Bijlage 1 - Beleidsplan 'Welkom in Eindhoven' 2025-2027

Beleidsplan Welkom in Eindhoven 2025-2027 Maart 2025

Inhoudsopgave Inleiding3 Begrippenlijst4 Feiten & cijfers 5 Spreiding asielzoekerscentra 6 Niet wachten, maar leven 7 Aanpak8 Visie  10 Ambities  11 Pijlers12 Evaluatie & vervolg 20 Bijlage(n)21

1

Gemeente Eindhoven | 3

Inleiding

Eindhoven is een sociale en internationale stad, waarin wordt gestreefd naar een inclusieve samenleving waar plek is voor iedereen. Al jaren wonen en werken er mensen uit allerlei landen van over de hele wereld in Eindhoven. Dit aantal zal de aankomende decennia blijven stijgen, mede door de toenemende globalisering, economische en demografische ontwikkelingen, uitdagingen als klimaatverandering, grensoverschrijdende (gewelds) conflicten en instabiliteit. Voor Eindhoven betekent dit op dit moment een toename van het aantal vluchtelingen. Het college heeft zich in het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’ 2022-2026 gecommitteerd om verantwoordelijkheid te nemen voor asielopvang. De huidige asielopvang en de prognoses voor de nabije toekomst vragen om een grote inspanning. De landelijke trends laten zien dat de vluchtelingenopgave de aankomende jaren groot blijft. Eindhoven zal hierin als vijfde stad van Nederland een belangrijke rol spelen. Het college van B&W heeft op 12 maart 2024 besloten om als grote stad in de regio haar verantwoordelijkheid te nemen om te helpen bij goede opvang voor mensen die bescherming zoeken en bij te dragen aan deze opgave door het opvangen van 1200 asielzoekers conform de Spreidingswet.

Tevens is in het bestuursakkoord “Samen morgen mooier maken” 2022-2026 de volgende ambitie uitgesproken: ‘We zorgen dat alle nieuwkomers vanaf dag één kunnen meedoen: dat ze Nederlands leren en zo mogelijk een opleiding volgen of vrijwilligerswerk doen.’ Middels dit beleidsplan, ‘Welkom in Eindhoven’, geven we invulling aan deze ambitie voor de jaren 2025 tot en met 2027.

Gemeente Eindhoven | 4

Begrippenlijst Asielzoeker

Een asielzoeker is iemand die asiel heeft aangevraagd in Nederland. Hij of zij vraagt om bescherming als vluchteling en wacht op de beslissing van de overheid.

Statushouder

Een statushouder is iemand die een (tijdelijke) verblijfsvergunning heeft gekregen in Nederland.

COA

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers is verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van asielzoekers in Nederland.

Spreidingswet

Gemeenten hebben met de Spreidingswet een wettelijke taak in de opvang van asielzoekers.

IND

Immigratie- en Naturalisatiedienst behandelt aanvragen van mensen die in Nederland willen verblijven of die Nederlander willen worden.

Noodopvang COA Is er niet genoeg plek in de asielzoekerscentra (azc)? Dan vangt het COA asielzoekers tijdelijk op in de noodopvang. Dit zijn tijdelijke locaties met minder voorzieningen dan de standaard opvanglocaties van het COA. TGO

Tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie: Is er voor asielzoekers geen plek meer in de noodopvang? Dan vangt de gemeente asielzoekers op in ruimtes die de overheid meestal inzet bij een crisis. De locaties worden geregeld door gemeenten en veiligheidsregio’s.

Gemeente Eindhoven | 5

Feiten & cijfers In dit plan wordt gesproken over asielzoekers. Zolang de asielprocedure loopt, hebben asielzoekers het recht om in een opvangcentrum in Nederland te verblijven. De wettelijke beslistermijn voor de IND is in 2022 verlengd van 6 naar 15 maanden1. Het COA is verantwoordelijk voor het plaatsen van asielzoekers in de verschillende opvangcentra in het land. Volgens de cijfers van het CBS waren in juni 2024 de meest voorkomende nationaliteiten van asielzoekers en nareizigers in Nederland. Dit komt overeen met de nationaliteiten van asielzoekers in de Eindhovense opvangcentra. ƒ Syrisch (46,1 procent), Turks (5,6 procent), Jemenitisch (4,8 procent), ƒ Eritrees (4,4 procent), ƒ Onbekend (4,4 procent) of ƒ Iraaks (3,7 procent). ƒ De overige 31,0 procent had een andere nationaliteit.

