Bijlage 1 - Begroting 2026
Tekst van het document
Jeugdhulp met verblijf lokaal; multi: daling van 2,0 miljoen in 2026 door een herverdeling van de budgetten.
Thema: Jeugd
Jeugdhulp met verblijf regionaal (tv 6.762) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
19.482
21.423
20.832
20.028
20.092
Baten
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
19.482
21.423
20.832
20.028
20.092
66
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Jeugdhulp met verblijf regionaal; mono: op regionaal niveau (Samen voor Jeugd)
16.796
0
0
3.144
0
0
Jeugdhulp met verblijf regionaal; crisis: plaatsingen van jeugdigen in verblijf.
1.483
0
0
Totaal
21.423
0
0
ingekochte zorg met verblijf. Jeugdhulp met verblijf is jeugdhulp waarbij de jeugdige verblijft op de accommodatie van de jeugdhulpaanbieder, veelal in een groep met andere jeugdigen. Het betreft ook pleegzorg en verblijf in gezinshuizen. Jeugdzorgplus: gesloten jeugdzorg waar jongeren alleen met een rechterlijke machtiging terecht komen.
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Begroting 2026: •
Actualisatie bestuursopdracht sociaal domein: de inzet op Jeugd stijgt nog steeds waardoor aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn van 2,0 naar oplopend 2,3 miljoen structureel om dit risico te dempen. In dit taakveld: 0,3 miljoen.
Thema: Jeugd
Jeugdhulp met verblijf landelijk (tv 6.763) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
3.878
2.643
2.628
2.574
2.579
Baten
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
3.878
2.643
2.628
2.574
2.579
1. Toelichting taken Jeugdhulp ambulant landelijk: het Landelijk Transitiearrangement (LTA) is een set van
Lasten
Baten
Reserve
2.643
0
0
2.643
0
0
afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders die uitzonderlijk aanbod hebben. Het betreft hier zorg met verblijf. Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) -3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Personeelslasten: daling van 1,8 miljoen in 2026 door effect gemeentebrede kostenverdeling.
PGB Jeugd (tv 6.792) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
2.514
2.078
1.916
1.660
1.678
Baten
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
2.514
2.078
1.916
1.660
1.678
67
1. Toelichting taken PGB Jeugd: het persoonsgebonden budget (PGB) is een bedrag waarmee een inwoner
Lasten
Baten
Reserve
2.115
0
0
-37
0
0
2.078
0
0
zelf zorg of ondersteuning regelt. Personeelslasten: Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) -3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Personeelslasten: daling van 1,1 miljoen in 2026 door effect gemeentebrede kostenverdeling.
Jeugdbescherming (tv 6.821) Wat willen we bereiken 1 Jeugdigen groeien op in een veilige omgeving ook wanneer ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun gezag uit te oefenen We investeren in de doorontwikkeling van verblijfsgroepen voor jeugdigen en zetten meer in op kleinschalig verblijf. Effectindicatoren Jeugdigen met jeugdbescherming (% van alle
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
Begroting 2029
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
0,4%
0,4%
0,4%
0,4%
0.4%
0,4%
jeugdigen tot 18 jaar) (1) Jeugdigen met jeugdreclassering (% van alle jeugdigen van 12 t/m 22 jaar) (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Kwalitatief goede en effectieve hulp We evalueren de gecontracteerde jeugdhulp via contractgesprekken en controles bij onze aanbieders. 1.2 Voorkomen van instroom We investeren in vroege signalering en goede samenwerking tussen de Gecertificeerde Instellingen en de lokale toegang. In 2026 richten we ons vooral op: • Instroom voorkomen: om de instroom te voorkomen, investeren we in vroege signalering, tijdige gezinsondersteuning en versterking van de samenwerking tussen de Gecertificeerde Instelling (GI) en de lokale toegang. • Toekomstscenario: we werken aan de implementatie van het Toekomstscenario, via diverse deelprojecten in onze regio. • Om- en afbouw gesloten jeugdzorg: als centrale gemeente van landsdeel Zuidoost coördineren we de afen ombouw van de gesloten jeugdzorg (SPUK frictiekosten jeugdzorgplus). Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
5.335
5.910
5.924
5.938
5.938
Baten
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
5.335
5.910
5.924
5.938
5.938
68
1. Toelichting taken Jeugdbescherming: verplicht door de rechter opgelegde hulp bij opvoeding van
Lasten
Baten
Reserve
5.910
0
0
5.910
0
0
kinderen. Totaal
Thema: Jeugd
Jeugdreclassering (tv 6.822) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
900
1.070
1.073
1.075
1.075
Baten
0
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
900
1.070
1.073
1.075
1.075
1. Toelichting taken Jeugdreclassering: begeleiding van jongeren die met justitie in aanmerking zijn
Lasten
Baten
Reserve
1.070
0
0
1.070
0
0
gekomen. Totaal
Coördinatie en beleid Jeugd (tv 6.92) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
0
8.389
8.484
8.408
8.361
8.365
Baten
0
-1.224
-1.589
-1.589
-1.589
-1.589
Mutatie reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo
0
7.165
6.895
6.819
6.772
6.776
1. Toelichting taken
Lasten
Personeelslasten: Regionale samenwerking: organisatiekosten voor het samenwerkingsverband Samen
Baten
Reserve
6.485
0
0
975
-1.589
0
696
0
0
328
0
0
8.484
-1.589
0
voor Jeugd ten behoeve van regionale inkoop en coördinatie van crisishulp. Coördinatie en beleid Jeugd; multi: maatwerkvoorzieningen in het kader van multi arrangementen jeugdhulp. Overig: algemene kosten jeugd. Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Begroting 2026: •
Jong040: voortzetting kost 0,1 miljoen structureel.
69
3a. Woningbouw en fijne wijken
Woningbouw en fijne wijken Door middel van woningbouw, stedelijke vernieuwing en ruimtelijke ontwikkeling streven we naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving voor huidige en nieuwe bewoners. Dat doen we door te werken aan samenhangende integrale gebiedsontwikkelingen, zoals Spoorzone, Internationale Knoop XL, Stadhuisplein, VDMA, Schellenskwartier, Kanaalzone-Zuid naast de ontwikkelingen in de wijken; projecten als Stadshart Woensel, Kastelenplein, Evoluonpark. Ontwikkelingen die de bestaande buurt meteen een opknapbeurt geven. Daarbij is een goed functionerende woningmarkt van belang, die zowel invulling geeft aan de ambities van de stad (binden van talent) als aan de solidaire stad van twee snelheden. We transformeren en verdichten en we streven naar voldoende betaalbare koop- en sociale huurwoningen in al onze wijken. Hierbij stimuleren wij de verduurzaming van de (bestaande) woningvoorraad en innovatie in bouwen en wonen. Ook zetten we in op bescherming en hergebruik van het historisch erfgoed. We faciliteren initiatieven uit de stad door slagvaardig en klantgericht samen te werken en onze ruimtelijke instrumenten zo efficiënt en transparant mogelijk in te zetten. Daarbij is het streven om inwoners zo veel mogelijk bij de ontwikkelingen in de stad te betrekken. Hiervoor wordt onderzocht of een Woonraad daarvoor het beste middel is.
In de Woonvisie van 2015 heeft de gemeenteraad het kader voor het gemeentelijk woonbeleid vastgelegd. Het Woonprogramma 2021-2025 is de uitwerking hiervan en deze is geactualiseerd. Deze actualisering is vooruitlopend op het op te stellen Volkshuisvestingsprogramma (2026). In het programma; • Forse groei van de woningvoorraad om de vraag naar woningen op te kunnen vangen. • Een evenwichtig woningaanbod, zodat alle inwoners een betaalbare woning kunnen vinden. • Voldoende geschikte woningen voor kwetsbare inwoners. • Een innovatieve stad met creatieve oplossingen voor woningbouw, zoals tijdelijk wonen. Met de innovatieagenda wonen wordt ingezet op het aanjagen van innovatieve initiatieven en het faciliteren van innovatie om sneller, betaalbaarder, duurzamer, naar behoefte, flexibeler en slimmer woningen te realiseren. Samen met partners in de stad wordt ingezet op "Beter benutten" door optoppen; het beter benutten van woningen met deelconcepten en flexibel gebruik van gebouwen. Het college zet zich al geruime tijd in op het versnellen van de bouw binnen de stadsgrenzen, met de nadruk op sociale- en middenhuur en middeldure koop. Dit sluit aan bij de bouwversnellingsafspraken in het kader van de Woondeal, die in 2023 is afgesloten en de met regio, Rijk en Provincie gemaakte afspraken over verstedelijking in het Verstedelijkingsakkoord.
