Bijlage 1 - Nota Inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Eindhoven 2021 (def)

Nota Inwoners- en overheidsparticipatie 2021

Inhoud 1. Inleiding

3

2. Uitgangspunten: wat is er nodig? 

8

2.1 Participatie vraagt om DOELGERICHT MAATWERK 2.2 Participatie staat of valt met een BEWUST GESPREK 2.3 Participatie draait om ENERGIE en VERNIEUWING

8 12 16

3. Werkwijze

20

4. Bijlage: Planning en middelen 2021 - 2022

23

2 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

1 Inleiding Inwoners van Eindhoven zijn kritisch en trots op hun stad. Twee karaktertrekken die voortkomen uit een gemeend gevoel van verbondenheid met de omgeving waarin ze wonen, werken en leven. Dat het lot van de stad en zijn inwoners de Eindhovenaren aan het hart gaat bleek recent weer tijdens de coronacrisis. Spontaan ontstonden in diverse wijken, binnen de smalle marges van de voorschriften, allerlei ideeën en samenwerkingen om “iets voor en met elkaar te doen”; om “elkaar door de zware tijd heen te helpen”. Een hartverwarmend en inspirerend voorbeeld van participatie. Zoiets kun je niet sturen of afdwingen met een Nota Inwoners- en overheidsparticipatie, maar werpt wél licht op een opvallende eigenschap van Eindhoven. “Typisch Eindhoven”, zou je het ook kunnen noemen. Want samen werken aan een betere stad maakt deel uit van de genen van onze stad. Vanouds zijn in Eindhoven netwerken actief van inwoners, bedrijven, en andere partners en stakeholders die elkaar opzoeken. Dat gebeurt langs de formele weg, maar ook in informeel verband. De overheid maakt deel uit van deze netwerken, legt haar oor te luisteren op de ziel van de stad. Die drang om samen te werken, om gezamenlijk uitdagingen aan te gaan, heeft Eindhoven veel goeds gebracht. Brainport, de groeimotor van Zuidoost-Brabant, is zo’n product van samenwerking.

Bedrijfsleven, overheid, en kennisinstellingen sloegen de handen ineen toen de regio in de jaren ’90 economisch onderuit dreigde te gaan. Met groot succes. Maar in het verleden behaalde successen zijn geen garantie voor de toekomst. Onze stad verandert in hoog tempo, Eindhoven kenmerkt zich in toenemende mate als een internationale gemeenschap met een enorme culturele en etnische diversiteit. Die transformatie stelt nieuwe eisen aan de manier waarop we met elkaar omgaan, waarop we omgaan met participatie. 3 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Die hang naar samen de hand aan de ploeg slaan zit niet alleen in een grootschalig concept als Brainport, maar ook in kleine projecten, diep verborgen in wijken en buurten en dicht bij huis. Twee mooie, actuele voorbeelden illustreren dit. In Oud-Woensel werd een sloopterrein op de Pastoriestraat omgetoverd tot een fraaie, groene ontmoetingsplek waar iedereen veel plezier aan beleeft. Inwoners en gemeente maakten samen een plan, het geld dat nodig was werd door de gemeente, corporatie Wooninc en andere sponsoren op tafel gelegd. Ook de herontwikkeling van het Stadhuisplein, in het hart van de stad, is zo’n uitdaging die niet buiten participatie kan. Eén plein, veel wensen en ideeën. Groen, wonen, evenementen; ze strijden met elkaar om voorrang. Er zijn diverse groepen bij betrokken: omwonenden, ontwikkelaars, belangenorganisaties. Maar ook de inwoners voor wie het Stadhuisplein het symbolische centrum van Eindhoven is. Hoe breng je al die belangen en verwachtingen bij elkaar? Een brede stadsenquête leverde veel reacties en inzichten op in de tegenstrijdige belangen. Maar je bereikt er niet alle gebruikers en belanghebbenden mee. Zoals de skaters en free-runners, die het plein zijn ‘urban’ uitstraling geven. Die hebben we samen met Dynamo ter plekke bevraagd. Via een spel en Instagram gaven jonge inwoners aan hoe hún Stadhuisplein van de toekomst eruitziet.

Andere inwoners bereikten we door met interactieve ‘tools’ een aantal wijken in te trekken. De uitkomsten van dit proces van brede

4 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

participatie worden gebruikt voor een aantal scenario’s die verschillende wensen en belangen zichtbaar maken. Waarna het aan de Raad is om tot een oordeel te komen. Waarom willen we participatie blijven doen? Twee praktijkvoorbeelden die duidelijk maken dat (inter)actieve participatie een beter beleid oplevert, omdat het gedragen wordt door brede coalities van betrokkenen. Maar ook omdat we als overheid steeds vaker verschillende belangen tegen elkaar moeten afwegen. De fysieke schaalsprong van de stad en de vele veranderingen in sociaal-culturele context maakt dat mensen terecht hun belang proberen te vertegenwoordigen, dat ze zich graag serieus genomen en gehoord willen voelen. Wij vinden dat alle ideeën, kritiek en opvattingen onmisbaar zijn om Eindhoven de goede richting in te duwen. Door daar goed naar te luisteren en gewicht aan te geven, krijgen wij een scherp beeld van wat stakeholders verlangen van ons en hoe we dat zichtbaar kunnen maken in beleid. Natuurlijk, er liggen al diverse verordeningen en wettelijke regels waarin inspraak en inwonersparticipatie zijn vastgelegd. Zowel op gemeentelijk als nationaal niveau. Die blijven ook gewoon van kracht, bewijzen hun nut. Het Rijk komt nu met nieuwe richtlijnen, via de Omgevingswet en de Gemeentewet. Dat is allereerst een procedureel en juridisch verhaal met scherpe kaders. Eindhoven wil echter meer.

Deze Nota is daar de vrucht van.

INTEGRAAL GEBIEDSKADER VOOR HET STADHUISPLEIN De ambitie van Eindhoven is groeien naar een gemeente met meer dan 300.000 inwoners. Om de stad te blijven ontwikkelen, wil de gemeente voorzien in de groeiende woonbehoefte en vestigingsbehoefte van (toekomstige) inwoners en bedrijven. De gemeenteraad heeft eind 2020 kaders vastgesteld voor deze ontwikkelingen in de Verdichtingsvisie Binnenstad. Vanaf oktober 2020 wordt in samenspraak met diverse doelgroepen zoals jongeren, toekomstige bewoners, omwonenden en belangenorganisaties invulling gegeven aan een integraal gebiedskader voor het Stadhuisplein en de omgeving. Dit gebeurt via klankbordgroepen, buurtgesprekken, sociale media, straatinterviews en een digitale enquête. Eind 2021 wordt het integraal gebiedskader door de gemeenteraad vastgesteld.