Andere nationaliteit

Een asielzoeker op de opvanglocatie wacht op de uitkomst van diens asielaanvraag. De IND beslist of de asielaanvraag wordt ingewilligd. Het inwilligingspercentage van eerste asielaanvragen waarover in de periode juli 2023 t/m juni 2024 is beslist, is 59%2 Dit houdt in dat 59% van de eerste asielaanvragen in dat jaar zijn goedgekeurd. Dit fluctueert, in de jaren hiervoor lag dit percentage hoger, namelijk gemiddeld 80%. De percentages verschillen per herkomstland en per periode, afhankelijk van de instroom en criteria voor asiel. Bij een afgewezen asielaanvraag heeft de asielzoeker geen recht meer op opvang in een asielzoekerscentrum. Het Rijk is verantwoordelijk voor de vervolgprocedure na afwijzing van de asielaanvraag.

Syrisch

46,1

31,0

de meest voorkomende nationaliteiten van asielzoekers en nareizigers in Nederland CBS, juni 2024

Als de asielaanvraag wordt ingewilligd krijgt de asielzoeker een verblijfs­ vergunning. Na het verkrijgen van een verblijfsvergunning wordt niet meer gesproken over asielzoeker, maar over statushouder. Na inwilliging wordt de statushouder gehuisvest in een gemeente. Met het COA zijn afspraken gemaakt over wie opgevangen worden in de Eindhovense opvangcentra. In eerste instantie worden de opvanglocaties beschikbaar gesteld voor statushouders die aan Eindhoven gekoppeld zijn en in afwachting zijn van een woning. Daarna worden de opvanglocaties beschikbaar gesteld voor asielzoekers die zo veel mogelijk gekoppeld worden aan Eindhoven. Door deze afspraak met het COA wordt ervoor gezorgd dat het geleerde in de Eindhovense opvanglocaties gecontinueerd wordt en de opgebouwde sociale netwerken voortgezet kunnen worden in hun toekomst in Eindhoven.

getallen in procenten

Iraaks

3,7

1 Asiel: laatste ontwikkelingen, Onbekend 8 oktober 2024. https://ind.nl/nl/asielEritrees laatste-ontwikkelingen#:~: Jemenitisch text=Beslistermijn%20van%20 uw%20asielaanvraag,te%20verlengen %20met%209%20maanden.

4,4

4,4

4,8

Turks

5,6

2 Kerncijfers Asiel en Migratie, IND juni 2024

Gemeente Eindhoven | 6

Spreiding asielzoekerscentra Het college heeft zich zoals eerder genoemd gecommitteerd aan de opgave van de Spreidingswet. We vinden het belangrijk dat asielzoekers verspreid in de stad worden opgevangen in verschillende opvangcentra. Hieronder een weergave van deze spreiding met aantallen.

Gemeente Eindhoven | 7

Niet wachten, maar leven In de tijd dat asielzoekers wachten op de uitkomst van hun procedure staat hun leven voor het grootste gedeelte stil. Dit is frustrerend voor asielzoekers met een grote kans op asiel die actief willen deelnemen: de Nederlandse taal leren, een netwerk opbouwen en werken. Het lange wachten vormt een belemmering op het gebied van integratie voor Nederland en daarmee de

gemeente waar de asielzoeker uiteindelijk in komt te wonen: vluchtelingen die lange tijd stil hebben gezeten, integreren namelijk moeilijker. Dit brengt tegelijkertijd kansen met zich mee door vroegtijdig te zorgen dat asielzoekers actief kunnen deelnemen in de samenleving.