Het in 2024 ondertekende Beethoven-convenant zorgt tot 2030 naar verwachting voor een versnelde groei van het aantal arbeidsplaatsen in onze regio en dus ook voor een sterk verhoogde vraag naar woningen. De regionale afspraken worden hierop aangepast en bij het te vernieuwen woonbeleid wordt hier op ingespeeld. 70
Doelen • Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. • Faciliteren van de groei van de stad • Groei van de woningvoorraad • Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad • CO2-reductie woningen . Highlights 2026 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord Woningbouw 1. Eindhoven bouwt door. 2. Innovatie op het proces en het product. Denk hierbij aan het parallel plannen bij woningbouwprojecten en het vergroten van soorten woonvormen. 3. Woonprogramma onder de Omgevingswet. 4. Open Eindhoven: het verhaal over de verdichting van de stad en daarmee ook over de gebiedskaders. Wijken 5. Versterking van een prettige leefomgeving door te werken vanuit het perspectief van de wijk en de inwoners: concrete uitvoering van door inwoners aangedragen initiatieven en door inspraak en inwonersparticipatie. 6. Komen tot een richtinggevende visie voor buurtontmoeting (o.a. buurthuizen en bibliotopen) voor alle inwoners in de groeiende stad. Met daarbij een beschrijving van de (nieuwe) rol van de gemeente als facilitator. 7. Het op- en inrichten van de nieuwe sector Gebieden & Wijken. Het doorontwikkelen van de rol van de gebiedscoördinator, het doorontwikkelen van datasturing bij gebiedsgericht werken om de uitvoeringskracht te verhogen. Het onderzoek naar de her-allocatie van middelen.
Het maken van een fundamentele visie op wat gebiedsgericht werken voor de organisatie en onze stakeholders betekent. Het integreren van de inwoners – en overheidsparticipatietaak vanuit S&O in de nieuwe sector. Het opvolgen van het dossier actiegebieden en het creëren van een goede samenwerking en heldere rolverdeling met het PACT. 8. De verdere professionalisering van het Pact Woensel Zuid. Met een sterk programmabureau dat ondersteunend en faciliterend is voor de uitvoeringscoalities, die daadwerkelijk opgestart zijn en stappen zetten om met de bewoners te werken aan de concrete vraagstukken. Financiële kerngegevens Thema
Taakveld
Lasten
Baten Mut.res.
Saldo
Woningbouw en Ruimte en leefomgeving (tv 8.1) fijne wijken Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2) Wonen en bouwen (tv 8.3)
30.175
-5.671
-2.507
21.997
56.067
-54.450
1.206
2.823
26.615
-12.499
14.500
28.616
Woningbouw en fijne wijken
112.857
-72.620
13.199
53.436
BBV-indicatoren Indicator
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Gemiddelde WOZ waarde (x € 1.000)
2025
398
377
439
391
Nieuw gebouwde woningen ( per 1.000 woningen)
2024
8,4
9,5
9,7
13
Demografische druk
2025
70,7
64
51,7
55,1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
2025
957
948
958
865
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
2025
1050
1036
1074
977
71
Verbonden partijen BIC partner 1 bv Doelstellingen van de aankoop zijn o.a. het versterken van regionaal innovatie-ecosysteem (Brainport Eindhoven), het langdurig beschermen van essentiële publieke functies en het beter vorm kunnen geven aan de strategische samenwerking over geheel BIC. Dit draagt in brede zin blijvend bij aan de banen van de toekomst, het (toekomstig) verdienvermogen, de economische veiligheid en vernieuwing voor maatschappelijke opgaven. De gemeente heeft na de aankoop de aandelen van zowel de stille vennoten (2 B.V. ’s) als de beherend vennoot (1 B.V.) in de commanditaire vennootschap (BIC C.V.) verkregen. De beherend vennoot (BIC GP B.V.) heeft de dagelijkse leiding over het bedrijf (de C.V.), de stille (of commanditaire) vennoten zijn de investeerder in het bedrijf. BIC partner 2 bv Zie BIC partner 1 bv. BIC GP Zie BIC partner 1 bv. BIC CV Zie BIC partner 1 bv. Ontwikkelingsmaatschappij gebiedsontwikkeling Fellenoord B.V. Dit jaar werken we toe naar de uitvoering van clusters (met focus op clusters 1,2 en 9) om woningbouw te realiseren. Daarnaast de actualisatie van de kaders; verdere uitwerking van het ruimtelijk raamwerk en daarmee herijking van de business case/grond exploitatie. Park Strijp C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met VolkerWessels voor ontwikkeling van vm.
Philips-locatie Strijp S met de ambitie om een kwalitatief aantrekkelijk en bruisend hoogstedelijk gebied te maken voor nieuwe gebruikers; cultuuruitingen, innovaties, bedrijfjes, evenementen en bewoners. Primaire doelstelling van de gemeente is de kwaliteitsverbetering van het Plangebied, de wijk en de stad door de herontwikkeling van de huidige bedrijfsbestemming in wervende woon-, werk- en centrumfuncties zoals voorzien in het Masterplan. De doelstelling van Park Strijp C.V. is een kostendekkende grondexploitatie tegen een beheersbaar risico ten behoeve van een vernieuwd stedelijk gebied met hoge dichtheid, hoge kwaliteit en hoge mate van functiemenging, met een zodanige flexibiliteit in plan en programma dat ingespeeld kan worden op marktontwikkelingen met een wervend hoogstedelijk milieu, met ruimte voor een maximale ‘woon- resp. werkladder’, en van hoogwaardige kwaliteit. Park Strijp Beheer B.V. Zie Park Strijp C.V.
72
Leefbare wijken Leefbare wijken door integraal gebiedsgericht werken De gemeente Eindhoven blijft zich ontwikkelen in een periode van grote groei. Deze schaalsprong vraagt om een gestructureerde, duurzame en integrale aanpak, met blijvende aandacht voor de leefbaarheid in alle wijken van de stad. Zoals vastgelegd in het Bestuursakkoord, werken we vanuit het perspectief van de wijk. De opgaven in de wijk en de complexiteit hiervan blijven leidend voor de wijze waarop de gebiedsgerichte aanpak wordt georganiseerd. Aanpak voor de hele stad In 2026 zetten we een belangrijke stap in de doorontwikkeling van het integraal gebiedsgericht werken. We versterken de gemeentelijke slagkracht op gebiedsniveau en starten met het inrichten van stadsdeelteams en het werken met een gebiedscyclus bestaande uit analyse, plan, agenda en monitor. Deze gebiedscyclus biedt structuur en maakt een lerende aanpak mogelijk. Door te starten met een gezamenlijke analyse kunnen we beter inspelen op lokale opgaven. Plannen en agenda’s helpen om prioriteiten te stellen en inzet te coördineren. Monitoring laat zien wat werkt en waar bijsturing nodig is. Zo werken we gerichter, transparanter en effectiever aan leefbare en toekomstbestendige gebieden. Het doel is dat er zeven stadsdeelteams komen.
Relevante gemeentelijke sectoren en externe partners worden actief betrokken bij de stadsdeelteams en gestimuleerd om hun werk meer gebiedsgericht te organiseren. Gebiedsgericht denken en handelen moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van de dagelijkse praktijk. De betrokkenheid van bewoners is hierin cruciaal. Zij kennen hun wijk het beste en leveren waardevolle inzichten voor een gedragen aanpak. De samenwerking tussen gemeente, partners en bewoners wordt hierdoor versterkt. De inrichting van deze aanpak is maatwerk: elk gebied krijgt wat het nodig heeft. De invulling zal dus niet overal gelijk zijn. Onze focus ligt in 2026 op de versterking van de gemeentelijke organisatie én de samenwerking met inwoners en onze netwerkpartners. Pact Woensel Zuid Het Pact Woensel Zuid blijft een belangrijk speerpunt binnen de gebiedsgerichte aanpak. Vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid is het stadsdeel Woensel Zuid sinds juli 2022 aangewezen als ‘stedelijk focusgebied’. Het Pact is een zelfstandig samenwerkingsplatform waarbinnen diverse instanties/partners en bewoners werken aan de vijf centrale thema’s van het Pact: samen sterker, samen leren, samen wonen, samen leven en samen werken.
