Bijlage 1 - Beleidsplan Diversiteit Inclusie 2023-2026

Inclusief Samenleven Diversiteit is een gegeven, inclusie is het streven Beleidsplan Diversiteit & Inclusie 2023-2026

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 2

Voorwoord ‘Eindhoven is een fijne stad om te wonen, leven, werken en te bezoeken. We willen een stad zijn die van ons allemaal is, waar we oog hebben voor elkaar en waar iedereen zichzelf mag zijn. Ongeacht waar je vandaan komt, hoe oud je bent, waarin je gelooft of van wie je houdt.’ De bovenstaande ambitie hebben we vastgelegd in het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken 2022-2026’. De aanwezigheid van diversiteit in Eindhoven is een gegeven. In onze stad wonen verschillende mensen met verschillende geloofsovertuigingen, tradities, culturen, seksuele voorkeuren etc. Een diverse stad brengt kansen met zich mee. Kansen om horizonnen te verbreden, nieuwe dingen te ontdekken en van elkaar te leren. Mensen met verschillende achtergronden brengen tenslotte diverse soorten kennis, ervaringen en denkwijzen met zich mee. De laatste tijd zien we dat verschillende groepen mensen zich terugtrekken in hun eigen kring, langs elkaar heen leven en meer tegenover elkaar komen te staan. Mede door de groei van de stad wordt de diversiteit in de stad groter en nemen de verschillen tussen inwoners toe. We willen een stad zijn waar iedereen zich thuis voelt. Ongeacht hoe lang je hier woont. Daarom zetten we ons in voor verbinding en prettig samenleven in al onze verscheidenheid. Onze wijken en buurten voelen namelijk pas fijn als we elkaar kennen, helpen en vertrouwen.

Het is een breed gedragen streven van het college om vanuit alle beleidsterreinen een bijdrage te leveren aan de verbinding tussen de verschillende ‘bubbels’ in de stad en om te zorgen voor een inclusief Eindhoven. Niet alleen vanuit één portefeuillehouder, één afdeling of één team. Maar vanuit de gehele gemeentelijke organisatie. Het College van Burgemeester en Wethouders van Eindhoven

Leeswijzer Dit diversiteit- en inclusiebeleid is opgebouwd aan de hand van één visie (impact), drie ambities (outcome) en een aantal ontwikkellijnen. Elke ontwikkellijn is vertaald naar een aantal, meer concrete, doelstellingen voor de komende periode. Hoofdstuk 1 bevat de aanleiding en doel van dit beleidsplan. Het licht toe wat diversiteit en inclusie is en hoe dit beleidsplan tot stand is gekomen. Hoofdstuk 2 geeft de visie op diversiteit en inclusie weer en wat we willen bereiken in de Eindhovense samenleving. Hoofstuk 3 licht kort toe wat de ambities en doelstellingen van dit beleidsplan zijn. In hoofdstuk 4, 5 en 6 worden de ambities nader uiteengezet met de bijbehorende ontwikkellijnen. Dit zijn gebieden waarop ontwikkeling nodig is om de ambities waar te kunnen maken. Onder deze ontwikkellijnen vindt de lezer de doelstellingen. Dit zijn kwalitatieve indicatoren die de ontwikkelingen meetbaar maken.

Begrippenlijst Diversiteit

Gaat over alle manieren waarop we van elkaar verschillen. - Movisie (2021)

Inclusie

‘Iedereen heeft en ervaart de vrijheid om, binnen de kaders van de rechtsstaat, naar behoefte en vermogen vorm te geven aan diens leven. Binnen een sociaal systeem waar: a) iedereen a priori onderdeel van is, b) dat iedereen mede kan vormgeven en c) waarin eenieder zich (h)erkend en geaccepteerd voelt als individu.’ – Movisie (2021)

Superdiversiteit

Gaat over een samenleving waarin verschillen tussen de diverse groepen groot zijn en waarin er geen ‘meerderheidsnorm’ bestaat. Iedereen past zich aan iedereen aan; dat is de norm. - KIS (2015)

Discriminatie

Het ongelijk behandelen van mensen op basis van persoonlijke kenmerken die er in die situatie niet toe doen. - RADAR

Foto rechts: Muurschildering bij Basisschool de Trinoom in Eindhoven. Op basis van de verhalenbundel 'Vreemden en Vrienden' van Anja Frieling. Geïnspireerd door de stadsgesprekken over diversiteit en inclusie.

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 4

Overzicht Visie Eindhoven is een diverse stad waar iedereen onvoorwaardelijk en gelijkwaardig onderdeel van uitmaakt, in vrijheid vorm kan geven aan diens eigen leven en waarin we samen in verbondenheid blijvend bijdragen aan onze inclusieve samenleving.

Ambities 1. Het vergroten van gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. 2. Meer  bewustzijn van- en respect voor verschillen (én overeenkomsten) in de samenleving. 3. Meer verbinding en structureel contact.

Ontwikkellijnen en doelstellingen

1. De preventie en bestrijding van discriminatie ƒ We hebben een beter beeld van de verschillende vormen van discriminatie die voorkomen in Eindhoven; ƒ We vergroten de vindbaarheid en zichtbaarheid van onze antidiscriminatievoorziening; ƒ We bevorderen gelijkwaardige kansen op de arbeids- en woningmarkt en gelijkwaardige behandeling in het uitgaansleven.