Gemeente Eindhoven | 8

Aanpak Dit beleidsplan is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende partijen in de stad met input van inwoners en asielzoekers. In de tweede helft van 2023 is een brede inwonerraadpleging uitgezet met als onderwerp “samenleven vanaf dag één”, wat als fundament fungeert voor dit beleidsplan. Wat is er volgens inwoners en vluchtelingen nodig om goed samen te leven? En wat moet de gemeente hiervoor regelen? Er is een online raadpleging gehouden en een fysieke raadpleging waarin is gesproken met Eindhovenaren met een migratieachtergrond, praktisch geschoolden, jongeren en vluchtelingen. Meer dan 3300 inwoners hebben meegedaan met de raadpleging. Gebleken is dat Eindhovenaren en ook vluchtelingen het vaak eens zijn over wat er nodig is om goed samen te leven. Taal en cultuur, werk en opleiding en veiligheid zijn de belangrijkste onderdelen die naar voren komen. Aanvullend hieraan zijn verschillende partijen betrokken geweest in de verdere visievorming en/of hebben al een bijdrage geleverd aan de participatie en integratie van asielzoekers, zoals Taalkracht, Vluchtelingenwerk, WIJeindhoven, Springplank, Ergon, Wasbeer & Pauw, Samen voor Eindhoven, COA, Brainport voor Elkaar en Memories of Damascus.

Uit deze gesprekken en samenwerkingen is gebleken dat participeren, ontwikkelen én goed samenleven van essentieel belang is bij het opvangen van asielzoekers, omdat dit bijdraagt aan sociale cohesie, bewustwording/begrip en veiligheid op en rondom opvanglocaties. Per februari 2024 is onze tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie (hierna: TGO) aan de Sliffertsestraat in Eindhoven geopend, wat uiteindelijk als proef-locatie is gaan functioneren. Dankzij onder andere de voornoemde partijen is de visie zoals verwoord in ‘Welkom in Eindhoven’ met succes op deze locatie in praktijk gebracht. Zo verrichten asielzoekers bijvoorbeeld al met ondersteuning van Samen voor Eindhoven structureel vrijwilligerswerk en is Brainport voor Elkaar een belangrijke schakel geworden tussen het bedrijfsleven en de opvangcentra in onze stad.

Tevens zijn er aanvullend gesprekken gevoerd met asielzoekers over hun visie op integratie en participatie. Verder zijn er ambtelijke bezoeken gepleegd aan andere opvanglocaties in het land, waarin input is opgehaald en ervaringen zijn uitgewisseld. Er zijn tussentijds presentaties gegeven aan de cliëntenraad Sociaal Domein en Jong040 heeft een advies uitgebracht over hoe jonge asielzoekers vanaf dag één kunnen meedoen in onze stad. Deze input wordt verder meegenomen in de uitwerking van de plannen van de komende jaren.

Gemeente Eindhoven | 9

Eindhovenaren en ook vluchtelingen zijn het opvallend vaak eens over wat er nodig is om goed samen te leven. Taal en cultuur, werk en opleiding en veiligheid zijn het belangrijkste. Belangrijk bij Samenleven vanaf dag één. 1

Dat vluchtelingen de Nederlandse taal en cultuur kennen.

2

Dat het in en rond opvanglocaties veilig is.

> Belangrijk

3

Dat vluchtelingen werken. Of een opleiding volgen.

> Belangrijk

4

Dat vluchtelingen zo snel mogelijk zelfstandig zijn.

> Belangrijk

5

Dat vluchtelingen zich welkom voelen in Eindhoven.

> Enigzins belangrijk

6

Dat vluchtelingen een vrijwillige bijdrage leveren aan de samenleving. > Enigzins belangrijk

7

Dat opvang van vluchtelingen de gemeente geen extra geld kost.

> Enigzins belangrijk

8

Dat vluchtelingen zich makkelijk kunnen verplaatsen in de stad.

≤ Enigzins belangrijk

Bijzonder belangrijk

Enigszins belangrijk

Belangrijk

Bijzonder belangrijk

Gemeente Eindhoven | 10

Visie Op basis van alle input uit gesprekken met inwoners, maatschappelijke partijen én de ervaring uit de praktijk is de volgende visie ontstaan:

“In onze stad vinden we dat asielzoekers opvangen verder gaat dan een dak boven het hoofd bieden. Asielzoekers moeten zich welkom voelen in Eindhoven en moeten al vanaf dag één van hun verblijf in het opvangcentrum kunnen integreren en participeren in de samenleving.”

