ‘s avonds.

Sharing the Vibes

05

bruisend Eindhoven, dag én nacht Eindhoven, een stad die bloeit en groeit, staat bekend om zijn innovatie en bruisende energie. Als centrumstad in de regio Brainport Eindhoven speelt het een cruciale rol in het vestigingsklimaat, waarbij het aanbod aan voorzieningen zoals de horeca een belangrijke rol speelt. Echter, de visie op een bruisend Eindhoven gaat verder dan alleen de horeca. Het is een uitnodigende kijk met bruisende elementen op het vlak van evenementen, culturele locaties, detailhandel en leisure-activiteiten. Het nachtleven van Eindhoven vormt een belangrijk onderdeel van deze rijke mix aan activiteiten. Naast de diverse cafés, bars en clubs biedt de stad een breed scala aan culturele evenementen in de nacht, variërend van festivals en concerten tot kunstexposities en theaterproducties. De culturele locaties dienen als broedplaatsen voor creativiteit en artistieke expressie, waardoor Eindhoven een dynamische culturele bestemming wordt voor zowel inwoners als bezoekers. Dit is onderdeel van het rijke aanbod van de nachtcultuur en biedt mogelijkheden voor ontmoeting en verbinding tussen mensen van alle achtergronden en leeftijden.

Een bruisende stad kenmerkt zich door een levendige sociale scene, waar mensen samenkomen om te genieten van culturele evenementen, culinaire diversiteit, recreatieve activiteiten en het nachtleven. Maar bruisend gaat verder dan alleen de aanwezigheid van activiteiten; het omvat ook een gevoel van dynamiek en vooruitgang. Een bruisende stad zoals Eindhoven is constant in beweging, met innovaties op het gebied van technologie, kunst, cultuur en economie die de stad voortstuwen en verrijken. Eindhoven haar bruisende karakter omvat niet alleen levendigheid, innovatie en het experiment, maar ook een sterke focus op gezondheid, inclusiviteit en duurzaamheid. In het hart van deze visie ligt het concept van een stad die niet alleen uitnodigt tot ontmoeting en het experiment, maar ook gedreven wordt door een diepgewortelde ambitie om de nacht een volwaardig onderdeel van een bruisend Eindhoven te maken.

Eindhoven evolueert niet alleen van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’, maar ook naar een ‘place to meet’, waar diverse activiteiten bijdragen aan ontmoetingen en sociale interactie. Het is van cruciaal belang dat de stad niet alleen een levendig nachtleven biedt, maar ook andere branches de kans geeft om te floreren, waardoor een breed scala aan activiteiten gedurende een groter deel van de avond mogelijk wordt. Om deze dynamische ontwikkeling te ondersteunen, is het essentieel om ook naar andere sectoren te kijken, waaronder de detailhandel. Met een diversiteit aan winkels, van trendy boetieks tot ambachtelijke zaken en grote warenhuizen, bieden de winkelstraten een uitgebreid aanbod dat tegemoetkomt aan de uiteenlopende smaken en behoeften van de bewoners en bezoekers en bijdraagt aan de levendigheid. Door deze verschillende elementen samen te brengen en te stimuleren, streeft Eindhoven naar een levendige en inclusieve stad waar mensen samenkomen, plezier hebben en elkaar inspireren, niet alleen overdag maar ook ‘s avonds laat. Deze visie op een bruisend Eindhoven weerspiegelt niet alleen de levendige sfeer van de stad, maar versterkt ook zijn positie als een toonaangevend centrum van innovatie, cultuur en sociale interactie. In de context van deze visie verwijst ‘bruisend’ naar een levendige en energieke sfeer die de stad doordringt.

Het impliceert een constante activiteit en opwinding, waarbij er altijd iets te beleven valt, zowel overdag als ‘s avonds laat. Een bruisende stad zoals Eindhoven heeft een diversiteit aan activiteiten en ervaringen te bieden, waardoor het aantrekkelijk is voor zowel inwoners als bezoekers. Het nodigt uit om te ondernemen, te denken in vooruitgang en te experimenteren om daar te komen.

Eindhoven evolueert

place to buy. place to be. place to meet.

Sharing the Vibes

06

Op weg naar een bruisend Eindhoven In oktober 2021 heeft de gemeenteraad het initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’ goedgekeurd, wat een impuls heeft gegeven aan het nachtleven in Eindhoven. Dit omvatte onder andere de start van een proef met 24-uursvergunningen voor openingstijden en een structurele samenwerking tussen de horeca (Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Eindhoven (KHN), Stichting Horeca Eindhoven (SHE) en Reuring Strijp-S) en het Nachtcollectief. Daarnaast werd op 4 oktober 2022 het burgerinitiatief ‘Eerlijke Sluitingstijden ring van Eindhoven’ besproken in een meningsvormende vergadering. Op 11 oktober 2022 werd in de raadsvergadering de motie ‘Zet de nacht in zijn kracht’ aangenomen. Hierbij heeft het college toegezegd om acties te ondernemen die ruimere sluitingstijden versneld mogelijk maken. Dit leidde tot de mogelijkheid om meer ‘Verlaatjes’ toe te kennen en het vereenvoudigen van de procedures. Ook werd de pilot met 24-uursvergunningen uitgebreid.

‘Samen morgen mooier maken’ Beeld: Max Kneefel

In het bestuursakkoord 2022-2026, ‘Samen morgen mooier maken’, is opgenomen dat als onderdeel van het te herijken horecabeleidsplan er samen met de stad een visie op een bruisend nachtleven in Eindhoven wordt ontwikkeld. Voor het bruisende aspect zien we op meerdere vlakken kansen ontstaan als het gaat over placemaking, evenementen en pop-upconcepten.

Sharing the Vibes

07

Startnotitie ‘ Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven’

In de continuerende inspanning om Eindhoven te positioneren als een bruisende en inclusieve stad, heeft de gemeenteraad op 20 juni 2023 unaniem de Startnotitie Sharing The Vibes - Visie op een bruisende Eindhoven vastgesteld. De startnotitie legt de nadruk op het belang van een levendig nachtleven, waarbij aandacht wordt besteed aan het welzijn van omwonenden en het behoud van een prettige leefomgeving. Binnen deze visie worden initiatieven zoals de verruiming van terrastijden en uitbreiding van openingstijden mogelijk gemaakt, met duidelijke richtlijnen voor de horecasector gericht op het beheren van activiteiten en hun impact op de omgeving. Deze richtlijnen zijn ontworpen om een gezonde balans te creëren tussen het stimuleren van levendigheid en het waarborgen van de kwaliteit van leven voor alle bewoners. De stad streeft naar een diverse en hoogwaardige horeca, waarbij wordt ingezet op innovatieve en duurzame concepten die aansluiten bij de dynamiek en diversiteit van de inwoners. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar traditionele horeca, maar ook naar nieuwe en opkomende concepten die de culturele en culinaire scene van Eindhoven verrijken. De nacht wordt erkend als een vitaal onderdeel van de sociale en culturele dynamiek van Eindhoven en als een cruciale economische sector die gelijk opgaat met de stedelijke ontwikkeling.