2. Gelijkwaardige toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving ƒ We verbeteren en vergroten de toegankelijkheid, in de breedste zin van het woord, in de volgende leefdomeinen: Wonen, Onderwijs, Sport, Werk, Evenementen, Openbaar vervoer, Gebouwen, Openbare Ruimte, Informatievoorziening van de gemeente Eindhoven en WIJeindhoven& WMO-voorzieningen; ƒ We versterken de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen zoals bedoeld in het VN-verdrag Handicap. 3. Vergroten kennis en vaardigheden over diversiteit & inclusie; ƒ We vergroten de bewustwording van het thema diversiteit en inclusie in de stad; ƒ Professionals en vrijwilligers(organisaties) in de stad hebben op het gebied van diversiteit & inclusie: A. Meer kennis over; B. Een grotere sensitiviteit voor; C. En betere handelingsperspectieven.

4. Het koloniale verleden en de doorwerking in het heden ƒ Kennis over en het bewustzijn van het slavernijverleden en de doorwerking hiervan in het heden wordt vergroot; ƒ We hebben meer aandacht voor de herdenking en de viering van de afschaffing van de slavernij. 5. Structurele ontmoeting tussen Eindhovenaren ƒ Structurele ontmoetingsmogelijkheden tussen verschillende groepen Eindhovenaren nemen toe; ƒ Afname van vooroordelen en onderling onbegrip tussen buurtbewoners; ƒ We bieden meer nazorg bij incidenten die een voedingsbodem kunnen zijn voor polarisatie in buurten. 6. Versterken van netwerken ƒ We versterken bestaande netwerken en zetten daar waar nodig nieuwe netwerken op; ƒ We vergroten de mogelijkheden om te netwerken op buurtniveau en stadsniveau.

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 5

inhoud Voorwoord

2

Leeswijzer Begrippenlijst Overzicht Visie Ambities Ontwikkellijnen en doelstellingen

3 3 4 4 4 4

1 Inleiding

1.1 Diversiteit in Eindhoven 1.2 Samen met de stad 1.3 Inclusieve gemeente

2 Visie 2.1 Diversiteit is een gegeven, inclusie is het streven 2.2 De gewenste impact

3 Ambities

6 6 7 8

9 9 9

10

4 Gelijkwaardig­heid en rechtvaardigheid

4.1 De preventie en bestrijding van discriminatie 4.2 Gelijkwaardige toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving

11 11 12

en respect 13 5 Bewustzijn 5.1 Vergroten kennis en vaardigheden over diversiteit & inclusie 14 5.2 Het koloniale verleden en de doorwerking in het heden

6 Verbinding en contact

6.1 Structurele ontmoeting tussen Eindhovenaren 6.2 Versterken van netwerken

7 Vervolg 8 Bijlagen

14

15 16 16

17 18

1

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 6

inleiding

Zij voelen zich niet thuis hun eigen buurt. Zij maken zich zorgen over het in stand houden van hun eigen identiteit. En herkennen zich niet in het beeld van ‘technologie en design’. Anderen worstelen weer met hun eigen identiteit. Zij hebben het gevoel dat zij leven in twee werelden. Voor hen voelt de wereld juist te klein.

1.1 Diversiteit in Eindhoven Eindhoven telt een kleine 240.000 Eindhovenaren met ieder een uniek verleden en toekomst. De jij van nu is anders dan de jij van gisteren. Maar ook anders dan de jij van morgen. Ook verschillen we van elkaar. Veel mensen denken bij ‘diversiteit’ aan verschillende culturen, geloven of seksuele voorkeuren. Diversiteit gaat niet alleen om deze verschillen. Je kunt iemands identiteit namelijk niet beperken tot één diversiteitsfactor. Zo zijn op elke mens een combinatie van verschillende diversiteitsfactoren van toepassing. Hierbij kun je denken aan: 1. Sociaal-culturele achtergrond 2. Uiterlijke kenmerken 3. Seksuele voorkeur 4. Sociale status 5. Financiële situatie 6. Scholing 7. Leeftijd 8. Gezondheid 9. Gender & sekse 10. Taal & geletterdheid 11. Werk 12. Geloof & levensbeschouwing Dé Eindhovenaar bestaat (gelukkig) niet. Want er is geen duidelijke Eindhovense identiteit. En er bestaat niet één soort Eindhovenaar. De diversiteit maakt de stad en de bewoners juist uniek. Wat betekent deze toenemende diversiteit voor onze samenleving? Er zijn Eindhovenaren die trots zijn op de diversiteit van onze stad. Want diversiteit brengt verschillende soorten kennis, ervaring en ideeën met zich mee. Zo is Eindhoven een wereldspeler op het gebied van design, kennis en technologie.

Er zijn ook Eindhovenaren die zich niet meer herkennen in het straatbeeld waarmee ze zijn opgegroeid.