Als gemeente zijn we één van de deelnemende partners binnen het Pact Woensel Zuid en we bieden ondersteuning met een jaarlijkse bijdrage van € 400.000 voor het programmabureau Pact Woensel Zuid. Ook verstrekken we subsidies zodat de toegekende rijksmiddelen kunnen worden ingezet in Woensel Zuid. Projecten die in aanmerking komen voor subsidie dragen bij aan een leefbare en veilige wijk: verminderen van armoede, het versterken van weerbaarheid, het ondersteunen van jonge kinderen, het verbeteren van de leefomgeving en het begeleiden van mensen naar werk.
73
Thema: Woningbouw en fijne wijken
Ruimte en leefomgeving (tv 8.1) Wat willen we bereiken 1 Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. Om de groei van de stad, die plaats vindt in de vorm van verdichting, in goede banen te leiden, moet de stad aantrekkelijk en leefbaar zijn: openbare ruimte, veel groen, een breed woningaanbod, goede voorzieningen etc. 2 Faciliteren van de groei van de stad Aan de gemeente worden veel bouwinitiatieven voorgelegd. Om de bouwopgave mogelijk te maken zetten we gecoördineerd planologische instrumenten in, zoals planwijzigingen, vergunningverlening en ontheffingen. Effectindicatoren Rapportcijfer voor Eindhoven als stad om in te
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
7,5
7,6
7,6
7,6
wonen en te leven (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Kwaliteitseisen stellen aan (nieuwe) bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte We stellen kwaliteitseisen aan bijv. stedenbouw, duurzaamheid, klimaat, mobiliteit, woonproduct en groen. In de centrumgebieden zijn die hoger dan in de reguliere woonwijken, vanwege het verschil in dynamiek, drukte en ruimtegebruik. 2.1 Beperken doorlooptijden bouw- en aanlegvergunningen We beperken doorlooptijden van (bouw)vergunningen, vrijstellingen en ontheffingen tot maximaal de wettelijke termijn. Daarnaast zetten wij ons in voor een sneller en transparanter proces. In 2026 richten we ons vooral op: • Knoop XL: Stationsgebied Zuid: Voor ontwikkeling District-E is start bouw voorzien, daarmee zijn alle toe te voegen woningen in het gebied in uitvoering. Fellenoord: Toewerken naar de uitvoering van clusters, met focus op clusters 1, 2 en 9. • Eindhoven Noordwest (1.1): Er wordt gewerkt aan strategische ontwikkelingen die bijdragen aan de schaalsprong van de Brainportregio. Tevens ligt er een grote mobiliteitsopgave in Eindhoven NW en regio die de komende jaren veel extra inzet en afstemming met de regio zal vragen • Brainport Industries Campus (1.1): Voor BIC Noord zal in 2026 de ruimtelijke procedure worden afgerond inclusief de wegenstructuur. Voor BIC 2 is de verwachting eind 2026 start bouw.
In 2026 zal de definitieve structurering BIC 1 verder vorm krijgen. • Gebiedsontwikkeling Zuidwest-as: Twee gebiedskaders worden in 2026 afgerond en voor ontwikkeling INCK (400 woningen) is start bouw voorzien. Voor Kastelenplein werken we het stedenbouwkundig ontwerp uit naar een omgevingsplan en wordt de grondexploitatie vastgesteld. • Verstedelijkingsopgave Brainport 2040/2050: We werken de vervolgonderzoeken uit die op het BO MIRT 2025 worden vastgesteld. Hierbij gaat het om de ruimtelijke vertaling van de woningbouwbehoefte en werklocaties inclusief randvoorwaarden (zoals energie, mobiliteit, voorzieningen) vanaf 2030. • Eindhoven Airport District (1.1): in 2026 wordt er uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 20242027, o.a. door ontwerp Middenpark en vergroening Luchthavenweg. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
21.882
15.528
30.175
29.926
34.515
24.127
Baten
-18.962
-3.807
-5.671
-5.683
-9.704
-1.539
Mutatie reserves
14.987
3.383
-2.507
-2.857
-2.598
-924
Saldo
17.907
15.104
21.997
21.386
22.213
21.664
74
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Personeelslasten:
9.140
0
0 *
Projecten faciliterend GB (F): Lasten en baten van projecten grond waarvoor de
3.719
-3.719
0 *
Exploitatieprojecten:
3.261
-1.217
-1.172 *
Beethoven:
5.135
0
0 *
Progr organisatie MIRT+ Stationsdistrict:
3.771
0
0
Kapitaallasten:
2.716
0
0 * -1.050 *
gemeente een faciliterende rol heeft richting private ontwikkelaars. De baten en lasten muteren over de jaarschijven. Voor nadere toelichting zie paragraaf 3g Grondbeleid.
Reserve Strategische investeringen: Gronddepot: Overig: o.a. gebiedsontwikkelingen binnenstad (0,5 miljoen), programma binnenstad
0
0
391
-635
0
2.042
-100
-285 *
30.175
-5.671
(0,3 miljoen), programma-sturing Eindhoven Noordwest (0,3 miljoen), Open Eindhoven (0,2 miljoen), baten voor uitvoering handhaving BWT en onttrekking uit RSMMM. Totaal
-2.507
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Overheveling SSKL van programma 'ondernemende stad' naar 'levendige stad': structureel 0,60 miljoen.
•
BIC1 rentekosten structureel 2,2 miljoen.
•
Verlengen serieel incidenteel vanaf 2029 KnoopXL: incidenteel 0,9 miljoen gedekt uit RSI.
•
Gebouwen kaders (MMC TUE/campus 3): incidenteel 0,4 miljoen in 2026 en 0,3 miljoen in 2027, dekking uit RSI.
•
Stadhuisplein ontwerp Binnenstad: incidenteel 0,5 miljoen in 2026 en 0,4 miljoen in 2027, dekking uit RSI.
Begroting 2026: •
Wonen: 2,4 miljoen incidenteel voor tijdelijke formatie voor de uitvoeringscapaciteit voor 4 jaar, waarvan 2,0 miljoen in dit taakveld.
•
SSKL BIC Noord: oplopend naar structureel 1,0 miljoen vanaf 2029.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Beethoven: vanaf 2026 structureel budget kapitaallasten van 5,1 miljoen voor co-financiering en storting in RSI van 5,1 miljoen in 2026.
•
Projecten facilitaire projecten: de mutaties zijn het gevolg van fasering; in 2025 bedraagt het saldo van de lasten en baten 2,8 miljoen (baten) en lopen daarna af naar 0,7 miljoen in 2029 (baten). Zie hiervoor paragraaf 3g Grondbeleid onder 'lasten en baten per taakveld'.
•
Personeelslasten: stijging van 4,7 miljoen in 2026 en daling van 1,3 miljoen in 2029 door met name effect kostenverdeling.
•
Exploitatieprojecten: mutaties met name door project Woensel-Zuid: stijging lasten van 3,2 miljoen in 2028 en daling 5,5 miljoen in 2029; baten: stijging van 2,4 miljoen in 2028 en daling van 3,7 miljoen in 2029.
Thema: Woningbouw en fijne wijken
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2) Gebiedsontwikkeling in Eindhoven krijgt mede vorm via grondexploitaties. Deze grondexploitaties voegen waarde toe voor met name de beleidsthema’s wonen, economie (kantoren, bedrijventerreinen en detailhandel) en maatschappelijke voorzieningen (onderwijs, cultuur en sport). In de Meerjaren Prognose Grondexploitaties en Private Ontwikkelingen (MPG) wordt jaarlijks verantwoording afgelegd over deze grondexploitaties. Grond zetten we in als middel om sturing te geven aan de doelstellingen van andere beleidsthema’s. In de paragraaf grondbeleid (paragraaf 3g) is informatie over de Nota Grondbeleid opgenomen, evenals enkele specifieke kerngegevens en kengetallen. We nemen de regie, bij iedere vorm van grondpolitiek. Op deze wijze
75
houden wij grip op de stad: we continueren wat goed is en gaan ongewenste ontwikkelingen zoveel mogelijk tegen. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
50.067
54.650
56.067
44.491
41.059
39.388
Baten
-46.917
-51.853
-54.450
-43.060
-39.588
-37.958
Mutatie reserves
8.616
7.430
1.206
1.466
1.466
1.466
Saldo
11.767
10.227
2.823
2.897
2.937
2.896
1. Toelichting taken
Lasten
Baten Reserve
Grondexploitaties niet bedrijventerreinen: Voor projecten grond waarbij we de
46.191
-46.226
877 *
4.134
-5.018
0 *
Grondtransactie/ erfpachtovereenkomst PSV: storting in risicoreserve PSV.