Het is een bron van innovatie, creativiteit en economische groei, en draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Eindhoven als woon- en verblijfsbestemming.

Beeld: Stephen van Bokhoven

Het bevorderen van een levendige en verantwoorde nachtcultuur vereist een nauwe samenwerking tussen horecaondernemers, het Nachtcollectief, bewoners, gemeente Eindhoven en andere belanghebbenden. Door gezamenlijk te streven naar een evenwichtige en inclusieve benadering van het nachtleven, kunnen we Eindhoven verder laten bloeien als een bruisende stad waar iedereen zich thuis voelt.

Sharing the Vibes

08

Uitgangspunten In de startnotitie zijn de volgende uitgangspunten vastgesteld als onderdeel van Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven: De horeca is een economische sector van belang voor Eindhoven en groeit qua werkgelegenheid, omvang en omzet mee met de ontwikkeling van de stad.

De richtlijnen voor horeca binnen het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplannen) zijn gericht op de activiteiten en hun impact op de omgeving.

Eindhoven blijft ook op het gebied van horeca het bruisende centrum voor een grote regio. Ook wat het nachtleven betreft. Er wordt op regelmatige basis overleg gevoerd met de verschillende betrokken partijen.

De vestiging van (nieuwe) horeca wordt in relatie bezien met onder andere de ontwikkellocaties en de gebiedsprofielen waar een bepaald type horeca wenselijk is.

Een bruisend nachtleven met culturele en vernieuwende initiatieven is belangrijk met gepaste aandacht voor de omwonenden en de leefomgeving. Samen met de stad wordt een visie ontwikkeld op een bruisend nachtleven in Eindhoven.

Er wordt gestreefd naar hoogwaardige kwaliteit passend bij het internationale karakter van Eindhoven. Dit betekent dat de kwaliteit en diversiteit van de (horeca)concepten worden gestimuleerd en dat ruimte wordt geboden om aansluiting te vinden bij de dynamiek en diverse samenstelling van de inwoners.

In de actualisatie van de terrasregels in april 2023 is besloten tot het verruimen van de terrastijden tussen het centrum en de Ring. Binnen ‘Sharing the Vibes: Visie op een bruisend Eindhoven’ wordt een verdere verruiming mogelijk gemaakt.

De openingstijden worden uitgebreid. De positieve evaluatie en het gebruik van de Verlaatjes en de 24-uursvergunningen zijn van belang. De ervaringen in andere vergelijkbare gemeenten bepalen hoe de uitbreiding er precies uit komt te zien.

Sharing the Vibes

09

Inhoudelijke thema’s In Eindhoven streven we naar een stadsbeeld dat niet alleen bruist van activiteiten maar ook uitnodigend en toegankelijk is voor een brede mix van inwoners en bezoekers. Deze visie is gericht op het versterken van de dynamische en levendige uitstraling van de stad, waar een aantal inhoudelijke thema’s centraal staat. Een essentieel onderdeel van de strategie is het bevorderen van een bruisend nachtleven. In het recente onderzoek naar de impact van de visie ‘Sharing the Vibes’ op Eindhoven, zijn diverse initiatieven geëvalueerd die de stad levendiger en inclusiever hebben gemaakt. De samenwerking met het Nachtcollectief en andere belanghebbenden heeft bijgedragen aan het uitwerken van initiatieven voor de verruiming van openingstijden en het beschikbaar stellen van meer geschikte locaties voor nachtelijke activiteiten. Het nachtleven is verrijkt door een diverser en inclusiever aanbod, met verbeterde dienstverlening die efficiënt inspeelt op de behoeften van nachtmakers door vereenvoudigde vergunningsprocessen en ruimte voor experimenten. Het terrassenbeleid in Eindhoven is verder ontwikkeld om de levendigheid van de stad te verhogen, met langere openingstijden en meer activiteiten die bijdragen aan de sfeer en toegankelijkheid van de openbare ruimtes.

Deze nieuwe aanpak stelt ondernemers in staat flexibeler in te spelen op veranderende consumentenbehoeften en draagt bij aan zowel de levendigheid als de leefbaarheid van de stad.

Daarnaast heeft onderzoek plaatsgevonden voor de aanpassing in de planologische categorisering van horeca, die beter aansluit bij de huidige marktontwikkelingen en de impact op de omgeving weerspiegelt. Verder zijn er kansen benut voor het stimuleren van commerciële horecaontwikkelingen buiten de binnenstad, in bijvoorbeeld woonwijken, wat de buurtcohesie verhoogt. Hierbij valt te denken aan een laagdrempelige plek om koffie of lunch te nuttigen en de restauratieve ontwikkelingen. Dit omvat ook de ontwikkeling van campussen en parken als essentiële plekken voor passende evenementen en een passend horeca-aanbod. Deze benaderingen worden ondersteund door relevante wetgeving en richtlijnen, waaronder de Alcoholwet en Omgevingswet, die een gezonde, veilige en aangename omgeving voor iedereen waarborgen. De nadruk ligt op kwaliteit en veiligheid, met aandacht voor het verminderen van overlast en het bevorderen van een gezond en gastvrij uitgaansleven dat internationaal georiënteerd is. ‘Sharing the Vibes’ presenteert Eindhoven als een stad waar innovatie en gezelligheid samengaan, en waar elke bezoeker en inwoner zich onderdeel voelt van een dynamische en vooruitstrevende omgeving waar de mogelijkheden net zo divers zijn als de mensen die er samenkomen.

sharing the vibes Sharing the Vibes

010

Totstandkoming analyse, visie en participatie

Beeld: Twycer

Op 6 juni 2023 heeft de gemeenteraadscommissie de startnotitie ‘Sharing the Vibes, Visie op een bruisend Eindhoven’ besproken. Op 20 juni heeft de gemeenteraad deze notitie unaniem vastgesteld, waarmee het traject voor het vormen van de visie van start kon gaan.

Sharing the Vibes

011

Onderzoek en Analyse Extern adviesbureau BRO heeft de huidige horecasituatie en ontwikkelingen van de laatste jaren geanalyseerd. Dit onderzoek geeft inzicht in vraag en aanbod binnen de horeca (exclusief logiesverstrekkers) in Eindhoven. Van de huidige ca. 745 horecazaken zijn er 245 in het centrum gevestigd. Ter vergelijking: in 2014 waren er 561 horecabedrijven, waarvan 184 in het centrum, bij een bevolking van ruim 217.000. Eind 2021 telde Eindhoven 238.376 inwoners, met een prognose van 264.600 inwoners in 2030. Deze actualisatie van vraag, aanbod, trends en ontwikkelingen is essentieel geweest voor het ontdekken van kansen en het uitzetten van acties. Een samenvatting van deze analyse is te vinden in Bijlage A, en het volledige rapport van BRO 2023 is te vinden in Bijlage B.

Analyse Om een solide basis voor de visie te creëren, voerde BRO eerst een horeca-analyse uit. Dit onderzoek begon eind juni 2023 met een voorbereidende bijeenkomst met de ambtelijke opdrachtgevers, met wie gedurende het gehele proces intensief contact werd onderhouden.

