Bijlage 1 Achtergrondnotitie Vakmanschap Vergroten via Veldwerk

Gemeente Eindhoven Raadsnummer

Achtergrondnotitie Vakmanschap Vergroten via Veldwerk

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 1

Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................. 4 Doel ................................................................................................................... 5 Voorstel ............................................................................................................. 6 Argumenten ................................................................................................. 6 Kanttekeningen ............................................................................................ 7 Samenvatting ..................................................................................................... 9 Planning, budget en uitvoering ............................................................................ 11 Kostenplaatje Bewust Buurten ...................................................................... 11 Planning ..................................................................................................... 11 1.

Maatschappelijke context ............................................................................. 12 1.1. Afnemend vertrouwen in de overheid ..................................................... 12 1.2. De kloof tussen leefwereld en systeemwereld .......................................... 13 1.3. Beleidsvalkuilen .................................................................................... 16

2 Mogelijke oplossingen ...................................................................................... 18 2.1. De bewezen voordelen van MDT voor jongeren ....................................... 18 2.2. De samenwerking bij Brainport voor Elkaar ............................................. 19 2.3. Ervaringsleren is een andere manier van leren ........................................ 20 2.4. Het project Bewust Buurten in Utrecht .................................................... 22 Literatuurlijst ..................................................................................................... 23 BIJLAGE 1 ......................................................................................................... 24 Het project Bewust Buurten in Utrecht ................................................................. 24 Organisatie ................................................................................................. 25 Ervaringen van deelnemers .......................................................................... 25 BIJLAGE 2 ......................................................................................................... 26 Ombudsman Munish Ramlal: ‘Zoek samenwerking met informele leiders’ – Sociale Vraagstukken ................................................................................... 26

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 2

Voorwoord Mijn belangrijkste drijfveer om me verkiesbaar te stellen voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 was omdat ik de politiek dichter bij de mensen wilde brengen. De kloof tussen de leefwereld van mensen en de systeemwereld zag ik destijds alleen maar groter worden. Die kloof -waar iedereen last van heeft- die vooral veel vermoeidheid en frustratie oplevert, aan beide kanten. Eindhoven heeft de afgelopen jaren mooie stappen gezet om de kloof kleiner te maken, zoals structureel inzetten op heldere communicatie, werken vanuit vertrouwen, met oog voor het perspectief van de leefwereld van de inwoner. Een verbeterde dienstverlening door gebruik van de omgekeerde toets. Betere ondersteuning richting werk. Toch is de kloof er nog steeds en ik wil graag een brug slaan. De overheid dichter bij mensen brengen en de mensen dichter bij de overheid. Inwoners stimuleren om ook mee te praten en zich mede verantwoordelijk te voelen voor wat er in hun buurt, hun wijk, in Eindhoven gebeurt. Samen maken we de stad! Ik begon in 2018 met mijn maidenspeech “Heldere taal” , zodat alle Eindhovenaren die brief van de gemeente kunnen begrijpen (zonder hulp van anderen). Alle thema’s waar ik me sindsdien mee bezig heb gehouden hadden als rode draad het verkleinen van de kloof tussen overheid en inwoners en zorgen dat iedereen mee kan doen, mee kan praten en zich ook echt gehoord voelt.

Dit initiatiefvoorstel is mijn laatste ultieme poging om de kloof nóg een beetje kleiner te maken. Een voorstel, om beleid beter te laten aansluiten bij de leefwereld van mensen. Eenvoudig en doeltreffend. Simpelweg door bubbels te doorbreken en te zorgen dat (beleids-)ambtenaren en de mensen aan de onderkant van de samenleving elkaar leren kennen, naar elkaar leren luisteren en het vertrouwen in elkaar te vergroten. Jeannette Vos GroenLinks Eindhoven September 2025

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 3

Inleiding Het vertrouwen in de overheid staat al lange tijd onder druk. Veel inwoners hebben het gevoel dat regels en beleid niet goed aansluiten bij hun dagelijks leven. Aan de andere kant merken ambtenaren dat hun werk soms onvoldoende effect heeft, ook al is het met de beste bedoelingen gemaakt. Hierdoor groeit de kloof tussen de leefwereld van inwoners en de systeemwereld van de overheid. In Eindhoven zijn er al stappen gezet om dichter bij inwoners te komen, bijvoorbeeld door heldere communicatie en betere dienstverlening. Toch blijft er vaak een verschil bestaan tussen wat er op papier goed lijkt en hoe het in de praktijk landt. Elk jaar wordt er een rapport geschreven door de uitvoeringsinstanties dat aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. Het rapport van september 2025 heeft als thema: “Hoe zou de publieke dienstverlening er uit kunnen zien in 2035?” In het rapport wordt gesproken over dienstverlening die ‘meebeweegt’ met de samenleving. Mensgericht en proactief. Beleidsvorming zou in de toekomst een continu proces moeten zijn, geworteld in de leefwereld van inwoners en ondernemers. Bestaand beleid is niet langer heilig en beleidsambtenaren worden in de toekomst op een andere manier opgeleid.

Leefwereld Diverse onderzoeken en adviesrapporten vragen aandacht voor de leefwereld. Hun conclusie: beleid zou veel beter moeten aansluiten bij de leefwereld van burgers. Die leefwereld is een complexe mix van verschillende domeinen, zoals werk, gezondheid, opvoeding en financiën. Problemen op één terrein hebben vaak gevolgen voor andere terreinen, terwijl beleid en dienstverlening meestal maar op één domein gericht zijn. Aansluiten bij de leefwereld kan alleen als je hier bewust van bent en openstaat voor deze complexiteit in het leven van mensen. Dit voorstel ziet kansen om beter aan te sluiten bij die leefwereld. Wat nou als ambtenaren en beleidsmedewerkers de kans krijgen om structureel tijd tussen inwoners door te brengen, onder werktijd, binnen het eigen domein?

