Bijlage 1 - Brief Outreach n.a.v. initiatiefvoorstel Eindhoven mei 2026

aan college B&W Eindhoven T.a.v. wethouder R. Strijk Postbus 90150 5600 RB Eindhoven Onderwerp: mogelijk verbod fossiele buitenreclame via de APV Amsterdam, 13 mei 2026 Beste heer Strijk, Naar aanleiding van ons gesprek met u over een mogelijk verbod op fossiele reclame in de openbare ruimte via de APV, willen wij als branchevereniging Outreach graag enkele bestuurlijke en uitvoeringsaspecten onder uw aandacht brengen. Als Outreach ondersteunen wij actief klimaatdoelen, maar pleiten voor effectieve en proportionele maatregelen. We achten een lokale APV gericht op alleen buitenreclame geen passend instrument. Met name de niet bewezen effectiviteit van een dergelijk lokaal verbod op slechts één mediumtype, de mogelijke financiële en contractuele consequenties en het belang van consistent en betrouwbaar overheidsoptreden vragen om zorgvuldige heroverweging. De buitenreclamesector pleit daarom voor maatregelen die aantoonbaar effectief zijn én voor samenwerking om duurzame keuzes juist actief te stimuleren via het publieke domein. Onderstaand zetten wij de belangrijkste argumenten uiteen. 1. Onvoldoende bewezen effectiviteit en onevenredige schade De effectiviteit van een lokaal verbod op fossiele reclame via uitsluitend buitenreclame is niet aangetoond.

Een buitenreclameverbod in één gemeente heeft weinig effect zolang vergelijkbare uitingen in andere media, zoals online, dagbladen, televisie en zelfs private buitenreclame locaties zoals parkeerterreinen, winkelcentra, winkelpuien en op gevels, onverminderd zichtbaar blijven in diezelfde gemeente. Met een lokaal verbod op alleen buitenreclame verschuiven budgetten naar andere kanalen, zonder dat het beoogde gedrags- of klimaateffect aantoonbaar wordt gerealiseerd. Wij wijzen in dit kader op twee belangrijke wetenschappelijke adviezen die een fossiel reclameverbod op zichzelf niet als effectieve zelfstandige maatregel beschouwen. Op verzoek van de Tweede Kamer is in 2023 het wetenschappelijk advies Een verbod op fossiele reclame, essentieel maar niet voldoende1 uitgebracht. Hierin wordt geconcludeerd dat het een illusie is te veronderstellen dat een reclameverbod op zichzelf ervoor zorgt dat mensen duurzamer

1

https://open.overheid.nl/documenten/19b34bce-d4eb-4b7a-8fea-3aa9e269bf44/file

gaan handelen. Om duurzaam gedrag te stimuleren, is het van belang om barrières gezamenlijk weg te nemen op het gebied van prijs, comfort, gemak en zichtbaarheid. Daarnaast adviseert de Wetenschappelijke Klimaatraad in haar rapport van 2026 Aan de slag met gedrag!2 eveneens: “Creëer een omgeving waarin duurzaam en adaptatiegedrag gemakkelijk, betaalbaar, aantrekkelijk en de norm is. Doe dit via ruimtelijk beleid, subsidiëren, keuzearchitectuur en informeren.” Het wegnemen van contraproductieve prikkels, zoals reclame, wordt daarbij beschouwd als “essentieel, maar niet voldoende” en kan slechts effectief zijn als onderdeel van een bredere mix van prijs-, norm- en gedragsmaatregelen. Een lokaal reclameverbod, beperkt in reikwijdte en uitsluitend gericht op buitenreclame, voldoet hier niet aan. 2. Financiële implicaties en contractuele risico’s Daartegenover staat met een lokaal verbod op buitenreclame wel directe schade voor lokale ondernemers en exploitanten, die legale producten verkopen en disproportioneel worden geraakt, terwijl concurrerende mediakanalen buiten schot blijven. Dit is in strijd met nationale en Europese regelgeving en raakt aan de vrijheid van ondernemerschap. Gemeenten zijn in onze ogen niet bevoegd om landelijke en Europese wetgeving op dit punt te beperken.

Met huidige samenwerkingspartners zijn langlopende concessies en/of contracten afgesloten op basis van bij de aanbestedingen geldende voorwaarden over exploitatie, investeringen en toegestane reclamecategorieën. Buitenreclame exploitatie financiert plaatsing en onderhoud van bushokjes, openbare informatievoorziening en onderhoud van de publieke ruimte. Het tussentijds wijzigen van deze uitgangspunten via de APV raakt direct aan de economische balans van deze overeenkomsten. Dit kan leiden tot: • • •

Substantiële (schade)claims; Heronderhandeling van concessies, door lagere afdrachten, drukken op investeringen in straatmeubilair, onderhoud en innovatie; Precedentwerking richting andere contractpartners

De financiële consequenties hiervan kunnen aanzienlijk zijn. Wat de schade exact behelst, is nog niet te overzien en hangt ook samen met de definitie van het begrip ‘fossiel’. De cijfers die er zijn, gaan meestal over impact of voorbeelden, niet over het aandeel binnen alle buitenreclame. • • •