Startoverleg, schouw en gesprekken Wethouder Esselbrugge gaf op 13 juli het officiële startsein tijdens een bijeenkomst waar ze met de aanwezige stakeholders in gesprek ging. Tijdens deze bijeenkomst werden de eerste kwantitatieve vergelijkingen met benchmarksteden gepresenteerd en werd het traject verder toegelicht. De bijeenkomst werd goed bezocht en had de juiste sfeer voor dit project. De volgende dag, op 14 juli, vond de schouw plaats. Het team van BRO en de opdrachtgever hebben gezamenlijk een wandel- en fietstocht door de binnenstad, Strijp-S en omliggende wijken gemaakt, waarbij specifieke situaties werden bekeken en besproken. Daarnaast zijn ook horeca en uitgaansgelegenheden in de buitenwijken bezocht om een volledig beeld te krijgen van het horeca-aanbod en de structuur in de gemeente.

De zomerperiode werd benut voor kwantitatieve en kwalitatieve analyses, uitgevoerd door middel van deskresearch, bezoeken en fysieke gesprekken met belanghebbenden, ondernemers en experts, waaronder: Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Afdeling Eindhoven Stichting Horeca Platform Eindhoven (SHE) Eindhoven 365 citymarketing Nachtcollectief Politie Eindhoven, horecateam Diverse (beleids)adviseurs van de gemeente Eindhoven Kwaliteitskring Stratumseind - afvaardiging bewoners Ambtelijk is er daarnaast in diverse interne en externe overleggen, gesprekken en bijeenkomsten aandacht gevraagd voor het onderzoek en input verzameld die is gedeeld met het onderzoeksteam van BRO. Hierbij valt te denken aan separate overleggen met de nachtcultuur, Stichting Cultuur Eindhoven, de Jeugdraad en Reuring Strijp-S.

Enquêtes onder bewoners en ondernemers Om een goed beeld te krijgen van de wensen en beoordelingen van de inwoners en bezoekers van Eindhoven met betrekking tot de horeca, werd naast het aanbod ook de vraagzijde geanalyseerd. Van 31 juli tot en met 4 september 2023 liep daarom en digitale enquête via Maptionnaire, beschikbaar in zowel Nederlands als Engels. Deze enquête werd via verschillende sociale mediakanalen van de gemeente verspreid en ondersteund door diverse organisaties. In totaal gaven 1.250 bewoners en bezoekers hun mening over verschillende onderwerpen, wat voldoende is voor een aantal valide uitspraken. Daarnaast werd via een digitale enquête in Maptionnaire, die van 10 augustus tot en met 11 september 2023 beschikbaar was, de mening van de Eindhovense horecaondernemers verzameld. Deze enquête werd ook verspreid via sociale mediakanalen en ondersteund door organisaties zoals KHN en SHE, die bij hun leden extra aandacht vroegen voor de enquête. In totaal gaven 111 horecaondernemers hun mening, wat eveneens voldoende is voor een aantal valide uitspraken. De resultaten van beide enquêtes zijn opgenomen in het analyserapport in Bijlage B.

Sharing the Vibes

012

Kernteam en Klanbordgroep

Opdrachtgever Nachtcollectief Reuring Strijp-S KHN (ambtelijk en bestuurlijk) SHE Beleidsadviseurs Economie en Cultuur Beleidsadviseur Communicatie Beleidsadviseurs Gebiedsexpertise BRO-adviseurs met verschillende specialismen

Klankbordgroep: Kernteam (zie boven) Beleidsadviseurs Evenementen Beleidsadviseur Veiligheid Beleidsadviseurs Vergunningen Beleidsadviseur Inclusiviteit/diversiteit Cultuur - Poppodium Effenaar Cultuur - Muziekgebouw Eindhoven Compositium (studentenvereniging) Bewoners - VVE Regentenkwartier Bewoner namens Strijp-S Bewonersvereniging Blauwe Engel Bewonersvereniging Cingelshouck Sint Catharinakerk Stichting Binnenstad Eindhoven Eindhoven 365 - citymarketing Eindhoven 247 - evenementen Nacht van Strijp-S Diverse horecaondernemers namens Nachtleven, Stratumseind, buitengebied

Deze bijeenkomsten waren voornamelijk gericht op de analyse: zijn de geschetste ‘beelden’ herkenbaar? Kloppen de feiten? Is de informatie compleet? Daarnaast vond een eerste gesprek plaats over de uitdagingen en kansen voor een bruisend Eindhoven. De reacties zijn verzameld en verwerkt in het conceptrapport.

Nachtschouw Op vrijdag 22 september 2023 vond een nachtschouw plaats waarbij tot in de vroege uurtjes werd meegelopen met de nachtdienst van de politie op Stratumseind. Dit gebeurde in het kader van handhaving en veilig uitgaan. Er werden gesprekken gevoerd met zowel de politie als de stewards over de gebeurtenissen tijdens de nacht.

Verdiepende Gesprekken In december 2023 werden vier verdiepende groepsgesprekken gehouden. Leden van het Kernteam en de Klankbordgroep werden opgedeeld en aangevuld met ambtelijke professionals om verschillende thema’s en onderwerpen voor de visie te bespreken. Deze gesprekken werden begeleid door de opdrachtgever van de gemeente Eindhoven en twee senioradviseurs van BRO.

KHN-bijeenkomst Tijdens de jaarvergadering van KHN Afdeling Eindhoven op 24 januari gingen we in gesprek met ondernemers. Via een Mentimeterpeiling werden de wensen en meningen van de ondernemers over verschillende uitgaansthema’s opgehaald.

Sharing the Vibes

Beeld: Max Kneefel

Kernteam:

Doel van de bijeenkomsten

Beeld: Max Kneefel

Op 12 september 2023 kwam het Kernteam bijeen en op 22 september 2023 volgde de Klankbordgroep. Beide groepen zijn speciaal voor dit traject samengesteld. De samenstelling van de groepen (in willekeurige volgorde):

013

Verdiepende Participatiesessie ‘Sharing The Vibes’ Op 14 maart vond een drukbezochte bijeenkomst plaats in LAB-1, opgezet als een ‘mini-conferentie’. Na een welkomstwoord door de wethouder, sprak de Eindhovense nachtcultuur. Er was ook een themagesprek over horecaopeningstijden met ervaringsdeskundigen uit Arnhem en Nijmegen. Daarnaast werd via Mentimeter een digitale peiling gehouden over diverse horecathema’s en ideeën voor Eindhoven. De geslaagde bijeenkomst werd afgesloten met een netwerkborrel. Er waren ongeveer 60 personen aanwezig, onder wie bewoners, horecaondernemers en leden van het Kernteam en de Klankbordgroep.

Verwerking van Opmerkingen en Input Alle opmerkingen en input uit de bijeenkomsten van het Kernteam en de Klankbordgroep, de participatieavond, de enquêtes en de individuele - en groepsgesprekken zijn meegenomen bij de afwegingen in het visietraject. Er waren uiteraard veel tegenstrijdige wensen en meningen, waardoor het onmogelijk was om aan alle wensen te voldoen. Het doel was echter om zoveel mogelijk betrokkenheid te creëren, goed te luisteren naar wensen, grieven, ideeën en tips, en zo een visie te vormen die past bij het huidige en toekomstige bruisende uitgaansleven van Eindhoven.

