Bijlage 1 - Jaarstukken 2020
Tekst van het document
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Investeringen x € 1.000
Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
42.650
24.554
24.904
-350
0
0
0
0
42.650
24.554
24.904
-350
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Onder bovenstaande investeringsopgave vallen verschillende investeringen op het gebied van onderwijshuisvesting. Doordat het moment van realisatie afwijkt van de planning ontstaan er in de jaarschijven verschillen tussen begroting en realisatie, dit resulteert vooralsnog niet in een voor- of nadeel op een project. In totaal overschrijden de investeringen de kredieten in 2020 met € 350.000. De totale afwijking betreft slechts 1,5%. De grootste afwijking wordt veroorzaakt doordat de uitvoering van het Stedelijk College aan de Henegouwenlaan 2 vooruitloopt op de planning, terwijl het Christiaan Huygens College aan de Rachmaninowlaan 2, het Novalis College aan de Sterrenlaan 16 en de Aloysiusschool aan de Avignonlaan 11 achter lopen op de planning.
80
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen Kinderen hebben de mogelijkheden gekregen om zich optimaal te ontwikkelen. De sociale basis is versterkt en kansengelijkheid bevorderd. Onderwijsachterstanden worden (zoveel als mogelijk) voorkomen en bestreden. Bestrijden van onderwijsachterstanden Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) is er ingezet op het voorkomen van onderwijsachterstanden. In 2020 is de begeleiding van peuters, onderwijs en ontwikkeling van de SPILcentra onder invloed van coronamaatregelen anders verlopen dan normaal. Over het algemeen lijkt er weinig invloed van corona te zijn geweest op de kwaliteit en ontwikkelingen van de SPILcentra. Er zijn wel negatieve effecten zichtbaar op de SPILfunctie die het SPILcentrum in de wijk heeft en op de taal- en in mindere mate de rekenontwikkeling van met name de kleuters. Tijdens de sluiting van kinderopvang en scholen als gevolg van corona is er noodopvang gerealiseerd voor kinderen met ouders in cruciale beroepen en kwetsbare kinderen. Scholen zijn ook ondersteund bij het verstrekken van laptops, zodat thuisonderwijs gevolgd kon worden. In de zomer is de zomerschool met sportaanbod druk bezocht.
Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op arbeid/dagbesteding We hebben verzuim en voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren begeleid naar het behalen van een startkwalificatie of duurzame arbeid. Tegengaan voortijdig schoolverlaten Met gemeenten en onderwijsinstellingen in de regio hebben we de sluitende aanpak voor VSV/Jongeren in kwetsbare positie ingevoerd door ons te richten op doorlopende loopbaanbegeleiding en het ontwikkelen van een nieuw regionaal plan voor de periode 20202024. Tijdens de sluiting van de scholen als gevolg van corona heeft leerplicht intensief contact onderhouden met scholen en WIJeindhoven om uitval te voorkomen. Volwassenen beheersen basisvaardigheden We hebben de basisvaardigheden van volwassenen om de zelfredzaamheid, de maatschappelijke participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk vergroot. Versterken basisvaardigheden volwassenen Er is in 2020 samen met de regio een regionaal programma Integrale aanpak laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld. Samen met partners de Bibliotheek, het Stercollege, de Stichting Lezen en Schrijven is uitvoering gegeven aan het in 2019 afgesloten stadsplan Basisvaardigheden 20192023. Het aanbod voor laaggeletterden is in 2020 anders geweest als gevolg van de coronamaatregelen.
Betere aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt We vergroten de kansen op duurzaam werk voor de beroepsbevolking door een leven lang ontwikkelen (LLO) toegankelijk te maken. De ambitie van het Huis naar Werk is de toegang voor iedere inwoner en werkgever met hulpvragen gericht op werk, scholing en ontwikkeling. We bieden hier de helpende hand en maken scholing en bemiddeling naar kansrijke beroepen voor iedereen toegankelijk en beschikbaar.
81
Effect-indicatoren % leerlingen met startkwalificatie
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
86%
88%
87%
2,48
2,45
2,2
16.488
>14.000
18.211
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
90%
93%
89%
68%
74%
69%
Op 1 oktober 2020 had 87% van de 22-jarigen in de gemeente Eindhoven een startkwalificatie behaald. Een iets hoger percentage dan vorig jaar. Een groot deel van de jongeren die nog geen startkwalificatie heeft behaald zit nog op school en zal, na diplomering, met een startkwalificatie de school verlaten. Daarnaast zijn er jongeren uit bijvoorbeeld voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs voor wie het behalen van een startkwalificatie niet mogelijk is. Deze jongeren worden in het kader van de sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren begeleid naar arbeid of dagbesteding % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) Schoolaar '18-'19:1,75% (997) vsv-ers in de regio ZOB en 2,48% (355) in Eindhoven Schooljaar '19-'20: 1,63% (922) vsv-ers in de regio ZOB en 2,15% (311) in Eindhoven Deze dalende trend zien we ook landelijk en in de grote steden terug. Het ministerie kan nog geen corona effect aantonen over 2019-2020, maar blijft hier voor waarschuwen. In april 2020 is het college en de raad middels een RIB geïnformeerd over vsv-cijfers/regionale analyse VSV schooljaar 2018-2019. In Q2 2021 volgt een RIB met analyse over schooljaar 2019-2020. Aantal studenten TU/e / HBO techniek Per 1 okt. 2018 was er sprake van 16.488 studenten schooljaar '18-19 Per 1 okt. 2019 was er sprake van 16.812 studenten schooljaar '19-'20 Per 1 okt.
2020 was er sprake van 18.211 studenten schooljaar '20-'21
Prestatie-indicatoren % deelname VVE kinderen met indicatie Ondanks corona is het bereik nagenoeg hetzelfde als in 2019. Al jaren schommelt het bereik van VVE kinderen met een indicatie rond de 90%. Door wijkanalyses te maken van het bereik krijgen we inzicht in wijken waar het bereik over het algemeen wat lager ligt. Door bewustwording hiervan bij het consultatiebureau (zij geven de indicaties af) proberen we het bereik de komende jaren toch iets te verhogen. Kanttekening is wel dat ouders niet verplicht kunnen worden om hun kinderen naar de voorschool te laten gaan: er zijn ouders die voor gastouderopvang of kinderopvang kiezen die niet VVE-gecertificeerd zijn of hun kind thuis houden. % deelname VVE totaal (met en zonder indicatie) Al jaren schommelt het bereik van alle kinderen samen rond de 70%. Verreweg het grootste deel van de kinderen heeft geen indicatie. Ook voor deze ouders geldt dat we hen niet kunnen verplichten van de VVEgecertificeerde voorschool gebruik te maken. Ouders maken daarin hun eigen keuze. Indien het lukt om het bereik van VVE-geïndiceerde kinderen iets te laten stijgen, zal dat een gering effect hebben op het totale bereik.
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • De wettelijke taken zijn uitgevoerd: bestrijding onderwijsachterstanden, toezicht/handhaving kinderopvang en leerplichtwet, uitvoering Regionaal Meldpunt Centrum (RMC), tegengaan van voortijdig schoolverlaten, uitvoering Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) en leerlingenvervoer. • Samen met regiogemeenten en scholen is er een nieuw regionaal programma voor Voortijdige Schoolverlaters (VSV): “Naar de juiste plek 2020-2024” ontwikkeld. • Samen met partners de Bibliotheek, het Stercollege, de Stichting Lezen en Schrijven is uitvoering gegeven aan het in 2019 afgesloten stadsplan Basisvaardigheden 2019-2023: Er is in 2020 samen met de regio een regionaal programma Integrale aanpak laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld.