2.151
-2.648
329
Personeelslasten:
1.703
0
0
Kapitaallasten:
1.502
0
0
gebiedsontwikkeling zelf oppakken. O.a. voor grondverwerving, bouw- en woonrijpmaken, bovenwijkse voorzieningen, verkoop van bouwrijpe gronden, verwijderen van explosieven. De mutaties tussen de jaren zijn het gevolg van fasering. Zie paragraaf 3g Grondbeleid. Gronden in voorraad (bebouwd): Beheerkosten (o.a. onderhoud, zakelijke lasten) en opbrengsten (huurinkomsten, incidentele verkopen).
Maatschappelijke opvang: Totaal
386
-558
0
56.067
-54.450
1.206
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026 •
Verlengen serieel incidenteel vanaf 2029: verwerving grond (beheer): incidenteel 0,1 miljoen.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Grondexploitaties niet bedrijventerreinen: de mutaties zijn het gevolg van fasering; in 2025 bedraagt het saldo van de lasten en baten 22,2 miljoen (baten) en slaat daarna om in 8,0 miljoen (lasten) in 2029. Zie hiervoor paragraaf 3g Grondbeleid onder 'lasten en baten per taakveld'.
•
Gronden in voorraad (bebouwd): stijging van 2,3 miljoen in lasten en 3,6 miljoen in baten in 2026 door diverse verwervingen van onroerende zaken in 2025.
•
Eindhoven bouwt door fase 2: mutatie van 7,5 miljoen in reserve in 2026 doordat bij de kadernota 2025 incidenteel € 7,5 miljoen is toegekend voor versnelling van woningbouw en via de begroting 2025 in de saldireserve specifiek gestort. Door het incidentele karakter hiervan leidt dit tot een mutatie in 2026 ten opzichte van 2025.
Thema: Woningbouw en fijne wijken
Wonen en bouwen (tv 8.3) Wat willen we bereiken 1 Groei van de woningvoorraad De vraag naar woonruimte is groot. Er zijn veel onzekerheden in de markt, zoals rentestijging, gestegen bouwkosten en schaarste aan materiaal en personeel. We werken nauw samen met corporaties en marktpartijen om de woningproductie op peil te houden. 2 Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad We hebben als stad klimaatdoelstellingen. De huidige energieprijzen brengen steeds meer huishoudens in de problemen. We leggen daarom afspraken over een energiezuinige corporatiewoningvoorraad vast in het
76
Wat willen we bereiken duurzaamheidspact en de prestatieafspraken. 3 CO2-reductie woningen Doelstelling klimaatverordening 2016: klimaatneutraal in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Effectindicatoren Omvang woningvoorraad (1) Directe CO2-uitstoot Woningen cf
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
Begroting 2029
119.370
123.056
125.056
128.056
131.056
134.056
233 (2023)
232
247
227
206
186
Klimaatverordening (Kton) (3)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Toevoegen van woningen Dit vraagt enerzijds om uitvoeren en herijken van het maatregelenpakket Eindhoven Bouwt Door en anderzijds om maatwerkoplossingen bij projecten die in de Knel zitten. De bouwkostenstijgingen, gebrek aan personeel zorgen voor een extra uitdaging. 1.2 Toevoegen van sociale huurwoningen In de prestatieafspraken met de corporaties maken we afspraken over de te realiseren aantallen sociale huurwoningen. Dit is onderdeel van de gezamenlijke investeringsagenda. In 2026 richten we ons vooral op: • Opstellen volkshuisvestingsprogramma: 1 januari is de voorziene datum van invoering van de Wet regie op de Volkshuisvesting. Met deze wet wordt de verplichting opgelegd aan gemeente om een Volkshuisvestingsprogramma op te stellen • Studentenhuisvesting intensiveren: De groei van (internationale studenten) neemt toe, dit leidt tot vraag naar extra studentenwoningen. Ook in de Beethovendeal zijn hier afspraken over gemaakt.
• Opstellen van prestatieafspraken 2026 e.v.: De huidige prestatieafspraken lopen van 2023-2026 • Regionale samenwerking wonen (-en zorg) intensiveren: Op MRE niveau worden regionale woningbouwafspraken gemaakt • Uitvoering geven aan het programma van het Duurzaamheidspact: hierin zijn een veelheid aan projecten en activiteiten onderverdeeld in 4 pijlers: kwaliteit van leven, natuurlijke stad, duurzame materialen & gesloten kringlopen, energie & CO2-reductie. • Voorbereidende werkzaamheden voor het aanwijzen van warmtekavels: Ondertussen worden de bestaande aanpakken in de startbuurten onverminderd voortgezet: ’t Ven-Lievendaal en Eindhoven Noordoost.
77
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
28.766
24.115
26.615
21.195
21.141
20.040
Baten
-13.280
-11.741
-12.499
-12.491
-12.481
-12.325
Mutatie reserves
7.037
-2.799
14.500
-62
-62
1
Saldo
22.524
9.575
28.616
8.642
8.598
7.716
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Personeelslasten:
11.921
0
Bouwvergunningen en milieuvergunningen: kosten en opbrengsten leges
Reserve 0 *
667
-9.435
0
Woonwagenbeleid:
4.098
0
0
Maatschappelijk Vastgoed:
1.775
-2.115
947
0
Gebiedsgerichte aanpak: onttrekking uit RSMMM. Kapitaallasten:
12 -709 *
1.544
0
0
549
-634
-18
1.036
0
0
Stadsdeelbudget Kleine fysieke ingrepen OR:
907
0
0
Exploitatieprojecten:
650
0
-250 *
2.521
-315
15.465 *
26.615
-12.499
14.500
Slim verduurzamen vastgoed: Stelpost Bestuursakkoord 2022 Wijkvernieuwing 3.0:
Overig: o.a. financiële ondersteuning EBD (0,5 miljoen), wet goed verhuurderschap (0,5 miljoen), woningbouwoffensief (0,2 miljoen), bestedingen welstand (0,2 miljoen) en regionale urgentiecommissie (0,2 miljoen), opbrengsten van kapvergunningen (0,2 miljoen) en uitwegvergunningen (0,1 miljoen) en onttrekking uit de saldireserve specifiek. Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Pact Woensel Zuid: jaarlijkse bijdrage van structureel 0,4 miljoen.
•
Wonen: incidenteel 0,9 miljoen (excl. overheadkosten): 0,5 miljoen in 2026 (waarvan 0,2 in dit taakveld) en 0,1 miljoen per jaar t/m 2029.
•
Formatiewijziging Woensel Centrum: 1,3 miljoen (verdeeld over meerdere taakvelden), met dekking uit RSI.
Begroting 2026: •
Woonwagenlocaties: 1,3 miljoen incidenteel voor brandveiligheid en 2,2 miljoen incidenteel voor de volgende 3 nieuwe kansrijke locaties.
•
Ateliers (startende designers): voor de permanente inzet van het pand aan de Heezerweg: structureel 0,1 miljoen.
•
Uitbreiding van miva-toiletten: 1,5 miljoen incidenteel voor een nulmeting en de realisatie van indicatief 250 aanpassingen.
•
Woningbouwversnelling: voor de jaren 2026 en 2027 € 8 miljoen per jaar, bestaande uit € 7,5 miljoen voor Eindhoven Bouwt Door en € 0,5 miljoen voor het ontwikkelen van volkshuisvestingsprogramma.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Personeelslasten: minder inhuur (7,9 miljoen, invulling moet nog plaats vinden) en meer personeelskosten door gemeentebrede effect van kostenverdeling / CAO (5,9 miljoen).