Samen afstemmen, samenwerken, en samendoen: we geloven oprecht dat dit een betere stad oplevert. Met een overheid die balanceert tussen wat haalbaar, wenselijk en noodzakelijk is. BUURTTUIN ‘BIJ DE PASTOOR’ In de Pastorietuin in de Gildebuurt, Oud-Woensel staat de Buurttuin ‘Bij de Pastoor’. Uit onderzoek bleek dat veel wijkbewoners behoefte hadden aan meer groen in de wijk. In deze buurttuin kunnen buurtbewoners hun eigen moestuintjes, kruiden, groenten en bloemen telen. Er is grote betrokken­ heid van de buurt. Mensen met verschillende culturele achtergronden, jong en oud: de tuin is er voor iedereen. Er is ook een centrale tuin met een terras waar buurtbewoners en voorbijgangers elkaar kunnen ontmoeten en een kop koffie kunnen drinken. Leerlingen van De Driestam krijgen ‘Bij de Pastoor’ natuureducatie.

Waarom moeten we onze participatie aanpak aanscherpen? ▪ Eindhoven, hart van de Brainportregio, groeit. De stad is een magneet voor studenten, expats en bedrijven en timmert zowel nationaal als internationaal aan de weg. Maar hoe zorgen we ervoor dat al die groepen met hun van elkaar afwijkende verlanglijstjes die hier willen wonen en werken aan hun trekken kunnen komen? De dilemma’s zijn groot en talrijk. De gezinswoning met parkeerruimte voor twee auto’s? Het kan in voorkomende gevallen nog wel, maar de toenemende diversiteit vraagt steeds vaker om andere opties. Jong, oud, huishoudens, alleenstaanden, bedrijven; ze zoeken allemaal een dak boven hun hoofd. En de ruimte is schaars. Wij hebben ook de verantwoordelijk­ heid voor de stedelijke ontwikkeling van een groeiende stad, en dat vraagt keuzes maken en veranderingen doorvoeren. Qua betere bereikbaarheid, toevoegen van woningen, en voorzieningen. Participatie kan daarbij een belangrijk hulpmiddel zijn. ▪ De individualisering heeft ook in Eindhoven sporen getrokken. Daarnaast worden

5 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

inwoners steeds mondiger. De klassieke vormen van belangenbehartiging, zoals het buurtcomité en het verenigingsleven, spreken steeds minder mensen aan. Ze hebben andere podia waarop ze hun wensen, ongenoegen en meningen over stad en buurt kwijt kunnen, zoals Twitter, Instragram en Facebook. Incidenteel én collectief ontstaat aldus een digitale, vaak luidruchtige “stem des volks”. Nadeel is wel dat het maatschappelijk debat hierdoor vaak gedomineerd wordt door relatief kleine groepen die zich het scherpst weten te uiten op sociale media. Waardoor niet helder wordt wat het “stille midden” er nu eigenlijk van vindt. Dit kan de tegenstellingen tussen groepen mensen aanwakkeren. Wat je links en rechts in Eindhoven soms ook ziet gebeuren. Met als risico dat de overheid de verbinding met bepaalde groepen in de samenleving verliest omdat je ze niet meer ziet of hoort. ▪ De gemeentelijke overheid is de laatste jaren aan het veranderen. Door decentralisaties zoals in het sociaal domein krijgen we steeds meer taken op ons bordje, in een andere geval moeten we een stapje terug doen, zoals met de Omgevingswet. We moeten deze trends van de nieuwe tijd faciliteren, meer ruimte geven aan partners in de maatschappij, aan de dialoog met inwoners of organisaties die zelf met initiatieven komen. Onze rol wordt daardoor anders, en de samenleving wil dat ook.

▪ Binnen het huidige politiek-democratische systeem leeft een breed verlangen naar “democratische vernieuwing”. Er zijn burgerfora, burgerraden, burgerbegrotingen en er komt de komende jaren nog meer vernieuwing aan, zoals een wettelijke verankering van de uitdaagrecht. Ook buiten de vierjaarlijkse stemronde willen inwoners meepraten, meedenken en meebeslissen. De verschillende vormen van participatie kunnen daarin voorzien. In een juiste wisselwerking met de gekozen raad. Met oog voor de verantwoordelijkheden die nu eenmaal horen bij een gekozen bestuur en zijn vastgelegd in wetten en regels.

6 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

DIALOOG BREDE WELVAART

HET EINDHOVENSE KLIMAATNETWERK

Tienduizend Eindhovenaren hebben eind april 2021 van burgemeester John Jorritsma een uitnodiging ontvangen om mee te doen aan een ‘burgertop’ over welvaart in de stad. De inwoners, die een afspiegeling vormen van alle inwoners uit de stad (rijk, arm, jong, oud), zijn uitgenodigd om naar een van vijftien locaties te komen om mee te praten. Het proces is in volle gang en heeft als doel om een duurzaam platform voor Brede Welvaart tot stand te brengen en input te genereren voor actie op korte termijn, op middellange termijn via een coalitieakkoord en op lange termijn in visie op de stad. Rond de Dutch Design Week in oktober 2021 worden de resultaten gepresenteerd tijdens een burgerraad.

Zowel qua aanpak als toegepaste instrumenten een voorbeeld van ‘pioniersparticipatie’. Voor het Klimaatnetwerk Eindhoven waarmee in maart 2020 een begin werd gemaakt, meldden zich 37 deelnemers aan. Studentenorganisaties, lokale initiatieven, landelijke en internationale clubs, individuen, bestuurders, vertegenwoordigers van de EU en kinderen. Ook langs diverse wegen probeerden zij gezamenlijk te komen tot nieuwe activiteiten ten voordele van het klimaat. Het project voorzag zowel in fysieke platforms als internetsessies, maar vanwege corona speelde het zich al gauw vooral op digitale podia af. Inmiddels zijn al diverse buurtinitiatieven uit het netwerk voortgekomen.