Afrondende Bespreking Kernteam De visie voor bruisend Eindhoven (nachtvisie en horecavisie) werd voor de laatste keer met het Kernteam besproken om de laatste details af te ronden. Het Kernteam gaf enkele waardevolle aanvullingen en er was consensus over het conceptstuk. Deze bespreking vond plaats op 16 mei 2024.

De aangepaste stukken werden vervolgens opnieuw rondgestuurd, met het nadrukkelijke verzoek om een finale check te doen en de stukken van een laatste commentaar te voorzien. BRO leverde het visierapport eind mei 2024 op aan de gemeente Eindhoven. Het volledige visierapport is te raadplegen in Bijlage A.

Beeld: Twycer

Finale Check

Sharing the Vibes

014

kansen voor een bruisend eindhoven

Beeld: Max Kneefel

In dit hoofdstuk worden de kansen en mogelijkheden besproken die Eindhoven kan benutten om een bruisende en levendige stad te blijven. De focus ligt op het versterken van het nachtleven en de nachtcultuur, het geven van ruimte en vrijheid aan ondernemers om te experimenteren met bruisende initiatieven en veiligheid in het uitgaansleven.

Sharing the Vibes

015

Eindhoven kan meer bruisen Hoofdambitie van deze visie is om Eindhoven levendiger te maken. Dit betekent dat er in zowel de binnenstad als de wijken op verschillende plekken continu activiteit is. Denk aan gezellig op het terras zitten bij aantrekkelijke horeca, feesten en dansen in de nacht of bij evenementen, maar ook picknicken in het park of genieten van livemuziek. De visie gaat verder dan alleen horeca en omvat alle aspecten die bijdragen aan een bruisender Eindhoven. Het doel is een open uitnodiging aan alle partijen die een positieve bijdrage willen leveren. Nieuwe, creatieve ideeën en concepten zijn gewenst. Eindhoven wil voorop lopen in bruisende activiteiten, en de gemeente neemt daarbij een positieve grondhouding aan. Samen met partners en initiatiefnemers willen we veel mogelijk maken!

Behoud en versterking van diversiteit in aanbod en activiteiten wordt steeds belangrijker, gezien de groeiende diversiteit van de Eindhovense bevolking en bezoekers. We omarmen de nacht als volwaardig onderdeel van de bruisende stad, met aandacht voor veiligheid, creativiteit en experiment. Eindhoven is een bruisende stad met een diverse bevolkingssamenstelling, gekenmerkt door een mix van leeftijden, culturele achtergronden, genders en smaken. De nachtcultuur heeft zich ontwikkeld vanuit de underground en is een plek geworden om te ontsnappen aan de mainstreamcultuur. Tevens biedt het een veilige haven voor ondervertegenwoordigde groepen. Hoewel de nachtcultuur zelf ook deel uitmaakt van de gevestigde orde, blijft dit aspect relevant. Eindhoven is een smeltkroes van culturen, leeftijden en smaken, en het nachtleven weerspiegelt deze rijke diversiteit. Van intieme jazzbars tot bruisende dansclubs, de nachtcultuur van de stad biedt een unieke ervaring voor alle nachtelijke avonturiers, ongeacht hun achtergrond. Net zoals de dancemuziek divers is, zijn ook de feesten in Eindhoven gevarieerd en richten ze zich op verschillende subgenres en doelgroepen. Organisaties zoals LHBTQIA+-initiatieven, etnische gemeenschappen en liefhebbers van diverse muziekstijlen hebben allemaal hun eigen plek in het uitgaansleven.

Inclusiviteit staat hoog in het vaandel bij veel nachtlocaties zoals clubs, feesten en culturele centra. Dit gaat gepaard met de wens om hier goede voorlichting bij te geven en in te zetten op Awareness-Teams tijdens feesten.

Aandacht voor iedereen Naast het creëren van gezellige, bruisende en gastvrije ontmoetingsplekken is toegankelijkheid voor diverse doelgroepen belangrijk. Dit bevordert sociale cohesie en inclusiviteit. De horeca speelt een sleutelrol in het creëren van een uitnodigende sfeer waarin meerdere thema’s samenkomen.

Wat zijn Awarness Teams? Een Awareness Team is aanwezig bij evenementen om ervoor te zorgen dat iedereen zich comfortabel voelt en een goede tijd heeft. Het team helpt om situaties aan te pakken waarin iemand zich ongemakkelijk voelt door het gedrag van een ander. Hun doel is om een veilige ruimte te creëren waarin iedereen zichzelf kan zijn en gerespecteerd wordt. Het Awareness Team biedt richtlijnen en steun om ervoor te zorgen dat iedereen zich veilig voelt, hun grenzen gerespecteerd worden en ze niet gediscrimineerd worden. Ze helpen ook om bewustzijn te creëren over respectvol en inclusief gedrag, zodat iedereen een prettige ervaring heeft tijdens het evenement.

De Toekomst ligt in Vermenging van Activiteiten Een nog bruisender Eindhoven kan alleen worden bereikt als alle disciplines en functies samenkomen. Trends laten zien dat vormen van blurring populair zijn onder bezoekers en bijdragen aan een beter ondernemersklimaat. Denk aan de combinatie van horeca met kleinschalige evenementen of gemengde concepten waar zowel overdag als ‘s avonds activiteiten plaatsvinden.

Beeld: Twycer

Sharing the Vibes

016

Ondernemers krijgen Meer Vrijheid om te Ondernemen Creatief en innovatief ondernemerschap biedt kansen voor een bruisender Eindhoven. Bijzondere concepten en unieke initiatieven die rekening houden met duurzaamheid en omgevingseffecten willen we graag optimaal faciliteren. Dit kan zowel in de binnenstad als op andere plekken in de stad. Maatwerk is mogelijk. De gemeente Eindhoven stelt zich op als partner voor dit type ondernemerschap en biedt meer ondernemersvrijheid. Daarom kiezen we voor vrije openingstijden in concentratiegebieden met venstertijden, zoals het centrum en Strijp-S. We blijven echter kritisch op initiatieven die weinig toegevoegde waarde bieden voor bewoners en bezoekers of onevenredig negatieve omgevingseffecten veroorzaken. De gemeente biedt ondersteuning bij complexe vergunningstrajecten voor evenementen of bijzondere ontwikkellocaties.

De Binnenstad en Strijp-S als Hoofdconcentratiegebieden De binnenstad en Strijp-S zijn de laatste jaren steeds meer gaan bruisen, en we willen deze opwaartse trend voortzetten. De binnenstad kent verschillende deelgebieden die qua profiel verder worden uitgewerkt om elkaar beter aan te vullen, zodat er voor iedere doelgroep wat te beleven is. Ten aanzien van horeca zijn per deelgebied keuzes vastgelegd. In sommige gebieden voorzien we een verdere versterking van het horeca-aanbod, in andere willen we de bestaande situatie handhaven of veranderen. Uit het proces van deze visie blijkt dat meer bruisen niet automatisch meer horeca betekent. De nadruk moet liggen op meer diversiteit en kwaliteit, bijvoorbeeld door aantrekkelijkere terrassen. De openbare ruimte is echter beperkt, en er zijn meerdere belangen. Dit vraagt om maatwerk per locatie, waarbij ondernemers verantwoordelijk met de omgeving omgaan en kwaliteit toevoegen.