“Wanneer je je welkom voelt hoop ik dat je ook wat makkelijker voor je medemens/ buren iets wilt doen” – inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’ Gedicht door Merel Morre genaamd ‘Als ik open’. Geïnspireerd door de stadsgesprekken over diversiteit en inclusie.

Gemeente Eindhoven | 11

Ambities Om de visie van ‘Welkom in Eindhoven’ te realiseren zijn de volgende drie ambities geformuleerd. 1. We investeren vroegtijdig in zelfredzaamheid en integratie door te ondersteunen aan ‘werken aan perspectief’. 2. We dragen bij aan een menswaardige opvang en een veilige plek voor bewoners van het opvangcentrum én omwonenden uit de buurt. 3. Oude en nieuwe Eindhovenaren voelen zich meer verbonden met elkaar door ontmoetingen en het creëren van meer bewustzijn. Om deze ambities te bereiken zijn een aantal pijlers opgesteld. Dit zijn de gebieden waarop gestuurd wordt op de visie en ambities. De ambities komen in alle pijlers terug. Door het formuleren van doelstellingen worden de pijlers concreet gemaakt. De doelstellingen maken de pijlers vervolgens meetbaar.

Gemeente Eindhoven | 12

Pijlers

6 pijlers ‘Welkom in Eindhoven’

De onderstaande pijlers vormen de basis voor hoe asielzoekers worden opgevangen in onze stad.

1. Participatie

1. Participatie We begeleiden asielzoekers vroegtijdig bij het participeren via werk (betaald of vrijwillig). 2. De taal leren We zetten vroegtijdig in op het leren van de Nederlandse taal. 3. Samenleven vanaf dag één We zetten in op verbinding tussen de buurt, de stad en opvangcentrum. 4. Doorgaande lijn De asielzoeker die een verblijfsvergunning krijgt, start vanaf het verkrijgen van de status met de wettelijke inburgering. 5. Menswaardige opvang De visie van ‘Welkom in Eindhoven’ passen we toe op alle huidige en toekomstige opvanglocaties in Eindhoven. 6. Aansluiting bestaande programma’s We investeren in aansluiting op bestaande initiatieven en beleid in Eindhoven.

‘Werk’ kwam als een van de belangrijkste resultaten naar voren uit de inwonerraadpleging. De arbeidsparticipatiegraad van asielzoekers in de opvangfase is over de afgelopen jaren laag geweest in Nederland. Echter, in 2023 werden er 2000 tewerkstellingsvergunningen uitgegeven aan werkgevers voor het in dienst nemen van asielzoekers1. Dit is nodig om de asielzoeker te laten starten met werken. Dit is ruim drie keer meer dan een jaar eerder. Dit kent twee mogelijke oorzaken. Enerzijds de krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds het afschaffen van de 24-weken eis. De rechter besloot namelijk in 2023 dat asielzoekers het recht hebben om voortaan 52 weken per jaar te werken. Asielzoekers moeten wel minimaal zes maanden in Nederland zijn én een BSN hebben om te kunnen werken. Over het algemeen start de begeleiding naar werk op het moment dat een asielzoeker een verblijfsvergunning heeft en komt te wonen in een gemeente. Zo ook in Eindhoven. De afgelopen jaren wordt opgemerkt dat de drempel om te werken voor veel statushouders hoog ligt. Een mogelijke oorzaak is het lang stilzitten tijdens de asielprocedure in het opvangcentrum. Statushouders maken langer gebruik van een bijstandsuitkering en het integreren in de Nederlandse samenleving en de arbeidsmarkt loopt op deze manier vertraging op. Des te meer een reden om in te zetten op participatie vanaf dag één.