Een gezamenlijke belofte Samen is het sleutelwoord bij participatie. Nu is het tijd voor een volgende stap. Met deze Nota als leidraad. Kernvraag daarbij is: wat bedoelen wij met participatie? Voorheen werkten we veel met “samenspraak”. Partijen konden in een vroeg stadium meedenken over en meewerken aan beleid. Dit houden we zo, maar is niet genoeg. Soms geef je de inwoners meer ruimte bij het beslissen. In een ander geval zal er naar de overheid gekeken worden, bijvoorbeeld als belangen botsen. Het is dan onze taak om daar een knoop over door te hakken. Gehoord hebbende alle meningen en met een scherp oog voor het algemeen belang van de stad. Voor ons is participatie synoniem met alle vormen van samenwerking waarbij actoren uit de stad zijn betrokken. Dat krachtenveld moet in balans zijn. Iedere partij moet bewust zijn van haar rol. En het is beter om integraal samen te werken met alle partijen, in plaats van apart met elke afzonderlijke groep. Door in gesprek te gaan willen we draagvlak vinden, samen tot een oplossing komen. Dat lukt natuurlijk niet altijd. Het is dan zaak om de belangen die spelen zorgvuldig af te wegen. Zodat bewoners zien dat er naar hen geluisterd is, ook als de uitkomst niet overeenkomt met ieders wensen. Meer participatie is ook nodig, omdat de maatschappij dat zelf wenst. Dus geef je daar als betrokken overheid gehoor aan.

Of een idee of initiatief vanuit het stadhuis of uit de hoek van de inwoners komt, doet er feitelijk niet toe. Als we, afhankelijk van de situatie, maar de juiste vorm en het goede evenwicht vinden. Vandaar dat deze Nota zowel geldt voor de inwoners- als overheidsparticipatie. De gemeente en de inwoner; ze krijgen beiden met dezelfde uitgangspunten en spelregels te maken. Het maakt daarbij niet uit of de overheid het voortouw neemt, of als ‘verbinder’ van belangen fungeert. Waarbij de overheid wel met één stem hoort te spreken. Bij de afspraken over participatie staan een aantal kernwaarden centraal, zoals vertrouwen, respect voor elkaar en een open houding. Verschillen van mening of visie mag, maar we moeten elkaar serieus blijven nemen en naar elkaar luisteren. Dat is een gezamenlijke belofte.

7 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

2

UITGANGSPUNTEN: WAT IS ER NODIG? Hoe gaan we als gemeente Eindhoven innovatief om met inwoners, ondernemers en maat­ schappelijke partners die samen met ons aan de toekomst van de stad willen werken? Drie uitgangspunten staan daarbij centraal: DOELGERICHT MAATWERK, BEWUST GESPREK EN ENERGIE EN VERNIEUWING .

8 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

2.1 Participatie vraagt om DOELGERICHT MAATWERK

We stellen waar nodig aanvullende participatiekaders op voor specifieke thema’s, opgaves of processen. Een aanpak waarbij je alles en iedereen over één kam scheert, kan niet meer. Daarvoor verschillen de thema’s, de doelen, en de partners in de stad te veel van elkaar. Het scheelt nogal of er een inwonersinitiatief, een nieuwbouw­ project of klimaatverandering op de agenda staat. Al die verschillende kleuren, geluiden, belangen en achtergronden horen in een participatietraject tot uitdrukking te komen. Waar mogelijk via een gestandaardiseerd proces, zodat iedereen weet wat hij kan verwachten en daar zijn belang over het voetlicht kan brengen. En als het kan, werken we wel met een aanpak die zich in Eindhoven of ergens anders eerder bewezen heeft, dat voorkomt vertraging en rompslomp. We besteden extra aandacht om het doel, proces en rollen aan de voorkant helder te maken en dit met betrokken partijen expliciet te bespreken. Wel moet vanaf het begin van het proces helder zijn wat het einddoel is en hoe we daar al samenwerkende willen komen, hoeveel ruimte er is voor inbreng en invloed en wat de rolverdeling tussen de partijen is. Juist door vooraf de marsroute scherp te definiëren, voorkom je dat allerlei niet-haalbare verwachtingen en aannames de ronde gaan doen in een participatietraject. Dit leidt tot teleurstellingen en frustraties en haalt het proces onderuit.

Bij eerdere trajecten is al gebleken dat dit, ondanks alle pogingen om dat te verhinderen, nog altijd een heikel punt is. Daar moeten we opnieuw aandacht aan besteden. Goed communiceren met alle partners binnen en buiten het stadhuis is een andere voorwaarde. Want in een stad als Eindhoven gebeurt altijd wel wat dat hectiek oproept.

9 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

We leggen belangen scherp op tafel als basis voor gemotiveerde keuzes. Of we nu willen weten hoe er in de stad over een bepaald beleid wordt gedacht, we op zoek zijn naar draagvlak, of spontane initiatieven in de samenleving ruimte willen bieden; we krijgen vroeg of laat te maken met belangen die soms dwars op elkaar staan. Participatie betekent niet dat je het iedereen naar de zin maakt en de toon aanpast aan de partij die het luidst de trom roert, maar dat je een evenwichtige beslissing neemt, op basis van alle belangen die er spelen. Open en respectvol naar iedereen die bij zo’n traject betrokken is. Het draait om de balans tussen samenwerking met de stad en de inwoners en je verantwoordelijkheid als gemeente.

EEN GEZAMENLIJKE VISIE VOOR DE OMGEVING Het aantal inwoners en bedrijven in Eindhoven neemt toe. Dat leidt tot een grote vraag naar ruimte voor wonen, werken en voorzieningen. Hoe we daarmee omgaan, staat beschreven in de omgevingsvisie voor Eindhoven. Zo’n visie over de toekomst van een stad maak je samen met de stad. Via diverse werksessies, bijeenkomsten, enquêtes en het digipanel hebben met de gemeente meegedacht: inwoners, ondernemers, belangenorganisaties, onderwijs­ instellingen, GGD, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst, woningcorporaties, projectontwikkelaars, investeerders en andere overheden (buurtgemeentes, provincie, rijk). Het is een uitdaging om te zorgen voor een abstracte toekomstvisie die relevant is voor alle inwoners, maar door de diversiteit aan deelnemers en de betrokkenheid van jongeren kwamen we tot frisse en nieuwe inzichten.