82
•
•
•
Er zijn conform coalitie akkoord samenwerkingsafspraken met het onderwijs gemaakt en deze zijn in 2020 vastgelegd in een gezamenlijke agenda: Lokale Educatieve Agenda 2020-2024 “iedereen doet mee”. Er is ook samen met de LEA-partners start gemaakt met de uitvoering van deze agenda, die zich richt op de thema’s ontwikkelkansen voor iedereen en de aansluiting onderwijs op jeugdhulp. Zo zijn er in het kader van de gelijke kansen alliantie pilots verlengde schooldag gestart en zijn er pilots gestart gericht op de verbetering van aansluiting onderwijs-jeugdhulp op PO en VO. De uitvoering van de LEA is wel vertraagd als gevolg van Corona. Vanaf 2020 is invulling gegeven aan uitbreiding van uren voor zowel de Vroeg en Voorschoolse Educatie (VVE) doelgroep als de niet VVE doelgroep: Deze inzet en de inzet van activiteiten in het kader van (Spelen Integreren en Leren) SPIL zijn gemonitord en geëvalueerd. De raad is akkoord gegaan met het voorstel voor inzet 2021 (begroting SPIL 2021). In samenwerking met Brainport, omliggende gemeenten en scholen is gewerkt aan internationalisering van het onderwijs: Hiertoe is een visie vastgesteld en de raad heeft hier 16 juni mee ingestemd.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
13.567
22.583
22.339
244
Baten
-4.070
-12.609
-12.873
264
72
467
467
0
9.569
10.441
9.933
508
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) De rijksmiddelen die we hebben ontvangen voor Wet Educatie Beroepsonderwijs zijn in 2020 niet volledig besteed. Gezien de coronacrisis is het niet mogelijk geweest om extra groepen te starten. Hierdoor ontstaat een voordeel in 2020. De niet bestede rijksmiddelen gaan we nog inzetten voor Wet Educatie Beroepsonderwijs. Hiervoor is het resterende budget overgeboekt naar 2021. Voortijdig School Verlaten (VSV) regionaal programma 2016-2020 De programmaperiode van deze specifieke uitkering loopt van het jaar 2016 tot en met 2020. De eerste jaren is er vertraging opgetreden, als gevolg van een nieuwe start onder leiding van een nieuwe programmacoördinator. In het jaar 2020 is dit ingehaald door extra projecten uit te voeren om voortijdig school verlaten terug te dringen. Onderbestedingen van voorgaande jaren zijn daarmee ingehaald. Per saldo levert dit een nagenoeg neutraal resultaat in 2020 op. De rijksmiddelen die we hebben ontvangen voor Voortijdig School Verlaten voor de periode 2016-2020 zijn hiermee volledig besteed. Voortijdig School Verlaten projecten De projecten Huisbezoeken nieuwe vsv'ers en outreachende inzet vsv'ers > 1 schooljaar i.h.k.v. het regionaal programma Voortijdig School Verlaten zijn uitgevoerd binnen de formatie op de afdeling Leerplicht.
Het budget voor formatie stond geraamd bij dit project maar de werkelijke personele lasten zijn op de afdeling Leerplicht geland en niet op deze projecten. Subsidie Trajectbegeleiding - regio
Lasten
Baten
133
-133
Mutatie reserve -
Afwijking
-296
311
-
15 incidenteel
89
-
-
89 incidenteel
85
-
-
85 incidenteel
152
-
-
152 incidenteel
- incidenteel
Waar het voorheen een begrotingssubsidie betrof alleen voor gemeente Eindhoven, is het nu een meerjaren subsidie aan het regionaal samenwerkingsverband die medegefinancierd wordt door de regio. Met de bijdrage van de regio was geen rekening gehouden in onze begroting. Dit levert een voordeel op aan onze lasten. Algemeen budget RMC (Viafelix) Dit algemeen budget RMC is in het jaar 2020 niet nodig geweest voor projecten die een cofinanciering behoeven zoals subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF). Het voordeel ontstaat doordat dekking is gevonden binnen middelen waarvoor geen co financiering vereist is.
83
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
19
88
Mutatie reserve -
62 244
-2 264
-
Diverse projecten De projecten Actieve Inclusie en Outreachende inzet onzichtbare jongeren zijn gedurende de looptijd gefinancierd met gemeentelijke middelen i.p.v. ESF middelen, waardoor er geen sprake is van terugbetalingsverplichting. In 2019 heeft de gemeente het voordeel doorgezet naar 2020, echter door de korte resterende looptijd van het project, is er sprake van een overschot. Overig SALDO
Afwijking 107 incidenteel
60 incidenteel 508
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 4 Onderwijs zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: Indicator
peiljaar
NL
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
2019
Betreft leerplichtige leerlingen die niet ingeschreven staan op een school. Eindhoven controleert wekelijks of er sprake is van absoluut verzuim. Hier wordt direct op geacteerd. Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen) De BBV indicator van relatief verzuim betreft het wettelijk verzuim (16 uur in 4 weken tijd) wat jaarlijks via de leerplichttelling gemeld wordt bij OCW. Leerplicht Eindhoven heeft met scholen afgesproken dat verzuim al gemeld wordt voordat er sprake is van wettelijk verzuim. Hierdoor kan leerplicht vroegtijdig en preventief reageren op verzuim. Deze verzuimmeldingen worden niet meegenomen in de leerplichttelling. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Schooljaar '18-'19:1,75% (997) vsv-ers in de regio ZOB en 2,48% (355) in EindhovenSchooljaar '19-'20: 1,63% (922) vsv-ers in de regio ZOB en 2,15% (311) in EindhovenDeze dalende trend zien we ook landelijk en in de grote steden terug.Net als in de andere grote steden is het % vsv hoger dan het landelijk gemiddelde. Belangrijkste oorzaak voor vsv blijft persoonsgebonden problematiek – van zorg/hulpverlening tot financiële problemen. Er zijn meer jongeren met zwaardere problemen en vaker meerdere problemen tegelijkertijd. Grootstedelijke problematiek is van invloed. M.n.
voor Eindhoven geldt dat het voor jongeren (tot 23 jaar) lastig is te weten waar en bij wie ze moeten zijn.Het ministerie kan nog geen corona effect aantonen over 2019-2020, maar blijft hier voor waarschuwen. In april 2020 is het college en de raad middels een RIB geïnformeerd over vsv-cijfers/regionale analyse VSV schooljaar 2018-2019. In Q2 2021 volgt een RIB met analyse over schooljaar 2019-2020.
Bij dit programma zijn geen verbonden partijen.
84
Eindhoven
2,4
100.000300.000 2,8
2019
26
24
14
2019
2,0%
2,3%
2,5%
1,1
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Dit programma omvat de taakvelden 5.1 Sportbeleid en activering, 5.2 Sportaccommodaties, 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie, 5.4 Musea, 5.5 Cultureel erfgoed, 5.6 Media en 5.7 Openbaar groen en recreatie.
Deze zeven taakvelden hebben we ondergebracht in drie thema’s: sport, cultuur en groen en recreatie. Onder dit laatste thema vallen ook de taken op het gebied van openbare ruimte voor groen, water, speel- en recreatievoorzieningen (dit is aanvullend op taken in de openbare ruimte voor verkeer en vervoer, deze staan in taakveld 2.1).
Sport
Cultuur
Groen en recreatie
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
5.3 Cultuurpresentatie,productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
5.7 Openbaar groen en recreatie
Sport, cultuur en recreatie leveren in samenhang met andere programma’s uit de begroting een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Wij werken in dit programma aan een vitale stad en aan het realiseren van gemeente brede doelstellingen op (andere) terreinen van onder andere gezondheid, participatie, openbare ruimte en economie. Het draagt bij aan de eigen kracht van de inwoners, verbinding en ontmoeting, het imago en het vestigingsklimaat van de stad. Met de Regio Deal Brainport Eindhoven versterken we in de komende jaren het voorzieningenniveau van onze stad en regio via projecten die bijdragen aan (urban) sport en cultuur.