Uit de gesprekken die gevoerd zijn met asielzoekers is gebleken dat er een sterke wil is om zo snel mogelijk aan de slag te kunnen. Zij geven aan op deze manier hun leven weer te willen opbouwen. Redenen die genoemd zijn, zijn onder andere dat meedoen via werk helpt bij het leren van de Nederlandse taal, het leren van werknemersvaardigheden die van belang zijn in Nederland (ten opzichte van eigen cultuur) én bij het opbouwen van een sociaal netwerk. 1 https://www.nu.nl/economie/6299772/waarom-drie-keer-zoveel-asielzoekers-in-2023-eenwerkvergunning-kregen.html

Gemeente Eindhoven | 13

Firas is een man van 34 uit Jemen en is sinds 7 maanden in Nederland. Voor Firas betekent integreren van waarde zijn en meedoen in de maatschappij. Dit begint voor hem met werk. Op deze manier kan hij zijn werknemersvaardigheden verder ontwikkelen en leren wat de standaarden en normen zijn in Nederland.

Doelstellingen Bovenstaande biedt kansen, ook voor Eindhoven. Met de pijler participatie wordt beoogd dat asielzoekers snel kunnen participeren, zodat zij als statushouder zelfredzaam zijn en mogelijk uiteindelijk minder (lang) afhankelijk van gemeentelijke ondersteuning. Om die reden starten asielzoekers die in de opvanglocaties verblijven zo snel mogelijk met werk (betaald of vrijwillig). Zo snel mogelijk starten is voor elke asielzoeker anders. Zo zijn er asielzoekers die snel klaarstaan om actief te participeren, maar kan het ook voorkomen dat eerst landen en verwerken van eventuele trauma’s prioriteit heeft. De aanpak en de programma’s op de opvanglocatie worden hierop ingericht. Er wordt ingezet op een betere bemiddeling tussen de werkloze asielzoeker als onbenut arbeidspotentieel en de werkgever en spelen zo in op de krapte op de arbeidsmarkt. Dit doen we door ons specifiek te richten op begeleiding richting de reguliere arbeidsmarkt. Het streven is dat de bemiddeling naar werk voor asielzoekers ingebed wordt in het reguliere aanbod van de gemeente Eindhoven. Daar waar mogelijk zal ook aansluiting gezocht worden bij bestaande initiatieven en projecten op het gebied van werkgeversdienst­ verlening en de brede doelgroep nieuwkomers (denk aan: arbeidsmigranten, statushouders).

“Draagt bij aan gevoel voor eigenwaarde en maakt ze sneller zelfstandig.”

– Inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’ Firas

Gemeente Eindhoven | 14

2. De taal leren Uit de resultaten van de inwonerraadpleging én gesprekken met asielzoekers is naar voren gekomen dat taal als een van de belangrijkste onderdelen gezien wordt als het gaat om integratie en participatie. Alles begint met taal. Je netwerk uitbreiden, een cursus volgen of een baan vinden: het kan pas wanneer je de Nederlandse taal spreekt én begrijpt. Veel asielzoekers verlangen naar contact met Nederlanders. Door dit soort contact kun je de taal oefenen, leren over de Nederlandse samenleving en kun je bouwen aan een netwerk van mensen om je heen. Zo’n netwerk maakt dat mensen op den duur ook minder afhankelijk zijn van formele hulpverlening en daarmee zelfredzamer zijn.

gewenste resultaat dat deze asielzoekers een voorsprong hebben aan het begin van het inburgeringstraject op het moment dat zij een verblijfsvergunning krijgen.

“Dan kun je makkelijk meekomen in de samenleving, werk en opleiding. Geldt voor iedereen ook voor vluchtelingen”

– Inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één

Abdulrhman is een jongen van 21 uit Jemen. Hij is nu 6 maanden in Nederland. Toen hij op de vlucht sloeg was hij nog aan het studeren. Hij vertelt dat hij nu veel energie en motivatie heeft om zijn doelen op het gebied van scholing en werk voort te zetten. Hij is zeer dankbaar voor de opvang in Eindhoven en wil graag de Nederlandse taal leren. De Engelse taal beheert hij al goed. Volgens Abdulrhman begint de integratie met het leren van de taal van je medebewoners. Op die manier kan hij makkelijker in contact treden met Eindhovenaren en zo een netwerk opbouwen. Abdulrhman kan door de taallessen die geboden worden op de opvang al korte zinnen maken. Aanvullend hierop treedt hij middels vrijwilligerswerk in contact met Nederlanders om zo ook de taal sneller te leren.