10 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Wat doen we al met doelgericht maatwerk? Veel van dit alles is al terug te vinden in de huidige verordening Samenspraak en Inspraak (2008) en een keur aan instrumenten zoals Routeplanner Samenspraak en Ringen van Invloed. Hiervan maken we al volop gebruik. Soms zet de gemeenteraad nog een extra punt op de i. Zoals bij het betrekken van jongeren en het gebruik van digitale tools bij de samenspraak over de Omgevingsvisie. Soms zie je dat een juiste afweging pas mogelijk is als álle betrokkenen bereid zijn water bij de wijn te doen. Zoals bij het opstellen van nieuw beleid voor kamerbewoning en woningsplitsing bleek. In een stad waar de woonruimte schaars is duiken veel partijen op zo’n thema: studenten, woning­ zoekenden, verhuurders, omwonenden. Allemaal willen ze iets anders. Dat leverde een spannend proces op met een afgewogen uitkomst waarover partijen in gesprek blijven. Waar willen we naar toe met doelgericht maatwerk? We moeten op een aantal onderdelen wel een tandje bijschakelen. Goede afspraken maken over het proces en later checken of ze ook zijn nagekomen. Welke verwachtingen leven er allemaal en hoe gaan we daar mee om? Welke rol speelt elke partij, en is dat voor iedereen duidelijk? Je moet evalueren of het perspectief van de inwoners en deelnemers aan een traject wel voldoende uit de verf is gekomen, of ze niet het idee hebben dat ze als vlag op de

modderschuit zijn gebruikt. Niet schromen bestaande methodes verder te verfijnen en nieuwe toe te voegen aan de gereedschapskist. Belangrijk is dat het stadsbestuur goed zicht heeft op deze gang van zaken. Enerzijds geeft de gemeenteraad de kaders voor participatie aan, bepalen zij waar de grenzen lopen. Anderzijds leggen zij daarmee ook hun eigen rol en invloed in de waagschaal. Ook als het om participatie gaat geldt: eerlijk duurt het langst. Je geeft de inwoner vertrouwen en neemt hem serieus. Maar er is ook de onprettige waarheid dat hij ‘nee’ te horen kan krijgen. Zeker in een diverse stad met veel tegenstrijdige belangen. Hier komen de gemeenteraad, het gemeentebestuur en het ambtelijk apparaat om de hoek kijken. Zij zetten de lijnen voor het participatieproces uit en leggen de belangen op de weegschaal. Dit vraagt in voorkomende gevallen dat we de Raad vooraf consulteren zodat er een gezamenlijk beeld ontstaat over de opzet, deelnemers en de manier waarop verschillende meningen en belangen worden verzameld. Een belangrijk doel daarbij is om te verhinderen dat een participatieproces alleen maar teleurgestelde gezichten oplevert. We zien steeds vaker dat ook andere partijen in de stad (zoals projectontwikkelaars en maat­ schappelijke partners) het pad van de participatie bewandelen. Wij willen dat zij onze uitgangs­ punten overnemen. Daar kunnen we hen bij

helpen zoals nu gebeurt rondom de Omgevings­ wet waarvoor we een speciale participatieleidraad uitwerken voor ontwikkelaars. Voor een geslaagd participatie­proces is het nodig dat de deelnemers met verschillende belangen niet alleen bij ons, maar ook bij elkaar aan tafel komen. Dan horen ze hoe ieder in het verhaal zit en ontstaat het respect dat een gezamenlijke oplossing naderbij brengt. En het voorkomt het gevreesde eenrichting­verkeer waarin de gemeente bijna als vanzelf aan de ene kant van het kruispunt belandt en de andere partijen aan de andere kant. Dat vergt inspanningen, want zulke meetings komen niet vanzelf tot stand. Maar voor een brede oriëntatie, een betere verstandhouding en een échte uitwisseling van belangen, standpunten en meningen is dat wel noodzakelijk.

DE VESTDIJK ALS EEN GROENE, AANTREKKELIJKE STADSBOULEVARD

BELEID ARMOEDE EN SCHULDEN Via een innovatieve hackathon met maar liefst 70 partijen hebben verschillende partijen uit de stad in 2020 hun creatieve energie losgelaten op het nieuwe beleid voor armoede en schulden. Ook zijn inspiratiesessies georganiseerd met een brede groep partijen en inwoners in de stad, begeleid door klankbordgroepen partners en de Cliëntenraad en is er een breed klantonderzoek gehouden. Alle input is verzameld en verwerkt in ons nieuwe beleid armoede en schulden met als doel om samen armoede tegengaan en om schulddienstverlening toegankelijker en drempelloos te maken.

11 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

In 2016 startte het ontwerpproces voor de herinrichting van de Vestdijk (en Hertogstraat en Kanaalstraat). Via een praktijkopstelling (een soort proef voor verkeer en openbare ruimte) werden er verschillende mooie initiatieven gestart, zoals een stadsstrand en stadstuintjes in de Hertogstraat. In 2018 begon de uitvoering en na bijna twee jaar van werkzaamheden is de Vestdijk stapsgewijs veranderd in een groene en aantrekkelijke stadsboulevard, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers, waarbij bewoners, ondernemers en gebruikers veelal enthousiast zijn over het eindresultaat. In de toekomst moeten we de verschillende (en tegenstrijdige) belangen nóg beter onder de aandacht brengen, met name door deze door de verschillende stakeholders te laten vertellen, te delen en daarover met elkaar in gesprek te gaan.

2.2 Participatie staat of valt met een BEWUST GESPREK

12 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

De veranderingen in de stad en in de samen­leving vragen om een aanpak die rekening houdt met de diverse samenstelling van de bevolking. We brengen de diversiteit van meningen en inzichten in kaart om besluitvorming te ondersteunen. Dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. De tijd dat je na een bijeenkomst met een buurtcomité wist hoe de vlag er in wijken en buurten bijhing is voorbij. Buiten de gevestigde circuits van medezeggenschap circuleren steeds vaker meningen en inzichten die geen gemeenschappelijk belang vertolken, maar evengoed waardevol zijn en meegenomen moeten worden om tot een genuanceerd oordeel te komen. Die diversiteit hoort aan de oppervlakte te komen. Waarbij het georganiseerde maatschappelijke middenveld nog steeds zijn rol kan blijven spelen. We zoeken naar de manier om “het stille midden” te horen. Het gaat er in discussies over issues in de stad vaak heftig en turbulent aan toe. Bijna iedereen heeft toegang tot digitale podia om zijn vermeende gelijk te claimen. Maar de sociale media worden daardoor ook het toneel van polarisatie, agressie, nepnieuws en stemmingmakerij. Wie niet hard roept, wordt niet gehoord, lijkt het wel. Het “stille midden” dreigt overwoekerd te raken. Zoals de woningzoekende of de toekomstige bewoner van de stad. Hun inbreng kan echter niet gemist worden bij een gebieds- of beleidsontwikkeling.