Bruisende Wijken Waar de binnenstad van oudsher al sterk bruist, geldt dit veel minder voor de wijken. Naarmate de binnenstad drukker wordt, groeit de behoefte aan commerciële ontmoetingsplekken in de wijken. Uitgangspunt van deze visie is dat ook de wijken meer gaan bruisen met commerciële horecaontwikkelingen die dienend zijn aan de wijk. Dit kan bijvoorbeeld door de toevoeging van restaurants en koffieconcepten naast de al bestaande cafés.

In de afgelopen jaren hebben deze ontwikkelingen een vlucht genomen. Concentratie van bruisende activiteiten in deze centra is belangrijk om het woon- en leefklimaat te waarborgen. Bruisende activiteiten en horeca moeten zoveel mogelijk aansluiten bij de lokale ontmoetingsfunctie, passend bij de sfeer en het profiel van de wijk. Ook ‘pleintjes’ en solitaire locaties zoals hoekpanden in oude stadswijken lenen zich voor wijkgerichte horeca met terrasfunctie. Nachtactiviteiten in de buurt van woongebieden zijn vanwege overlast minder gewenst. Naast de binnenstad is Strijp-S een belangrijke hotspot voor de bruisende Eindhovense nachtcultuur. Andere hotspots voor nachtactiviteiten zijn bespreekbaar op basis van maatwerk.

Aandacht voor een Gelijk Speelveld Er moet zoveel mogelijk sprake zijn van een gelijk speelveld. Dit vereist extra aandacht als we kiezen voor meer vermenging van activiteiten. Enige paracommerciële horeca is wenselijk omdat deze positief bijdraagt aan de beleving en het functioneren van sociaal-maatschappelijke voorzieningen, die ook belangrijk zijn voor de leefbaarheid. Handhaving op plekken waar dit niet is toegestaan of buiten de spelregels valt, is essentieel om het gelijke speelveld te waarborgen. Hetzelfde geldt voor kleinschalige versus grootschalige evenementen op verschillende plekken in de stad.

Collectief Horecaverbond Het Collectief Horecaverbond Eindhoven heeft als focus en ambitie om samen te werken aan een gastvrij en veilig uitgaansleven in de stad. We streven ernaar om de sociale en fysieke veiligheid in en rondom het uitgaansleven te beheren en te verbeteren. Dit vereist een intensieve samenwerking met verschillende partijen, waarbij een gedeelde verantwoordelijkheid wordt nagestreefd voor gastvrij en veilig uitgaan. Net als in andere steden werken de meeste clubs, dansbars en feestcafés in Eindhoven met een deurbeleid dat gericht is op het handhaven van een veilige en tolerante omgeving voor iedereen. Een deurbeleid kan echter ook leiden tot discriminatie of een gevoel van uitsluiting. Er wordt gewerkt aan een breed pakket aan maatregelen dat bijdraagt aan een veiliger uitgaansleven, zowel binnen als buiten horecagelegenheden. Het uitgangspunt is dat uitgaan leuk moet zijn én blijven, voor iedereen en altijd.

Sharing the Vibes

017

Safe Space Centraal in de doelstellingen voor veilig uitgaan staat de oprichting van de Safe Space, een pilot ontworpen om als een nachtelijk toevluchtsoord binnen het uitgaanscentrum te dienen. Dit initiatief erkent de noodzaak van een veilige plek waar bezoekers tijdens uitgaansavonden terechtkunnen voor hulp en informatie over uiteenlopende zaken die het nachtleven raken. De Safe Space is meer dan een fysieke ruimte; het is een uitdrukking van de commitment aan een veiliger, inclusiever nachtleven. De diensten aangeboden door de Safe Space variëren van informatieverstrekking over veilig flirten en de omgang met genotmiddelen tot acute hulpverlening bij incidenten zoals seksueel geweld of middelengebruik. Er wordt niet alleen aandacht besteed aan preventie maar ook aan directe hulpverlening, zoals de behandeling van klein letsel of het bieden van een rustige omgeving voor degenen die overweldigd zijn door de prikkels van de nacht. Daarnaast functioneert de Safe Space als een infopunt waar informatie beschikbaar is over alles van lokale uitgaansgelegenheden tot gezondheidsen veiligheidsvraagstukken. Cruciaal is de rol van de Safe Space in het doorverwijzen naar gespecialiseerde instanties wanneer bezoekers behoefte hebben aan meer gespecialiseerde of langdurige hulp.

Doorverwijzing naar instanties zoals de GGD, Novadic-Kentron of ziekenhuizen zorgt ervoor dat de hulpverlening verder gaat dan de eerste noodhulp.

De Safe Space is niet alleen een antwoord op de directe noodzaak voor meer veiligheid in het nachtleven, maar het is ook een strategisch instrument om beter inzicht te krijgen in de dynamiek van de nacht door actieve dataverzameling over incidenten en bezoekerservaringen. Deze informatie is cruciaal om beleid en praktijken voortdurend af te stemmen op de veranderende behoeften van de nachtgebruikers. De visie achter de Safe Space reflecteert een breder streven naar een nachtleven waar elke bezoeker zich veilig en gewaardeerd voelt, een plek waar diversiteit wordt gevierd en waar veiligheid en plezier hand in hand gaan. Het is een ambitieuze stap vooruit in de richting van een nachtcultuur die even dynamisch als veilig is, en die alle Eindhovenaren dient.

Gezondheid in het uitgaansleven In Eindhoven, net als in veel andere steden, is uitgaan vaak verbonden met het gebruik van middelen zoals alcohol. Het bewustzijn over de risico’s van overmatig middelengebruik raakt vaak naar de achtergrond. Het Nachtcollectief Eindhoven zet daarom in op preventie en voorlichting om bezoekers te informeren over de gevaren van excessief gebruik van deze middelen. Educatieve sessies met organisaties als Novadic-Kentron richten zich zowel op jongeren als op volwassenen, met als doel het bevorderen van verantwoord middelengebruik. In Eindhoven wordt toenemende aandacht besteed aan het voorkomen van gehoorschade, een veelvoorkomend risico verbonden aan het uitgaansleven, vooral in clubs en tijdens festivals waar hoge geluidsniveaus gebruikelijk zijn. Organisatoren zetten zich steeds vaker in op het verhogen van bewustwording over de gevaren van langdurige blootstelling aan hard geluid en het belang van gehoorbescherming. Evenementlocaties bieden vaak gehoorbescherming zoals oordopjes aan. Daarnaast houdt Milieutoezicht zich bezig met de naleving van geluidsnormen om zowel de gezondheid van bezoekers als het comfort van omwonenden te waarborgen. Door educatie en praktische maatregelen te combineren, streeft Eindhoven naar een gezondere uitgaansomgeving voor iedereen.