‘Kun je heimwee hebben als je thuis bent?’ (Anja Frieling, Vreemden en Vrienden)

In de samenleving zien we steeds meer verschillende manieren van levensstijlen. Dit zorgt voor meer opvattingen, maar ook meer talenten, mogelijkheden en kansen. Er wordt gesproken over ‘superdiversiteit’. Hierbij ontstaan verschillende leef­ werelden, dit noemen we ‘bubbels’. Mensen leven in kringen met anderen die dezelfde kenmerken hebben. Dit noemen we ook wel gelijkgestemden. Deze leefwerelden kunnen naast elkaar bestaan. Maar onbekend maakt onbemind. De ontmoeting tussen inwoners is en blijft belangrijk. Dit is de eerste stap naar structureel contact en verbinding. Steeds meer mensen voelen dat ze er niet bij horen of dat ze niet mee mogen doen. De angst voor het onbekende kan leiden tot onzekerheid en meer ongelijkheid onder Eindhovenaren. Door communicatie­ problemen, onbegrip of ongemak. Dat zorgt in veel gevallen weer voor buitensluiting of discriminatie. Het is belangrijk dat we samenwerken aan een stad waarin iedereen zich thuis voelt: een inclusieve samenleving.

‘Diversiteit is veel breder dan afkomst. Is een goede reminder. Dit maakt het ook complex, omdat je groepen kan vergeten.’ (Stadsgesprekken over diversiteit & inclusie)

HOOFDSTUK 1 | INLEIDING

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 7

1.2 Samen met de stad Een inclusieve samenleving bouwen is geen simpele opdracht. Het is niet klaar na enkele beleidsinterventies. Het is een ingewikkeld en veranderlijk proces. Hiervoor is samenwerking en inzet nodig. De gemeente Eindhoven wilt helpen om mensen uit verschillende ‘bubbels’ te verbinden. Zodat iedereen zich thuis voelt in Eindhoven. Dit beleidsplan is om die reden gemaakt. Uiteraard niet alleen door bestuurders en ambtenaren, maar juist in overleg met de stad: daar waar de diversiteit van onze samenleving in alle vormen en maten te vinden is. Zo zijn er stadsgesprekken met ruim 50 maatschappelijk partners uit de stad georganiseerd. Hierin werden een aantal vragen gesteld. Zoals: wat betekent Eindhoven voor jou, en wat het betekent om Eindhovenaar te zijn? Zoals: wat betekent Eindhoven voor jou, wat betekent het om Eindhovenaar te zijn, en waarop moeten plannen zich richten op het gebied van diversiteit en inclusie? Vervolgens zijn de resultaten uit de stadsgesprekken breder in de stad getoetst met het onderzoek­ panel van de gemeente Eindhoven: het DigiPanel. Deze is door bijna 3.700 Eindhovenaren ingevuld. Om een beter en actueel beeld te krijgen van discriminatie in Eindhoven zijn onderzoeken gehouden naar discriminatie in het uitgaansleven, op de arbeidsmarkt en op de (particuliere) woningmarkt.

Hierbij is onder andere onderzocht hoe uitzendbureaus en makelaarskantoren reageren op een discriminerend verzoek. Doelstellingen uit dit beleidsplan zijn voor een deel gebaseerd op de resultaten van deze onderzoeken. Hiernaast zijn de adviezen over diversiteit & inclusie van Jong040 en de Jeugdraad meegenomen in dit beleidsplan. Zo richtte Jong040 zich specifiek op de vraag ‘Hoe kun je met jongeren het gesprek over diversiteit voeren?’. En de Jeugdraad richtte zich op het thema discriminatie en de inclusieve samenleving. Er is ook een procesevaluatie uitgevoerd van het Uitvoeringsprogramma Diversiteit 2019-2021. Deze is meegenomen in dit beleidsplan.

Alle bovenstaande onderzoeken en adviezen zijn gebundeld in een concept beleidsplan. Deze is vervolgens ter bespreking voorgelegd aan een coalitie van maatschappelijke partners uit de stad met wie de gemeente Eindhoven actief samenwerkt aan de thema’s diversiteit & inclusie. Ook het landelijke kennisinstituut voor sociale vraagstukken Movisie is hierbij betrokken geweest. Dit heeft geleid tot waardevolle aanscherpingen. Hiernaast is ook de Cliëntenraad van het sociaal domein om advies gevraagd. Dit advies is verwerkt in het beleidsplan. In het vervolg (zie pagina 17) zullen vanzelfsprekend deze partners blijvend betrokken worden.

‘Het werken aan vertrouwen in de overheid wordt bevorderd door het zo goed mogelijk in het beleidsproces betrekken van tal van belangenorganisaties, specifieke cliëntenorganisaties en de talloze wijkorganisaties en buurtcomité’ (Cliëntenraad Sociaal Domein)