We moeten dus zorgen dat groepen die zich nu afzijdig houden ook een herkenbare plek krijgen in het participatiesproces. Want samenwerken en samen doen komen alleen uit de verf als het stille midden bereikt wordt.

13 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

We blijven ons inspannen om aan alle partijen gelijkwaardige kansen te geven om mee te praten en mee te doen. Dat stelt eisen aan de manier waarop we over participatie communiceren en berichten. Eindhoven vormt een diverse en veelkleurige samenleving. Dus moeten we rekening houden met ieders cultuur. Iedereen moet kunnen snappen wat het belang van participatie is, er zich door aangesproken voelen en weten hoe hij of zij aan dat proces of traject kan deelnemen. Wat dat betreft is elke belemmering er een teveel. Daar moeten we als gemeente kien op zijn. Omdat de stad snel groeit willen we ook “nieuwe Eindhovenaren” bij participatie betrekken. Zij zijn de inwoners van de toekomst; hun belangen horen ook aan bod te komen.

PIZZA’S EN ADVIES BIJ JONG040 Hoe kunnen we de jonge inwoners in onze stad beter horen en betrekken bij de ontwikkelingen in de stad? Via Jong040 geven jongvolwassenen tussen de 15-30 jaar advies aan lokale politici over het reilen en zeilen van Eindhoven. In verschillende sessies stellen de jongeren onder het genot van de lekkerste pizza’s samen een advies op over de onderwerpen die zij belangrijk vinden. Verschillende thema’s komen aan bod, zoals mental health, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van demonstratie, diversiteit en inclusiviteit, voeding, gezondheid en lifestyle. Met begeleiding vanuit de gemeenteraad geeft Jong040 de gemeente inzichten in actuele maatschappelijke opgaven vanuit een ander perspectief, namelijk dat van een diverse groep jongerenvertegenwoordigers.

14 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Wat doen we al met bewust gesprek? Op zich doen we al veel op dit vlak. We spotten de groepen die voor een beleidsthema relevant zijn, zoals starters en senioren bij het Woonprogramma. We spreken steeds vaker met jonge inwoners, zoals bij het opstellen van preventief jeugdbeleid. De Raad betrekt nadrukkelijk ook jongeren bij de lokale politiek via Jong040 en de Jeugdraad. Ook de middengroep die zich niet of slechts op fluistervolume uit, benaderen we actief met innovatieve instrumenten, zoals bij het integraal gebiedskader Stadhuisplein. Ook doen we peilingen over actuele onderwerpen zoals corona en vuurwerk. En dan is er natuurlijk het Digipanel, waar ruim 7000 inwoners meedenken over tal van thema’s die de samenleving en de stad betreffen. We schuwen geen enkel onderwerp: ook thema’s die weerstand oproepen en polarisatie kunnen veroorzaken, zoals diversiteit of verdichting, bespreken we met de stad. Tegelijkertijd werken we steeds meer integraal en wijkgericht om dicht bij de inwoners en partners te blijven en onze manier van werken aan hun behoeftes aan te passen Waar willen we naar toe met bewust gesprek? Om iedereen te bereiken leggen we de participatielat zo laag mogelijk. Het belang van heldere taal moet hierbij niet worden onderschat. Daar valt nog het nodige aan te schaven. Ook toegankelijkheid en bereikbaarheid zijn een punt van aandacht. Iedereen moet

makkelijk gebruik kunnen maken van de digitale instrumenten die we inzetten. En voor wie geen internet heeft moet er een andere variant zijn. Voor de vele anderstalige inwoners van de stad is een Engelse variant ook wel nodig. Participatie gaat niet vanzelf, ook al neem je zoveel mogelijk drempels weg. Voor veel inwoners is het namelijk niet voor hand liggend om mee te denken of samen te werken met de overheid. Jongeren bijvoorbeeld die denken dat de overheid ver van hen af staat, of inwoners uit een andere cultuur voor wie de overheid een heel andere betekenis heeft. En hoe bereik en betrek je de inwoners van morgen? Je kunt niemand dwingen om met de overheid samen te werken. Maar je kunt de omstandigheden en vooruitzichten wel zo leuk of inspirerend maken dat inwoners en partijen makkelijker en sneller over de streep te trekken zijn. Een pré van Eindhoven is dat je overal in de stad actieve inwoners aantreft. We richten ons nu vaak op de georganiseerde samenspraak, maar ook de initiatieven die spontaan uit de maatschappij opwellen moeten aandacht en ondersteuning krijgen van de gemeente. We weten dat de betrokkenheid van mensen bij hun leefomgeving vaak groot is, maar dat velen er weinig voor voelen om daar in georganiseerd verband uitdrukking aan te geven.

Maar hoe dan wel? En in welke gedaante? Moeten we klein beginnen, in een bepaalde buurt, of meteen de hele stad een burgerbegroting

aanbieden om naar inwonerinzicht te besteden? Hoe pakken we dat aan, doen we recht aan de verschillen die in een bepaald gebied wonen? Trek je daarvoor gewoon de straat in, of schakel je de voetbalclub in? Wat is als overheid onze plek op dit speelveld? Vragen te over. De antwoorden moeten we uit de stad, wijk en buurt vandaan zien te halen, want ook dat hoort bij integraal gebiedsgericht werken en actief burgerschap.

15 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

SAMEN DE BUURT VEILIGER MAKEN

DE AMBITIE VOOR DE WIJK MEERHOVEN

Platform Hoogstraat e.o is ontstaan in 2017 door inwoners van de Scheidingstraat, Oude Spoorbaan en het direct omliggende woongebied. Zij hebben met een aantal professionele partijen de handen ineengeslagen om de leefbaarheid en veiligheid in het gebied rondom een aantal maatschappelijke voorzieningen te verbeteren. Middels een aantal samenwerkingsafspraken tussen inwoners, professionals en ondernemers willen we de leefbaarheid en de veiligheid in het gebied optimaliseren door overlastgevend gedrag of onveilige situaties te voorkomen en waar zij zich onverhoopt toch voordoen, die snel en krachtig aan te pakken. Een uitdaging is om nog meer mensen te betrekken uit verschillende straten en met verschillende culturele achtergronden en om de energie vast te houden in een tijd waar fysieke ontmoetingen minder mogelijk zijn.