Doelstelling Met de pijler ‘de taal leren’ wordt ingezet op vroegtijdig taalaanbod. Het streven is dat op elk opvangcentrum Nederlandse taal geboden wordt door middel van cursussen en trainingen, uitgevoerd door partijen die actief zijn op het opvangcentrum én het maatschappelijk veld. Door met deze asielzoekers vroegtijdig aan de slag te gaan met het leren van de Nederlandse taal, is het

Abdulrhman

Gemeente Eindhoven | 15

3. Samenleven vanaf dag één De komst van een opvanglocatie betekent wat voor zowel de omwonenden als de asielzoekers. Ook voor Eindhovenaren geldt dat onbekend, onbemind maakt: juist door contact met asielzoekers krijgen mensen een beter beeld van de asielzoekers van het opvangcentrum. Voor de asielzoekers geldt dat zij in een nieuwe omgeving vaak niet weten hoe zij kunnen participeren of een netwerk kunnen opbouwen. Door in te zetten op contact met omwonenden en inwoners in de rest van de stad en hier maatschappelijke partijen bij te betrekken, wordt samenleven vanaf dag één gestimuleerd.

“Samenleven is een zaak van alle Eindhovenaren. Mensen maken met elkaar de stad. Het leven in eigen ‘bubbels’ is begrijpelijk. We gaan vaak vooral om met mensen die op onszelf lijken; gelijkgestemden. Veel mensen blijven in een eigen bubbel leven. Dit is in principe geen probleem. Een sterke binding tussen gelijkgestemden is zelfs wenselijk. Het maakt het makkelijker om de verbinding te zoeken met mensen buiten de eigen bubbel.’’

– beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023-2026’

Doelstelling Met de pijler ‘samenleven vanaf dag één’ wordt de komende jaren ingezet op de verbinding tussen de buurt, de stad en opvangcentrum. We staan voor een opvanglocatie dat een onlosmakelijk deel van onze Eindhovense samenleving is, een open gebouw waar oude- en nieuwe Eindhovenaren elkaar ontmoeten en samen activiteiten organiseren en/of aan deelnemen. Daarbij zal ook de verbinding naar buiten gemaakt worden. Asielzoekers kunnen aansluiten bij buurtontmoetingen, vrijwilligerswerk en andersoortige initiatieven in de wijk en/of in de stad. Ontmoetingen tussen Eindhovenaren worden daarbij aangemoedigd in het kader van het versterken van de sociale basis, waarbij ruimte is voor het organiseren van activiteiten en inbrengen van nieuwe initiatieven om deze twee werelden samen te brengen. Daarnaast wordt gestreefd naar meer bewustwording bij álle inwoners van onze stad, niet alleen de direct betrokkenen zoals omwonenden van een opvangcentrum; de komende jaren zullen asielzoekers namelijk onderdeel uitmaken van onze stad.

Gemeente Eindhoven | 16

4. Doorgaande lijn Als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, wordt zoals eerder benoemd gesproken van een statushouder. Een statushouder is verplicht om te starten met de wettelijke inburgering. Normaliter start de inburgering op het moment dat de statushouder gehuisvest wordt in Eindhoven. Vanaf het moment van het verkrijgen van een verblijfsvergunning tot aan het huisvesten in een gemeente zit vaak een aantal maanden. Het is ook mogelijk om te starten met de wettelijke inburgering vanuit de opvanglocatie in de tijd dat de statushouder wacht op een woning. Dit wordt de ‘vroege start’

genoemd. Als een statushouder buiten de gekoppelde gemeente in een opvanglocatie zit, is het door de afstand praktisch onmogelijk om te starten met de inburgering. Zoals eerder benoemd is met COA afgesproken dat asielzoekers in onze opvangcentra, zo veel mogelijk ‘gekoppeld’ worden aan onze stad, waardoor de afstand geen belemmering vormt, participatie en (betaald of vrijwillig) werk kan worden voortgezet en gestart kan worden met inburgering.