85
Sport De coronacrisis heeft een grote impact gehad op de sportsector in de volledige breedte. Er kon veel minder gesport worden, verenigingen en sportaccommodaties waren voor lange periode gesloten. Geen van de geplande sportevenementen heeft volwaardig doorgang kunnen vinden. Anderzijds is de waarde van sporten, voldoende bewegen en een gezonde leefstijl sterker voor het voetlicht gekomen. In dit bijzondere jaar richtte het programma zich op het in beweging brengen van alle Eindhovenaren. Het programma heeft zich daardoor extra ingezet op de basis speerpunten uit het programma: het mogelijk blijven maken van beweging op een passende (thuis) locatie en het stimuleren van een gezonde en vitale leefstijl. Daarbij was het ondersteunen van sportinfrastructuur een belangrijk doel. Het taakveld 5.2 Sportaccommodaties draagt onverminderd bij aan het realiseren van de doelstellingen van taakveld 5.1 sportbeleid en activering. We hebben afgelopen jaar extra ingezet op het ondersteunen van verenigingen, mogelijkheden om wijkgericht te sporten en bijgedragen aan het bevorderen van een gezonde levensstijl. Geen van de geplande sportevenementen heeft volwaardig doorgang kunnen vinden.
86
5.1 Sportbeleid en activering Zoveel mogelijk Eindhovenaren in beweging In 2020 is ingezet om nog meer Eindhovenaren in beweging te krijgen. De wijkgerichte aanpak met sportregisseurs werpt zijn vruchten af. Het ontsluiten van bestaand aanbod biedt steeds meer Eindhovenaren de mogelijkheid om voldoende te bewegen. Tegelijkertijd kunnen we niet ontkennen dat COVID-19 de mogelijkheden om te sporten en bewegen tijdelijk heeft beperkt. Landelijk onderzoek laat zien dat de sport- en beweegdeelname lager was in tijden van striktere corona-maatregelen. Vitale en maatschappelijk betrokken sportverenigingen Sportverenigingen zijn in 2020 hard geraakt door de gevolgen van de coronacrisis. Zij werden ineens geconfronteerd met aanzienlijke sportieve beperkingen. Ondanks die beperkingen, hebben sportverenigingen zich tot het uiterste ingespannen om, binnen de geldende regels, zo veel mogelijk inwoners aan het sporten en bewegen te houden. De gemeente heeft diverse steunmaatregelen getroffen om de vitale sport- en beweeginfrastructuur in Eindhoven, waarvan de sportverenigingen een onmisbaar onderdeel uitmaken, overeind te houden. Verlenen van groeibijdrage voor vervullen bredere maatschappelijke rol In 2020 is de groeibijdrage 22 keer verstrekt, 18 keer aan een sportverenigingen of stichtingen en 4 keer aan een commerciële aanbieder.
We zien dat sportverenigingen een belangrijke maatschappelijke rol vervullen, maar er ook commerciële aanbieders zijn die dat doen, met vaak innovatieve ideeën. De groeibijdrage is gebruikt om nieuwe groepen op te starten, zoals jeugd cricket en een aangepast zwemgroepje bij de Eindhovense watervrienden, maar ook bijvoorbeeld het opzetten van online schaakaanbod. Dit sluit goed aan bij de huidige behoefte. Tevens is het gebruikt voor het verbeteren van de kwaliteit van de sportverenigingen op gebied van financiën maar ook op gebied van de organisatie structuur. We zien ook dat een aantal clubs hun website hebben vertaald om zo een bredere doelgroep (internationaals en expats) te kunnen bedienen. Per aanvraag is maximaal € 1.000 beschikbaar. Verenigingsondersteuning In 2020 zijn we sportverenigingen blijven helpen om vitaal en toekomstbestendig te zijn en te blijven. Dit jaar heeft een belangrijk gedeelte van de ondersteuning zich gericht op het omgaan met de gevolgen van de coronacrisis. Zo is meegedacht over de mogelijkheden die er, ondanks de sportieve beperkingen, waren voor een sport- en beweegaanbod, voor leden én niet-leden. Tijdens de Nationale Sportweek 2020, waarbij Eindhoven één van de host city’s was, hebben we sportverenigingen een platform geboden om hun aanbod in de schijnwerpers te zetten.
Effect-indicatoren % dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (4-84jr) Dit percentage geeft aan hoeveel procent van de volwassen Eindhovenaren (18-84 jaar) wekelijks minimaal 150 minuten matig of zwaar intensief beweegt, in lijn met de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad. We zijn al een aantal jaren bezig om de Inwonersenquête-vraagstelling in relatie tot het beweeggedrag van Eindhovenaren te optimaliseren. Dat maakt dat percentages door de tijd heen niet goed te vergelijken zijn. Het gemeten percentage is relatief hoog in vergelijking met landelijke cijfers. Om zeker te zijn dat we meten wat we willen meten, zal voor de Inwonersenquête 2021 een validatieonderzoek worden uitgevoerd.
87
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
61%
74%
71%
Effect-indicatoren
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
3%
4%
3%
-
43%
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
13
10
18
% verenigingen met betalingsachterstand bij de gemeente Dit seizoen zijn er geen betalingsregelingen meer bijgekomen waardoor het beeld dat bijna alle verenigingen hun verplichtingen nakomen is gecontinueerd. Bovendien is het aantal verenigingen met een betalingsachterstand teruggelopen, zo hebben SV Tivoli, PSV Honk- en Softbal, RKVV Brabantia en SSE IJshockey hun betalingsachterstand ingelopen. Dit ondanks de impact van corona op de sportverenigingen. % verenigingen dat een bredere maatschappelijke rol vervult In deze uitzonderlijke coronatijden, waarin sportverenigingen hard zijn geraakt en veel op hun bord hebben gekregen, hebben we ervoor gekozen om sportverenigingen niet te belasten met het invullen van een vitaliteitsonderzoek. In plaats daarvan hebben we ons gericht op het in kaart brengen van de gevolgen van de coronacrisis voor sportverenigingen. Vandaar dat we op dit punt geen gerealiseerde waarde kunnen rapporteren. Prestatie-indicatoren Aantal verenigingen dat de groeibijdrage heeft aangevraagd In totaal zijn er 22 aanvragen ingediend, 18 verenigingen of stichtingen en 4 commerciële aanbieders.
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeringsprogramma Bewegen door Verbinden: In samenspraak met de stad is een nieuwe sport- en beweegvisie opgesteld voor de periode 2021 tot en met 2025. Daarnaast hebben we extra ingezet op het beperken van de negatieve effecten van corona op de vitale sport- en beweeginfrastructuur in de stad en het sport- en beweeggedrag van onze inwoners door advisering over online activiteiten en ondersteuning bij de opstart van de sportactiviteiten. Op deze manier hebben de leden contact met hun leden gehouden en konden ze snel hun activiteiten opstarten zodra dit mogelijk was. • Ondersteunen Jeugdsportfonds: In 2020 hebben we de werkzaamheden van het Jeugdsportfonds ondersteund (ruim 1.000 toekenningen in 2019), evenals het regionale samenwerkingsverband voor bevordering van de aangepaste sport. • Opstellen Lokaal Sportakkoord: Samen met sport- en beweegaanbieders, instellingen op het gebied van zorg, welzijn en onderwijs, overige maatschappelijke partners en het bedrijfsleven hebben we het Lokaal Sportakkoord Eindhoven gerealiseerd, met focus op inclusief sporten en bewegen, vaardig in bewegen en vitale sport- en beweegaanbieders. Daarbij is gestart met het Living Lab “zwemles van de toekomst”.