2

Er bestaat geen publieke dataset die zegt: “x% van alle buitenreclame in NL is fossiel”. Onderzoek en campagnes (zoals van Reclame Fossielvrij) focussen vooral op typen reclame (bijv. vliegverkeer, auto’s, energiebedrijven), niet op hun aandeel binnen het totaal. Fossiele reclame wordt vaak breder gedefinieerd dan alleen olie- en gasbedrijven. Het omvat bijvoorbeeld ook: o vliegreizen

https://www.wkr.nl/documenten/2026/02/19/advies-aan-de-slag-met-gedrag

o o o

cruises benzine-/dieselauto’s of zelfs hybride aangedreven auto’s grijze energie

Dat maakt meten lastig: de afbakening verschilt per studie. Op basis van onze bronnen, schatten wij in dat het huidige fossiel gerelateerde aandeel ruim 10% bedraagt in buitenreclame. Dit is voor Eindhoven nog iets meer: • • • •

veel automotive (Brainport, mobiliteit, lease) relatief veel tech + internationaal verkeer → luchtvaart luchthaven Eindhoven sterk groeiend digitaal netwerk

Voor Eindhoven specifiek ligt het aandeel fossiel in buitenreclame waarschijnlijk iets hoger dan landelijk, rond: ±20%. Een derving van dergelijke inkomsten zal een substantiële impact in bestaande contracten hebben. De inkomsten dalen, terwijl de investeringen/kosten, conform het contract, onverminderd hoog blijven. 3. Betrouwbare overheid en behoorlijk bestuur Naast deze schade doen wij ook een beroep op u als betrouwbare overheid. Een gemeente hoort gemaakte afspraken na te komen en niet halverwege de spelregels fundamenteel te wijzigen. Marktpartijen hebben investeringen gedaan op basis van door de gemeente vooraf vastgestelde concessievoorwaarden. Wanneer de overheid tijdens de looptijd van de concessie via de APV aanvullende verboden introduceert die niet contractueel waren voorzien, ontstaat spanning met het beginsel van rechtszekerheid en ontstaan vragen over evenredigheid en zorgvuldig bestuur. Juist bij publiek-private samenwerking is consistentie van beleid essentieel voor vertrouwen in de overheid als contractpartner. 4. Schade reikt veel verder dan Eindhoven: verstoring nationaal speelveld De impact van lokale verboden beperkt zich niet tot één gemeente. Buitenreclamecampagnes worden veelal nationaal of regionaal ingekocht op basis van bereik, spreiding en uniforme dekking.

Door diverse gemeentelijke verboden ontstaat een lappendeken aan lokale regels, waardoor landelijke campagnes steeds moeilijker uitvoerbaar worden. Hierdoor ontstaat: • • • • •

versnippering van nationale campagnes; hogere uitvoeringskosten; verlies van schaalvoordelen; afname van bereikskwaliteit; een ongelijk speelveld ten opzichte van andere media.

Dit tast het principe van eerlijke concurrentie binnen de mediasector aan en vormt een serieuze bedreiging voor onze branche. Deze nevenschade op marktniveau is niet te overzien en kan ervoor zorgen dat de markt buitenreclame als kanaal links laat liggen en kiest voor media die nog wel zekerheid bieden van nationaal bereik. Conclusie Een lokaal reclameverbod op enkel buitenreclame is juridisch kwetsbaar, op zichzelf niet effectief, financieel risicovol en ondermijnt het vertrouwen in de overheid als betrouwbare contractpartner.

Bovendien veroorzaakt het landelijke marktverstoring door een versnipperd speelveld. De buitenreclamesector pleit daarom voor maatregelen die aantoonbaar effectief zijn en adviseert om duurzame keuzes juist actief te stimuleren via het publieke domein. Om die redenen adviseren wij om dit onderwerp niet via lokale APV-regelgeving te regelen, maar uitsluitend in landelijk verband te bezien, waar juridische duidelijkheid, uniforme definities en gelijke concurrentievoorwaarden beter kunnen worden geborgd. Hiertoe is een coalitie opgericht waar Outreach initiatiefnemer van is: de Coalitie Verantwoord Adverteren, die de dialoog met Den Haag en maatschappelijke partijen opzoekt op tot gedragen beleid te komen. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Outreach via info@outreach.nl. Namens alle buitenreclame-exploitanten die zijn aangesloten bij Outreach, Sita Bakker Directeur Outreach

Over Outreach

Outreach is de brancheorganisatie voor buitenreclame in Nederland. Wij vertegenwoordigen dertien toonaangevende exploitanten van buitenreclame, van abri’s tot grote digitale schermen. We vertegenwoordigen daarmee meer dan 90% van de Nederlandse markt. Wij geloven in de kracht van publieke zichtbaarheid en de waarde van sterke, meetbare buitenreclame. Outreach zet zich in voor de duurzame groei en positionering van buitenreclame binnen de bredere media mix, met betrouwbare eBectmetingen, kwalitatief bereiksonderzoek en inhoudelijke meerwaarde.