HOOFDSTUK 1 | INLEIDING

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 8

1.3 Inclusieve gemeente De gemeente heeft een maatschappelijke voorbeeldrol op het gebied van diversiteit & inclusie. Daarom is het belangrijk om eerst stil te staan bij wat de gemeente zelf doet op dit gebied. De gemeente Eindhoven wilt een inclusieve organisatie zijn met gelijke kansen voor iedereen. Een organisatie waarin we oog hebben voor elkaar en waar iedereen zichzelf mag zijn. Ongeacht waar je vandaan komt, waar je in gelooft of van wie je houdt. We willen dat ons personeelsbestand een goede afspiegeling is van de arbeidsmarkt. We hebben er alle belang bij om ons open te stellen voor diversiteit. Dan trekken we de beste mensen aan en kunnen we hun kwaliteiten benutten. Het is noodzaak om de diversiteit van de stad in huis te halen. Omdat we dan pas goed in contact staan met de stad. Zo kunnen we de opgaven van de stad beter zien en begrijpen. Naast het personeelsbestand, zijn de inkoopafspraken en communicatie-uitingen van de gemeente hiervoor instrumenten. Hiermee kan de gemeente invulling geven aan diversiteit en inclusie. We willen het inclusieve bewustzijn bij onze leveranciers vergroten en zo betere producten en diensten verkrijgen. Door verschillen te omarmen, drempels weg te nemen en divers talent te benutten bij opdrachten, aanbestedingen en inkopen. Als we diversiteit en inclusie in onze voorwaarden mee nemen kunnen we het beste uit de markt halen.

Daarnaast sluiten onze werkzaam­ heden beter aan bij onze maatschappelijke ambities en bij de verschillende behoeften in de stad. We houden rekening met diversiteit & inclusie bij: ƒ Marktconsultatie; ƒ Inkoop-voorwaarden; ƒ Eisen; ƒ Vergunningscriteria; ƒ Contractvoorwaarden; ƒ Subsidies.

‘Het imago is nu wel erg vaak op die tech en design, in communicatie vanuit de gemeente. Daar herkent niet iedereen zich in.’ (Stadsgesprekken over diversiteit & inclusie)

Als het gaat om onze communicatie willen we herkenbaar, benaderbaar en representatief zijn voor álle inwoners. Communicatie heeft de kracht om in- of uit te sluiten. We herkennen onszelf soms niet in beeld- en taalgebruik. Als gemeente met een diverse bevolking moeten wij ons hiervan bewust zijn. Communicatie heeft een functie en heeft gevolgen. Vooroordelen en stereotyperingen mogen niet vertaald worden naar communicatie. Dit sluit uit en leidt tot ongelijke waardering en behandeling van personen. Daarom streven we naar positieve communicatie. Vrij van stereotypen, vooroordelen, negatieve verwachtingen en beperkingen. Als gemeentelijke organisatie geven we op bovenstaande manieren invulling aan onze maatschappelijke voorbeeldrol. En dat zullen we vanzelfsprekend blijven doen. Dit beleidsplan richt zich verder voornamelijk op het bevorderen van inclusie in de stad.

2

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 9

visie 2.1 Diversiteit is een gegeven, inclusie is het streven We willen een inclusieve samenleving zijn waarin de diversiteit wordt gewaardeerd. Wat verstaan we onder inclusie? Het kennisinstituut Movisie heeft dit begrip helder uitgelegd (zie pagina 3). Deze definitie gebruiken we als uitgangspunt. Deze gaat ervan uit dat iedereen sowieso onderdeel is van de samenleving, zonder dat men aan bepaalde voorwaarden moet voldoen. In tegenstelling tot andere definities van inclusie die termen als ‘erbij horen’ hanteren. Hiervoor is het van belang om te werken aan gelijkwaardigheid en onderling respect. In een inclusieve samenleving houden we rekening met de verschillen tussen mensen. Het is belangrijk om een ander te accepteren als mens. Ook wanneer je die persoon niet helemaal begrijpt of als je het niet eens bent met zijn of haar denkwijze. Op die manier kunnen we elkaar (h)erkennen en waarderen. Het gaat hierbij om de continue zoektocht naar zoveel mogelijk inclusie, waarbij iedereen zichzelf kan zijn. En zich tegelijk onderdeel voelt van het grotere geheel. Dat we anderen in hun waarde laten en elkaar niet loslaten. Niet alleen binnen onze eigen ‘bubbels’, maar in de hele stad. Denk hierbij aan een feest. Diversiteit betekent dat iedereen een uitnodiging krijgt voor een feest. Inclusie betekent dat iedereen mag helpen met de organisatie van het feest.

En dat iedereen mee mag besluiten.

2.2 De gewenste impact De visie die de basis vormt van dit beleidsplan luidt als volgt: Eindhoven is een diverse stad waar iedereen onvoorwaardelijk en gelijkwaardig onderdeel van uitmaakt, in vrijheid vorm kan geven aan diens eigen leven en waarin we samen in verbondenheid blijvend bijdragen aan onze inclusieve samenleving.

Foto links: Gedicht door Merel Morre genaamd 'Als ik open'. Geïnspireerd door de stadsgesprekken over diversiteit en inclusie.

3

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 10

ambities Om de visie van het diversiteit- en inclusiebeleid te realiseren hebben we de volgende drie ambities geformuleerd. 1. We vergroten de gelijkwaardigheid en rechtvaardige behandeling; 2. We zijn ons meer bewust van- en hebben meer respect voor verschillen én overeenkomsten in de samenleving; 3. Eindhovenaren voelt zich meer verbonden met elkaar en er is meer structureel contact onderling. Om deze ambities te bereiken zijn per ambitie een aantal ontwikkellijnen opgesteld. Dat zijn de gebieden waarop er ontwikkeling nodig is. Die ontwikkeling maken we concreet door het formuleren van doelstellingen. De doelstellingen maken de ontwikkellijnen meetbaar.

