Behandeladvies Raadsvoorstel Vaststellen Voorkeursalternatief Multimodale Knoop

Behandeladvies Raadsvoorstel Vaststellen Voorkeursalternatief Multimodale Knoop Behandeladvies Betreft Behandelvoorstel college Argumentvorm Behandeladvies griffie

Raadsvoorstel Vaststellen Voorkeursalternatief Multimodale Knoop Bespreekstuk Opvolging afspraken tussen Rijk, Provincie Noord-Brabant en gemeente Eindhoven bij Startbeslissing MIRT Verkenning OV Knoop in 2022 en uitvoering raadsbesluit 30 mei 2023. Agenderen als bespreekstuk (120 minuten)

Achtergrond In het BO (Bestuurlijk Overleg) MIRT van 9 november 2022 is door het Rijk en de regio besloten een MIRT-verkenning te starten voor de OV-knoop Brainport Eindhoven. Deze bestaat feitelijk uit 2 verkenningen: 1. naar de Multimodale Knoop (MMK), trekkerschap Eindhoven en provincie N-B; 2. naar de Spoorknoop Eindhoven (SKE), trekkerschap ProRail en Rijk. Op 30 mei 2023 stemde uw raad in met de MMK-verkenning (Raadsvoorstel Opvolging BO MIRT 2022). Deze is nu afgerond en heeft geleid tot een Voorkeursalternatief (VKA). Het VKA bestaat uit onder andere een ondergronds busstation met drie busperrons, een stationshal die bus en trein met elkaar verbindt, een stationsplein, een tweelaagse fietsenstalling en een bovengrondse busbuffer. Het VKA voldoet aan de functionele eisen en financiële kaders die zijn meegegeven bij aanvang van de MIRT-verkenning. De raad heeft eerder inzage gehad in de 4 alternatieven: A, A’, B en C. Alternatief B is als uitgangspunt voor het VKA genomen, en er zijn besparingsopties uit alternatief C overgenomen, namelijk: de ligging van de busbuffer, het inkorten van de westtunnel en de diepteligging van het systeem. De Raad wordt gevraagd het VKA vast te stellen, te besluiten te starten met de volgende fase (planning en studie) en een investeringsbudget van € 3 mln. beschikbaar te stellen vooruitlopend op de Bestuursovereenkomst (BOK).

In de BOK maken opdrachtgevende partijen afspraken over de planning en studiefase inclusief een kostenraming. In Q2 2026 komt de BOK ter vaststelling naar de raad. Voorstel 1. Vaststellen van het voorkeursalternatief Multimodale Knoop Eindhoven met bijbehorende scope (zie bijlage 1c en bijlage 1d): a. Een ondergronds busstation met drie busperrons (1 in-/uitstap en 2 instap) onder Neckerspoel en Fellenoord evenwijdig gesitueerd ten opzichte van de spoorbaan; b. Een hal (ontvangstdomein bus) die verbonden is met de stationshal (ontvangstdomein trein), waarbij beide hallen aan elkaar zijn gekoppeld middels een overkapping, waarmee de oost-westverbinding ook ’s nachts (als het trein en busstation dicht is) in stand wordt gehouden.; c. Een bovengrondse busbuffer en toeleidende bustunnels, waarbij de busbuffer (ca. 4000 m2) vooralsnog is gelegen op maaiveld aan de John F. Kennedylaan en is

verbonden met het busstation via een korte bustunnel aan de oostzijde. De overige tunnelmonden zijn gelegen in de Veldm. Montgomerylaan, Vestdijktunnel, Boschdijktunnel en in de Fellenoord tussen de kruispunten met Boschdijk en Boschdijktunnel; d. Een tweelaagse fietsenstalling gesitueerd tussen de stationshal en Vestdijktunnel parallel aan het spoor met een entree vanaf de Vestdijk, waarbij fietsen binnenkomen op de begane grond, waar ook de bijzondere fietsen staan (deelfietsen en buitenmodelfietsen XL) en de reguliere fietsen gestald worden gestald op verdieping 1 en waarbij vastgoed aan de stationszijde onafhankelijk van het busstation te ontwikkelen is, boven op de fietsenstalling; 2. Te besluiten te starten met de volgende fase: de planning- en studiefase voor de Multimodale Knoop Eindhoven; 3. Het beschikbaar stellen van een investeringsbudget van € 3 mln. voor de eerste voorbereidingskosten en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten van € 105.000 te dekken uit de stelpost strategische kapitaallasten, onderdeel Knoop XL. 4. De voorbereidingskosten voor de volledige planning en studiefase, naar rato en na afloop van deze fase te verrekenen tussen Rijk, Provincie Noord-Brabant en gemeente Eindhoven, als initiatiefnemer van dit project. 5. De begrotingswijziging vaststellen.