• Intensivering van de inzet van buurtsportcoaches: middels doorzetten van de subsidie van het Rijk naar partijen in de stad, zoals primair onderwijs, CKE en PSV Foundation, de inzet van buurtsportcoaches geïntensiveerd. • Oplossing adviesgroep voetbal: In 2019 is een adviesgroep voetbal gestart en dat heeft eind 2019 geleid tot de aanpak voetbal Eindhoven-Noord. In 2020 is deze aanpak ten uitvoer gebracht, waardoor vv Wodan is opgehouden te bestaan en vv Nieuw Woensel is verhuisd van Sportpark 't Bokt naar Sportpark Eindhoven-Noord. Het sportpark Eindhoven functioneert ondertussen als volwaardige thuishaven voor Nieuw Woensel en heeft voldoende aanwas van nieuwe leden. Daarbij is ook tot een afronding gekomen van dossier Hilal Sport waardoor het sportpark Hondsheuvel beter gebruikt kan worden. Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
2.932
3.704
3.785
-81
Baten
-294
-377
-927
550
Mutatie reserves (TV 0.10)
-236
-1.215
-1.317
102
Saldo
2.402
2.112
1.541
571
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
88
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Ontvangen tegemoetkoming van het Rijk ivm huurcompensatie In 2020 is van het Rijk € 580.480,18 ontvangen als tegemoetkoming in de door de gemeente Eindhoven kwijtgescholden huur (in de periode van 1 maart tot 1 juni 2020) aan amateursportorganisaties. Aangezien de aframing van de opbrengsten n.a.v. het kwijtschelden huur via een begrotingswijziging was verwerkt in de begroting, wordt de bijdrage van het Rijk als voordelige afwijking (t.o.v. de (gewijzigde) begrote opbrengsten) gepresenteerd. Deze voordelige afwijking wordt betrokken bij het voorstel tot resultaatbestemming over 2020. Overig SALDO
Lasten
Baten
-
580
Mutatie reserve -
-81 -81
-30 550
102 102
Afwijking 580 incidenteel
-9 incidenteel 571
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
5.2 Sportaccommodaties Sport- en beweegaccommodaties die aansluiten bij de behoefte in de stad We hebben verder gewerkt aan het mogelijk maken van sport en bewegen voor alle Eindhovenaren. Op steeds meer plekken blijven we werken om sport en bewegen in de openbare ruimte mogelijk te maken. Daarbij is bijvoorbeeld het indoorsportcentrum van een nieuwe vloer en inrichting voorzien. Faciliteren van voldoende sport- en beweegaccommodaties We hebben verenigingen gefaciliteerd bij hun accommodatie-vragen. Zo zijn bij meerdere tennisbanen padelbanen aangelegd. Faciliteren van voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte Het stimuleren van bewegen in de openbare ruimte kent vele onderdelen en wordt meegenomen in het ontwerpen van de openbare ruimte. Concreet hebben we bijvoorbeeld schaaktafels geplaatst om juist ook andere groepen buiten te laten sporten en elkaar te ontmoeten.
Effect-indicatoren % tevreden over diversiteit sport- en beweegaanbod in Eindhoven Sinds 2018 is de vraagstelling in de Inwonersenquête aangepast. De begrote waarde voor 2020 was nog gebaseerd op de realisatie in 2017. De gerealiseerde waarde in 2020 is in lijn met de gerealiseerde waarde in 2019 (1%-punt hoger) en de beoogde stabiele, licht stijgende trend, waar we onder meer op inzetten via de sportregisseurs. % inwoners dat tevreden is over voldoende sport- en beweegaccommodaties Sinds 2018 is de vraagstelling in de Inwonersenquête aangepast. Er wordt niet langer gevraagd naar tevredenheid met voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte in de buurt, maar in de stad. Deze verandering heeft geleid tot een lagere score. De begrote waarde voor 2020 was nog gebaseerd op de realisatie in 2017. De gerealiseerde waarde in 2020 is in lijn met de gerealiseerde waarde in 2019 (1%-punt lager) en de beoogde stabiele trend. Door de maatregelen in het kader van corona zijn veel sportaccommodaties maar beperkt open geweest. % inwoners dat tevreden is over voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte Sinds 2018 is de vraagstelling in de Inwonersenquête aangepast. Er wordt niet langer gevraagd naar tevredenheid met voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte in de buurt, maar in de stad. Deze verandering heeft geleid tot een lagere score.
De begrote waarde voor 2020 was nog gebaseerd op de realisatie in 2017. Ten opzichte van de gerealiseerde waarde in 2019, zien we een aanmerkelijke stijging. Deze is in lijn met de inzet gericht op het faciliteren van voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare
89
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
78%
70%
79%
73%
87%
72%
47%
73%
52%
Effect-indicatoren
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
-
1.0
-
8
10
9
ruimte en heeft wellicht ook deels te maken met het feit dat tijdens de coronacrisis meer mensen ongebonden zijn gaan sporten (en daardoor de openbare ruimte hebben kunnen herontdekken). Prestatie-indicatoren Score dichtheid publieke sportaccommodaties (vijfpuntsschaal) Deze indicator geeft de dichtheid van (publieke) sportaccommodaties weer per 10.000 inwoners. Het is één van de kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en bewegen (benoemd door het ministerie van VWS). Deze indicator wordt niet jaarlijks in kaart gebracht. De meest recente waarde is gemeten in 2017. Nieuwe cijfers worden in 2021 verwacht Aantal gemeentelijke projecten waar sporten en bewegen in het ontwerp van de openbare ruimte is ingebed Er waren minder projecten waar mogelijkheden waren op sport en bewegen in op te nemen.
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • Aanbesteding omvorming Tongelreep: Het project omvorming Tongelreep heeft mede door corona een vertraging opgelopen. In maart 2021 ligt er een voorstel in de gemeenteraad om de kaders van het project te optimaliseren. Kort na besluitvorming door de gemeenteraad kan het aanbestedingstraject definitief starten. In uitwerking met stakeholders is vervolgens verfijnd wat in maart 2021 tot definitief voorstel heeft geleid. Kort na besluitvorming door de gemeenteraad kan het aanbestedingstraject definitief starten. • Afronden en uitwerken project harmonisatie tarieven: We zijn gekomen tot een geharmoniseerd tarief voor de huur van de gemeentelijke binnensportaccommodaties voor sportgebruik. Dit voorstel wordt in februari 2021 middels een raadsvoorhangprocedure door de gemeenteraad behandeld. • Sloop Sporthal Eckart en naar aanleiding hiervan herplannen binnensport: De sloop van Sporthal Eckart is in uitvoering en wordt in Q1 van 2021 afgerond. We zijn in overleg met de gebruikers tot een nieuwe planning gekomen voor het gebruik voor een deel van de binnensportaccommodaties. • Verdere verduurzaming sportaccommodaties: We hebben ingezet op het verder verduurzamen van sportaccommodaties door onder andere innovatieve warmteoverdracht tussen Brabant Water en Zwembad de Tongelreep.
• Start realisatie Urban Sportpark: Het aanleggen van het Urban Sportpark op voormalig Sportpark 't Schoot is gestart en is in het voorjaar van 2021 gereed voor gebruik. Ook is de verbouwing van Area 51 met middelen van de regiodeal gerealiseerd.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
21.764
23.364
24.345
-981
Baten
-10.059
-8.150
-9.271
1.121
0
-1.795
-2.366
571
11.705
13.419
12.708
711
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Sport opbrengst i.r.t. begrotingswijziging 2e turap coronamaatregelen Het veronderstelde nadelige corona effect van €1,5 miljoen dat gebaseerd was op een worstcase scenario (oa doorrekening van realisatiecijfers 2019) heeft in de praktijk geresulteerd in een uiteindelijk nadelig effect van per saldo €1,0 miljoen. Echter doordat bij de 2e tussentijdse rapportage 2020 de begrote opbrengsten met €1,5 miljoen zijn afgeraamd, ontstaat derhalve bij de jaarrekening 2020 een voordelig afwijking van (afgerond) €0,5 miljoen.