4

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 11

Gelijkwaardig­heid en rechtvaardigheid De eerste ambitie gaat over gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. Gelijkwaardigheid gaat over het feit dat alle personen dezelfde waarde en rechten hebben, ongeacht hun verschillen. Het gaat om het erkennen van ieders waardigheid. Rechtvaardigheid gaat erom dat alles eerlijk geregeld is. Het is belangrijk dat iedereen gelijke kansen heeft om te groeien als mens. Er zijn situaties waar verschillen tussen mensen er niet toe doen. Die verschillen mogen dan niet leiden tot een andere behandeling van een persoon. Toch ervaart meer dan één op de vier Nederlanders een bepaalde vorm van discriminatie. Bijvoorbeeld bij het vinden van een stageplek, een baan of een woning. Het kan ook voorkomen dat bepaalde systemen of instituties mensen direct of indirect uitsluiten. Bijvoorbeeld in het geval dat voorzieningen in onze stad niet toegankelijk zijn voor iedereen. We willen een stad zijn waar alle Eindhovenaren zich veilig voelen en rechtvaardig worden behandeld. We nemen zichtbare en onzichtbare drempels zoveel mogelijk weg. Om deze eerste ambitie waar te maken, zetten we in op de twee ontwikkellijnen. De eerste ontwikkellijn is de preventie en bestrijding van discriminatie en racisme. De tweede ontwikkellijn ziet op de gelijkwaardige toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving.

4.1 De preventie en bestrijding van discriminatie In lijn met ons bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken’ is er voor discriminatie geen plek in onze stad. Kort gezegd betekent discriminatie: het ongelijk behandelen van mensen op basis van persoonlijke kenmerken die er in die situatie niet toe doen. Deze kenmerken zijn onder andere: afkomst, handicap en seksuele voorkeur etc. In Nederland hebben veel mensen te maken met vormen van discriminatie. Het Sociaal Cultureel Planbureau heeft dit onderzocht. Hieruit blijkt dat meer dan een kwart van de mensen in Nederland discriminatie ervaart. Discriminatie en racisme hebben een directe invloed op de gezondheid, het welzijn en de waardigheid van mensen. Dit kan een volwaardige en gelijkwaardige deelname aan de samenleving belemmeren. Daarom blijft het belangrijk om dit aan te pakken.

HOOFDSTUK 4 | GELIJKWAARDIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 12

In een sterke lokale aanpak van discriminatie spelen anti-discriminatievoorzieningen (ADV’s) een cruciale rol. Zij hebben de wettelijke taak om onafhankelijke bijstand te verlenen aan personen bij de afhandeling van hun discriminatieklachten en om deze te registeren. Daarnaast zetten zij ook in op preventie. Veel mensen weten niet van het bestaan van de ADV af. Dat moet anders. Er zijn enkele onderzoeken uitgevoerd naar de aanwezigheid van discriminatie, om discriminatie beter in beeld te brengen. Ook is in opdracht van de gemeente Eindhoven een onderzoek uitgevoerd naar discriminatie binnen de particuliere verhuursector. Uit dit onderzoek blijkt dat Eindhovenaren met een niet-Nederlandse naam significant minder vaak worden uitgenodigd voor een bezichtiging. Dit in vergelijking met personen met een Nederlands klinkende naam. Daarnaast wordt één op de drie discriminerende verzoeken gehonoreerd door uitzendbureaus binnen de gemeente Eindhoven. Iedereen verdient een eerlijke kans op een woning en op een baan. Ook de preventie en aanpak van stagediscriminatie heeft blijvend onze aandacht, net als discriminatie in het uitgaansleven. We willen de gastvrijheid van de binnenstad vergroten, zodat iedere bezoeker zich welkom voelt.

Doelstelling(en): 1. We hebben een beter beeld van de verschillende vormen van discriminatie die voorkomen in Eindhoven; 2. We vergroten de vindbaarheid en zichtbaarheid van onze antidiscriminatievoorziening; 3. We bevorderen gelijkwaardige kansen op de arbeids- en woningmarkt en gelijkwaardige behandeling in het uitgaansleven.

4.2 Gelijkwaardige toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving Uitsluiting kan ook plaatsvinden doordat bijvoorbeeld plekken in onze stad simpel­ weg niet toegankelijk zijn voor iedereen. Hierom is het van groot belang om in te zetten op gelijkwaardige toegang. Dit gaat om toegang tot de fysieke, sociale en digitale omgeving. Toegang tot de fysieke omgeving betekent dat mensen geen onrechtmatige hindernissen of obstakels ervaren in hun beweegruimte. Ook de toegankelijkheid van basisvoorzieningen, zoals het onderwijs, sport en andere sociale gelegenheden verdienen onze blijvende aandacht. Tot slot is het belangrijk om te zorgen voor gelijkwaardige toegang tot de digitale omgeving. Steeds meer processen en communicatie vinden online plaats. En ook daar moet iedereen zich volwaardig onderdeel kunnen voelen van de samenleving. We willen voorkomen dat mensen zich uitgesloten voelen. Het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap benadrukt de gelijkwaardige toegang in de samenleving. Het verdrag bevordert de rechten en de waardigheid van mensen met een beperking. Ook streeft het naar een inclusieve samenleving waar iedereen volwaardig deel van uitmaakt. Om de inclusiviteit te vergroten in de stad is goed luisteren en samenwerken van groot belang. Niet praten óver, maar mét mensen; niets óver ons, zonder ons.