Gemeente Eindhoven | 17

Zoals eerder benoemd worden asielaanvragen ook afgewezen. In de basis is het Rijk verantwoordelijk voor de vervolgprocedure tot vertrek. Eindhoven neemt sinds 2019 deel aan de pilot Landelijke Vreemdelingen Voorziening, hierna LVV. Binnen de LVV wordt gewerkt aan het realiseren van perspectief voor ongedocumenteerden; personen zonder rechtmatig verblijf in Nederland. Het kabinet heeft besloten om de rijksbijdrage aan de LVV te beëindigen. Dit betekent effectief dat de LVV zoals we die nu kennen per 1 januari 2025 eindigt. De geleerde lessen uit de afgelopen jaren worden geborgd in een nog vast te stellen lokaal ongedocumeteerdenbeleid. Afwijzing van de asielaanvraag betekent niet direct dat er aanspraak gemaakt kan worden op voorzieningen uit dit ongedocumenteerdenbeleid. Wel is inzetten op preventie belangrijk.

Doelstelling Met de pijler doorgaande lijn wordt ingezet op dat statushouders vanaf de opvanglocatie starten met inburgeren. Dit zorgt ervoor dat de statushouders vanaf het moment dat zij een verblijfsvergunning krijgen verder kunnen investeren in hun toekomst in Eindhoven. Op het gebied van de wettelijke inburgering wordt zo ‘de vroege start’ op de opvanglocatie geborgd. Deze werkwijze zal worden gehanteerd op alle opvanglocaties in de stad. Vanuit de visie ‘Welkom in Eindhoven’ gaan we onderzoeken hoe we nog tijdens verblijf in opvanglocaties kunnen inzetten op preventie. Dit om zo veel mogelijk te voorkomen dat personen ongedocumenteerd worden in onze stad wanneer zij Nederland niet verlaten, maar ook om vroegtijdig kwetsbaarheid te kunnen signaleren en toe te leiden naar benodigde voorzieningen om zo risico’s op medisch vlak en op vlak van de openbare orde en veiligheid te voorkomen.

5. Menswaardige opvang Onze stad kent momenteel een aantal TGO’s én noodopvanglocaties waar het COA actief is. Een TGO wordt beheerd door de gemeente in tegenstelling tot een noodopvang, waar COA de regie heeft. Veiligheid voor de asielzoekers, het personeel van het opvangcentrum én omwonenden zijn één van de leidende principes. Dit blijkt ook uit de inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’. Ongeacht de grootte van de opvanglocatie en aantal bewoners is het voor de beheersbaarheid, sociale cohesie én veiligheid belangrijk dat er gezorgd wordt voor zichtbaarheid van de bewoners én een sterk programma om te voorkomen dat bewoners vervallen in verveling en daarmee in een uitzichtloze situatie. Met zichtbaarheid wordt bedoeld dat de partijen op de vloer het individu kennen en maatwerk toepassen waar nodig.

“Als alles goed georganiseerd is en iedereen mee kan dan is het vanzelf veilig in en om opvangcentra”

– Inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’

Zoals eerder benoemd is in februari 2024 de eerste TGO (proeflocatie) geopend onder leiding van Eindhovense partijen die het sociaal beheer uitvoeren. De ervaringen hier zijn positief; er is sprake van sociale cohesie, een hoge participatiegraad van asielzoekers en veiligheid op en rondom de opvanglocatie.

Gemeente Eindhoven | 18

Doelstelling De ervaringen uit de proeflocatie worden meegenomen naar alle nieuwe te openen gemeentelijke opvanglocaties in de stad. Zo wordt ervoor gezorgd dat voorafgaand aan de opening van nieuwe opvanglocaties, de visie en pijlers uit ‘Welkom in Eindhoven’ goed geborgd worden. Op elke locatie zal gelden dat de bewoners gezien, gehoord en erkend worden. Het streven is een sterk programma aanwezig is voor asielzoekers gericht op zelfontwikkeling. Het programma bevat opdrachten die toewerken naar doelen gericht op participatie, taal en zelfredzaamheid. Op alle opvanglocaties is het waarborgen van een goede samenwerking met alle betrokken partijen van belang. Op alle onderdelen van de visie ‘Welkom in Eindhoven’ wordt samen met de partijen die actief zijn op een opvanglocatie bezien hoe hierin samen kan worden opgetrokken om de doelen te realiseren. Het doel is dat alle betrokken partijen gezamenlijk en vanuit ieders kracht bijdragen om de visie tot werkelijkheid te maken op de opvangcentra in Eindhoven.