90
Lasten
Baten
-
520
Mutatie reserve -
Afwijking 520 incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Reserveringsdossier 2020 / overboeken projectkosten Met een begrotingswijziging naar aanleiding van het vastgestelde reserveringsdossier is een begrote storting in de reserve reserveringen 2020 van €480.000 in de begroting opgenomen. In de realisatie is de storting achterwege gebleven (gerelateerd aan het overboeken van (de niet in de exploitatie begrote) kosten project Omvorming Tongelreep (m.n. kosten onderzoek en ontwikkeling) van de projectadministratie naar de exploitatie. M.a.w. de kosten worden gecompenseerd door het achterwege laten van de reservering. Vrijval voorziening waardevermindering materiele vaste activa (MVA) In de voorziening waardevermindering MVA was op basis van de eerdere planning rekening gehouden met de sloop van de om te vormen onderdelen Tongelreep in 2020. Vanwege de aanpassing in de planning (en doorlopende afschrijvingskosten) is in 2020 een deel van het voorziene bedrag vrijgevallen. Doorbelaste apparaatskosten Betreft de afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten, zie ook paragraaf 3e bedrijfsvoering). Overig SALDO
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Afwijking
-418
-
480
62 incidenteel
-
327
-
327 incidenteel
-151
-
-
-151 incidenteel
-412 -981
274 1.121
91 571
-47 incidenteel 711
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Investeringen x € 1.000
Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
11.336
11.213
6.038
5.175
-30
-1.901
-989
-912
11.306
9.312
5.049
4.263
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
De actualisering van de planningsbedragen per jaar zal voor een deel van de investeringskredieten in 2021 plaatsvinden. Hierdoor zijn niet in alle gevallen de planningsbedragen 2020 geactualiseerd, waardoor in deze gevallen in 2020 nog sprake is van een afwijking tussen de planning (jaarschijf 2020) en realisatie (jaarschijf 2020). De afwijking van per saldo (afgerond) €4,3 is naar de volgende onderdelen te specificeren (afgerond op €0,1 miljoen): sportzalen (€0,4 miljoen), sportparken (€0,6 miljoen), zwembaden (€3,1 miljoen) verdeeld naar Ottenbad (€1,2 miljoen) en zwemcentrum de Tongelreep (€1,9 miljoen), IJssportcentrum (€0,1 miljoen) en overig/afronding (€0,1 miljoen).
Cultuur Kunst en cultuur, erfgoed, evenementen en design (evenals sport en recreatie) hebben bijgedragen aan de aantrekkingskracht van Eindhoven voor inwoners, bezoekers, bedrijven en (internationaal) talent. Om hier te wonen, te leven, te verblijven of te vestigen. Daarnaast hebben ze in samenhang met andere domeinen een belangrijke bijdrage geleverd aan de leefbaarheid van de stad. En ze hebben bijgedragen aan de eigen kracht van de inwoners, verbinding en ontmoeting en het imago en vestigingsklimaat van de stad. Hoewel dit jaar helaas minder dan normaal door de genomen corona maatregelen. We streven ernaar dat zoveel mogelijk mensen culturele activiteiten bezoeken en waarderen. De Stichting Cultuur Eindhoven is daarbij essentieel. Zij heeft uitvoering gegeven aan de Cultuurbrief 2017-2020, het beleidskader voor kunst en cultuur, waarvan 2020 het laatste jaar was. Eindhoven is een creatieve stad, waar naast culturele 91
professionals inwoners zelf aan kunstbeoefening kunnen doen. We hebben het beoefenen van amateurkunst gefaciliteerd en hebben kinderen en jongeren, zoveel als dit jaar mogelijk was, in contact gebracht met kunst en cultuur. Het Van Abbemuseum biedt bezoekers en gebruikers van het museum - door middel van kunst - diverse en verrassende perspectieven op de stad en de wereld om hen heen. Het Van Abbemuseum intensiveert hiertoe zijn lokale, regionale, nationale en internationale samenwerkingsverbanden met culturele organisaties, onderwijs, bedrijfsleven, Brainport en diverse burgerinitiatieven. Dit sluit aan met de doelstelling van het museum om zo inclusief mogelijk te werken met en voor deze partijen. Cultureel erfgoed willen we behouden en daar waar nodig transformeren voor nieuwe gebruikers. Via het Erfgoedhuis laten we bewoners kennismaken met archeologische vondsten, historische voorwerpen en beelden.
92
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Het culturele aanbod in de stad is van hoog artistiek niveau, divers en heeft ‘voor elk wat wils’ We streven ernaar dat zoveel mogelijk mensen culturele activiteiten bezoeken en waarderen. De Stichting Cultuur Eindhoven is daarbij essentieel. Zij heeft in 2020 voor het laatste jaar uitvoering gegeven aan de Cultuurbrief 2017-2020. In 2020 heeft SCE ook een start gemaakt met de uitvoering van de Cultuurbrief 2021-2024. Onder andere de aanvragen in het kader van BrabantStad-regeling, de Eindhovense Basis en Programma’s 2021-2022 zijn ontvangen, door de Cultuurraad beoordeeld en van advies voorzien en beschikt. Stimuleren van cultureel aanbod Culturele activiteiten van gesubsidieerde instellingen bestaan uit producties, tentoonstellingen en voorstellingen. In 2020 hebben veel minder activiteiten kunnen plaatsvinden door de maatregelen die genomen zijn door het rijk in het kader van de corona crisis. Een van de eerste besluiten om steun te verlenen aan de cultuur sector was om coulant om te gaan met lagere ‘prestaties’ dan waarvoor subsidie was gegeven in 2020.
Culturele organisaties hebben vaak digitaal activiteiten uitgevoerd en aangeboden en op die manier een brede groep kunnen bereiken, van individuele lessen door CKE tot streaming van concerten/uitvoeringen of een heel online event met groot internationaal bereik. Een mooi voorbeeld hiervan en van de veerkracht van de cultuur sector is de samenwerking van een aantal culturele instellingen in de stad door het #Eindhovenfestival te organiseren, geheel digitaal. Enerzijds toch wat bijzonder aanbod voor de Eindhovenaren en anderzijds zoeken naar nieuwe manieren om publiek te bereiken en betrekken. Daarnaast is er aan een aantal instellingen in nood financiële steun gegeven in 2020 om deze te behouden voor de cultuur infrastructuur van Eindhoven.
93
Bijdragen aan design imago van Eindhoven Eindhoven kiest in de promotie voor Techniek-Design-Kennis (TDK). Het design-onderdeel ligt voornamelijk bij de Dutch Design Foundation (DDF). We geven hen de opdracht om een succesvolle Dutch Design Week neer te zetten, ons belangrijke designicoon. De DDW kon in 2020 geen fysieke DDW organiseren en in korte tijd hebben ze het volledig omgebouwd naar een virtuele DDW. Het aantal online bezoekers is uitgevraagd bij de DDW. In 2020 is bij het Regiofonds een subsidie aanvraag gedaan voor ateliers en makerspaces en is er een bedrag van € 4.274.000 toegekend. Met de aanvraag en toekenning wordt in 2021 aan het atelierbeleid verder invulling gegeven. Een deel van het bedrag is voor de ontwikkeling van 2 laagdrempelige ateliers en een deel van het bedrag is voor het uitzetten van een subsidieregeling makerspaces (fysieke open werkplaatsen voor designers en kunstenaars). Kunst in de openbare ruimte: In 2020 zijn er diverse kunstwerken aan de openbare ruimte toegevoegd. Het kunstwerk De Ruimte Bepaald van Jan Maaskant, De Ruimte Bepaald aan de Dommel/ Mignon en De Blockcomplex, Het Venster van Koen Kaayk in het kanaal op de hoek van de Nachtegaallaan/kanaaldijk, Iets Hogers van Maarten Baas op het Kerkplein voor het DomusDela complex en Loom Light van Titia Ex. Het mozaïek ‘Vorming, creatie en verkoopkunde’ van Gé Verhulst uit 1963.