Wat zou jij doen als je wethouder was in de wijk Meerhoven? Hoe zou Meerhoven er over vijf jaar uit moeten zien? We vroegen inwoners, ondernemers en partners in Meerhoven om met ons mee te dromen en denken over de prioriteiten in deze wijk. In de zomer van 2020 konden de bewoners in de wijk een enquête invullen over de onderwerpen die zij belangrijk vinden. De respons was hoog: maar liefst 948 mensen vulden de enquête in. Doordat de enquête ook in het Engels was uitgezet was ruim 10% van de antwoorden door Engelstalige inwoners ingevuld. In oktober en november volgden online sessies waar ruim 200 mensen waren uitgenodigd die in de enquête hadden aangegeven dat ze verder wilden meepraten. De resultaten van de sessies zijn verwerkt in het gebiedsprogramma Meerhoven.

2.3 Participatie draait om ENERGIE en VERNIEUWING

16 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

De snelle (digitale) ontwikkelingen in de maatschappij en het innovatieve karakter van Eindhoven vragen om samen met de stad in te zetten op continue ontwikkeling en vernieuwing van onze participatieinstrumenten en -methodes. We werken aan vernieuwing van vormen en methodes van participatie, zoals het gebruik van nieuwe technologieën en gamification. Eindhoven staat symbool voor innovatie. Het hoort bij het DNA van de stad en ook op dit terrein willen we die eigenschap aanspreken. Het gebruik van nieuwe technologieën, participatie in de vorm van een spel (gamification); het levert vaak leuke, verrassende resultaten op waar je energie en enthousiasme mee opdoet. Energie die extra impulsen kan geven aan het proces van participatie. De praktijk laat zien dat deze aanpak grond onder de voeten krijgt en een brede respons losmaakt bij groepen inwoners en andere partijen. En juist in Eindhoven waar veel kennis en kunde zit op het gebied van innovatie en technologie moet je op deze manier inwoners ook laten merken en beleven dat ze in de Brainport wonen. We zetten in op doorontwikkeling van kennis en expertise. Het leert ons ook dat participatie nooit af is, en dat als je een nieuwe en onbekende weg inslaat je toch gewoon bij de finish uit kunt komen. Dat vraagt van ons dat we zoveel mogelijk kennis en expertise opdoen in deze processen en leren van elke nieuwe ervaring.

Rond de coronacrisis merkten we bijvoor­beeld al dat het organiseren van een digitaal traject vaak meer tijd en andere knowhow vraagt dan het organiseren van de traditionele fysieke bijeenkomst. Daarom is participatie ook een ontdekkingstocht naar vernieuwing.

17 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

We stimuleren samenwerking met creatieve partijen in het vormgeven van participatietrajecten. We werken daarvoor samen met partijen die ons kunnen, voeden zoals onze studenten, onze kennisinstellingen, ons netwerk van social designers, ons innovatieve bedrijfsleven en onze partners in stad en regio, landelijk en in Europa. Bij de EU is ook geld beschikbaar voor zulke experimenten. Want de Europese commissie staat voor de opdracht het klimaatvraagstuk aan te pakken (de ‘Green Deal’) en zonder de creativiteit en het elan van de inwoners is dat een kansloze missie.

Wat doen we al met energie en vernieuwing? Digitale participatie heeft een flinke boost gekregen door de corona-maatregelen. Veel trajecten zijn volledig digitaal van start gegaan en digitaal afgerond. Ons digitale participatie bestaat uit gespreksmethodes, online enquêtes en inzet van sociale media. Ook met een mobiele app is de afgelopen tijd geëxperimenteerd. Voor meer systematisch gebruik van data is het instrument Buurtkijker in ontwikkeling met overzichtelijke indicatoren, ook op buurtniveau. Op deze manier hebben we een extra hulpmiddel om beter aan te sluiten op de leefwereld van de inwoners. Bovendien is er op onze website www.eindhoven.nl/projecten een overzicht van relevante projecten met participatietrajecten. Social design en design thinking is één van de innovatieve methodes die we vaak gebruiken. We hebben daarvoor onze eigen expertise in huis, maar werken ook samen met andere partners. Ook wordt er met gamification al geëxperimenteerd en werken we met studenten van Eindhovense kennisinstellingen aan verschillende projecten waar participatie een rol speelt. We werken ook samen met andere grote steden en het ministerie van Binnenlandse Zaken, en binnen een aantal netwerken zoals rondom de Omgevingswet, het wijkgericht werken en landelijke participatie­ proeftuin Factor-C.

18 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

EEN KIJKJE IN ELKAARS LEEFWERELD VIA DE BUBBLE GAMES Als je weet hoe andere mensen leven en waar ze dagelijks tegenaan lopen, begrijp je ze beter. Ook neem je spanningen en polarisatie weg. Dat is de gedachte achter de ‘Bubble Games’ in de Eindhovense wijk Doornakkers. Virtual Reality helpt wijkbewoners om in elkaars wereld te stappen en te zien wat daar allemaal speelt. De Effenaar, de gemeente, Fontys, Fabrique, Q42 stonden samen aan de wieg van dit project dat in 2020 startte. In de wijk zelf draaien bewoners, wijkagenten, de gebiedscoördinator en het jongerenwerk in de samenwerking mee.

MET FORTNITE OPLOSSINGEN CREËREN VOOR EXTREME WEERSOMSTANDIG-HEDEN Fortnite is een razend populair spel onder jongeren. De ideale game dus om in te zetten om de jeugd bij het wel en wee van een buurt te betrekken. In Geestenberg was Fortnite daarom een van de drie prototypes in het project Design Thinking & Ruimtelijke Adaptatie. Uitgangspunt van het project (een samenwerking van Geestenberg met de provincie, waterschap De Dommel, Woonbedrijf en de gemeente) is te achterhalen wat de bewoners in de wijk doen, wat goed gaat, waar zij overlast aan ondervinden en wat er zou moeten veranderen aan hun buurt. En dan kijken of je dat kunt gebruiken voor klimaatmaatregelen in Geestenberg. Met Fortnite als gids speelden kinderen én hun ouders buiten, kregen ze inzicht in hun eigen woon- en leefomgeving, plus hoe dit het klimaatprobleem beïnvloedt.

TOEGANKELIJKE SUBSIDIES VOOR INWONERSINITIATIEVEN Sinds 2016 zijn 41 initiatieven uit de stad ondersteund vanuit de experimentele regeling voor subsidie voor inwonersinitiatieven. Iedereen met een leuk idee voor zijn buurt en stad kon met een korte pitch en na een beoordeling van een commissie van inwoners en de gemeente gemakkelijk een subsidie krijgen. Een diversiteit van kleinschalige en meer omvangrijke initiatieven, van een buurtontmoeting tot een snelheidsmeter van voor de Fietsburgemeester zijn hiermee tot stand gekomen. In totaal kregen we zo’n 275 aanvragen binnen, waarvan we een groot deel ook op een andere manier van een antwoord kunnen voorzien of hebben kunnen ondersteunen. We willen blijven leren van de regeling en deze ook verder ontwikkelen passend bij de ontwikkellijnen in het Sociaal Domein en het gebiedsgericht werken.