Het veld in Om echt te begrijpen wat er speelt in de stad, is het namelijk belangrijk dat ambtenaren niet alleen achter hun bureau beleid maken, maar ook zelf ervaren hoe inwoners het beleid beleven. Door letterlijk het veld in te gaan en samen te werken met bewoners en organisaties, krijgen zij een beter beeld van de leefwereld van mensen. Zo kunnen ze leren hoe beleid in de praktijk uitpakt en waar het beter kan. Utrecht heeft hier al goede ervaringen mee, met het leerprogramma Bewust Buurten. Daar lopen ambtenaren mee in buurten en organisaties, en dat levert veel begrip, betere samenwerking en menselijker beleid op. Na 3 opleidingsrondes is dit leerprogramma toegevoegd aan de verplichte opleiding voor nieuwe beleidsmedewerkers Werk& Inkomen. Ook in Amsterdam en Amersfoort gaan ze met dit leerprogramma aan de slag. Met dit voorstel wil Eindhoven ook deze stap zetten. Zodat ook wij koploper worden in het werken vanuit de leefwereld.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 4

Doel Het doel van dit voorstel is dat het beleid en de dienstverlening van de gemeente Eindhoven beter aansluiten bij wat inwoners écht nodig hebben. Dat doen we door ambtenaren de kans te geven om tijdens hun werk praktijkervaring op te doen in de stad. Concreet betekent dit dat ambtenaren een periode meelopen bij maatschappelijke organisaties in de stad, zoals bijvoorbeeld bij Werkplaats Financiën, Taalmaatje of de Voedselbank. Het gaat daarbij niet om het doen van vrijwilligerswerk zelf, maar om het ervaringsleren: leren door te doen en zelf te zien hoe beleid uitpakt in het dagelijks leven van mensen. Deze maatschappelijke diensttijd wordt aangepast aan de leerdoelen van de ambtenaar, dus persoonlijk maatwerk. Daarnaast bestaat het leerprogramma uit workshops, reflectiesessies en intervisie. Leren van elkaar dus. Zo vergroten ambtenaren hun vakmanschap en groeit het vertrouwen tussen inwoners en de gemeente. Uiteindelijk zorgt dit voor beleid dat menselijker, praktischer en effectiever is.

F IGUUR 1: P ONT ZORG & SOCIAAL : LEREN DENKEN VANUIT DE LEEFWERELD

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 5

Voorstel Eindhoven Academy, het interne opleidingsprogramma van de gemeente Eindhoven, wordt uitgebreid met een ontwikkeltraject waarbij (beleids-)ambtenaren de mogelijkheid krijgen middels een leerprogramma met maatschappelijke diensttijd te leren door ervaring, naar het voorbeeld van Bewust Buurten in Utrecht. Dit programma ( transformatief ervaringsleren) is een aanvulling op de huidige opleidingsmogelijkheden en zou binnen de bestaande budgetten van Eindhoven Academy moeten vallen. Eindhoven kan starten met een pilot, waarbij enkele ambtenaren onder begeleiding van de trainers uit Utrecht, het gehele traject doorlopen. Bij voorkeur samen met iemand van Eindhoven Academy. Op basis van deze ervaring kan worden besloten dat dit ontwikkeltraject een waardevolle aanvulling is op het huidige cursusaanbod van Eindhoven Academy. Als de ervaringen positief zijn, wordt het traject ingekocht voor maximaal 4 termijnen. In die periode worden mensen van Eindhoven Academy en/of (oud) deelnemers van het traject opgeleid tot begeleider, zodat het ontwikkeltraject Vakmanschap Vergroten via Veldwerk geborgd kan worden binnen het opleidingsaanbod.

Argumenten 1. De ambtenaar van de toekomst Ambtenaren die dit leerprogramma volgen, leren beter luisteren, schakelen, nabij zijn en om te gaan met macht, verschil en ongemak. Hierdoor wordt het contact met inwoners ‘natuurlijker’ en eenvoudiger en kost het ook nog eens minder energie. 2. Cultuurverandering als collectief leerproces De kloof is er ook door de cultuur binnen de ambtelijke organisatie, de manier van werken binnen de gemeente. Er zijn een paar dappere medewerkers nodig om die eerste stap naar verandering te zetten. Hoe meer ambtenaren veldwerk gaan doen, hoe groter de cultuurverandering. 3. Overheid die in contact staat Het doel om beter aan te sluiten bij de leefwereld kan alleen bereikt worden door langdurige aanwezigheid in die leefwereld. Hierdoor gaan ambtenaren beter begrijpen hoe beleid uitpakt én waar het wringt, of waarom het soms ook niet werkt. Niet vanuit de theorie, maar vanuit contact.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 6

4. Vertrouwen herstellen Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Opbouwen van vertrouwen kan alleen door langere tijd interactie te hebben. Bewoners gaan door het veldwerk de ambtenaar (ook) als mens ervaren, ambtenaren gaan de mensen met hun verhalen achter het beleid ook echt zien. 5. Meer werkplezier en zingeving Veldwerk bij een vrijwilligersorganisatie kan ervoor zorgen dat een ambtenaar weer in contact komt met het gevoel waarom ze ooit voor dit werk kozen. De hoge werkdruk, de stress en het verloop krijgen hiermee een tegenhanger die werkplezier, relativering en zingeving brengt.

6. Het leven is niet in hokjes in te delen Deelnemers aan het programma worden door het rechtstreekse contact in de stad meer bewust van de samenhang tussen leefgebieden en van de gevolgen die beleidskeuzes op het ene gebied kunnen hebben op de andere leefgebieden.

Kanttekeningen 1. ‘Het kost teveel tijd’ Naar voorbeeld van Utrecht vraagt dit leerprogramma 100 uur in 26 weken – één dagdeel per week buiten de eigen werkplek. Het lijkt een stevige investering, maar de opbrengst is groot: anders dan een cursus Persoonlijk Leiderschap (40 uur) gaat het niet om de ontwikkeling van één individu, maar om een duurzame verandering in het hele team en de manier van werken.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 7