78
3b. Bereikbaarheid
Bereikbaarheid Eindhoven groeit! Verantwoorde leefbare groei vraagt om doorontwikkeling van ons mobiliteitssysteem. Gezien de groei van de stad is het niet leefbaar om het huidige autogebruik te continueren of evenredig mee te laten groeien met het aantal inwoners. Om de stad bereikbaar en leefbaar te houden, stimuleert Eindhoven duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen, fietsen, deelmobiliteit en openbaar vervoer. In maart 2024 heeft de gemeenteraad het Masterplan Mobiliteit vastgesteld als een wenkend perspectief van een leefbare een aangename stad. In mei 2025 is het dossier Mobiliteit in balans vastgesteld, met de uitwerking van de verkeerscirculatie binnen de ring en verbeteringen op de Ring met daarbij concrete investeringsvoorstellen. We hebben een investeringsopgave van ruim 625 miljoen euro voor de komende jaren voor infrastructurele projecten voor de voetganger, fiets, bus en auto. Deze investeringen dragen bij aan de verkeersveiligheid, de ruimtelijke kwaliteit en vergroening, het behalen van onze CO2 doelen en de doorstroming en betrouwbare bereikbaarheid van onze stad. Het gaat daarbij ook om investeringen die voorwaardelijk zijn om de forse woningbouwambities te realiseren. Het gaat om het autoluwer maken van de binnenstad en het verbeteren van de doorstroming op de Ring door bijvoorbeeld ongelijkvloerse kruisingen en herinrichtingen.
En ook om het bevorderen van de mobiliteitstransitie door nieuwe fietsenstallingen, de aanleg van fietstunnels en bruggen, aantrekkelijke deelmobiliteit en de herinrichting naar ‘30 km gebieden’ van de radialen en de straten binnen de Ring. Dit gaat uiteraard niet zonder cofinanciering te vinden bij Provincie, Rijk en mogelijk Europa. Het is een ambitieus en samenhangend investeringsprogramma dat we randvoorwaardelijk vinden voor een verantwoorde groei van de stad. Ons voornemen om de parkeertarieven stapsgewijs te laten groeien tot het gemiddelde van de G4 en de Brabantste steden in 2030 geeft ruimte in de algemene dekkingsmiddelen. Openbare ruimte Het thema openbare ruimte draagt bij aan een compacte, gezonde, groene en toekomstbestendige stad met veel nieuw groen en water. De openbare ruimte wordt steeds intensiever gebruikt. Dit geeft een grote druk op het onderhouden van de openbare ruimte. Het is daarom belangrijk dat het onderhoudsniveau van de openbare ruimte aan de vastgestelde (basis)kwaliteit voldoet. Bewoners, ondernemers en bezoekers moeten prettig wonen in een schone, veilige en voor iedereen toegankelijke buurt, met voldoende plekken om elkaar te ontmoeten. Met de uitvoering van het jaarlijks onderhoudsprogramma en het uitvoeren van het dagelijks beheer en onderhoud willen we dit doel bereiken.
Onderhoud aan de openbare ruimte is niet alleen een doel om de buitenruimte veilig en netjes te houden, maar ook een middel om de openbare ruimte toekomst- en klimaatbestendig te maken. C02 reductie en klimaatadaptatie worden hierin steeds belangrijker. Daarom wordt bij (her)inrichting van de boven- en ondergrondse infrastructuur waar mogelijk bijgedragen aan klimaat- en circulaire doelstellingen. In taakveld 2.1 is opgenomen welke reductie van C02 uitstoot we bij de aanleg en onderhoud van de openbare ruimte de komende jaren willen bereiken. De projecten die we in de openbare ruimte uitvoeren, pakken we integraal aan o.a. met de thema's groen, water en verkeer om invulling te geven aan de opgaven uit de omgevingsvisie, waaronder het vergroenen en het gezonder en leefbaarder maken van de stad.
79
Doelen • Verbinding • Vrijheid voor iedereen • Ruimte maken • Schoon / CO2-reductie mobiliteit • Veilig • Gezondheid • Ontspannen • Openbare ruimte • C02 reductie fysieke werken openbare ruimte . Highlights 2026 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. Mobiliteit-in-Balans: de voorbereiding en invoering van het verkeerscirculatieplan voor de binnenstad, de aanleg van nieuwe pleinen in het centrum en de aanleg van enkele ongelijkvloerse kruisingen op de Ring, daar richten we ons op in 2026. Met de vaststelling van Mobiliteit in Balans zijn locaties waar publieke ruimte en filters komen geïdentificeerd. Met deze maatregelen verminderen we de verkeersdruk in woonwijken en het centrum en dragen we bij aan verbetering van de doorstroming. 2. De Ring: investeringen in de Ring van Eindhoven zijn cruciaal en het ontlast het stadscentrum door het doorgaand verkeer om de stad heen te leiden. We starten het onderzoek en ontwerp voor onder andere de Aansluiting Nieuwe Fuutlaan op de Ring, bouwen een onderdoorgang voor fietsers bij de Beemdstraat/Limburglaan en werken kleinschalige maatregelen op de Ring uit. 3. 30 km/uur straten: de uitbreiding van 30 km/uur zones draagt bij aan verkeersveiligheid en leefbaarheid in woonbuurten. Deze maatregel beschermt kwetsbare weggebruikers zoals fietsers en voetgangers, en creëert een prettigere woonomgeving voor alle inwoners.
We bereiden de opstart van participatie over herinrichting 6 radialen binnen de Ring naar principes 30 km per uur voor. 4. Deelfietsen: we voeren de concessie deeltweewielers in voor een betrouwbaar, beschikbaar en betaalbaar aanbod van deelvervoer. We verbeteren het deelfietsensysteem en bieden inwoners en bezoekers flexibele mobiliteit. Door strategische keuzes en plaatsing van deelfietsen bij OV-knooppunten, winkelcentra en bedrijventerreinen ondersteunen we multimodale reizen en verminderen we de afhankelijkheid van de auto.
Financiële kerngegevens Thema
Taakveld
Lasten
Baten Mut.res.
Saldo
Bereikbaarheid
Verkeer en vervoer (tv 2.1)
58.104
-3.669
-1.450
52.985
Parkeren (tv 2.2)
9.837
-3.901
-181
5.755
287
-119
0
168
2.156
-13
0
2.143
70.384
-7.702
-1.631
61.051
Economische havens en waterwegen (tv 2.4) Openbaar vervoer (tv 2.5) Bereikbaarheid
Verbonden partijen Eindhoven Airport N.V. Samenwerkingsverband met de provincie Noord-Brabant en Schiphol Nederland BV voor de exploitatie van voorzieningen ten behoeve van de burgerluchtvaart op de militaire vliegbasis Eindhoven.
80
Thema: Bereikbaarheid
Verkeer en vervoer (tv 2.1) Wat willen we bereiken 1 Verbinding Voor de Ring het pakket aan maatregelen uitwerken ter verbetering van de doorstroming, veiligheid en leefbaarheid en vermindering van de barrièrefunctie. En verbeteren van netwerken voor fietsen, lopen en openbaar vervoer. 2 Vrijheid voor iedereen Wij willen betaalbare en duurzame vervoersalternatieven voor iedereen en toegankelijk vervoer. Wij zetten in op mobiliteit die betrouwbaar is. Beschikbaarheid van vervoer op welke manier, tijd en plek dan ook. 3 Ruimte maken Het verkeerscirculatie plan (VCP) binnen de Ring schept ruimte voor nieuwe pleinen met groen, verblijfskwaliteit en draagt bij aan een leefbaar stadscentrum. Dit geeft ruimte voor de groei van het aantal inwoners en werknemers in ons centrum. 4 Schoon / CO2-reductie mobiliteit De mobiliteitstransitie draagt bij aan schone mobiliteit. Wij werken verder aan de vastgestelde ambitie in het masterplan Mobiliteit dat in 2038 de mobiliteit in Eindhoven volledig emissieloos is. 5 Veilig Het aantal verkeersslachtoffers is in 2024 opnieuw gestegen We blijven streven naar 0 verkeersslachtoffers en houden we vast aan onze doelstelling om in 2030 het aantal verkeersslachtoffers te halveren ten opzichte van 2019.