Een structurele verstoring van de nachtrust kan een ernstig probleem vormen voor omwonenden van populaire uitgaansgebieden. Om de hinder te beperken en de leefbaarheid in de binnenstad te waarborgen, stimuleert de gemeente actieve dialoog tussen horecaondernemers en buurtbewoners. Dit beleid is gebaseerd op een ‘high trust, high penalty’-aanpak, waarbij er van ondernemers wordt verwacht dat zij proactief maatregelen nemen om overlast te voorkomen. Bij niet-naleving volgen sancties. Daarnaast kan een betere spreiding van uitgaanslocaties door het centrum de druk op bepaalde gebieden verlichten.

Beeld: Dick Rennings

Jongeren in het uitgaansleven In de visie van Eindhoven op een inclusief en levendig nachtleven wordt ook aandacht besteed aan de jongere inwoners van de stad. Op basis van adviezen van de Jeugdraad worden mogelijkheden verkend om jongeren onder de 18 jaar actief te betrekken bij stedelijke evenementen. Dit biedt hen niet alleen vermaak, maar ook kansen om deel te nemen aan de sociale en culturele dynamiek van de stad.

Sharing the Vibes

018

Een interessante benadering is het organiseren van specifieke avonden die gericht zijn op jongeren onder de 18 jaar. Deze kunnen plaatsvinden in diverse uitgaansgelegenheden of tijdens stadsevenementen waarbij leeftijdsgerichte activiteiten worden aangeboden. Hierdoor kunnen jongeren op een veilige en gecontroleerde manier genieten van het uitgaansleven. De stad kan ook denken aan thematische activiteiten zoals muziek- of sportevenementen die specifiek op deze doelgroep zijn gericht. Deze initiatieven brengen voor organisatoren echter ook specifieke uitdagingen met zich mee. Een van de voornaamste uitdagingen is de financiële haalbaarheid. Evenementen uitsluitend voor jongeren onder de 18 zijn vaak minder winstgevend. Dit komt omdat de verkoop van alcohol, die normaal een hoge winstmarge vertegenwoordigt, bij deze evenementen niet mogelijk is. Dit vraagt om creatieve oplossingen zoals alternatieve financieringsmodellen of sponsorschap om de evenementen toch rendabel te maken. Bij het betrekken van jongeren in reguliere uitgaansavonden waarbij ook volwassenen aanwezig zijn, dient nauwgezet rekening te worden gehouden met de naleving van de Alcoholwet. De controle op het niet schenken van alcohol aan minderjarigen is cruciaal om te voldoen aan de wettelijke vereisten en om de veiligheid van alle bezoekers te waarborgen.

Dit vereist strikte handhavingsprotocollen en mogelijk extra training voor het personeel om ervoor te zorgen dat zij de regels consequent toepassen. Het ‘Uit met Ouders’-programma, dat Eindhoven in het verleden had, kan een waardevolle rol spelen bij het informeren en betrekken van ouders met opgroeiende kinderen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Dit programma, dat plaatsvindt in het bruisende Stratumseind, dient als een educatieve kroegentocht waar ouders direct inzicht krijgen in de preventieve en veiligheidsmaatregelen die worden genomen in het voornaamste horecagebied van de stad.

Beeld: Jan Timmer

Tijdens de kroegentocht bezoeken de ouders drie verschillende cafés, waar zij door middel van presentaties worden bijgepraat over verschillende aspecten van het uitgaansleven. GGD Brabant-Zuidoost en Novadic-Kentron bieden inzichten over ‘alcohol & drugs’, terwijl het horecateam van de politie informatie verstrekt over ‘uitgaan & veiligheid’. De Vereniging Horeca Stratumseind (VHS) belicht de ‘horeca & samenwerking’ om te laten zien hoe samenwerking bijdraagt aan een veilig en aangenaam uitgaansmilieu. uitgaansmilieu.

Sharing the Vibes

019

nachtvisie Beeld: Sezen Betaubun

In dit hoofdstuk wordt de specifieke visie van Eindhoven op de nachtcultuur uiteengezet. De nadruk ligt op het creëren van een levendige, veilige en inclusieve nachtelijke omgeving die aantrekkelijk is voor zowel inwoners als bezoekers. Deze visie omvat verschillende aspecten, waaronder samenwerking, innovatie, beleid en de balans tussen levendigheid en leefbaarheid.

Sharing the Vibes

020

Waarom een nachtvisie? De gemeente Eindhoven streeft ernaar om het nachtleven te bevorderen als een integraal onderdeel van de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad. Dit omvat het creëren van een omgeving waarin mensen zich veilig en welkom voelen om te genieten van het nachtleven, ongeacht hun achtergrond of levensstijl. Daarbij wordt speciale aandacht besteed aan het waarborgen van de leefbaarheid voor omwonenden en het minimaliseren van overlast. De horecasector wordt erkend als een belangrijke economische motor voor Eindhoven, met een groeiende rol in de ontwikkeling van het nachtleven. Samen met horecaondernemers wordt gewerkt aan het bevorderen van hoogwaardige en diverse horecavoorzieningen die aansluiten bij de behoeften en wensen van de gemeenschap. Dit omvat het stimuleren van innovatieve concepten, het ondersteunen van lokale ondernemers en het faciliteren van samenwerking tussen verschillende horecazaken. Daarnaast heeft Studio Sociaal Centraal in opdracht van het Nachtcollectief Eindhoven onderzoek uitgevoerd. Het Nachtcollectief Eindhoven streeft ernaar om Eindhoven te transformeren tot een stad waar de nachtcultuur bijdraagt aan de levenskwaliteit, economische vitaliteit en sociale samenhang. Een bloeiende nachtcultuur wordt gezien als een kritisch element voor een moderne stad die jong talent en internationale bezoekers aantrekt en behoudt.

Dit onderzoek is samengesteld om inzichtelijk te maken hoe de nachtcultuur van Eindhoven verder kan worden ontwikkeld door te leren van best practices wereldwijd. Het is een diepgaande exploratie van de huidige staat van de nachtcultuur, met een focus op het verbeteren en uitbreiden van deze cultuur binnen de stedelijke omgeving van Eindhoven. Dit onderzoek biedt een strategisch kader voor het vormgeven van een levendige en duurzame nachtcultuur in Eindhoven. Het identificeert kansen voor verbetering en groei, en benadrukt het belang van samenwerking tussen alle betrokken partijen om een nachtcultuur te realiseren die zowel economisch rendabel als sociaal inclusief is.

De nachtelijke identiteit van Eindhoven In het kloppend hart van Eindhoven vinden we een nachtleven dat bruist van activiteit en creativiteit. Recentelijk heeft de stad een impuls aan het nachtleven gegeven met initiatieven zoals proeven met 24-uursontheffingen en structurele samenwerking met de horecasector. Deze ontwikkelingen tonen aan dat Eindhoven de waarde van een levendig nachtleven erkent en er actief naar streeft om dit te bevorderen. Met het initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’, in oktober 2021 door de raad vastgesteld, en de vrije motie ‘Zet de nacht in zijn kracht’, omarmt Eindhoven het potentieel van de nachtcultuur en streeft het naar een inclusieve en levendige nachtscene voor zowel bewoners als bezoekers. In het streven naar een bruisend Eindhoven erkennen we het belang van het bevorderen van een levendige nachtcultuur. Deze nachtcultuur vormt niet alleen een integraal onderdeel van de dynamiek en aantrekkingskracht van onze stad, maar draagt ook bij aan het versterken van de sociale cohesie, het bevorderen van culturele diversiteit en het stimuleren van de economische vitaliteit.