2. ‘De werkdruk is al zo hoog’ Ambtenaren die de training al hebben gevolgd geven aan dat ze er veel werkplezier en voldoening voor terug hebben gekregen. Juist door een dagdeel per week uit de vaste routine te stappen, voelde men weer waarom ze voor dit vak hadden gekozen. In die periode leerde men beter relativeren en nam zelfs het aantal ziekmeldingen af. 3. ‘Maatschappelijke organisaties zitten hier niet op te wachten’ Een eerste belrondje leverde al zeer positieve reacties op bij WIJ Eindhoven, de Voedselbank, Werkplaats Financiën en Ervaring die Staat. Voor de afstemming van het veldwerk is een contactpersoon vanuit de wijken wel essentieel — iemand die de organisaties in de sociale basis goed kent. Net zoals er met de ambtenaar wordt gekeken naar zijn/haar persoonlijke leerdoel(en), zo moet er ook maatwerk komen naar de organisaties toe. 4. ‘De drempel is te hoog’ Een training die een hele nieuwe manier van werken vraagt, begint altijd met een paar moedige mensen die de eerste stap durven te zetten. Daarom is het raadzaam om te beginnen met de pioniers. Zolang de training een vrije keuze optie is, mag er geen reden zijn om het niet aan de menukaart van Eindhoven Academy toe te voegen.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 8

Samenvatting Probleem: Kloof tussen beleid en bewoners Het vertrouwen in de overheid neemt af. Een belangrijke oorzaak is de kloof tussen de leefwereld van inwoners en de systeemwereld van de overheid. Daardoor sluiten regels en maatregelen niet altijd goed aan op het dagelijks leven van inwoners, wat leidt tot frustratie en wantrouwen. Het is belangrijk om te weten hoe beleid uitpakt in het dagelijks leven.

Oplossing: Maatschappelijke diensttijd voor ambtenaren Om die kloof te verkleinen is het belangrijk dat ambtenaren niet alleen vanachter hun bureau werken, maar ook direct ervaren wat er speelt in de samenleving. Een manier om dat te bereiken is door hen de kans te geven om onder werktijd veldwerk te doen of een maatschappelijke diensttijd te volgen. Door mee te draaien in buurten en organisaties leren ambtenaren hoe divers de manier van leven van inwoners werkelijk is. Ze worden zich bewust van aannames die in het beleid en de dienstverlening zijn geslopen en wat beleid in het dagelijks leven kan betekenen en waar kansen liggen om het beter te laten aansluiten.

Voorbeeld: Bewust Buurten uit Utrecht Een inspirerend voorbeeld is het in Utrecht ontwikkelde programma Bewust Buurten. Daar trekken ambtenaren een half jaar lang één dagdeel de wijk in, doen veldwerk en volgen workshops over thema’s als armoede, macht en eenzaamheid. Door stages op verschillende plekken ervaren zij hoe divers de werkelijkheid is. Deelnemers geven aan dat ze hierdoor met andere ogen naar hun werk kijken en meer begrip hebben voor de leefwereld van inwoners. Ook inwoners waarderen het, omdat er meer persoonlijk contact en wederzijds vertrouwen ontstaat. Het ontwikkelprogramma gaat nu ook starten in Amsterdam en Amersfoort.

Resultaten: Meer vertrouwen en menselijker, praktischer en effectiever beleid De opbrengsten van zo’n aanpak zijn groot. Het zorgt voor beter begrip, groter wederzijds vertrouwen en meer werkplezier. Ambtenaren leren voorbij stereotypes te kijken, bouwen aan hun netwerk in de wijken en begrijpen beter hoe beleid uitpakt. Inwoners voelen zich serieuzer genomen. Zo wordt het beleid menselijker, praktischer en effectiever. Ook de organisaties waar ambtenaren tijdelijk meedraaien hebben baat bij deze aanpak. Zij krijgen extra handen voor hun projecten, bouwen duurzame relaties op met de gemeente en profiteren van de frisse blik en nieuwe ideeën die ambtenaren meebrengen.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 9

Kans voor Eindhoven In dit voorstel stellen we voor om Eindhoven Academy uit te breiden met een ontwikkelprogramma Vakmanschap Vergroten via Veldwerk. Hierbij volgen ambtenaren een leerprogramma met workshops, rondom 2 periodes van maatschappelijke dienststijd (stages) bij verschillende maatschappelijke organisaties in de stad. Ambtenaren vergroten hun relationele intelligentie, leren anders te kijken naar de samenleving én naar de eigen ambtelijke organisatie, leren ongemakken bespreekbaar te maken en vergroten hiermee hun vakmanschap. Dit is een kans voor de gemeente Eindhoven om ook koploper te worden in het werken vanuit de leefwereld.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 10

Planning, budget en uitvoering Op dit moment loopt het programma alleen nog in Utrecht. Hoewel er meerdere gemeenten interesse hebben getoond en Amsterdam en Amersfoort nu ook gaan starten. Op basis van een aangevraagde offerte zijn dit de ingeschatte kosten en planning:

Kostenplaatje Bewust Buurten Opstartkosten:

€4.500, -

Dit zijn alle gesprekken voordat de groep kan starten. Belangrijk voor het inzetten van het programma in andere gemeenten is samenwerking met de welzijnspartij(en) in de sociale basis. Zij hebben alle formele en informele lijnen met de initiatieven in de stad. Ontwikkelprogramma per groep (7 – 10 deelnemers):

€ 17.500, -

Bestaat uit kennismakingsgesprekken met elk, 7 sessies en ondersteuning tijdens het programma (af en toe stageplek bezoeken etc.).

Planning

Inrichting van het ontwikkelprogramma (inclusief werving) duurt ongeveer 4 maanden vanaf moment akkoord. Programma is 26 weken, 4 uur per week. Looptijd vanwege vakanties etc. is +/- 7 maanden. 3 maanden later wordt er nog een terugkombijeenkomst gepland.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 11

1. Maatschappelijke context 1.1. Afnemend vertrouwen in de overheid Vertrouwen in de overheid, het klinkt heel abstract en uit allerlei onderzoeken blijkt het steeds verder af te nemen. Maar het is niet alleen een abstract iets, het kan ook – positief of negatief - beïnvloed worden door de directe relaties tussen ambtenaren en burgers. In het Engels wordt gebruik gemaakt van de termen confidence (onpersoonlijk basisvertrouwen) en trust (relationeel vertrouwen). Confidence en trust staan rechtstreeks met elkaar in verbinding. In een onderzoek van Hartman en Tops wordt zelfs gesteld dat de kwaliteit van de directe interactie tussen de uitvoerende professional en de burger van doorslaggevend belang is voor hoe goed de kwaliteit van het openbaar bestuur wordt ervaren. Ofwel: als je als overheidsinstantie het vertrouwen van burgers wilt versterken, is het belangrijk dat haar ambtenaren kunnen zorgen voor goed, aangenaam contact met burgers. Op basis van deze interacties kan er gebouwd worden aan relaties, die kunnen uitgroeien tot vertrouwensrelaties (trust). Kenmerk van trust is empathie. De trust kan dan bijdragen aan confidence en daarmee bijdragen aan het vertrouwen in de overheid in het algeheel.