Hierbij is ook de ervaringsdeskundigheid van een grote groep Eindhovenaren van belang. In lijn met het bestuursakkoord gaan we een Lokale Inclusie Agenda opstellen. Dit stuk zal invulling geven aan het VN-verdrag Handicap. Dit doen we in overleg met ervaringsdeskundigen.

Doelstelling(en):

‘Om ervoor te zorgen dat meer mensen dit (discriminatie) melden, moet er meer bewustwording komen. Denk aan waar en hoe je je kan melden, maar ook dat ze zich überhaupt melden’ (Jeugdraad Eindhoven)

1. We verbeteren en vergroten de toegankelijkheid, in de breedste zin van het woord, in de de volgende leefdomeinen: Wonen, Onderwijs, Sport, Werk, Evenementen, Openbaar vervoer, Gebouwen, Openbare Ruimte, Informatievoorziening van de gemeente Eindhoven en WIJeindhoven- & WMO-voorzieningen; 2. We versterken de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen zoals bedoeld in het VN-verdrag Handicap.

5

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 13

Bewustzijn en respect De tweede ambitie ziet op bewustzijn en respect voor verschillen en overeenkomsten. Door kennis over verschillen tussen mensen te vergroten, krijgen mensen meer begrip voor elkaar. Dit kan leiden tot acceptatie van mensen die verschillend zijn. Daarnaast kan kennis ervoor zorgen dat men elkaars verschillen leert waarderen. Men ziet in dat verschillen tot verrijking kunnen leiden. Bovendien zorgt het voor een groter inzicht in de uitdagingen waar anderen voor staan. Hierdoor gaan mensen met meer respect met elkaar om. Meer kennis leidt tot een grotere sensitiviteit. Mensen leren dan om aan te voelen welke verschillen een rol spelen. Men wordt zich bewust van hoe hun gedrag andere beïnvloedt en hoe ze anderen behoren te behandelen. Daarnaast leert men hoe je verschillen op een constructieve wijze kan inzetten. Hoe verschillend of hetzelfde mensen ook kunnen zijn, respect en begrip vormen de basis voor een inclusieve samenleving. Wanneer mensen elkaar respecteren, hebben ze meer inlevingsvermogen of empathie voor anderen. Dit versterkt de sociale samenhang en vermindert conflicten tussen groepen. Mensen voelen zich geaccepteerd en waardevol als ze respectvol worden behandeld. Daardoor voelen ze zich meer betrokken bij de samenleving. Om deze ambitie te realiseren zetten we in op twee gebieden.

Ten eerste de deskundigheidsbevordering over het thema diversiteit en inclusie. Ten tweede willen we meer aandacht en bewustzijn creëren met betrekking tot het koloniale verleden. Daarnaast richten we ons op bewustwording van de doorwerking van de gevolgen in het heden.

‘Hoe kunnen we de mooie dingen in elkaar herkennen als Eindhovenaren?’ (Stadsgesprekken over diversiteit & inclusie)

HOOFDSTUK 5 | BEWUSTZIJN EN RESPECT

5.1 Vergroten kennis en vaardigheden over diversiteit & inclusie We willen bewustzijn over diversiteit en inclusie vergroten. Door meer inzicht in onze overeenkomsten en verschillen en begrijpen we elkaar beter. Dit leidt tot een vermindering van zowel vooroordelen als stereotyperingen en versterkt het respect voor elkaar als individu. Men wordt meer bewust van de eigen (voor)oordelen, acties en houding ten opzichte van de ander. Mensen leren hoe ze met elkaar moeten omgaan en communiceren in bepaalde situaties. Daarnaast zien mensen in dat verschillen ook voordelig gebruikt kunnen worden. Verschillende talenten en perspectieven kunnen dan op de juiste manier worden ingezet. Er zijn veel professionals en vrijwilligers(organisaties) die werken in verschillende de sectoren. Zoals in de sector zorg & welzijn, in het onderwijs, en in de veiligheids- en vrijetijdssector. Zij staan in direct contact met diverse inwoners en partners die onze stad rijk is. Zij krijgen te maken met inwoners met verschillende achtergronden, levensovertuigingen, genders en seksuele voorkeuren. Daarbij horen soms ook verschillende waarden en normen. Niet iedereen beschikt over de vaardigheden om hier op een constructieve manier mee om te gaan. We willen hierbij ondersteunen, zodat het werk effectiever wordt in onze super diverse samenleving.

Hiermee wordt voorkomen dat gedragingen van inwoners verkeerd worden ingeschat. Denk hierbij aan onderwerpen als interculturele- en seksuele- en genderprofessionaliteit. Met een cultuur sensitieve benadering kunnen we een grotere doelgroep bereiken. Deze groep betrekken we bij vraagstukken die in de wijk of op stedelijk niveau spelen. Op het gebied van seksuele- en genderdes­kundigheid werken we samen met onze partners aan het Regenboog Uitvoeringsplan. Zo geven we als Regenbooggemeente invulling aan de doelstellingen van het Regenboog Stembusakkoord en het Queermanifest.