“ de dynamiek en aantrekkingskracht van de stad ” Sharing the Vibes

021

Initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’ De gemeenteraad heeft het initiatiefvoorstel ‘Nachtleven’ vastgesteld, waarmee een belangrijke impuls is gegeven aan de verdere ontwikkeling van de nachtcultuur in Eindhoven. Dit initiatief omvat niet alleen het starten van een proef met 24-uursontheffingen, maar ook de totstandkoming van een structurele samenwerking met het Nachtcollectief. Deze samenwerking omvat nauwe betrokkenheid van reguliere horecaorganisaties zoals KHN, SHE en Reuring Strijp-S, waardoor een gezamenlijke inspanning wordt geleverd om de nachtcultuur te versterken en te diversifiëren.

Acties n.a.v. Burgerinitiatief Sluitingstijden Binnenstad Als reactie op het burgerinitiatief Sluitingstijden Binnenstad, behandeld in de meningsvormende raadsvergadering van 4 oktober 2022 en gevolgd door de omarming van de vrije motie ‘Zet de nacht in zijn kracht’ in de raadsvergadering op 11 oktober 2022, heeft het college concrete acties toegezegd om ruimere sluitingstijden mogelijk te maken. Deze acties omvatten onder meer het verhogen van het aantal Verlaatjes dat kan worden toegekend en het vereenvoudigen van de procedure voor het aanvragen daarvan. Bovendien is de pilot met 24-uursontheffingen uitgebreid, waardoor meer gelegenheid wordt geboden voor nachtelijke activiteiten en evenementen in de stad. Het bevorderen van een levendige nachtcultuur is niet alleen een kwestie van het faciliteren van nachtelijke activiteiten, maar ook van het creëren van een inclusieve en diverse omgeving waarin iedereen zich welkom voelt. Door het stimuleren van culturele uitwisseling en artistieke expressie in de nacht, streven we ernaar om Eindhoven te positioneren als een levendige, dynamische en inclusieve bestemming voor bewoners en bezoekers.

Eindhoven als broedplaats voor elektronische muziek Eindhoven heeft een rijke geschiedenis als broedplaats voor elektronische muziek, met name in de opkomst van house en techno in Nederland. De stad werd in de jaren negentig een ware trendsetter, met de DansSalon op het Stationsplein als epicentrum van de dancecultuur. Deze iconische club, vaak aangeduid als de ‘IT van het zuiden’, trok niet alleen lokale feestgangers, maar ook bezoekers uit alle hoeken van het land, zelfs vanuit het bruisende Amsterdam. Het was een smeltkroes van muzikale creativiteit waar veel jonge dj’s hun eerste stappen zetten die later internationaal succes zouden behalen. Een opvallend aspect van de Eindhovense dancescene was de sterke band met technologie. De stad, bekend om zijn technische innovatie, omarmde de opkomende elektronische muziekgenres. Namen als Miss Djax, Lady Aïda en de Acid Junkies worden geassocieerd met de opkomst van techno in de regio. Hun pionierswerk legde de basis voor een levendige en bloeiende clubscene, waarbij de DansSalon een centrale rol speelde. Naast de invloed van clubs en dj’s had Eindhoven ook een bloeiende platenzaakcultuur. Zaken zoals Bullit boden een breed scala aan exclusieve importmuziek aan, waardoor Eindhoven een belangrijk knooppunt werd voor liefhebbers van elektronische muziek.

Vandaag de dag blijft Eindhoven een belangrijke speler in de Nederlandse en internationale dance-industrie. Met artiesten als Sander van Doorn, Showtek en La Fuente die uit de stad komen, blijft Eindhoven een broeinest van talent en innovatie binnen de elektronische muziekscene. De stad had een blijvende invloed op de evolutie van dance en elektronische muziek in Nederland en daarbuiten, en haar erfenis wordt nog steeds gevoeld in clubs en festivals over de hele wereld.

24h

Beeld: Sezen Betaubun

De visie is mede gericht op het bevorderen van een levendige nachtcultuur. Deze zal dynamisch zijn en worden aangepast aan de veranderende behoeften en verwachtingen van onze gemeenschap, met als doel het verrijken van de leefbaarheid en het versterken van de identiteit van onze stad als een bruisende en inspirerende plek om te wonen, werken en ontspannen.

Sharing the Vibes

022

De visie van Eindhoven op Nachtcultuur Met initiatieven zoals het burgerinitiatief ‘Eerlijke Sluitingstijden ring van Eindhoven’ en de referentie aan een bruisend nachtleven in het bestuursakkoord Samen Morgen Mooier Maken 2022-2026, omarmt de gemeente Eindhoven de nachtcultuur en streeft het naar een bruisend nachtleven voor alle inwoners en bezoekers. Door het ontwikkelen van een visie op een levendige nacht, wil Eindhoven zijn positie als creatieve en innovatieve stad versterken. Voor de ontwikkeling van een levendige nachtcultuur in Eindhoven is het noodzakelijk om een duidelijke definitie te omarmen. Gebaseerd op een effectieve en bewezen omschrijving uit de nachtvisie van de gemeente Amsterdam, hebben wij deze definitie geadopteerd voor onze eigen nachtvisie:

Wat is nachtcultuur? “De nachtcultuur is een voedingsbodem én een podium voor makers en pioniers in muziek, dans, performance art, videokunst, film en fotografie, grafische vormgeving en design, podium- en decorontwerp, mode en verhalen (spoken word, standupcomedy). Voor de kunstensector in de volle breedte vormt de nachtcultuur een belangrijk deel van de humuslaag; een plek voor inspiratie en kruisbestuiving en een podium voor talent. De nachtscene loopt vaak voor in muziek, kleding en lifestyle. In de nacht laten vernieuwers zich zien, je vindt er nieuwe kunstvormen en je komt (sub) culturen tegen die overdag verborgen blijven. De nachtcultuur kan voor organisaties, makers en artiesten een springplank vormen naar een grotere schaal van productie en presentatie. Daarnaast biedt het voor velen juist een veilige plek om te experimenteren met concepten, culturele uitingen of nieuwe kunst of muziek.”

Bron: Nachtvisie van de gemeente Amsterdam ‘Toekomst van de nacht, nachtcultuur in Amsterdam”. In de nachtvisie van Haarlem is deze definitie overgenomen.

In Eindhoven is de nachtcultuur zichtbaar op een scala aan locaties maar ook bij evenementen waaronder muziekpodia, bioscopen, clubs en tijdens evenementen zoals de Nacht van Strijp-S. Deze plekken vertegenwoordigen een uitgebreid palet aan culturele disciplines die vaak de grenzen tussen nacht en dag doen vervagen en meer streven naar een 24-uurseconomie.