Wanneer het gaat om de vertrouwensrelatie tussen ambtenaren en burgers, dan is niet langer alleen het vertrouwen van burgers van belang, maar rijst ook de vraag naar het vertrouwen in burgers. In een vertrouwensrelatie komt vertrouwen immers van twee kanten. Hoe is het gesteld met het vertrouwen dat ambtenaren in burgers hebben, en wat is van invloed op dit vertrouwen? Burgers willen niet alleen kunnen rekenen op systemen; zij willen ook vertrouwen kunnen hebben in de overheidsvertegenwoordigers. Wie meer vertrouwen heeft in de competentie en welwillendheid van vertegenwoordigers van de overheid, zal de overheid in haar geheel ook meer waarderen. Het zijn uiteindelijk personen die we wel of niet vertrouwen. Daarom is investeren in trust zeker belangrijk voor ambtenaren. Zij zijn weliswaar niet verkiesbaar; zij kunnen wel burgers stimuleren om mee te doen en zij kunnen bijdragen aan een cultuur van vertrouwen. Betrouwbare, representatieve, transparante systemen zijn niet altijd voldoende om vertrouwen van burgers te genereren. Een goede vertrouwensrelatie met overheidsvertegenwoordigers, met ambtenaren, is zeker ook van belang. En zo’n relatie kan niet slechts van één kant komen. Volgens Van Hinsberg (programmaleider Sociale stabiliteit, Movisie) is het juist daarom zo belangrijk dat gemeenten weten wat er speelt en leeft in de wijk.

Dit vraagt om een zichtbare en nabije overheid. Een overheid die investeert in informele contacten met bewoners, in relaties. Je ziet soms dat allerlei gevoelens na een incident ineens exploderen. Dan is iedereen boos, zijn er verschillende bronnen van

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 12

onvrede. Dat gaat over de rotzooi op straat, over de overlast van een bepaalde bewoner, die boosheid richt zich op de overheid. Het is veel zinniger om juist in rustige tijden te werken aan de relatie met inwoners. Leg op een informele manier verbinding in de wijk, ga in gesprek. En als er een besluit genomen wordt, leg de afwegingen dan goed uit. Neem daar de tijd voor, luister goed naar de bewoners die hier niet blij mee zijn. En kijk hoe ze misschien op een andere manier gecompenseerd kunnen worden.

1.2. De kloof tussen leefwereld en systeemwereld De kloof tussen de systeem- en de leefwereld is een hardnekkig probleem dat de samenleving al lange tijd teistert. Het is een bron van frustratie en vermoeidheid, zowel voor degenen die in de systeemwereld werken, zoals gemeenteambtenaren, als voor de mensen in kwetsbare posities die met die systeemwereld in aanraking komen.

AFBEELDING G ELDOFCS.NL

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 13

Hieronder volgt een tekst van Maja Ročak , lector Sociale Veerkracht aan Fontys Hogescholen en onderzoeker aan Zuyd Hogeschool. (Febr.2024) Laten we beginnen met een belangrijke constatering: ambtenaren hebben goede bedoelingen. Ik ben nog geen enkele ambtenaar tegengekomen die niet het beste voor de inwoners wilde. Het is echter de manier waarop deze goede bedoelingen in de praktijk worden gebracht, die problematisch is. Te vaak benaderen ambtenaren mensen in kwetsbare posities en de problemen waarmee zij te maken hebben vanuit het perspectief van de ambtenaar als expert. De professionele en persoonlijke ervaringen van ambtenaren leggen daarbij meer gewicht in de schaal dan de persoonlijke ervaringen van de inwoners. Ambtenaren menen te weten wat het beste is voor de inwoners, handelen daar vervolgens naar en vergeten daarin te luisteren naar de mensen. Dit is een verleidelijk proces, want dit verborgen paternalisme geeft ambtenaren zowel het gevoel van moreel gelijk als een schijn van controle. Hierdoor wordt de kloof tussen leef- en systeemwereld die bewoners en ook veel ambtenaren ervaren, in stand gehouden. Veelgehoorde kritiek over de kloof tussen de leefwereld en de systeemwereld is dat de systeemwereld, bijvoorbeeld gemeenten, te bureaucratisch is en dat de regels voor inwoners moeilijk te begrijpen zijn.

De dominante positie van de systeemwereld is toe te schrijven aan diepgewortelde structuren en beleidsmechanismen die vaak gericht zijn op efficiëntie en standaardisatie, eerder dan op individuele én op collectieve rechten en behoeften van de inwoners. Een ander probleem is het gebruik van quasi-wetenschappelijke inzichten om beleidsbeslissingen te rechtvaardigen. Onderzoek en beleid maken in feite regelmatig deel uit van hetzelfde systeem. Ze hanteren dezelfde methoden (doelrationaliteit) en delen vergelijkbare waarden (zoals gezondheid, theoretische scholing, zelfredzaamheid) als positief. Beide benaderingen vertegenwoordigen een dominante levenswijze die slechts één specifieke leefwereld weerspiegelt: hun eigen. Het is belangrijk om op te merken dat ambtenaren vaak te maken hebben met de leefwereld via usual suspects, mensen die regelmatig betrokken zijn bij gemeenschapsactiviteiten en hun weg naar de gemeente weten te vinden. Hoewel deze mensen waardevol zijn voor de gemeenschap, legitimeren ze vaak de bestaande opvattingen van ambtenaren over wat goed is voor inwoners. Bijvoorbeeld door de taal van het beleid te gebruiken en zich aan te passen aan de kaders die door de gemeente zijn gegeven.