19 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Steeds meer medewerkers in onze organisatie worden getraind in design thinking, digitale participatie instrumenten en relevante vaardigheden zoals begrijpelijk communiceren met het programma Heldere Taal. Sinds 2020 organiseren we regelmatig webinars over interessante participatietrajecten, uitdagingen en nieuwe methodes, zoals een interactief webinar voor de Raad over participatie en het instrument inwonersbegroting. Waar willen we naar toe met energie en vernieuwing? Digitale participatie en innovatieve methodes moeten structureel een plek krijgen en op termijn het uitgangspunt worden voor participatietrajecten. Wat daarbij helpt is dat creatieve inwoners, innovatie partijen, maat­ schappelijke partners en kennisinstellingen zich bij ons aansluiten. Ons doel? Participatie zo inspirerend maken dat het té leuk wordt om er níet aan deel te nemen! Dit helpt om de brede betrokkenheid en diversiteit te waarborgen en ook participatie toegankelijker te maken. Ook willen we dat het voor de stad en voor de organisatie in één oogopslag overzichtelijk wordt welke participatietrajecten er lopen. Zodat iedereen in de stad makkelijk kan aansluiten.

Dankzij onze actieve participatieaanpak hebben wij binnen de organisatie en in de stad veel ervaring met participatie. Wij zien nu dat expertise en kennis omtrent participatie door de hele organisatie heen dwarrelen. Dat maakt het moeilijk om de kwaliteit op een hoger peil te brengen. Veel van onze mensen zijn met eersteklas initiatieven bezig, zonder dat anderen daarvan op de hoogte zijn. Leren van elkaar brengt ons een stuk verder. Net als leren van de creatieve partijen, inwoners en partners in onze stad. Wij willen op termijn naar een manier van werken waarin onze expertise, onze kennis, ons netwerk en ook onze instrumenten en de daarbij behorende ondersteuning is gebundeld.

3 Werkwijze Dit beleid is een startpunt, géén eindpunt. De uitdagingen waar de stad voor staat, de spanningen die dit in de maatschappij oproept; door samen te werken en samen te doen kunnen we deze het hoofd bieden. Dit gaat niet om een eenmalig programma, de nieuwe werkwijze is om participatie continu en samen met de stad vorm blijven geven. Daarmee kunnen wij ons sneller en flexibeler aanpassen aan de veranderingen in de stad en in de maatschappij. In gesprek blijven Participatiebeleid, -kaders en -instrumenten kunnen we niet ontwikkelen en aanscherpen zonder gesprek en samenwerking in de stad. Om wat voor soort gesprekken gaat het dan? Voorkomen moet worden dat deze zich focussen op te abstracte onderwerpen. Het gevaar voor een ver-van-mijn-bed show wordt dan te groot. Als er concrete thema’s in het geding zijn die dicht bij de belevingswereld van inwoners en partijen liggen is er meer kans dat de stad zich gaat roeren. Brede welvaart, duurzaamheid, mobiliteit, veiligheid zijn typisch onderwerpen die mensen raken, en waarvoor ze in beweging komen. De komende tijd moeten we ook in gesprek gaan met verschillende groepen zoals jongeren of toekomstige inwoners. Want we willen weten hoe hun rol bij participatie in te vullen is. De alsmaar groeiende diversiteit in onze stad vraagt daarom. En met de Raad blijven we in gesprek over de ruimte voor participatieve democratie.

Want hoe meer ruimte er aan participatieve democratie wordt gegeven hoe minder ruimte er voor de representatieve democratie overblijft. Dat vergt een prudent samenspel en politieke moed.

20 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Actief burgerschap en integraal gebiedsgericht werken Als wij de integrale leefwereld van de inwoners centraal stellen bij de aanpak zullen we zelf ook mee moeten bewegen en onze eigen organisatie daarop aanpassen. Vanuit integraal gebiedsgericht werken zien we dat voor veel inwoners het niet bij één probleem blijft. Dus moeten we participatie ook integraal en buurtgericht inrichten en energie en initiatieven uit de buurten meer en beter faciliteren. Aansluiten op landelijke wet- en regelgeving en standaarden Voor de aankomende beleidswijzigingen sluiten we aan bij samenwerking met andere grote steden, zoals bij de Omgevingswet en Wet versterking participatie en de bijbehorende aanpassingen op lokaal niveau zoals de Verordening Participatie. We werken samen met de VNG en BZK om ervoor te zorgen dat wij zo veel mogelijk gebruik maken van de landelijke standaarden en van de expertise, de kennis en instrumentaria die landelijk worden ontwikkeld. Deze samenwerking geeft ons ook een mogelijkheid om de nationale agenda te beïnvloeden en de stem van Eindhoven en onze inwoners daar te laten horen. Digitaal en innovatief Onze website is een goede uitvalsbasis om mensen breder, makkelijker en indringender te benaderen. Dynamisch en interactief. Deze willen we blijven ontwikkelen.

Ook willen we participatietrajecten op een digitale kaart zichtbaar maken, uitgesplitst naar gebied en thema. En we blijven kijken naar behoefte en toepassingen van nieuwe tools, zoals mobiele apps en een digitaal platform, en methodes, zoals gamification. Dit doen wij door ze in de praktijk toe te passen bij verschillende participatie trajecten. Wat werkt nemen we over en we leren van wat niet werkt.