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 14

5.2 Het koloniale verleden en de doorwerking in het heden Zoals wij allemaal een verleden hebben, heeft Nederland, en daarmee de stad Eindhoven, ook een verleden. Dit verleden heeft op verschillende manieren invloed op onze huidige samenleving. Zo heeft ook de koloniale geschiedenis en de doorwerking ervan invloed op onze huidige ervaring. De sporen van het slavernij­ verleden zijn nog steeds zichtbaar en voelbaar voor een grote groep Eindhovenaren. In het kader van een inclusieve samenleving is het belangrijk om hier inzicht in te hebben. We willen weten hoe dit verleden nog steeds invloed heeft op het heden en op de diverse groepen mensen in onze stad. De onderkenning van het koloniaal verleden en de doorwerking hiervan is van groot belang. Zo vergroten we kennis en begrip tussen diverse groepen mensen. Het vergroten van kennis (educatie) is een manier om historisch besef en onderling begrip te vergroten. Het leidt tot bewust­ wording van de impact van racisme. Daarnaast verandert het de houding en het gedrag van mensen. Stilstaan bij de ervaringen van mensen die te maken hebben met racisme is hierbij essentieel. We maken het onderwerp slavernij op verschillende manieren bespreekbaar. Daarnaast besteden we aandacht aan de herdenking en viering van de afschaffing. Op 9 november 2021 is de motie ‘Onderzoek naar Eindhovense slavernijverleden’ aangenomen.

Momenteel wordt onderzocht welke rol de gemeente Eindhoven en haar partners hadden met betrekking tot de slavernij. Hiermee neemt de gemeente haar verantwoordelijkheid om de mogelijke schaduwkanten van haar eigen geschiedenis bloot te leggen. De slavernij heeft veel gevolgen gehad. Hierdoor is er een grote groep mensen die tot op het heden nog veel leed ervaart. Op basis van de conclusies van het onderzoek nemen we gerichte maatregelen om dat leed te verzachten.

Doelstellingen

Doelstellingen

ƒ We vergroten de bewustwording van het thema diversiteit en inclusie in de stad; ƒ Professionals en vrijwilligers(organisaties) in de stad hebben op het gebied van diversiteit & inclusie: A. Meer kennis over; B. Een grotere sensitiviteit voor; C. En betere handelingsperspectieven.

ƒ Kennis over en het bewustzijn van het slavernijverleden en de doorwerking hiervan in het heden wordt vergroot; ƒ We hebben meer aandacht voor de herdenking en de viering van de afschaffing van de slavernij.

6

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 15

Verbinding en contact In de derde ambitie staat verbinding en contact tussen inwoners en tussen inwoners en professionals centraal. Er zijn stadgesprekken gevoerd met partners in de stad in de aanloop naar dit beleidsplan. Uit de stadsge­sprekken kunnen een aantal conclusies worden getrokken. Een van die conclusies is dat men vindt dat de ontmoeting tussen inwoners erg belangrijk is en blijft. De gemeente kan hierin een faciliterende en verbindende rol spelen. Hiervoor is het belangrijk dat iedereen zich in Eindhoven thuis voelt en blijft voelen. En bij ‘thuis’ kijken we allereerst naar de directe omgeving van mensen: de eigen straat, buurt en wijk. De methodische aanpak Samenleven in Verscheidenheid is erop gericht om het samenleven in de wijken van Eindhoven te verbeteren. Hierbij neemt de gemeente haar regierol met bijbehorende verantwoordelijk­ heden. Dit doen we door in samen­werking met wijkpartners, inwoners(organisaties) en vanzelfsprekend met verantwoordelijke afdelingen binnen de gemeente toe te werken naar een opgave van de wijk. Deze wijkopgave wordt gezamenlijk vastgesteld. Vervolgens worden samen acties ontwikkeld en uitgevoerd om toe te werken naar een oplossings­ richting voor deze opgave. Niet langs elkaar heen, maar met elkaar samen. We willen op een positieve manier gebruik maken van de diversiteit van onze samenleving.

Dit doen we door elkaar te leren kennen en onze verschillen te (h)erkennen. Zonder verbondenheid en interactie tussen verschillende groepen mensen is er geen betrokken­ heid en geen begrip. Dit kan leiden tot frictie, ongelijke behandeling of zelfs uitsluiting. De eerste stap naar verbinding is het faciliteren van contact en ontmoeting tussen álle Eindhovenaren. Zo krijgt men een kijkje in de leefwereld van een ander. Daarnaast zetten we in op het versterken van bestaande en nieuwe netwerken in de stad. Dit zijn de eerste stappen naar leven en praten mét elkaar, in plaats van náást elkaar. Een samenleving waarbij we nog meer omkijken naar elkaar, zodat we ook daadwerkelijk samen morgen mooier maken.