In contact zijn met alleen usual suspects kan bovendien het beeld nog versterken van de ‘zielige inwoner’ die niet weet wat het beste voor hem of haar is en hulp nodig heeft, en kan zo verborgen paternalisme in hand werken.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 14

Samenwerking tussen ambtenaren en de usual suspects kan waardevolle resultaten opleveren, zoals de creatie van gemeenschapsvoorzieningen. Maar het mag er niet toe leiden dat er voorbij wordt gegaan aan andere bewoners en hun inbreng. Ook mag het niet afleiden van de structurele problemen die aanpak behoeven. Een subsidie hier, een buurttuin daar ‒ het is niet genoeg om complexe problemen in de gemeente aan te pakken. Het is als het ware dweilen met de kraan open als we de echte geleefde ervaringen van vele inwoners niet erkennen en er niet naar handelen. Erken inwoner als politieke actor Het herhaaldelijk benadrukken van de noodzaak om de systeemwereld dichter bij de leefwereld te brengen, zal ons niet vooruithelpen. We moeten een andere aanpak overwegen. Maar hoe kunnen we deze diepgewortelde problemen aanpakken en de kloof tussen de systeem- en de leefwereld overbruggen? Het is essentieel dat ambtenaren voorbij de eerste indruk en moraliserende standpunten kijken Allereerst is er behoefte aan een andere benadering door ambtenaren. Dit vereist een verschuiving van verborgen paternalisme naar erkenning van inwoners als experts in hun eigen leven. In een samenleving waarin diversiteit en complexiteit de boventoon voeren, is het essentieel dat ambtenaren voorbij de eerste indruk en moraliserende standpunten kijken om rechtvaardige en inclusieve beleidsbeslissingen te waarborgen.

Bovendien kunnen inwoners en ambtenaren uiteenlopende standpunten hebben.

Het koesteren van diverse meningen is inherent aan een democratische samenleving, waarbij inwoners als politieke actoren erkend moeten worden. Het is cruciaal om bewustwording en scholing te bieden aan gemeenteambtenaren, zodat ze de leefwereld beter begrijpen en vanuit dat perspectief kunnen denken. Toch zijn trainingen, kennisdeling, wijksafari’s en dergelijke onvoldoende om deze twee werelden samen te brengen. Voor de ambtenaar staat er weinig op het spel. Voor de gemarginaliseerde inwoner in een kwetsbare positie is dat echter anders. Daarom moeten we mechanismen opzetten die de belangen van inwoners in kwetsbare posities effectiever vertegenwoordigen en integreren in het beleidsvormingsproces, om zo de dominantie van de systeemwereld te doorbreken en inclusievere benaderingen te bevorderen. [einde citaat]

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 15

En dan zijn er zijn ook nog deskundigen die beweren dat er helemaal geen kloof bestaat. Of juist dat het benoemen van de kloof deze alleen maar groter zal maken. Dat neemt niet weg dat het regelmatig ‘wringt’ tussen de manier waarop mensen hun leven ervaren en de manier waarop de bureaucratische organisaties, waaronder de overheid, daar mee om gaan. Weer anderen zien de kloof als een vrije tussenruimte, een kans om bruggen te slaan. Deze tussenruimte tussen leef- en systeemwereld wordt meerstemmig gevuld, door mensen die uit beide werelden komen, betaald of onbetaald, en die de taal van beide werelden spreekt en de verschillende perspectieven bespreekbaar maken. En deze verbinders hebben we, ook binnen de gemeente, hard nodig.

1.3. Beleidsvalkuilen Beleidsvalkuil 1: Vooroordelen (Beleids-)ambtenaren hebben, net als iedereen, weleens vooroordelen over mensen. Denk aan de hardnekkige overtuiging dat arme mensen ongezonde en domme keuzes maken – wat uiteraard onzin is -, want hierachter gaat een dynamiek schuil van financiële stress en, als gevolg daarvan, kortetermijndenken. Als je je niet bewust bent van je eigen vooroordelen en ondertussen beleid maakt voor mensen die in armoede leven, kun je er donder op zeggen dat dit beleid niet zal aansluiten.

Beleidsvalkuil 2: Wensdenken (Beleids-)ambtenaren vervallen – net als ieder ander -ook regelmatig in wensdenken. Het ‘zelfredzaamheidsideaal’ van de laatste decennia is daarbij een klassieker. We komen er steeds meer achter dat voor veel burgers zelfredzaamheid te hoog gegrepen is, waardoor veel aangeboden hulp niet helpt/ niet past. Denk daar eens aan, de volgende keer dat je iets leest over kwetsbare burgers die verdwalen in een bureaucratisch doolhof.

Beleidsvalkuil 3: Collectiveren (Beleids-)ambtenaren gaan er vaak van uit dat individuele keuzes optellen tot collectief gunstige uitkomsten. Bijvoorbeeld iedereen aansporen tot mantelzorg, want dat ontlast de zorg. Het gevolg kan echter zijn dat mensen daardoor zélf overbelast raken, of minder tijd hebben om te werken.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 16

Wat deze drie beleidsvalkuilen duidelijk maken, is dat ontmoetingen – en dan in de vorm van duurzaam en persoonlijk contact – essentieel zijn voor een beter begrip van de burgers voor wie je het beleid maakt. Nu kun je denken: maar ambtenaren zijn toch ook burgers? Klopt, maar zij zijn vaak hoogopgeleid. De ervaring leert dat juist hoogopgeleiden het minst geneigd zijn de eigen bubbel te verlaten. En binnen hun eigen bubbel ondervinden ze weinig tegenspraak op hun opvattingen. Er worden al verschillende pogingen gedaan om ambtenaren dichter bij burgers te brengen en de kloof te verkleinen. Denk aan de wijkverkenningen, de serious game ‘1 uur in de bijstand’ of werkbezoeken aan dat buurthuis in die achterstandswijk. Maar als je in dat buurthuis dan veel rokende mensen met overgewicht ziet? Is dat dan een bevestiging van je vooroordelen of begrijp je na deze eenmalige ontmoeting de achterliggende mechanismen van wat financiële stress met mensen doet? Om écht dichter bij een ander te komen, is een vrijblijvend gesprekje of een spelsimulatie niet voldoende. Om te ervaren wat het huidige beleid doet met de mensen voor wie dat beleid bedoeld is, is structureel contact nodig. Niet als ambtenaar, maar als vrijwillig helpende burger.