Tours verzorgen voor bedrijfsleven en overheid en maatschappelijke partners In verband met corona zijn er geen tours voor bedrijfsleven georganiseerd
Kunstbeoefening op amateurniveau en cultuureducatie Eindhoven is een creatieve stad, waar naast culturele professionals inwoners zelf aan kunstbeoefening kunnen doen. We faciliteren het beoefenen van amateurkunst en brengen kinderen en jongeren in contact met kunst en cultuur. Kinderen en jongeren in contact brengen met kunst en cultuur We stimuleren het bezoek aan de activiteiten van de culturele instellingen in Eindhoven door zoveel mogelijk inwoners. Voor jongeren en kinderen laten we dat onder andere door het onderwijs organiseren, waar nodig via het jeugdcultuurfonds. CultuurStation bemiddelt cultureel aanbod voor PO en VO en voert het programma Cultuureducatie met Kwaliteit uit. In 2020 waren culturele activiteiten op scholen vanwege maatregelen van corona belemmerd. CultuurStation investeerde extra in training van docenten en professionals en ontwikkeling van digitale content . Effect-indicatoren Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele instellingen
Tevredenheid over Kunst en Cultuur infrastructuur
Aantal bezoekers DDW
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
1.788.585
≥ 750.000
nnb
7,9
7,5
7,1
350.000
≥300.000
4.000.000
39%
≥37%
45%
Het totale online bereik van de DDW 2020 via alle media kanalen is 4 miljoen mensen. % Eindhovenaren dat zelf cultureel actief is
94
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
19742
≥ 7.000
nnb
200
40
26
126440
≥ 65.000
nnb
Aantal culturele activiteiten
DDW: aantal tours Er hebben geen fysieke tours plaatsgevonden. Online heeft DDF 26 online businesstours / matchmakings-events georganiseerd. Verschillende deelnemers van DDW hebben hun eigen online events georganiseerd. Aantal bereikte leerlingen primair en voortgezet onderwijs
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
32.525
36.288
34.723
1.565
Baten
-3.619
-3.446
-3.538
92
-50
-3.807
-2.941
-866
28.856
29.035
28.244
791
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Asbest Parktheater In het kader van veiligheid en wet- en regelgeving worden er vanuit de gemeente in rol als eigenaar tal van inspecties uitgevoerd in onze gemeentelijke panden op het gebied van asbest, legionella en brandveiligheid. Een recent asbestonderzoek in het Parktheater heeft uitgewezen, dat er in dit pand kordate maatregelen moesten worden getroffen om toekomstige gezondheidsrisico’s te voorkomen. De huidige verwachting is dat totale kosten van deze sanering minimaal € 600.000 gaan bedragen, Circa € 200.000 is gerealiseerd in 2020. De totale kosten zijn zo fors omdat er o.a. destructieve maatregelen moeten worden getroffen om het asbest adequaat te kunnen verwijderen. Deze gevolgschade moet vervolgens ook weer hersteld worden. Muziekgebouw Voor de huur van het muziekgebouw heeft de gemeente een huurkorting ontvangen van CBRE van € 100.000 welke vervolgens in mindering is gebracht op de huur bij het Muziekgebouw. De begroting is hier echter niet op aangepast waardoor er sprake is van een voordeel op de lasten en een nadeel op de baten van € 100.000.
Lasten
Baten
-200
-
Mutatie reserve -
Afwijking
648
-100
-
548 incidenteel
-96
-
-
-96 incidenteel
-200 incidenteel
Daarnaast heeft het Muziekgebouw de huurachterstand ingelopen conform de gemaakte afspraken, waardoor een deel van de getroffen voorziening dubieuze debiteuren kon vrijvallen, te weten € 542.000. Op basis van de beoordeling in 2020 van de feitelijke besteding van de MJOP middelen door MGE zijn de hieraan gerelateerde investeringen van Eindhoven over de jaren 2013 t/m 2020 in lijn gebracht. Per saldo een aanpassing in de boekwaarde over de hele linie gezien van € 6.000. Huuropbrengsten Pand P De huurder heeft aangegeven dat zij de huur en servicekosten niet kan betalen. Hierdoor loopt de openstaande vordering en daarmee ook de betalingsachterstand maandelijks verder op. Voor 2020 is de verwachting dat de vordering en betalingsachterstand per saldo met € 96.000 oploopt. Dit bedrag wordt derhalve voorzien in de voorziening dubieuze debiteuren wat resulteert in een additionele kostenpost van € 96.000. Momenteel wordt de toekomstige bestemming van dit pand onderzocht, ook de huur van pand P wordt hierbij betrokken.
95
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Afwikkeling reserve planmatig eigenaarsonderhoud vastgoed In 2020 is € 866.000 van het planmatige onderhoud bij de cultuurinstellingen niet uitgevoerd, maar veelal op verzoek van de instellingen zelf doorgeschoven naar komende jaren. De reden hiervan is corona, omdat dit een golf van reorganisaties bij de cultuurinstellingen teweeg bracht, waardoor de investeringen zijn opgeschoven. Ontvangst licentiefee DDW/DDA 2019 De opbrengst van de licentiefee mbt de DDW/DDA is niet begroot als opbrengst in de gemeentelijke begroting. Dat is, omdat er momenteel een onderzoek loopt naar de wenselijkheid/mogelijkheid om het eigendom van de IP rechten van de gemeente eventueel te delen met de licentienemer, de DDF. Tot daar helderheid over komt en er een besluit over wordt genomen, worden deze inkomsten als incidentele baten geboekt. Na het bedoelde besluit is duidelijk hoeveel de licentie inkomsten in de toekomst zullen zijn en kunnen deze opgenomen worden in de begroting. Design museum / future lab De realisatie van de 2e fase van het Designmuseum /futurelab is voor geheel 2019 gebudgetteerd. De realisatie en inkomende Regio Deal Bijdrage zijn in 2020 verwezenlijkt. Het administratieve nadeel op de kosten wordt nagenoeg geheel gecompenseerd met het voordeel op de kosten van het jaar 2019.
Het nadeel op de opbrengsten van 2019 wordt geheel gedekt door het voordeel van de ontvangen subsidie in 2020. Global Goals / Mondiale bewustwording In 2020 is er € 130.000 minder subsidie verleend en € 75.000 aan kosten gemaakt dan gebudgetteerd. 2020 was een overgangsjaar. De eerste stappen richting de aangekondigde overstap van Mondiale bewustwording naar Global Goals zijn gezet. Binnen de kaders van de bestaande subsidieregeling Mondiale bewustwording is specifiek voorgesorteerd op aanvragen die bijdragen aan de Global Goals. Aanvullend was 2020 het laatste jaar (van de 4) van het mondiale partnerschap met Rwanda, waardoor de projecten daarin in de afrondende fase zaten. Daarnaast waren er minder aanvragen voor kleine activiteiten in de stad door het jaar heen, mede beïnvloedt door Corona. Tot slot konden geplande activiteiten in het najaar gekoppeld aan de beleidswijziging geen doorgang vinden of enkel op aangepaste manier plaatsvinden. Apparaatskosten Betreft het resultaat op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten zie ook paragraaf 3e bedrijfsvoering).