6 Gezondheid Actieve mobiliteit (lopen en fietsen) zorgt voor meer gezonde levensjaren, verbetering van de luchtkwaliteit en verminderen van trillingen en geluid van het verkeer. Wij intensiveren de investeringsruimte voor de benodigde infrastructurele netwerken. 7 Ontspannen We zetten in op prettig verplaatsen zonder gedoe en gastvrij. Met de bouw- en wegwerkzaamheden in de stad is dit extra uitdagend en vraagt om grote inspanning om de stad prettig en veilig bereikbaar te houden. 8 Openbare ruimte We willen een openbare ruimte die schoon, heel, veilig, toegankelijk en toekomst- en klimaatbestendig is en die mensen stimuleert tot bewegen en ontmoeten. Dit doen we conform het vastgestelde kwaliteitsniveau. 9 C02 reductie fysieke werken openbare ruimte In de Klimaatverordening 2016 is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in de stad ten opzichte van 1990 moet zijn teruggedrongen met ten minste 55% in 2030 en met ten minste 95% in 2050, door o.a. de inzet van elektrisch materieel. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
% duurzaam vervoer in de modal split (1)
67%
≥74%
≥75%
≥76%
≥78%
≥80%
Aantal fietsers op fietsroutes (1)
108
112
114
116
118
120
Aantal busreizigers (1)
129
128
130
132
134
136
Aantal treinreizigers (1)
99
104
106
108
110
112
-
100
100
100
100
100
268 (2023)
146
249
236
223
210
Aantal ernstige verkeersongevallen (5)
133
74
67
60
53
46
% inwoners dat tevreden is over inrichting
68%
≥73%
≥70%
≥70%
≥70%
≥70%
Aantal autoverplaatsingen op de Ring (1) Directe CO2-uitstoot Verkeer exclusief auto(snel)wegen cf Klimaatverordening (Kton) (4)
openbare ruimte (8)
81
Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
65%
≥73%
≥70%
≥70%
≥70%
≥70%
78%
≥75%
≥75%
≥75%
≥75%
≥75%
-
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels (8)
93%
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
Basiskwaliteit schoon en netjes (8)
94%
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
≥90%
-
0,23
0,15
0,13
0,11
0,11
% inwoners dat tevreden is over onderhoud openbare ruimte (8) % bewoners dat vindt dat het in de buurt goed verlicht is (8) Basiskwaliteit wegen (8)
Directe CO2-uitstoot fysieke werken in openbare ruimte cf Klimaatverordening (Kton/€10mln) (9)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Realiseren fietsinfrastructuur We maken doorfietsroutes naar o.a. Best af en bereiden nieuwe doorfietsroutes voor. We gaan een aantal ontbrekende stukken fietsnetwerk (missing links) realiseren en zijn in overleg met omliggende gemeenten over regionale fietsverbindingen. 1.2 Verbeteren kwaliteit HOV Aantrekkelijk OV is veilig, betrouwbaar en comfortabel. Het HOV-netwerk breiden we uit, en we zetten de planvorming voor een nieuwe OV-terminal (MIRT-verkenning) en het verbeteren van de stations van CS en Strijp S voort richting realisatie. 2.1 Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief We continueren de city-deal fiets waarmee iedereen beschikking kan krijgen over een fiets en ook de mogelijkheid om te leren fietsen. 3.1 Uitwerking verkeerscirculatieplan We starten met wijkmaatregelen van het verkeerscirculatieplan. Samen met wijkbewoners, ondernemers en andere belanghebbenden bepalen we de exacte positie van de eerste filters, afsluiting sectorgrenzen en nieuwe ''levende pleinen''. 3.2 Uitwerken en realiseren van hubs Op diverse niveaus zetten we in op het comfortabel kunnen overstappen tussen en naar duurzame vervoerswijzen. We zetten onder andere stevig in op de uitrol van kleinschalige mobiliteitshubs voor deeltweewielers.
4.1 Vervolgstappen ZE-zone In 2026 pakken we door met handhaving van de zone en de voorbereidingen voor de uitbreiding van de milieuzone naar diesel personenauto's. We werken de routekaart schone mobiliteit uit met maatregelen voor het stimuleren van schonere personenauto's. 4.2 Stimuleren laadinfrastructuur Om schone mobiliteit te stimuleren werken we verder aan een stadsbreed (snel)laadnetwerk. De aanwezigheid van laadinfrastructuur is een belangrijke overweging bij de aanschaf van een elektrische auto. 5.1 Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen We zetten in op verkeersveiligheidseducatie en verbetering van verkeersveiligheid rondom scholen. We werken met het Brabants VerkeersveiligheidsLabel en aan herkenbare schoolzones. En we blijven het fietsverkeersexamen stimuleren. 5.2 30 km/u straten in het centrum In 2026 start de voorbereiding om in 2027 de maximum snelheid aan te passen op een groot aantal wegen op en binnen de Ring. Vanaf 2027 geldt op alle wegen binnen de Ring (m.u.v. J.F. Kennedylaan en Dorgelolaan) een maximum snelheid van 30 km/u. 6.1 Stimuleren lopen en fietsen We richten de fietsenstalling 18 Septemberplein opnieuw in. Bereiden de uitbreiding fietsparkeervoorzieningen bij o.a. VDMA, Stadhuisplein en Witte Dame voor. We werken aan de bewegwijzering voor voetgangers en fietsparkeren in het centrum.
82
7.1 Gastvrije Binnenstad In het voorjaar promoten we lopen en fietsen en in het najaar promoten trein, bus en P+R. Door het jaar zetten we deze campagne ook in om reizigers te informeren over tijdelijke bereikbaarheidssituaties. 8.1 Onderhouden wegen We houden de wegen in stand door uitvoering van het onderhoudsprogramma wegen (o.b.v. inspecties en integrale afstemming). In het wegenbeheerplan is de ambitie om bij te dragen aan het vergroenen van 50 straten in de periode 2023-2026 opgenomen. 8.2 Onderhouden bruggen, viaducten en tunnels We borgen de technische staat, veiligheid en bereikbaarheid door uitvoering van het onderhoudsprogramma bruggen, tunnels en viaducten. In het kader van de Tunnelvisie is er ook speciale aandacht voor sociale veiligheid. 8.3 Onderhoud openbare verlichting We geven uitvoering aan het onderhoudsplan openbare verlichting. We dragen bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen door verlichting te vervangen door LED. 8.4 Reinigen We houden stad schoon en netjes door onder andere vegen van wegen, verwijderen van groen op verharding en tussen tegels en het verwijderen van zwerfvuil. In 2026 richten we ons vooral op: • Regionale fietsroutes en fietsparkeren: We realiseren regionale fietsroutes, de fietstunnel Beemdstraat en richten de fietsenstalling 18 Septemberplein opnieuw in. We bereiden de uitbreiding fietsparkeren voor, onderzoeken o.a.
missing link ongelijkvloerse fietsinfrastructuur Floraplein. • Vervolg Mobiliteit in Balans: We starten met kleinschalige maatregelen, zoals een extra afslaande rijstrook Ring met Leenderweg. We starten met de wijkmaatregelen in Oud Woensel, Vonderkwartier/Engelsbergen en de omgeving rond de Tongelresestraat binnen de Ring. • Deelmobiliteit en Hubs: We besteden de concessie deelmobiliteit aan. Verdere uitrol van kleinschalige hubs met deeltweewielers en fietsparkeervoorzieningen door de gehele stad. • Verkeersveiligheid aanpassen maximum snelheid: Vanaf 2027 geldt op alle wegen binnen de Ring (m.u.v. J.F. Kennedylaan en Dorgelolaan) een maximum snelheid van 30 km/u. En op de Ring vanaf 2027 een maximum snelheid van 50 km/u, m.u.v. het deel tussen de J.F. Kennedylaan en de Eisenhouwerlaan. • KnoopXL: Voor de MMK start de MIRT-planuitwerking waarin het voorkeursalternatief tot een ontwerp wordt uitgewerkt ter voorbereiding op aanbesteding. Voor de start van de aanbesteding van Fietsenstalling Zuid is een positieve uitspraak van de RvS gewenst. • HOV-4: We werken het ontwerp van HOV4 verder uit, brengen het omgevingsplan in procedure en besteden de eerste tracédelen aan, waarbij we de focus leggen op de delen in en rond het centrum.
• A2/N2 Brainportlijn: De samenhangende keuzes voor de realisatie van de Brainportlijn aan de westzijde van Eindhoven, tussen Best, Veldhoven en de HTCE worden verder uitgewerkt met betrokken partijen, met prioriteit voor het tracé rondom de ontwikkeling van BIC-Noord. • Een aantrekkelijke en klimaattoekomstbestendige openbare ruimte: Met het onderhoudsprogramma dragen we bij aan het klimaatadaptief en toegankelijk inrichten van de openbare ruimte. In 2026 vergroenen we vanuit onderhoud openbare ruimte 11 straten en gebruiken we de Eindhovense circulaire ladder. • Gezonde openbare ruimte: Met de inrichting van de openbare ruimte nodigen we uit tot bewegen en ontmoeten en willen we het lopen en fietsen stimuleren. Dit doen we o.a. door het onderhouden van goede loop- en fietsvoorzieningen. • Waarderen en stimuleren initiatieven: We sluiten in 2026 aan op minimaal twee initiatieven op het gebied van zwerfafval. We (ver)plaatsen en vervangen bankjes om ontmoeting te stimuleren. • Klimaatneutrale openbare ruimte: We verledden openbare verlichting, zodat alle verlichting in 2030 voorzien is van LED. Dit sluit aan bij de doelstelling, om in 2030 55% van de broeikasgassen t.o.v. 1990 te hebben teruggebracht. • Leefbare en aantrekkelijke binnenstad: In 2026 geven we uitvoering aan het Beheerplan binnenstad, waarin het onderhoud en beheer aansluit op de nieuwe (groene) inrichting.