De vele argumenten vóór een maatschappelijke diensttijd spreken voor zich: meer sociale cohesie, minder polarisatie, het verbeteren van persoonlijke vaardigheden, persoonlijke groei, meer onderling vertrouwen en vooral: veel meer contacten buiten de eigen leefwereld. Bekend maakt bemind, en je leert er nog wat van bij ook.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 17

2 Mogelijke oplossingen 2.1. De bewezen voordelen van MDT voor jongeren Op de vorige pagina over beleidsvalkuilen eindigden we met de conclusie dat langdurig contact, bijvoorbeeld door middel van maatschappelijke diensttijd, de enige manier is om vertrouwen in elkaar te krijgen en echt te begrijpen wat beleid met mensen doet. Voor jongeren is maatschappelijke diensttijd (MDT) al jaren een begrip, en dus ook al regelmatig onderzocht. Bewezen voordelen van de MDT voor jongeren zijn: • • • • • • • • • • •

Ontdekken van talenten en deze ontwikkelen Ontmoeten van nieuwe mensen Iets betekenen voor de samenleving Betrokken zijn bij de samenleving Bijdragen aan persoonlijke groei Vergroten zelfvertrouwen Opbouwen netwerk Mensen ontmoeten buiten de eigen leefwereld, wat kan leiden tot nieuwe contacten Vergroten sociale vaardigheden, zoals communicatie en samenwerking Vergroten zelfvertrouwen Opdoen van ervaring en verkennen van de arbeidsmarkt

Als we voor deze voordelen een ‘vertaalslag’ maken naar MDT voor ambtenaren, dan zijn er een paar voordelen te benoemen die specifiek hier van toepassing zijn: • • • •

Ontmoeten van nieuwe mensen, en dan met name de mensen waar het beleid voor geschreven wordt, mensen die je anders waarschijnlijk niet zou ontmoeten Van meerwaarde zijn voor de Eindhovense samenleving (als extra ondersteuning bij een maatschappelijke organisatie) Persoonlijke groei en leren om buiten je comfortzone te stappen Vergroten van de verbinding met de lokale gemeenschap en daarmee verkleinen van de kloof tussen leefwereld en systeemwereld

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 18

2.2. De samenwerking bij Brainport voor Elkaar Brainport voor Elkaar is een vereniging van sociale werkgevers, waarbij bedrijven, maatschappelijke organisaties, gemeenten en onderwijs hun krachten bundelen. Met als belangrijkste doel dat alle inwoners mee kunnen doen. Echte verbinding ontstaat door samen te dóén. Daarom stimuleert Brainport voor Elkaar vrijwilligerswerk vanuit bedrijven, organisaties en instellingen. Niet als vrijblijvende extra, maar als structureel onderdeel van goed werkgeverschap. “Stel je voor dat iedereen in de regio één dag per jaar iets doet voor een ander,” zegt Cootjans. “Dan hebben we het over honderdduizenden uren inzet, over extra handen op plekken waar die keihard nodig zijn.” Het netwerk groeit. Op dit moment doen al meer dan 100.000 werknemers mee via hun organisatie. De bijeenkomsten zitten vol, matches worden gemaakt, en ideeën uitgewisseld. En belangrijker nog: er ontstaat een gedeeld gevoel van verantwoordelijkheid voor de regio. De gemeente Eindhoven doet ook mee met Brainport voor Elkaar, dus alle werknemers van de gemeente mogen 8 uur/jaar vrijwilligerswerk doen onder werktijd. Hoe belangrijk en mooi deze mogelijkheid ook is, dit initiatiefvoorstel gaat verder dan dat.

Hier gaat het namelijk niet om het doen van vrijwilligerswerk (als doel), maar om het ervaringsleren door het doen van veldwerk bij een vrijwilligersorganisatie, het vergroten van het vakmanschap. Het veldwerk, de stageperiodes, vrijwilligersweken of maatschappelijke diensttijd; hoe we het ook gaan noemen, zijn niet het doel op zich. Deze periodes “buiten de deur van het gemeentehuis” hebben vooral een leerdoel voor betreffende ambtenaar. Daarom moeten deze periodes ook worden voorbereid (wat is jouw leerdoel?) en vervolgens ingebed in workshops, met intervisie- en reflectie momenten. In de meest ideale situatie zouden de Brainport voor Elkaar vrijwilligers en de ambtenaren die dit ervaringsleren gaan volgen ook met elkaar in gesprek gaan om opgedane ervaringen met elkaar uit te wisselen. Win- win.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 19

2.3. Ervaringsleren is een andere manier van leren Ervaringsleren betekent letterlijk: Leren door te doen! Daarbij gaat het niet eens zozeer om wat je doet, maar wat je er van leert terwijl je het doet. Ervaringsleren is alleen mogelijk als deelnemers geprikkeld worden om buiten hun comfortzone te komen en op basis van de directe ervaringen te reflecteren op eigen gedrag, waardoor er een optimaal leerrendement kan worden behaald. Met name door te ervaren kom je uiteindelijk tot nieuwe inzichten. Met elkaar verkennen, en meteen ander gedrag uitproberen wat beter bijdraagt aan het gewenste resultaat, dat is ervaringsleren! Over het optimale aantal uren vrijwillige inzet zijn volgens hoogleraar Strategische Filantropie en Vrijwilligerswerk Lucas Meijs de meningen verdeeld. Minimaal tussen de dertig en vijftig uur zou er nodig zijn om tot een duurzame verandering in gedrag te komen. Ervaringsleren is gebaseerd op de leercyclus van Kolb:

Hierin zijn de vier belangrijkste leerfases ondergebracht: ervaren, reflecteren, conceptualiseren en experimenteren.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 20

De kernactiviteit van elk onderdeel van de cyclus komt samengevat neer op achtereenvolgens: • Concreet ervaren/ actie (onderdompelen) Het opdoen van werkelijke ervaring met de realiteit staat hier centraal. • Reflecteren en observeren (verhelderen) Nadenken over de waargenomen werkelijkheid • Conceptualiseren en betekenis geven (verklaren) Er wordt nagegaan in hoeverre de ervaringen en reflecties die samenhangen met deze éne handeling ook overeenkomen met bevindingen die eerder zijn opgedaan. • Experimenteren/demonstreren (toepassen) Er wordt getoetst of de basisstelling – het model, de aanpak – in de realiteit stand houdt. Bij ervaringsleren start het leren bij de concrete ervaring en dient het leerproces vervolgens alle andere fasen van de cyclus te doorlopen. Er is pas sprake van duurzaam leren als de gehele cyclus doorlopen is. Via Eindhoven Academy is er een uitgebreid aanbod van trainingen, cursussen en leerlijnen, zowel on- als off-line. Beschikbaar voor iedereen die in dienst is van de gemeente Eindhoven en toegang heeft tot Vibes. Een snelle scan leert dat er 14 pagina’s met online trainingen zijn en 8 pagina’s met cursussen. Het aanbod is dus reuze, zowel gericht op specifieke sectoren/ maatschappelijke ontwikkelingen/ wetgevingen, als ook trainingen voor persoonlijke ontwikkeling.