866
-
-866
- incidenteel
-
175
-
175 incidenteel
-73
50
-
-23 incidenteel
205
-
-
205 incidenteel
70
-
-
70 incidenteel
Overig
145
-33
-
112
SALDO
1.565
92
-866
791
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Afwijking
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Investeringen x € 1.000
Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
3.040
1.386
1.904
-518
0
0
0
0
3.040
1.386
1.904
-518
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Onder bovenstaande investeringsopgave vallen verschillende investeringen op het gebied van cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie. Doordat het moment van feitelijke realisatie kan afwijken van de (initiële) planning kunnen er in de jaarschijven verschillen tussen begroting en realisatie ontstaan. De afwijking in de jaarschijf 2020 wordt dan ook hoofdzakelijk veroorzaakt door een verschuiving ten opzichte van de initiële planning (fasering), en resulteren niet in uiteindelijke voor- of nadelen. In totaal is in 2020 € 518.000 meer gerealiseerd dan gepland. De afwijkingen worden met name veroorzaakt door een afwijking van de initiële planning voor investeringen voor het Parktheater. Een aantal investeringen zijn bewust doorgeschoven op verzoek van het Parktheater zelf. Er was daarnaast sprake van een overschrijding van € 49.000 op het krediet voor de vervanging van de ISYGLT-installatie van het Parktheater, door ongunstige marktomstandigheden bij de aanbesteding. De correctie van de door het muziekgebouw uitgevoerde investeringen 2013 t/m 2020 in het 96
muziekgebouw leidt tot een bijstelling van de boekwaarde eind 2020 met € 6.000 (zie toelichting afwijking financiën), door verschuiving in de jaren heeft als gevolg hiervan in 2020 een niet begrote investering van € 217.000 plaatsgevonden
5.4 Musea Impact van kunst op mensen door een constructieve en inspirerende plek voor kunst in het leven van mensen te zijn De collectiepresentatie en programmering van het Van Abbemuseum biedt bezoekers en gebruikers van het museum - door middel van kunst - diverse en verrassende perspectieven op de stad en de wereld om hen heen. Activeren en verder opbouwen van de collectie Het tonen en activeren van de collectie binnen en buiten het museum. Het zorgvuldig behouden, beheren en opbouwen van de collectie. Het organiseren van tentoonstellingen, binnen en buiten de muren van het museum lokaal, nationaal en internationaal Het Van Abbemuseum kenmerkt zich door het maken van tentoonstellingen met toonaangevende hedendaagse kunstenaars. Het toevoegen en ontsluiten van nieuwe perspectieven op de bestaande kunsthistorische canon staat hierbij centraal. Het Van Abbemuseum werkt hiervoor samen met een wereldwijd netwerk van kunstenaars, researchers en musea. Verspreiding via educatieve activiteiten, bemiddeling en communicatie Schoolactiviteiten, waaronder museumlessen, rondleidingen en cursussen maken het museum meer toegankelijk en aantrekkelijk voor een breder publiek. Verregaande digitale ontsluiting van de collectie en activiteiten maken brede verspreiding en gebruik van het museum mogelijk, los van het fysieke bezoek. Effect-indicatoren Aantal bezoeken in het Van Abbemuseum
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
111.858
105.000
45.442
10.000+
7.500
4.000
324.694
450.000
305.313
75.751
100.000
82.799
De invloed van de corona pandemie vanaf medio maart 2020 is enorm geweest op de bezoekersaantallen van het museum. Het museum is bijna 4 maanden geheel gesloten geweest vanwege de algemene lockdown, afgewisseld met perioden van beperkte bezoekersmogelijkheden. Bezoek was slechts beperkt mogelijk onder strikte veiligheidsmaatregelen van het RIVM, gereguleerd door timeslots met een maximum aantal bezoekers per tijdseenheid. Aantal bezoeken in Eindhoven Vanwege de lockdown hebben er maar een gering aantal bezoeken plaats gevonden bij onze partners in de stad. Aantal bezoeken online website Deze daling van 6% ten opzichte van 2019 is volledig te wijten aan de periodes van sluiting van het museum vanwege corona, vooral in de maanden april en mei. Wanneer het museum gesloten is, is er ook weinig behoefte om informatie op te zoeken. In de 2e helft van december hebben we de bezoekcijfers van de website op peil weten te houden met een campagne rondom de virtuele tour van de tentoonstelling Bodywork (Positions #6). Er is een duidelijke verschuiving ontstaan in het online gedrag van onze bezoekers, het aantal is teruggelopen, maar het bezoek wordt steeds intensiever. We passen dit in de begroting vanaf 2022 aan. Aantal bezoeken social media De bezoekers op social media (Facebook, Twitter, Instagram en Youtube) stijgen gestaag, vooral Instagram kent een hoge stijging van ruim 30%.
Twitter stabiliseert en Facebook kent een bescheiden groei. Dit is in lijn met de algemene ontwikkelingen op het gebied van social media.
97
Prestatie-indicatoren Aantal tentoonstellingen etc. binnen de muren van het museum
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
28
30
21
8
3
5
3
4
3
Het aantal tentoonstellingen betreft de tentoonstellingen die gestart zijn in 2019 en doorliepen in 2020 en een aantal nieuwe. Het programma is deels opgeschoven door corona, maar gezien de complexiteit rondom de bruikleen is dit niet altijd mogelijk. Middels een virtuele tour proberen we toch het publiek van de tentoonstellingen te laten genieten. Aantal tentoonstellingen etc. regionaal We streven er naar om met onze activiteiten in de stad zo veel mogelijk mensen te bereiken. Als gevolg van corona hebben we onze planning aan moeten passen. De begroting is de minimale variant. We hebben inmiddels 3 vitrines in Eindhoven waarin wisselend collectie van het museum te bewonderen is. In samenwerking met De Kazerne wordt de tentoonstelling New Melancholy op beide locaties tegelijkertijd getoond. Aantal tentoonstellingen etc. buitenland Alleen de tentoonstelling van de Otolith Groep is naar drie locaties op tour in het buitenland gegaan. Vanwege corona hebben wereldwijd verschuivingen in de programma's van musea plaats gevonden.
In 2020 hebben we ons vooral gericht op: • Doelen museum: Hoe we zo goed mogelijk de diverse doelen van het museum konden invullen binnen de (on)mogelijkheden door het virus veroorzaakt. Een veilig museum voor individuele bezoekers, nieuwe methodes van communicatie met de bezoekers, een veilig museum voor onze collega’s, digitale ontsluiting van de tentoonstellingen en scholenprogramma’s, digitale verkoop van kaarten. Veelvuldig contact met diverse overheden en fondsen gericht op de financiële gevolgen van het virus. Collectiepresentatie in de nieuwbouw van het Van Abbemuseum. Er vonden in Eindhoven kleinere wisselende collectiepresentaties plaats bij Hotel van der Valk Eindhoven, Eindhoven Airport en bij Domus Dela. • Wisseltentoonstellingen: Oog in oog met Frans Hals, solotentoonstelling Yael Davids, 75 jaar Vrede, solotentoonstelling Victor Sonna, vijfde editie Positions en Geodesign de jaarlijkse tentoonstelling in samenwerking met de Design Academy Eindhoven. • Doorontwikkeling van het in Nederland toonaangevende diversiteits- en inclusiviteitsbeleid: Centraal hierin stond dit jaar het landelijke programma Musea Bekennen Kleur. Binnen het Van Abbemuseum is hierin deelgenomen met de tentoonstelling van Victor Sonna en het programma Wie zijn wij? Sporen van koloniaal verleden in Brabant.