Aandachtspunten, beleidskeuzes en mogelijke vragen Voorkeursalternatief Hoe waardeert uw raad het gekozen voorkeursalternatief? Is het toekomstproof? Qua (verwachte) capaciteit? Is de verbinding met de treinperrons voldoende? Zijn er straks voldoende fietsparkeerplekken in het hele stationsgebied? Hoe waardeert uw raad de overgenomen besparingsopties? Is de afweging tussen de opties en scenario’s voldoende inzichtelijk en navolgbaar? Bijv. de bovengrondse busbuffer van zo’n 4000 m2; is duidelijk wat dit kan betekenen voor bijv. de openbare ruimte in het nieuw te ontwikkelen Fellenoordgebied? Is het wenselijk dat bijv. internationale bussen niet in het busstation kunnen komen? Zoals de raadscommissie heeft gezien in Bratislava kan een wisseling van vervoersmaatschappij invloed hebben op het busstation. Hoe is de toekomstige OV concessie meegewogen in het voorkeursalternatief (bijvoorbeeld rondom de inrichting, busbuffer en afstand tot busstalling)? Zijn noodscenario’s, bijv. hevige regenbuien en wateroverlast, voldoende doorberekend in het voorliggende alternatief? Heeft uw raad voldoende comfort? Is de relatie met de versmalling van de Fellenoord en met andere vervoersaanpassingen in het gebied duidelijk? Komt dit in het raamwerk openbare ruimte? In het VKA wordt genoemd dat vastgoed te ontwikkelen is aan de stationszijde, boven op de fietsenstalling.

Is dat wenselijk op deze plek? Wat voor invulling is hier voorzien? Op pagina 138 van bijlage Bijlage 1D (Ontwerpboek) staan diverse aandachtspunten. Hoe waardeert uw raad deze? Vragen sommige punten nog extra aandacht?

De getoonde beelden van het busstation en de stationshal, zijn nog artist’s impressions. Is bekend wanneer afspraken worden gemaakt over de concrete uitstraling en wanneer bijv. ook zaken als sociale veiligheid door lichtinval, het gebruik van groen en functionele eisen en toegankelijkheid aan de orde komen? Kan de raad hier nu al zaken voor meegeven?

Financiën, planning en afspraken De raad wordt nu gevraagd om een investeringsbudget van € 3 mln. voor de eerste voorbereidingskosten. De totale voorbereidingskosten worden geschat op € 150 tot € 250 mln. Daarvan komt ongeveer 10% voor rekening van de gemeente. In de bestuursovereenkomst (BOK) worden o.a. afspraken gemaakte over samenwerking, de scope van de uitwerking, de financiële gevolgen en daarbij behorende risico’s. Wenst uw raad nu al zaken mee te geven in opmaat naar vaststelling hiervan? Er is een structureel financieel knelpunt dat voortkomt uit te geringe indexering van het Rijksbudget in relatie tot de bouwkostenstijging (6% versus 30%). Daarbij wordt aangegeven dat dit een landelijk vraagstuk is bij ieder MIRT-traject en dat dit vraagt om aanvullende afspraken met het Rijk. Hoe weegt de raad dit risico? Welke afspraken of toezeggingen worden hierbij gewenst? Heeft de raad behoefte aan extra informatie(momenten) hierover? Voor de 2 extra spoorperrons (SKE) zijn nog geen middelen gereserveerd. Gezien de grote samenhang van deze ontwikkelingen probeert het college op korte termijn (in raadsvoorstel staat dit jaar via BO MIRT) duidelijkheid hierover te verkrijgen. Zijn de consequenties als dit niet lukt, voldoende in beeld? En hoe weegt uw raad deze? In het raadsvoorstel staat een overzicht planning en uitvoering.

Daarin staan ook de momenten waarop de raad geïnformeerd wordt, en wanneer de raad besluiten neemt. Is dit voor uw raad duidelijk? Hoe waardeert uw raad de rol van de raad?

Participatie Zijn alle relevante partners en stakeholders betrokken bij de totstandkoming van dit voorkeursalternatief? Mist uw raad nog een partij? Er zitten diverse participatierapporten bij het raadsvoorstel. Hoe waardeert uw raad de wijze van participatie en de verwerking van opbrengsten?

Advies Auditcommissie Op 27 januari 2026 stuurde de auditcommissie dit advies aan de raad: Brief auditcommissie Raadsvoorstel Vaststellen Multimodale Knoop om te betrekken bij de behandeling.