Wat echter ontbreekt in dit ruime aanbod van leren en ontwikkelen is het ervaringsleren. Dit initiatiefvoorstel pleit ervoor om ervaringsleren toe te voegen aan Eindhoven Academy. Leren buiten je comfortzone, in contact met inwoners, met je eigen ogen zien wat beleid doet met de leefwereld van mensen en daar dan op reflecteren.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 21

2.4. Het project Bewust Buurten in Utrecht Doel

Beleid en dienstverlening beter laten aansluiten bij wat er speelt in de stad. Dit doen we door te investeren in de ontwikkeling van ambtelijk vakmanschap, door ambtenaren de mogelijkheid te bieden deel te nemen aan een ontwikkelprogramma om dichter bij de praktijk te komen. Het programma bestaat o.a. uit: • Twee stageperiodes bij maatschappelijke organisaties in de stad • Workshops over macht, professionele nabijheid en eenzaamheid • Reflectie sessies en intervisie Werkwijze

Gedurende een half jaar gaan 7-10 deelnemers voor 4 uur per week meedraaien in de wijk. Globale opzet is als volgt: • • • • • • • • • •

Kennismakingsgesprekken (1-op-1 voor maatwerk) Introductie in de wijk Workshop professionele nabijheid Stage 1 Reflectie sessie Workshop macht Stage 2 Implementatie sessie & evaluatie Informele afronding Terugkombijeenkomst

Opbrengst

Bewust Buurten verandert niet alleen de blik van ambtenaren. Het effect is zichtbaar op individueel, organisatorisch én maatschappelijk niveau: • • • • • • •

Ambtenaren met meer bewustzijn, nabijheid en lef Beleid dat is gevoed door ervaring, niet alleen theorie Medewerkers die beter omgaan met ongemak, macht en verandering Gemeente die sneller en menselijker kan schakelen op wat er écht speelt Verbroken stereotypen tussen bewoners en ambtenaren Route naar gelijkwaardigere samenwerking met de wijk Minder stress, meer werkplezier en zingeving, omdat het raakt.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 22

Literatuurlijst Herstel het vertrouwen tussen overheid en burger | Movisie vertrouwen_in_burgers.pdf Ambtenaren, bekijk wereld vanuit ander perspectief – Sociale Vraagstukken Beleid wordt beter als ambtenaren achter hun laptop vandaan komen. Daarom: een pleidooi voor een maatschappelijke diensttijd - De Correspondent Gezien, gehoord en geholpen willen worden | Publicatie | Sociaal en Cultureel Planbureau Armoede uitgelegd aan mensen met geld - Tim 'S Jongers - De Correspondent Arm of rijk: iedereen doet domme dingen - De Correspondent ervaringsleren - ervaringsleren-nederland Bewust Buurten Special 2025: Inspiratie uit de toekomst file ( openoverheid- resultaten maatschappelijke diensttijd 2024)

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 23

BIJLAGE 1

Het project Bewust Buurten in Utrecht In Utrecht loopt nu een ontwikkelprogramma waarin we ambtenaren ondersteunen die een half jaar de wijk in trekken — niet om te “helpen”, maar om te leren. Deelnemers ontdekken de kracht van gelijkwaardige relaties in de wijk, verdiepen zich in workshops in thema’s als armoede, eenzaamheid en macht, en komen door collectief te reflecteren op wat dat doet met je denken, kijken en handelen. Uiteraard zijn de 2 stages van 10 weken een belangrijk onderdeel van Bewust Buurten. Anders is er niets te ontdekken. Die ervaring op zichzelf maakt het nog geen transformationeel leertrajecten juist dat vinden wij essentieel. Wij doen bijvoorbeeld 2 stages op verschillende locaties. Waarom? Omdat je anders denkt: “nu snap ik het, zo gaat het daar.” Precies dan veranderen we de context. Nieuwe plek. Nieuw ongemak. Zo ontwikkel je het lef om onbekende plekken binnen te lopen, zonder script. Zo zit achter elk onderdeel een leergedachte. Iets wat blijft kleven in hoe je kijkt, beweegt en keuzes maakt.

Het plan van Bewust Buurten Gedurende een half jaar gaan 7-10 deelnemers voor 4 uur per week meedraaien in de wijk. Globale opzet is als volgt: • • • • • • • • • •

Kennismakingsgesprekken Introductie in de wijk Workshop professionele nabijheid Stage 1 Reflectie sessie Workshop macht Stage 2 Implementatie sessie & evaluatie Informele afronding Terugkombijeenkomsten

1-op-1 voor maatwerk (10wk) (10 wk)

Begeleiding Het begeleiden van een programma als Bewust Buurten vraagt om meer dan alleen vrijwilligerswerk organiseren of inhoudelijke kennis. Het vraagt om de vaardigheid om ongemak te kunnen dragen, patronen zichtbaar te maken zonder oordeel, en de veiligheid te bieden waarin deelnemers echt tot nieuwe inzichten komen. Wij brengen ervaring mee uit de wereld van kwetsbare groepen, beleid en complexe groepsdynamieken — én houden als buitenstaander de blik fris. We leggen makkelijk

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 24

de vinger op de zere plek, door scherpe duiding, met zachtheid en humor. We dagen uit zonder af te schrikken. Dat vraagt om relationele intelligentie en vakmanschap. Gemeenten kunnen veel zelf, en we denken graag mee over rolverdeling of interne opleiding. Maar juist bij échte verandering voegen wij waarde toe — omdat we dit proces van binnenuit kennen én kunnen dragen. Nadja van Kessel begeleidt groepen niet alleen door middel van inhoud, maar juist door de sfeer waarin deelnemers zich durven openen. Ze is actief beschikbaar voor vragen en borgt de implementatie van inzichten binnen de organisatiecultuur. Mustapha Seray Bah weet complexe thema’s als macht, uitsluiting en privilege bespreekbaar te maken zonder belerend te zijn. Zijn kracht ligt in het benoemen van onderstromen in groepen en het creëren van ruimte voor eerlijke, vaak confronterende gesprekken.