In het programma werden 30 Brabanders en bezoekers uitgenodigd om te reflecteren op de rol die complexe geschiedenissen als slavernij en kolonialisme spelen in ons leven. Een tentoonstelling en een uitgebreide online ontsluiting gaf de mogelijkheid om op diverse manieren kennis te maken met deze complexe geschiedenis en op eigen wijze hierop te reflecteren. De samenwerking met Erfgoed Brabant maakte het mogelijk om (online) een nog groter bereik op te zetten. Met uitverkochte (online) bijeenkomsten, onderzoeken, publicaties, trainingen en het uitbreiden en toekomstbestendig maken van de website, kijken we terug op een succesvol afsluitjaar van Studio i. Het online platform is geworden tot een overzichtelijke verzameling van kennis, kunde en een breed netwerk aan professionals en trainers op het gebied van inclusie en toegankelijkheid • Educatie, bemiddeling en communicatie: In 2020 namen er rond 4.000 leerlingen deel aan allerlei lesprogramma’s. Van onderbouw basisschoolleerlingen, (examen)leerlingen van het voortgezet onderwijs en mbo, hbo en wo studenten. Onze jaarlijks en elfde editie van het Radically Mine! project vond dit jaar in aangepaste vorm plaats. We werkte samen met 13 scholen (vmbo, havo, vwo en speciaal onderwijs) en 1 AZC (in totaal 341 deelnemende jongeren). Voor het eerst namen jonge vluchtelingen en statushouders deel aan het project.
Met ‘vrijheid’ als thema maakten zij allen een eigen kunstwerk, geïnspireerd op de collectie van het Van Abbemuseum. Vele pogingen om de tentoonstelling waar te maken zijn door de beperkingen van corona helaas niet van de grond gekomen. Alle kunstwerken en verhalen zijn gebundeld in een prachtige catalogus en gedeeld met alle deelnemers. Geplande projecten op de basisscholen binnen de CMK regeling en het SPC (Stedelijk Plan Creativiteit) zijn grotendeels komen te vervallen. We hebben contact gehouden met het Cultuurstation over samenwerking met het onderwijs binnen de corona periode. Uit dit samenwerkingsverband hebben we o.a. een school gevonden die nu intensief met ons 98
•
samenwerkt rondom de Musea Bekennen Kleur lessen voor groep 8, gericht op diversiteit en inclusie. De in 2019 ontwikkelde Digitale Eindhovense Scheurkalender en de Schatten in de klas kalender maakte het voor docenten mogelijk zelfstandig aan de slag te gaan met kunst en cultuur in de klas. Het cultureel ondernemerschap: De invloed van het virus was groot op het cultureel ondernemerschap. De collectiemobiliteit, touring van tentoonstellingen, sponsoring, verhuur van locaties en kennis liepen ver terug en stopten soms helemaal. Ook de museumwinkel had door het sterk teruggelopen bezoek geen financieel goed jaar, dit werd gedeeltelijk wat goed gemaakt door de webwinkel. De fondsenwerving voor projecten en aankopen verliep wel volgens verwachting.
Exploitatie x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
Lasten
5.679
5.852
6.356
-504
Baten
-1.109
-879
-2.759
1.880
0
-250
1.126
-1.376
4.570
4.723
4.723
0
Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Lasten
Baten
-42
42
Mutatie reserve -
56
-
-56
- incidenteel
-518
1.838
-1.320
- incidenteel
Overig
-
-
-
-
SALDO
-504
1.880
-1.376
-
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Invloed corona op het Van Abbemuseum. Vanwege de invloed van de corona pandemie heeft het museum een rijksbijdrage (via Mondriaanfonds) ontvangen van € 311.000, aangevuld met steun van Provincie Noord Brabant á € 62.000 en de daartoe benodigde eigen cofinanciering (gemeente Eindhoven) van € 250.000. Deze steun is middels een begrotingswijziging verwerkt in de begroting 2020 voor een bedrag van € 610.000, een bedrag van € 10.000 is doorgeschoven naar 2021 ter dekking van inkomstenderving door de gedwongen sluiting. De begroting is bijgesteld op het gebied van bezoekersinkomsten, museumwinkel, verhuuractiviteiten, bruikleen collectie, museum restaurant, inkomsten uit ondernemerschap, rondleidingen, scholenbezoek en overige educatieve activiteiten. Ook de investering in de aanpassingen van het entreegebied, om het veilig ontvangen van bezoekers mogelijk te maken en te kunnen voldoen aan de regels van RIVM, heeft door de bijgestelde begroting niet geleid tot een afwijking tussen realisatie en begroting. Extra gelden van BankGiro Loterij hebben bijgedragen aan de speciale campagne rond de virtuele tour van de tentoonstelling Bodywork. Egalisatie via Reserve Gebruikersonderhoud Fluctuaties in de kosten voor gebruikersonderhoud worden opgevangen via de Egalisatiereserve Gebruikersonderhoud.
Kosten en baten inzake Reserves Aankoop kunst en Reserve Tentoonstellingen Aankopen van kunstwerken en kosten inzake programmering van tentoonstellingen worden afgestemd op de beschikbaarheid van grotendeels extern geworven middelen. Het werven van externe middelen voor jaaroverschrijdende projecten is vooraf niet op jaarbasis te begroten. Dit proces loopt niet synchroon met het begrotingsproces van de gemeente. Daarom wordt bij de opbouw van de gemeentelijke begroting alleen de structurele storting vanuit de exploitatie in de reserve begroot. De reserves hebben een egaliserende functie en de mutaties als gevolg van de gedurende het jaar aangekochte kunstwerken en geprogrammeerde tentoonstellingen passen geheel in het beleidsinhoudelijke kader van het museum. Een voorbeeld is een grote bijdrage van BankGiro Loterij tijdens het Goed Geld Gala van bijna € 800.000.
* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
99
Afwijking - incidenteel
Investeringen x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2020
2020
2020
2020
663
148
94
55
0
0
0
0
663
148
94
55
Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo * Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.
Een groot deel van de investeringen maken deel uit van een groter herinrichtingsplan waarvoor nog niet alle aanvullende financieringsmogelijkheden ingevuld zijn. Door de corona invloed zijn deze investeringen nog verder uitgesteld.
5.5 Cultureel erfgoed Duurzaam behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren In de stad zijn er een groot aantal waardevolle gebouwen, soms monumenten en structuren zoals oude linten/straten of parken. Voor de identiteit van Eindhoven is het van belang om die objecten en structuren in goede staat te behouden. In de verdichtingsvisie binnenstad is het oude stratenpatroon (opnieuw) gedefinieerd en vastgelegd als basis onder de verdichtingsopgave. Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) brengt advies uit De onafhankelijke adviescommissie heeft zwaarwegende adviezen uitgebracht aan het college van B&W over ingrepen of wijzigingen aan waardevolle cultuurhistorische panden of structuren waarvoor een vergunning vereist is. Bovendien heeft de adviescommissie daaraan voorafgaand in een aantal gevallen vooroverleg gevoerd met een initiatiefnemers. Subsidie voor restauratie van monumenten 24 Eigenaren hebben subsidie aangevraagd voor het onderhoud van hun monumentale pand. 20 Van hen hebben subsidie gekregen. 2 Aanvragen zijn afgewezen omdat ze niet voldeden aan de criteria en 2 omdat het budget niet toereikend was. Het behoud van archeologische vondsten Het verrichten van archeologisch onderzoek is bij wet verplicht. Vondsten willen we behouden en tonen aan het publiek omdat daarmee de ontstaansgeschiedenis van de stad wordt blootgelegd en begrepen wordt. We hebben o.a.
archeologisch onderzoek verricht bij de herinrichting van de Vestdijk. Openstellen Erfgoedhuis Het Erfgoedhuis vertelt de verhalen van de stad met duizenden archeologische en historische voorwerpen en foto’s. Het is een ontmoetingsplek voor inwoners, vrijwilligers en professionals met regelmatig interessante lezingen, exposities, etc. I.v.m. corona is het erfgoedhuis echter regelmatig gesloten geweest voor bezoek en gebruik door vrijwilligers . Effect-indicatoren Rapportcijfer voor de waardering van het aanwezige erfgoed (monumenten) in de stad De waardering voor het erfgoed is licht afgenomen, waarbij we gehoopt hadden op een toename. Een waardering uitgedrukt in een rapportcijfer schommelt jaarlijks, meestal zonder grote afwijking en is heel moeilijk exact te voorspellen.