Het Nachtcollectief Eindhoven en Studio Centraal stellen echter ook vast dat ondanks de hoeveelheid nachthoreca, de diversiteit en kwaliteit van de nachtcultuur te wensen overlaten. Dit brengt een reeks uitdagingen met zich mee die de ontwikkeling van een volwassen nachtcultuur in de weg staat.

Potentie van de Nacht(cultuur) De potentie van de nachtcultuur in Eindhoven is significant. Door het implementeren van gerichte strategieën kan de stad een divers, veilig en inclusief nachtleven creëren dat: Economische groei stimuleert door het aantrekken van toerisme en het versterken van de nachtelijke economie. Culturele diversiteit promoot met ruimte voor creatieve uitingen die de culturele rijkdom van de stad verrijken. Sociale inclusie verbetert door evenementen en activiteiten die voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht achtergrond of dagelijkse routine. De nadruk in deze visie op nachtcultuur ligt meer op het verrijken van culturele activiteiten dan op reguliere nachthoreca, die gezamenlijk het levendige nachtleven van Eindhoven uitmaken. De keuze om meer aandacht te geven aan culturele activiteiten is ingegeven door de aanleiding van deze visie en de hiervoor besproken moties. In de loop der jaren heeft er een duidelijke verschuiving plaatsgevonden in uitgaansactiviteiten, van de traditionele nachturen naar meer avond- en dagactiviteiten. Deze trend was reeds zichtbaar in de horeca voorafgaand aan de Covid-19-pandemie, maar heeft tijdens en na deze periode een versnelde ontwikkeling doorgemaakt. Horecaondernemers hebben in reactie hierop hun bedrijfsconcepten aangepast, wat de behoefte aan verlengde openingstijden in de nacht heeft verminderd.

Veel horecaondernemers kiezen ervoor om niet de hele nacht open te blijven, voornamelijk vanwege de veiligheidsrisico’s die toenemen tijdens de late uren. Deze risico’s zijn niet alleen een zorg voor het personeel en de bezoekers, maar ook voor de omwonenden, wat de relatie met de omgeving kan beïnvloeden. Het is belangrijk om te erkennen dat er een verschil in opvatting bestaat tussen de horeca, die voornamelijk actief is tijdens traditionele uren, en de initiatiefnemers van de nachtcultuur. Terwijl de horeca zich voornamelijk richt op het aanbieden van diensten die passen binnen de huidige vraag, streven de initiatiefnemers van de nachtcultuur naar het verrijken van het culturele aanbod in Eindhoven gedurende de nachtelijke uren. Deze groep ziet de nacht als een platform voor culturele diversiteit en creatieve expressie, wat andere operationele en strategische overwegingen met zich meebrengt. Verderop in deze visie gaan we dieper in op de specifieke doelstellingen en behoeften van de nachtcultuur in Eindhoven. Hoewel deze visie zich in het bijzonder richt op nachtelijke activiteiten, gaat het mede over bruisende activiteiten die een plek zoeken waar experiment en zelfexpressie mogelijk is.

Sharing the Vibes

023

versterken van nachtcultuur Door samen te werken met stakeholders zoals Koninklijke Horeca Nederland en lokale horecaondernemers, zet Eindhoven zich in voor het versterken van de nachtcultuur in de stad. Met initiatieven zoals verruiming van openingstijden en het ondersteunen van nieuwe concepten stimuleert de gemeente een divers en kwalitatief hoogstaand nachtleven. Zo kunnen ondernemers rekenen op advies en begeleiding bij het navigeren door de regelgeving en het aanvragen van de benodigde vergunningen. Bovendien faciliteert de gemeente netwerkbijeenkomsten waar initiatiefnemers van nachtcultuur, horecaondernemers en beleidsmakers elkaar kunnen ontmoeten en samenwerkingen kunnen initiëren. Het streven naar inclusiviteit en diversiteit wordt benadrukt door het creëren van ruimte voor verschillende subculturen en het aanmoedigen van samenwerking tussen verschillende partijen in de nachtscene. In de nachtcultuur van Eindhoven zijn talloze creatieve professionals actief, variërend van jong talent tot gevestigde namen. Samen vormen zij een dynamische en levendige scene, waarbij een continue interactie plaatsvindt tussen makers, organisatoren, locaties en het publiek. Deze wisselwerking is essentieel voor het vormgeven van het diverse aanbod binnen de nachtcultuur.

Om professioneel en creatief te groeien, hebben makers de ruimte nodig om te leren, te experimenteren en uiteindelijk te excelleren. Goede voorzieningen spelen hierbij een cruciale rol, maar op dit moment is het aanbod in de stad nog te beperkt. De huidige nachtcultuur in Eindhoven kenmerkt zich door een sterke concentratie van traditionele uitgaansgelegenheden met beperkte diversiteit en inclusiviteit. Om een meer levendige en inclusieve nachtcultuur te realiseren, zijn de volgende stappen aanbevolen volgens het onderzoek van Studio Sociaal Centraal:

Beeld: Stephen van Bokhoven

Diversificatie van Locaties en Evenementen: Stimuleer de ontwikkeling van diverse soorten nachtelijke activiteiten die verder gaan dan de traditionele kroegen en clubavonden. Dit kan door het ondersteunen van alternatieve cultuurprogramma’s en het faciliteren van toegankelijkere evenementen voor een breder publiek. Verbetering van Regelgeving en Ondersteuning: Vereenvoudig de procedures voor het verkrijgen van vergunningen en bied ondersteuning aan nieuwe initiatieven door middel van subsidies of lagere leges. Bevordering van Inclusiviteit: Zorg voor een nachtcultuur die toegankelijk is voor alle Eindhovenaren, inclusief internationals, door taalbarrières te minimaliseren en internationale evenementen te promoten.

Sharing the Vibes

024

Het Nachtcollectief Eindhoven constateert in het onderzoek van Studio Sociaal Centraal dat de diversiteit en kwaliteit van de nachtcultuur nog te wensen overlaten. Veel subculturen en verschillende groepen hebben nog steeds geen plek die zij als hun thuis kunnen beschouwen, waardoor ze vaak naar andere steden reizen om activiteiten te vinden die bij hun interesses passen. Er is een overvloed aan kroegen voor een specifiek publiek in het centrum, maar er zijn weinig locaties die andere waarden vertegenwoordigen dan het verkopen van drank of die ‘s nachts geopend mogen zijn. Hierdoor opereren sommige organisaties liever illegaal dan dat ze zich door de complexe aanvraagprocedures voor evenementen moeten worstelen of de hoge kosten moeten betalen voor een van de weinige vergunde locaties voor nachtactiviteiten.

Visuals en grafische kunst

Creatieve makers en organisatoren

Tijdens de Dutch Design Week worden niet alleen overdag exposities en evenementen georganiseerd, maar komen ontwerpers ook ‘s avonds en in de nacht samen om ideeën uit te wisselen. Deze interactie tussen design- en nachtcultuur stimuleert creativiteit en innovatie, en draagt bij aan de unieke identiteit van Eindhoven als creatieve hub.