Organisatie

Voor de afstemming van de stages is een contactpersoon vanuit de wijken essentieel — iemand die de lokale dynamiek en het netwerk goed kent. Samen onderzoeken we naar de juiste persoon of plek voor deze rol. Wij helpen deze samenwerking goed in te richten en zien het netwerk als gelijkwaardige partners in het leerproces. Voor de borging binnen de gemeente werken we graag samen met iemand van bijvoorbeeld Leren & Ontwikkelen of de interne academie. Zo ontstaat intern eigenaarschap. Na twee rondes verkennen we de mogelijkheid om (oud) deelnemers of partners op te leiden tot begeleider. Op die manier bouwen we samen iets dat blijft — gedragen door mensen die beide werelden kennen.

Ervaringen van deelnemers:

" Nooit gedacht dat 'macht' zo'n lading zou krijgen voor mij. Mooi om inzicht te krijgen in mijn machtspositie en hoe anderen macht uitoefenen op mij. Macht heeft een andere definitie gekregen voor me, dat is echt een waardevol inzicht.” “Ik vond het wel spannend, hoe ze tegen mij met mijn luxe positie bij de gemeente zouden aankijken, maar dat gevoel was snel weg. Ik kreeg een heel warm welkom en dat heeft veel indruk gemaakt.” “De groepsbijeenkomsten zijn heel belangrijk en zinvol, dwingt je om stil te staan bij wat je meemaakt, want dat is heel veel. Daar was ik anders zo aan voorbij gegaan. Heel fijn om de herkenning bij collega’s te zien en horen.” “Als ik terugkijk, snap ik niet hoe ik mijn werk kon doen zónder zelf verbinding met mensen en het wijknetwerk te maken.” “Zo als ambtenaar de wijk in gaan, aanwezig zijn, vragen stellen, luisteren — het werkt anders en ik denk beter en sneller dan bewonersbijeenkomsten waar altijd dezelfde groep op af komt.’”

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 25

BIJLAGE 2 Ombudsman Munish Ramlal: ‘Zoek samenwerking met informele leiders’ – Sociale Vraagstukken Een van de oorzaken waardoor het misgaat tussen burger en overheid, is gebrek aan tijd bij professionals, stelt Ramlal. ‘Omdat iedereen volle agenda’s heeft en zich richt op de eindtaak, is er weinig tijd om breder te onderzoeken: wat is hier nu aan de hand?’ Voordat mensen de stap maken om hulp te vragen, is hun situatie meestal al complexer, zegt hij. ‘Er is vaak vasthoudendheid nodig om zo’n situatie echt te doorgronden. De problemen waarmee mensen komen, zijn vaak het topje van de ijsberg. Je moet eerst hun vertrouwen winnen, ook door continuïteit. Pas als professionals mensen echt zien en horen, dienen zich duurzame, integrale oplossingen aan. Dat bespaart de overheid uiteindelijk tijd en geld, en de mensen voor wie we het doen, worden echt geholpen.’ Daarnaast is er expertise nodig voor het doorzien van verbanden tussen leefwereldonderdelen zoals zorg en onderwijs, zegt hij. ‘En gebrek aan tijd en kennis leidt tot gebrek aan inzicht in samenhang en het bedenken van echte oplossingen.

Daardoor komen burgers die hulp nodig hebben in een molen terecht waarin regels ons gevangen houden.’ Waarom lukt het beleidsmakers en ambtenaren niet om te denken vanuit de leefwereld van burgers die hulp nodig hebben? ‘Behalve door gebrek aan tijd en kennis lukt het ook vaak niet door verkokering. Zeker grote organisaties hebben zoveel lagen. Als er dan ook nog andere instanties bij komen zoals woningcorporaties, politie of OM, dan ontstaan er vaak misverstanden. Er gaat veel energie aan verloren om die verbinding te maken met de leefwereld. Uit onderzoek blijkt ook dat de meeste politici en beleidsmakers hooggeschoold zijn en zich eerder richten op andere hooggeschoolden, terwijl de uitvoering van beleid juist ook bedoeld is voor mensen in kwetsbare posities die vaker lager opgeleid zijn. ‘Ik doe dit werk vanuit het hart en ik ken de problematiek van veel mensen die bij ons komen. Mijn broer is dakloos geweest, verslaafd, schuldenproblematiek ‒ ik ken het van dichtbij. Ik heb het idee dat als ik met een dakloze spreek, diegene dit opmerkt. Maar als ik erover spreek met de gemeente, dan is het vaak een bestuurskundige aangelegenheid en gaat het over geld. Dan wordt er gezegd: “Die mensen moeten toch ook zelf aan de bak.” Er wordt wat gemakkelijk over gesproken.

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 26

Beleidsmakers hebben soms geen idee waar ze het over hebben, maar beslissen er wel over.’ Vaak zie je in de uitvoering van beleid wel veel diversiteit, maar in de beleidsvormende processen nog weinig. Daardoor ontstaan problemen. Sommige politieke beslissingen kunnen aan kwaliteit winnen als er meer mensen aan de knoppen draaien die niet allemaal op elkaar lijken, die meer diverse kennis uit het leven met zich meebrengen. Er is ook meer diversiteit onder beleidsmakers nodig, bepleit hij. ‘Ambtenaren die niet alleen bookwise zijn, maar die ook kennis hebben van de straat, of zelf een meer diverse achtergrond hebben. Beleidsmakers zouden meer streetwise moeten zijn.’

Initiatiefvoorstel Vakmanschap Vergroten via Veldwerk - Pagina | 27