Leen is 38 jaar oud en is samen met haar drie kinderen en man 9 maanden geleden gevlucht uit Syrië. Het opvangcentrum op de Sliffertsestraat is voor hun het tweede opvangcentrum in korte tijd. Het geboden programma op de TGO is het eerste wat Leen en haar man is opgevallen, iets wat zij van de vorige locatie niet gewend zijn. Op de open dag van het opvangcentrum en op school van de kinderen heeft het gezin inmiddels kennis gemaakt met verschillende mensen waar zij nu regelmatig contact mee hebben. Op deze manier zijn zij begonnen met het opbouwen van een netwerk in Eindhoven. Leen is inmiddels aangenomen op de functie van administratief medewerker bij Wasbeer & Pauw. Als de verblijfsvergunning wordt toegekend, hoopt Leen zich stapsgewijs te kunnen ontwikkelen op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Leen

Gemeente Eindhoven | 19

6. Aansluiting bestaande programma’s Er wordt in onze stad veel moois gedaan. Zo is er al veel beleid en zijn er initiatieven die de participatie en gelijke kansen voor iedereen garanderen, ongeacht hun achtergrond. Van belang hierbij is dat er zoveel mogelijk aansluiting gezocht wordt bij wat er al gedaan wordt in onze stad voor en door inwoners.

Doelstelling Voor de pijler ‘aansluiten bestaande programma’s’ is het doel om de asielzoekers daar waar mogelijk te koppelen aan het reguliere aanbod in de stad. Denk hierbij aan talentontwikkeling-programma’s, werktrajecten en alle initiatieven die gericht zijn op kansengelijkheid en (buurt)ontmoetingen. Het streven hiervoor is dat het aansluitende aanbod in de stad in beeld gebracht wordt en direct ook beschikbaar is voor elke opvanglocatie in onze stad. Dit maakt de stap naar buiten makkelijker voor zowel de partijen die actief zijn op de opvanglocatie als voor de asielzoekers.

“It is important they have the possibility to explore different parts of the city, to find work or join social and ­ integration-related activities and to connect with the Dutch culture and society.” – Inwonerraadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’

Gemeente Eindhoven | 20

Evaluatie & vervolg In dit beleidsplan worden de visie en ambities door middel van de zes pijlers uiteengezet. De acties die worden uitgevoerd om te voldoen aan de doelstellingen worden opgenomen in een uitvoeringsagenda. Dit wordt gedaan middels projecten en pilots in samenwerking met partijen die actief zijn op de opvanglocaties en partners uit het maatschappelijk veld in een periode van drie jaar. Ondertussen wordt waar nodig ingespeeld op de actualiteiten in onze samenleving en worden de landelijke ontwikkelingen op de voet gevolgd. De uitvoeringsagenda wordt medio 2025 gedeeld met de gemeenteraad. In 2027, het laatste jaar, vindt een eindevaluatie plaats. Op basis van de eindresultaten zal een keuze gemaakt worden omtrent de voortzetting van dit beleidsplan.

Gemeente Eindhoven | 21

Bijlage(n) Bijlage 1. Samenvatting resultaten raadpleging ‘Samenleven vanaf dag één’ Bijlage 2. Rapportage online raadpleging Bijlage 3. Rapportage fysieke raadpleging Bijlage 4. Advies CRSD inzake beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven’ Bijlage 5. Reactie advies CRSD inzake beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven’ Bijlage 6. ‘Hoe is de opvang van asielzoekers in Nederland geregeld?’ Bijlage 7. Adviesrapport VluchtelingenJong040