Extra middelen voor het beheerkader groen worden hiervoor ingezet.
83
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
53.320
55.163
58.104
60.352
59.762
61.262
Baten
-10.774
-2.926
-3.669
-2.719
-2.719
-2.719
Mutatie reserves
2.050
2.427
-1.450
-2.207
-376
2.471
Saldo
44.596
54.664
52.985
55.426
56.667
61.014
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Dagelijks onderhoud: Repareren plaatselijke bestrating, vervanging borden, vernieuwen
10.538
0
Reserve 0 *
8.054
0
-2.062 *
Personeelslasten:
8.719
0
0
Dagelijks beheer (reinigen): Verwijderen van zwerfafval, onkruid bestrijding, vegen van
8.206
0
0
Kapitaallasten:
6.493
0
0 *
Masterplan mobiliteit: Invullen van acties uit de actiepakketten uit het masterplan
4.135
-155
612 *
4.815
0
0 *
2.490
-950
0 *
648
-1.087
0
markeringen, onderhoud straatmeubilair, preventief onderhoud aan bruggen, tunnels en viaducten, etc. Exploitatieprojecten: Deze projecten voor lopen vaak meerdere jaren. Middelen die aan het einde van het jaar niet zijn uitgegeven, worden doorgezet naar het volgende jaar, zodat ze binnen het project beschikbaar blijven. Door vele fluctuaties gedurende het jaar is het saldo van lasten, baten en reserves een momentopname. In 2026 wordt aan veel projecten gewerkt, onder andere ten behoeve van het Masterplan Mobiliteit en groot onderhoud aan de Sagittalaan, 't Ven en de Bomansplaats.
straten, etc.
mobiliteit. Openbare verlichting: Onderhoud en reparatie van lampen, masten en armaturen, inclusief elektriciteitskosten. Groot onderhoud en vervanging: Wegen, tunnels, bruggen en viaducten. Gebruik openbare ruimte: Onder andere graafwerkzaamheden voor sleuven en kabels. Heffing verkooppunten motorbrandstoffen:
17
-1.247
0
Onderhoud verkeerslichten: Inclusief elektriciteitskosten.
1.251
0
0
Gladheidsbestrijding:
1.061
0
0
Overig: o.a. basisvoorziening GGW (0,2 miljoen), exploitatie verkeersveiligheid (0,1
1.677
-230
58.104
-3.669
0 *
miljoen), bereikbaarheidsagenda ZOB (0,1 miljoen) en baten erfpachtcanons. Totaal
-1.450
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Masterplan mobiliteit (uitvoering van pakket II): vanaf 2029 € 8,6 miljoen structureel voor investeringen en exploitatielasten. Hieronder (tv 2.1 en tv 2.2) worden de intensiveringen van de exploitatielasten nader toegelicht. De (strategische) investeringen uit het masterplan mobiliteit staan toegelicht in paragraaf 3i investeringen. Voor de concessie deelmobiliteit is vanaf 2026 4 jaar 1 miljoen beschikbaar.
•
Volumegroei openbare ruimte: structureel 0,3 miljoen, waarvan 0,2 miljoen in dit taakveld.
•
Stadhuisplein voorbereidende fase 3&4: incidenteel 0,3 miljoen, dekking uit RSI.
•
Brainportlijn: incidenteel 0,4 miljoen in 2026 en 0,6 miljoen in 2027, dekking uit RSI.
Begroting 2026: •
Energieprijzen: structureel 2,5 miljoen en incidenteel 2 x 1,4 miljoen t/m 2029. In dit taakveld 1,3 miljoen t/m 2027 en 0,9 miljoen t/m 2029.
•
SSKL voor masterplan mobiliteit: oplopend naar structureel 0,7 miljoen vanaf 2029
•
SSKL voor convenant Beethoven: structureel 1,0 miljoen.
84
Nadere toelichting masterplan mobiliteit: 1.1 Stimuleren lopen en fietsen •
Uitvoering fietstunnel Beemdstraat en uitvoering extra afslaande rijstrook Ring met Leenderweg, uitvoering kleinere ingrepen bij DAF-poort en A. van Leeuwenhoeklaan enz. Fietsenstallingspakket 1 (€ 12,4 miljoen investeringen). Dit betreft:
Toevoegen van 170 plaatsen bij de Witte Dame; opleveren in 2026.
Toevoegen van 1.650 plaatsen bij 18 Septemberplein en uitbreiding fietsenstallingsplek de Heuvel; gereed in 2026.
Voorbereiden fietsenstallingsplek VDMA-locatie en uitbreiding met 600 plaatsen; gereed in 2030.
Voorbereiden fietsenstallingsplek Stadhuisplein en uitbreiding met 400 plaatsen; waarschijnlijk gereed in 2028.
Toevoegen van 1.000 fietsenstallingsplekken in de openbare ruimte, minimaal 200 per jaar vanaf 2026 t/m 2030.
Toevoegen van brom- en snorfietsplaatsen in de openbare ruimte, minimaal 70 per jaar.
Fietsparkeerbewegwijzeringssysteem; start aanleg in 2026.
Fietspadenpakket 1 (€ 38 miljoen investeringen) Betreft voorbereidingen, ontwerpen, aanbesteden en opstarten participatie voor:
Ongelijkvloerse kruising Floraplein; start bouw 2028.
Aanpassingen rotonde Beemdstraat; start aanleg 2027.
Doorfietsroute Eindhoven – Gemert (Wolvendijk); start aanleg 2027.
Doorfietsroute HTCE – P&R Genneper Parken; start aanleg 2026.
Herinrichting Geldropseweg (bij Stratumsedijk); start aanleg 2028.
Aanpassing fietstunnel Boutenslaan / Bayeuxlaan; start aanleg 2029.
Herinrichting Edenstraat en Dokter Scaepmanslaan; start aanleg 2027.
Aanleggen tweerichtingsfietspad Churchilllaan; start aanleg 2027.
Budget voor diverse kleinere infrastructurele aanpassingen fiets;
2.1 Verkeerscirculatie, pleinen, filters Met de vaststelling van Mobiliteit in Balans zijn locaties waar publieke ruimte en filters komen geïdentificeerd. In 2026 werken we dit verder uit tot initiatieven en projecten. •
Voorbereiden precieze ligging 4 sectorgrenzen, plus ontwerp van de pleinen en participatie
Sectorgrens Zuidwest / Gender; oplevering 2029.
Sectorgrens Zuid / Dommel; oplevering 2030.
Sectorgrens Noord / Oud Woensel; oplevering 2031.
Sectorgrens Noordoost / Spoorlijn Eindhoven Helmond; oplevering 2031.
Investering samen met herinrichting radialen naar principe 30 km per uur € 75,8 miljoen. Onderzoek Nieuwe Fuutlaan en Ongelijkvloerse kruising Ring – Nieuwe Fuutlaan – Tongelresestraat Opstarten project, ontwerp en participatie Aansluiting Nieuwe Fuutlaan op de Ring; Ring kleinschalige verbeteringen op korte termijn We realiseren de kleinschalige verbeteringen op korte termijn die in het Verbeterplan Ring geïdentificeerd zijn. Zoals afsluiting van Ventwegen voor autoverkeer. Onderzoeken zoals MER-studie, ongelijkvloerse kruising Ring- Geldropseweg - Kanaalzone 3.1 Concessie deeltweewielers In 2026 besteden we de concessie deelmobiliteit aan, waarmee we met de markt voor langere termijn een verbintenis aangaan om gezamenlijk de kwaliteit, betaalbaarheid en beschikbaar aanbod van deelmobiliteit te verbeteren. 4.1 30 km/u straten in het centrum •
Voorbereiden en opstarten participatie over herinrichting 6 radialen binnen de Ring naar principes 30 km per uur GOW.