Lerende organisatie worden en blijven Een betere participatie stelt ook eisen aan onze vaardigheden en werkwijze. Inwoners moeten het gevoel hebben dat hun ideeën, hun betrokkenheid en hun passie voor de stad niet ergens in een donker gat verdwijnen. Hoe creëren wij de voorwaarden daarvoor? We willen kennis en kwaliteit bundelen, veiligstellen en kunnen verversen. Participatie is daarom binnen onze organisatieontwikkeling een onderdeel van houding, gedrag en talen­ ontwikkeling. Te beginnen met een basisopleiding voor medewerkers die participatie in de praktijk uitvoeren, met betrekking op een uitgebreid spectrum van thema’s. Vervolgens een expertise-laag die inzoomt op andere aspecten zoals heldere taal, presentatievaardigheden, omgaan met conflicten. Tot slot een inspiratie-laag en met een kennisnetwerk, work­ shops, lezingen, en webinars waarin de actualiteit en ervaringen met nieuwe methodes de revue passeren en nieuwe inspiratie te vinden is. Evalueren en doorontwikkelen Om onze participatieaanpak te blijven verbeteren, moeten we deze blijven evalueren. Wat vinden inwoners, deelnemers, de partners, de Raad en de ambtelijke organisatie ervan? De antwoorden gebruiken we om onze huidige instrumenten te verbeteren en waar nodig nieuwe instrumenten in te zetten. Hierdoor zijn we in staat om de snelle veranderingen in de stad en de maatschappij bij te benen.

We gaan kijken hoe bestaande evaluatie­ instrumenten als de inwonersenquête uit de verf komen en hoe we lopende participatietrajecten meer kunnen monitoren

21 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Een kleine selectie uit veel participatietrajecten en initiatieven in Eindhovense wijken en buurten waar we in de afgelopen jaren veel van hebben geleerd.

VERDICHTINGSVISIE BINNENSTAD (2018-2020) een intensief samenspraakproces met (toekomstige) inwoners, erfgoedstichtingen, ondernemers, architecten en andere belangen­ groepen geeft goed inzicht in de verschillende opvattingen en de (tegenstrijdige) belangen.

HERINRICHTING GELDROPSEWEG (2020-2021)

ENERGIETRANSITIE MET SUNCITY (2019-2020)

in Stratum, met de werkgroep uit ondernemers en bewoners van de Irisbuurt en Rochusbuurt, die vanaf het begin af nauw betrokken zijn geweest.

heeft de gemeente samen met Enpuls, ingenieurs­ bureau Bilfinger Tebodin en buurtcommissie Duurzaam Prinsejagt3 laten zien dat zonnewarmte met seizoensopslag technisch mogelijk is maar nu nog te hoge investeringskosten heeft. A58

A2 A58

A58

Woensel-Noord

HET NRE-TERREIN (2012-2021)

A2

kent een lange geschiedenis als voormalig gasfabriekterrein en is in een co-creatief ontwikkelproces opnieuw ingericht en ontwikkeld in samenwerking tussen de gemeente, toekomstige inwoners, ondernemers en andere partijen.

Woensel-Zuid A270

Meerhoven

Strijp

Centrum

Gestel URBAN SPORTPARK (2019-2021) in Drents Dorp is tot stand gekomen door een samenwerking met sporters bewoners uit de wijk, Dynamo een basisschool, Woonbedrijf, de kerk, Commit040, Area51.

22 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Tongelre

Stratum

OMVORMING VAN DE TONGELREEP (2020) kwam digitaal tot stand met meer dan 55 instanties: zwemverenigingen, topsport, recreatie, medische indicatie, gebruikers, huurders, de gemeentelijke zwemschool, de Klankbordgroep Genneper Parken en de “coalition of the willing” met bedrijfsleven rondom het gebied.

AARDGASVRIJ (2018-2021)

Stratum EEN STRATEGISCHE VISIE A67 VOOR DE GENNEPER A2 PARKEN (2018-2019)

in de drie buurten Sintenbuurt, Generalenbuurt en ’t Ven is samen met de meedenkteams gekeken naar de mogelijkheden om toe te werken naar een aardgasvrije buurt.

in samenwerking tussen de overheid, bewoners, gebieds­ partners, stads­partners zoals Dutch Design Foundation, TU/e, en meer tot stand gekomen.

A67

A2

Beleid

2022

Ontwikkelen en vaststellen Nota, communicatie, e-Learning

€ 20.000

Verordening Participatie & andere instrumenten i.r.t. wetwijziging

€ 5.000

Organisatie

2021

Evaluatie, onderzoek organisatieontwikkeling en aanpassing instrumenten

€ 25.000

Voorstel voor aanpak organisatie*, vervolg leergang participatie, nieuw instrumentarium

€ 20.000

Digitalisering

Participatie is een thema dat bij heel veel ontwikkelingen, projecten en organisatie­ onderdelen een rol speelt en in de praktijk wordt gezet. De incidentele middelen Inwoners- en overheidsparticipatie (IOP) beschikbaar voor de periode 2021-2022 worden ingezet om de nieuwe uitgangspunten en innovatieve methodes in de stad toe te passen, benodigde generieke wetwijzigingen voor te bereiden en een aantal concrete stappen voor o.a. digitalisering en organisatieontwikkeling in werking te zetten. Hieronder geven we een inzicht in relevante activiteiten waarvoor de incidentele IOP middelen 2021-2022 ingezet kunnen worden.

Update website met interactieve functio­­naliteiten voor brede en diverse digitale raadpleging

€ 15.000

Doorontwikkelingsplan* en experimenten met digitalisering: mobiele app, platform

€ 30.000

Pilot inwonersbegroting € 65.000 Oud-Woensel, gesprekken met de stad, stimuleren innovatie in participatie trajecten

Gesprekken met de stad, stimuleren innovatie in participatie trajecten

€ 40.000

Innovatie

4

Bijlage: Planning en middelen 2021 - 2022

€ 125.000

€ 95.000

* Geen structurele investeringen mogelijk vanwege de beperkte beschikbaarheid van de incidentele middelen IOP tot eind 2022

23 - NOTA INWONERS- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE

Tot slot Deze Nota zet de piketpalen hoe we met de stem van onze inwoners om willen gaan. Ervaringen uit het verleden komen aan bod en we schetsen een stip aan de horizon; het perspectief waar we naar toe willen. Maar al tijdens het schrijven van deze Nota komen er weer nieuwe vragen op. Hoe kunnen wij de stem van toekomstige inwoners beter door laten klinken in de toe­­ komstige woningbouw? Is een inwonerbegroting een passend instrument om de Eindhovenaren meer zeggenschap te geven? Moeten wij jongeren via een permanent adviesorgaan meer betrekken bij de ontwikkelingen van de stad? Deze vragen kunnen we samen beantwoorden. Waarna er weer nieuwe vragen binnenkomen, want participatie is een proces dat altijd doorgaat. Waarvoor we elkaar weer moeten opzoeken. In kleine netwerken, informele verbanden, structurele samenwerkingen, Raadsen commissievergaderingen, op straat, online zullen we elkaar blijven vinden om samen de groei van de stad mogelijk te maken. Zoals het ook altijd was in Eindhoven.