‘Een inkijkje in het leven van de ander helpt om elkaar te leren kennen, je in te leven in de ander en verschillen en overeenkomsten te ontdekken. Dit kan zowel digitaal als fysiek.’ (Jong040)

HOOFDSTUK 6 | VERBINDING EN CONTACT

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 16

6.1 Structurele ontmoeting tussen Eindhovenaren

6.2 Versterken van netwerken

Samenleven is een zaak van alle Eindhovenaren. Mensen maken met elkaar de stad. Het leven in eigen ‘bubbels’ is begrijpelijk. We gaan vaak vooral om met mensen die op onszelf lijken; gelijkgestemden. Uit de resultaten van het DigiPanel blijkt dat men zich hiervan bewust is. Van de respondenten beseffen 41% dat zij in een eigen bubbel leven. Dit is in principe geen probleem. Een sterke binding tussen gelijkgestemden is zelfs wenselijk. Het maakt het makkelijker om de verbinding te zoeken met mensen buiten de eigen bubbel. Het wordt een ander verhaal wanneer mensen elkaar niet durven aan te spreken. Of wanneer mensen ongemak voelen of mogelijk zelfs angst ervaren in hun eigen woonbuurt. Dan verandert de toon en komt de leefbaarheid in het geding. Daarom is het van belang om de verbinding met elkaar op te zoeken. Verbinden in vredestijd is het motto. Uit het DigiPanel blijkt dat 65% het belangrijk vindt om contact te hebben met mensen buiten hun bubbel. Ook om die reden zetten we in op het faciliteren van structurele ontmoetingen tussen (groepen) inwoners.

Door goed samen te werken, maken we meer impact. We werken samen met mensen uit de stad en bevorderen samenwerking tussen hen. Dit gaat om bewoners en professionals, maatschappelijke- en publieke organisaties en bedrijven in de stad. Iedereen heeft voordeel aan een sterk netwerk. De organisaties dienen op de hoogte te zijn van elkaars expertise en activiteiten op het gebied van diversiteit. Ook kunnen zij hun handen ineenslaan als activiteiten, wanneer hun doelen overlappen. Rondom het thema diversiteit & inclusie zijn er verschillende netwerken in onze stad actief. Denk aan de regiegroep Regenbooggemeente, de stuurgroep Deurbeleid, het moskeebesturenoverleg of het Comité Slavernijverleden Eindhoven.

Doelstellingen ƒ Structurele ontmoetingsmogelijkheden tussen verschillende groepen Eindhovenaren nemen toe; ƒ Afname van vooroordelen en onderling onbegrip tussen buurtbewoners; ƒ We bieden meer nazorg bij incidenten die een voedingsbodem kunnen zijn voor polarisatie in buurten.

Ook op buurtniveau bouwen en onderhouden we samenwerkingsrelaties met maatschappelijke organisaties, gemeenschappen en inwoners. We werken hierbij zoveel mogelijk integraal samen vanuit verschillende domeinen binnen de gemeente Eindhoven. Door integraal samen te werken binnen de gemeente versterken we door de organisatie heen inclusiviteit en diversiteit. Dit doen we door een scala aan thema’s aan te pakken. Dit draagt over de hele maatschappelijke linie bij aan het versterken van netwerken.

Doelstellingen ƒ We versterken bestaande netwerken en zetten daar waar nodige nieuwe netwerken op; ƒ We vergroten de mogelijkheden om te netwerken op buurtniveau en stadsniveau.

‘Stimuleer samenwerkingen tussen maatschappelijke organisaties met verschillende achterbannen.’ (Evaluatie Uitvoeringsprogramma Diversiteit 2019-2021)

7

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 17

Vervolg Dit beleidsplan beschrijft onze visie, ambities en doelstellingen. De acties die we gaan uitvoeren om de visie te bewerkstellligen, werken we jaarlijks uit in een uitvoeringsprogramma. Dit doen we uiteraard in samenwerking met onze partners uit de stad die werken aan diversiteit en inclusie. Dit uitvoeringsprogramma wordt aan het begin van ieder jaar opgesteld. Naast een terugblik op het voorgaande jaar, blikken we vooruit op de activiteiten voor het komende jaar. Door jaarlijks een uitvoeringsprogramma op te stellen kunnen we inspelen op de actualiteiten in onze samenleving. Het beleidsplan vormt de leidraad voor het nader vast te stellen uitvoeringsprogramma.

8

BELEIDSPLAN DIVERSITEIT & INCLUSIE 2023-2026 | 18

Bijlagen Bijlage 1:

Rapportage onderzoekstraject diversiteitsbeleid gemeente Eindhoven - BKB

Bijlage 2:

DigiPanel diversiteit in Eindhoven - BKB

Bijlage 3:

Onderzoek arbeidsmarktdiscriminatie gemeente Eindhoven - Excap

Bijlage 4:

Onderzoek discriminatie bij woningverhuur Eindhoven - RADAR

Bijlage 5:

Onderzoek sfeerbezoeken Eindhoven - RADAR

Bijlage 6:

Advies Jong040 inzake diversiteit

Bijlage 7:

Advies Jeugdraad inzake diversiteit & inclusie

Bijlage 8:

Advies CRSD inzake beleidsplan Diversiteit & Inclusie

Bijlage 9:

Reactie advies CRSD inzake beleidsplan Diversiteit & Inclusie door B&W

Bijlage 10: Evaluatie Uitvoeringsprogramma Diversiteit 2019-2021 - RADAR Bijlage 11:

Transformatietool Eindhoven