•
Voorbereiden projectmatige aanpak tot herinrichting en participatie van 118 km aan weg en straten naar principes van Motie 30 in de gehele stad in de periode 2027 tot en met 2035 (investering € 42,8 miljoen gedurende 8 jaar, gemiddeld € 5 miljoen per jaar vanaf 2027).
85
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Exploitatieprojecten: deze lopen over meerdere jaren en worden meerdere keren per jaar geactualiseerd, onder meer voor het omzetten van reguliere budgetten naar projecten. Door de vele fluctuaties is het saldo van lasten, baten en mutaties reserves een momentopname. In 2026 stijgen de lasten met 3,9 miljoen naar 7,4 miljoen en lopen in 2027 af naar 1,2 miljoen. In 2026 wordt aan veel projecten gewerkt, onder andere ten behoeve van het Masterplan Mobiliteit en groot onderhoud aan de Sagittalaan, 't Ven en de Bomansplaats.
•
Groot onderhoud en vervanging: De begrote uitgaven in 2026 bedragen € 2,5 miljoen. Stijging en daling van het budget voor onderhoud en vervanging ten opzichte van andere jaren komt omdat er sprake is van een communicerend vat met exploitatieprojecten en kapitaallasten voor investeringen in de openbare ruimte.
•
Kapitaallasten: stijging van 3,9 miljoen in 2027, oplopend tot 6,7 miljoen in 2029 door investeringen in de openbare ruimte en het masterplan mobiliteit.
•
Openbare verlichting: Het budget voor energielasten daalt na 2026, omdat de energiekosten met deze begroting incidenteel met € 1,6 miljoen zijn verhoogd.
•
Overige mutaties in reserves: in 2025 storting van 2,6 miljoen in reserve bovenwijkse voorzieningen en 1,1 miljoen in reserve eporm.
Thema: Bereikbaarheid
Parkeren (tv 2.2) In 2026 richten we ons vooral op: • Parkeergarages: Borging middelen voor beheer en onderhoud van bestaande auto parkeergarages • Transformeren parkeerplaatsen: Transformatie parkeerplekken: We ontwikkelen een aanpak voor het transformeren van parkeerplekken. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
8.268
12.242
9.837
7.526
8.076
8.633
Baten
-2.867
-2.097
-3.901
-2.165
-2.155
-2.155
Mutatie reserves
-1.963
-5.031
-181
388
388
388
Saldo
3.437
5.114
5.755
5.749
6.309
6.866
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
2.381
-1.812
-569 *
Exploitatie parkeervoorzieningen: Parkeergarages en fietsenstallingen.
2.622
-1.947
18
Kosten betaald parkeren:
2.092
-2
0 *
Kapitaallasten:
1.151
0
0
Personeelslasten:
1.121
0
0
470
-140
370
9.837
-3.901
-181
Exploitatieprojecten: Betreft bijdragen aan ProRail voor de realisatie van de
Reserve
fietsenstallingen aan de Zuidzijde van het station.
Overig: o.a. Masterplan Mobiliteit (parkeren 0,3 miljoen), parkeerstudies (0,1 miljoen), kosten gehandicaptenparkeren (0,1 miljoen) en opbrengst gehandicaptenparkeren. Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Voor onderhoud van de parkeergarages Emmasingel 2a, Kennedyplein 400 en Mathildelaan 2 is vanaf 2026 structureel € 370.000 beschikbaar.
•
Voor de exploitatie van de fietsenstallingen bij de Heuvel, Stadhuisplein en VDMA is vanaf 2027 een structureel budget opgenomen dat oploopt tot € 788.000 vanaf 2029.
•
Masterplan mobiliteit: structureel € 0,4 miljoen oplopend naar € 1,2 miljoen.
86
Begroting 2026: •
Beheer en onderhouden parkeergarages Emmasingel 2/A, Mathildelaan 2 en Kennedyplein 400: 0,4 miljoen structureel.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Exploitatieprojecten: deze lopen over meerdere jaren en worden meerdere keren per jaar geactualiseerd, onder meer voor het omzetten van reguliere budgetten naar projecten. Door de vele fluctuaties is het saldo van lasten, baten en mutaties reserves een momentopname. Voor 2026 is voor Prorail een aflopende bijdrage en subsidie begroot van 2 miljoen (in 2025 bijdrage van 5 miljoen met dekking uit reserve eporm).
Thema: Bereikbaarheid
Recreatieve havens (tv 2.3) Dit taakveld hangt nauw samen met taakveld 2.4 Economische havens en vaarwegen. In het WKA 2023-2026 hebben we opgenomen dat we een beheerplan voor het Beatrixkanaal gaan maken. In voorbereiding daartoe hebben we inspecties uitgevoerd aan de technische staat van de damwanden en houten constructies (steigers, meerpalen e.d.) waaruit blijkt dat vervangingsinvesteringen nodig zijn. in 2025 zij hiervoor de benodigde middelen beschikbaar gesteld. In 2026 richten we ons vooral op: • herstellen of vervangen damwanden: Uit inspectie van de kunstwerken in de recreatieve haven van het Beatrixkanaal blijkt dat de damwanden in slechte staat zijn. In 2026 gaan we deze vervangen. • steigers recreatieve haven: Uit inspectie is gebleken dat de steigers in de recreatieve haven in slechte staat zijn. In 2026 gaan we de steigers vervangen.
Thema: Bereikbaarheid
Economische havens en waterwegen (tv 2.4) In het WKA 2023-2026 hebben we opgenomen dat we een beheerplan voor het Beatrixkanaal gaan maken. In voorbereiding daartoe hebben we inspecties uitgevoerd aan de technische staat van de damwanden waaruit blijkt dat vervangingsinvesteringen nodig zijn. In 2025 zijn hiervoor de benodigde middelen beschikbaar gesteld. In 2026 richten we ons vooral op: • vervangen damwanden: Uit inspectie blijkt dat een deel van de damwanden in de economische haven slecht zijn. Deze zullen in 2026 vervangen worden. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
272
387
287
438
436
434
Baten
-62
-119
-119
-119
-119
-119
0
0
0
0
0
0
210
268
168
319
317
315
Mutatie reserves Saldo 1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Kanaalrechten:
0
-60
0
Overige opbrengsten:
0
-59
0
Overig: o.a. kapitaallasten en onderhoudskosten Beatrixkanaal (0,2 miljoen).
287
0
0
Totaal
287
-119
0
87
Thema: Bereikbaarheid
Openbaar vervoer (tv 2.5) In 2026 richten we ons vooral op: • Knoop XL, HOV-4 en A2/N2 Brainportlijn: Zie 2.1 Wat mag het kosten x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
1.266
3.532
2.156
2.454
2.451
2.448
Baten
-33
-13
-13
-13
-13
-13
Mutatie reserves
400
-1.330
0
0
0
0
1.633
2.189
2.143
2.441
2.438
2.435
Saldo
Realisatie Begroting
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Kapitaallasten:
871
0
0
Openbaar vervoer:
853
-13
0
432
0
0
2.156
-13
0
Overig: personeelslasten. Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) -3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Exploitatieprojecten: in 2025 is er € 1,3 miljoen geraamd voor project 'traject Eindhoven - Düsseldorf', na 2025 staat hiervoor niets meer geraamd en dus de afname in 2026.
88
4. Veilige wijken
Wijken en buurten Voor wijken en buurten staat in programma 3a Woningbouw en fijne wijken een uitgebreide toelichting op dit thema. Veiligheid Met 2026 gaan we het laatste jaar in van het huidige Beleidskader Veiligheid. De afgelopen drie jaar is er met en voor de stad veel werk verzet om de veiligheid en het gevoel van veiligheid te verbeteren. Zo investeren we o.a. in de veiligheid van onze wijken, beperken we sociale overlast, verminderen we zo veel mogelijk de voedingsbodem van ondermijnende criminaliteit en maken we inwoners weerbaar tegen criminaliteit, polarisatie en maatschappelijke onrust. Dit doen we op stadsniveau, maar ook door middel van onze gebiedsgerichte aanpak. We zijn in alle stadsdelen zichtbaar aanwezig met eerstelijnsprofessionals, waaronder wijkboa's en wijkGGD'ers. We leveren maatwerk door data uit diverse bronnen te gebruiken en de kennis van bewoners, professionals en ondernemers te benutten in aanpakken op stadsdeel-, wijk- en buurtniveau. Het Beleidskader Veiligheid kent verschillende opgaven waarop we onze inzet hebben gebaseerd. De resultaten worden jaarlijks gedeeld met de Voortgangsrapportage Veiligheid en Handhaving.